فلوکستین

فارماکوکینتیک فلوکستین
جذب
• فلوکستین پس از مصرف خوراکی به سرعت جذب می‌شود و زیست دستیابی بالایی دارد.
• زمان رسیدن به حداکثر غلظت پلاسمایی (Tmax) معمولاً بین 6 تا 8 ساعت پس از مصرف گزارش شده است.
توزیع
• داروی فلوکستین دارای خاصیت لیپوفیلی بالایی است که امکان عبور آسان از سد خونی–مغزی را فراهم می‌کند.
• حجم توزیع (Vd) این دارو بالا است، به دلیل توزیع گسترده در بافت‌های مختلف بدن، به‌ویژه مغز.
• میزان اتصال به پروتئین‌ها در پلاسمای خون حدود 95% است.
متابولیسم
• فلوکستین عمدتاً در کبد متابولیزه می‌شود.
• آنزیم‌های کبدی مهم در متابولیسم آن شامل CYP2D6، به همراه CYP3A4 و CYP2C9 هستند.
• متابولیت فعال اصلی آن، نورفلوکستین ، نیز دارای اثرات ضدافسردگی محسوب می‌شود.
دفع
• نیمه‌عمر فلوکستین معمولاً بین 1 تا 4 روز است؛
• نیمه‌عمر نورفلوکستین به‌طور قابل توجهی طولانی‌تر بوده و ممکن است بین 4 تا 16 روز گزارش شود.
• دفع دارو عمدتاً به صورت متابولیت‌های بی‌اثر از طریق کلیه (ادرار) و مدفوع انجام می‌شود.
تعاملات دارویی مرتبط با فارماکوکینتیک
• به دلیل متابولیسم از طریق سیستم CYP450، فلوکستین می‌تواند با داروهایی که از همین مسیرهای متابولیک استفاده می‌کنند، تداخل داشته باشد.
• این تداخلات ممکن است باعث افزایش یا کاهش سطح داروها و تغییر در اثربخشی آن‌ها شود.
توجه به نیمه‌عمر طولانی
نیمه‌عمر طولانی نورفلوکستین باعث می‌شود که اثرات دارو حتی پس از قطع مصرف برای مدتی باقی بماند.
به همین دلیل، تنظیم دوز و کاهش تدریجی مصرف فلوکستین در مدیریت درمان اهمیت ویژه‌ای دارد تا از بروز علائم ترک جلوگیری شود.
این ویژگی‌های فارماکوکینتیک فلوکستین به پزشکان کمک می‌کند تا در زمان تنظیم دوز، مدیریت تداخلات دارویی و برنامه‌ریزی برای قطع یا تغییر درمان، تصمیمات دقیقی بر اساس وضعیت بالینی بیمار اتخاذ کنند.

موارد مصرف فلوکستین
فلوکستین یکی از پرکاربردترین داروهای مهارکننده انتخابی بازجذب سروتونین است. ویژگی بارز و کلیدی این دارو برای پزشکان، نیمه عمر بسیار طولانی آن و متابولیت فعالش یعنی نورفلوکستین است. این ویژگی باعث می شود که خطر بروز سندروم قطع مصرف در صورت فراموشی دوزها بسیار کمتر از سایر داروهای هم خانواده باشد و به تدریج از بدن دفع گردد.
موارد مصرف تایید شده فلوکستین
موارد مصرف تایید شده یا روی برچسب این دارو، بر اساس تاییدیه های مراجع نظارتی بین المللی برای درمان اختلالات روانپزشکی به صورت زیر طبقه بندی و مدیریت می شوند.
درمان اختلال افسردگی اساسی
• فلوکستین به عنوان خط اول درمان دارویی برای افسردگی اساسی در بزرگسالان و کودکان بالای هشت سال تجویز می شود. پزشک معالج باید در نظر داشته باشد که اثرات درمانی کامل این دارو بر روی خلق و خو، ممکن است چهار تا شش هفته زمان ببرد. پایش دقیق بیمار از نظر ایده های خودکشی به ویژه در جوانان در هفته های ابتدایی درمان بسیار حیاتی است. به دلیل خاصیت فعال کننده این دارو، اکیدا توصیه می شود دوز مصرفی در نوبت صبح تجویز شود تا از بروز بی خوابی در بیمار جلوگیری گردد.
درمان اختلال وسواس فکری و عملی
• تجویز این دارو برای مدیریت بالینی اختلال وسواس در بزرگسالان و اطفال بالای هفت سال کاملا تایید شده است. در طبابت بالینی، روانپزشکان می دانند که دوز مورد نیاز برای کنترل وسواس معمولا بسیار بالاتر از دوز مصرفی برای افسردگی است. افزایش دوز باید به صورت تدریجی انجام شود تا بیمار دچار عوارض گوارشی ناخواسته نشود. پاسخ به درمان در اختلال وسواس کندتر از افسردگی است و ممکن است تا دوازده هفته طول بکشد.
مدیریت بالینی پرخوری عصبی
• فلوکستین تنها داروی تایید شده در سطح بین المللی برای درمان اختلال پرخوری عصبی است. شواهد بالینی نشان می دهد که این دارو به طور قابل توجهی چرخه های پرخوری غیر قابل کنترل و رفتارهای جبرانی پس از آن مانند استفراغ عمدی را کاهش می دهد. دوز موثر و استاندارد برای این اختلال معمولا شصت میلی گرم در روز است که به پزشک توصیه می شود برای جلوگیری از عوارض تحریکی، دارو را با دوزهای پایین تر آغاز کرده و به سرعت به دوز هدف برساند.
درمان اختلال هراس یا حملات پنیک
• این دارو برای پیشگیری و کاهش دفعات حملات پنیک با یا بدون ترس از مکان های شلوغ تایید شده است. از آنجا که بیماران مبتلا به اختلال هراس به اثرات تحریکی اولیه داروهای ضد افسردگی به شدت حساس هستند و ممکن است دچار تشدید موقت اضطراب شوند، قانون طلایی برای پزشکان شروع درمان با پایین ترین دوز ممکن و افزایش بسیار کند و محتاطانه آن است.
کنترل اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی
• برای کاهش علائم ناتوان کننده خلقی و فیزیکی پیش از قاعدگی، فلوکستین یک گزینه درمانی بسیار کارآمد و تایید شده است. پزشک زنان یا روانپزشک می تواند پروتکل درمانی را به دو صورت تنظیم کند؛ یا به صورت مصرف مداوم و روزانه در طول ماه، و یا صرفا مصرف متناوب در فاز لوتئال یعنی چهارده روز قبل از شروع خونریزی قاعدگی تا اولین روز شروع قاعدگی.
درمان افسردگی مقاوم و افسردگی دوقطبی
• این دارو در ترکیب با داروی الانزاپین برای کنترل دوره های افسردگی در بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی نوع یک و همچنین افسردگی هایی که به حداقل دو داروی ضد افسردگی دیگر پاسخ نداده اند، به صورت رسمی تایید شده است. پزشک در این موارد باید مراقب خطر تغییر فاز بیمار از افسردگی به شیدایی باشد.
موارد مصرف خارج برچسب فلوکستین
موارد مصرف خارج برچسب به کاربردهای بالینی اشاره دارد که توسط سازمان های رسمی تایید نشده اند، اما بر اساس شواهد قدرتمند مقالات معتبر و تجربه متخصصان به وفور در پروتکل های درمانی استفاده می شوند.
درمان انزال زودرس در مردان
• یکی از کاربردهای خارج برچسب و بسیار شایع این دارو در حیطه اورولوژی، درمان انزال زودرس در مردان است. فلوکستین با مکانیسم افزایش تجمع سروتونین در پایانه های عصبی، زمان نهفته انزال را به طور چشمگیری طولانی می کند. پزشک می تواند دارو را به صورت مصرف مداوم روزانه یا چند ساعت پیش از رابطه جنسی تجویز کند، اما مطالعات بالینی اثبات کرده اند که مصرف روزانه اثربخشی پایدارتر و بسیار بهتری دارد.
مدیریت اختلال اضطراب اجتماعی
• برای بیمارانی که در موقعیت های اجتماعی و ارتباطی دچار ترس و اضطراب فلج کننده می شوند، فلوکستین به عنوان یک درمان دارویی بسیار موثر تجویز می شود. این دارو به بیمار کمک می کند تا علائم فیزیکی اضطراب مانند تپش قلب، تعریق و لرزش صدا در جمع را کنترل کرده و عملکرد و تعاملات اجتماعی خود را به سطح طبیعی بازگرداند.
کنترل اختلال بدریختی بدن
• در این اختلال پیچیده روانپزشکی، بیمار تمرکز افراطی و غیر منطقی بر نقص های خیالی یا بسیار جزئی در ظاهر و اندام خود دارد. فلوکستین با مکانیسمی مشابه با درمان اختلال وسواس، به بیمار کمک می کند تا افکار مزاحم و رفتارهای تکراری مرتبط با بررسی مدام ظاهر خود را در آینه کاهش دهد. پزشکان معمولا به تجویز دوزهای بالایی برای کنترل کامل این اختلال نیاز دارند.
مدیریت سندروم روده تحریک پذیر
• در بیماران مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر، به ویژه بیمارانی که از یبوست غالب و دردهای مزمن و مبهم شکمی رنج می برند، فلوکستین به عنوان یک رویکرد درمانی خارج برچسب به کار می رود. این دارو با تنظیم گیرنده های سروتونین در شبکه عصبی دستگاه گوارش، علاوه بر کاهش حساسیت احشایی به درد، حرکات روده را نیز بهبود می بخشد و هم زمان به کنترل اضطراب زمینه ای این بیماران کمک فراوانی می کند.

مکانیسم اثر فلوکستین
مهار انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI)
• فلوکستین به عنوان یک مهارکننده انتخابی بازجذب سروتونین عمل می‌کند؛ به این معنا که این دارو به گیرنده‌ها و سیستم‌های انتقال‌دهنده سروتونین در نورون‌های پیش‌سیناپسی متصل شده و فرآیند بازجذب سروتونین را مسدود می‌کند.
افزایش سطح سروتونین در فضای سیناپسی
• با جلوگیری از بازجذب، فلوکستین باعث افزایش موقتی سطح سروتونین در فضای سیناپسی (فضایی بین نورون‌های پیش‌سیناپسی و پست‌سیناپسی) می‌شود. این افزایش سطح سروتونین به بهبود ارتباطات عصبی و تنظیم خلق و خو کمک می‌کند.
تنظیم حساسیت و تعداد گیرنده‌های سروتونین
• افزایش سطح سروتونین در فضای سیناپسی می‌تواند موجب تغییر در حساسیت و تعداد گیرنده‌های سروتونین در نورون‌های پست‌سیناپسی شود. این تغییرات به مرور زمان به تثبیت خلق و خو و کاهش علائم افسردگی و اضطراب منجر می‌شود.
اثرات طولانی‌مدت بر انعطاف پذیری عصبی
• مصرف مداوم فلوکستین ممکن است به افزایش نوراپلاستیسیته (توانایی مغز برای تغییر و سازگاری با تجربیات جدید) کمک کند. این تغییرات ساختاری و عملکردی در مغز در بلندمدت موجب بهبود پایداری خلق و خو و عملکرد شناختی می‌شود.
اثرات مکمل بر سایر سیستم‌های انتقال دهنده عصبی
• هرچند اثر اصلی فلوکستین بر روی سیستم سروتونین متمرکز است، برخی مطالعات نشان داده‌اند که ممکن است تأثیرات جزئی بر سیستم‌های نوروترانسمیتر دیگر نیز داشته باشد که به تعادل کلی عملکرد مغز کمک می‌کنند.

نحوه مصرف قرص فلوکستین برای لاغری
قرص فلوکستین داروی لاغری نیست. درست است که بعضی افراد در شروع مصرف آن کمتر غذا می‌خورند یا اشتهایشان کم می‌شود، اما این به آن معنا نیست که این دارو برای کم کردن وزن ساخته شده است. استفاده خودسرانه از قرص فلوکستین برای لاغری کار درستی نیست و می‌تواند باعث بی‌خوابی، اضطراب، به‌هم‌ریختگی روحی و عوارض دیگر شود.
اگر پزشک فلوکستین را برای فردی با پرخوری عصبی تجویز کند، هدف اصلی درمان کنترل رفتارهای غذایی و بهتر شدن وضعیت روحی است، نه لاغری سریع. بنابراین هیچ‌کس نباید فقط برای کاهش اشتها یا پایین آوردن وزن به سراغ این دارو برود.
نحوه مصرف قرص فلوکستین
قرص فلوکستین معمولاً روزی یک بار مصرف می‌شود، اما در بعضی افراد ممکن است پزشک برنامه دیگری بدهد. مهم‌ترین نکته این است که دارو دقیقاً طبق نسخه و در ساعت مشخص مصرف شود. منظم بودن در مصرف این دارو اهمیت زیادی دارد، چون نامنظم خوردن آن می‌تواند روی نتیجه درمان اثر بگذارد.
اگر دارو به شکل شربت فلوکستین باشد، باید از پیمانه یا وسیله اندازه‌گیری مخصوص استفاده شود تا مقدار دارو دقیق باشد. اگر دارو به شکل کپسول فلوکستین باشد، باید آن را طبق دستور پزشک مصرف کرد و بدون هماهنگی دوز را کم یا زیاد نکرد. حتی اگر فرد احساس کند حالش بهتر شده است، نباید خودسرانه مصرف فلوکستین را قطع کند.

منع مصرف فلوکستین
مصرف همزمان با مهارکننده‌های مونوآمینو اکسیدان ها (MAOIs)
• مصرف همزمان فلوکستین با داروهای مهارکننده مونوآمینو اکسیدان ها(مانند فنلزین، ایزوکاربوکسازید، ترانیل‌سیپرومین) یا داروهای حاوی متیلن‌بلو (در تزریق) خطر بروز سندروم سروتونین را افزایش می‌دهد. این حالت می‌تواند کشنده باشد و شامل علائمی مانند تب بالا، افزایش ضربان قلب، تغییرات فشار خون، تشنج، و اغما است.
سابقه واکنش‌های آلرژیک به فلوکستین یا سایر داروهای SSRI
• در صورت سابقه حساسیت یا واکنش آلرژیک به فلوکستین یا سایر مهارکننده‌های بازجذب سروتونین (SSRI) مانند پاروکستین، سیتالوپرام، سرترالین، باید از مصرف فلوکستین خودداری شود.
اختلالات شدید کبدی
• فلوکستین در بیماران مبتلا به اختلالات کبدی شدید (مانند سیروز کبدی) باید با احتیاط مصرف شود. در این بیماران متابولیسم دارو ممکن است کاهش یابد و غلظت خون دارو افزایش یابد، که می‌تواند منجر به مسمومیت دارویی شود. دوز فلوکستین در این بیماران باید کاهش یابد.
مصرف همزمان با داروهای ضد انعقاد
• فلوکستین ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد، به ویژه در بیمارانی که داروهای ضد انعقاد (مانند وارفارین) مصرف می‌کنند. مصرف فلوکستین با این داروها باید با دقت و تحت نظارت دقیق صورت گیرد.
اختلالات تشنجی
• فلوکستین ممکن است آستانه تشنج را کاهش دهد. در بیمارانی که سابقه تشنج یا اختلالات تشنجی دارند، این دارو باید با احتیاط مصرف شود.
اختلالات دوقطبی
• فلوکستین ممکن است در بیماران با اختلال دوقطبی منجر به شروع دوره‌های مانیا یا هیپومانیا شود. بنابراین، در بیماران با سابقه اختلال دوقطبی، باید از این دارو با احتیاط استفاده شود و در صورت بروز علائم مانیا، مصرف دارو باید متوقف شود.
مصرف در دوران بارداری و شیردهی
• مصرف فلوکستین در دوران بارداری و شیردهی باید با دقت و تحت نظر پزشک متخصص باشد. فلوکستین در دوران بارداری ممکن است خطراتی برای جنین داشته باشد، مانند اختلالات قلبی. همچنین، این دارو در شیر مادر ترشح می‌شود و ممکن است اثرات منفی بر نوزاد داشته باشد.
سنین زیر 18 سال
• در کودکان و نوجوانان زیر 18 سال، فلوکستین فقط باید در شرایط خاص و تحت نظارت پزشک مصرف شود، زیرا مصرف آن در این گروه سنی ممکن است با افزایش خطر افکار خودکشی همراه باشد.
مصرف همزمان با داروهای مهارکننده CYP2D6
• داروهایی که آنزیم CYP2D6 را مهار می‌کنند، ممکن است باعث افزایش غلظت فلوکستین شوند. این امر می‌تواند منجر به افزایش خطر عوارض جانبی مانند سندروم سروتونین شود.
سابقه اختلالات خون‌ریزی
• فلوکستین ممکن است باعث خونریزی‌های گوارشی و دیگر مشکلات خونریزی شود، بنابراین در بیمارانی که اختلالات خون‌ریزی یا بیماری‌های گوارشی دارند، باید با احتیاط مصرف شود.

هشدار ها فلوکستین
خطر رفتارهای خودکشی – (2-4%)
• افزایش خطر افکار و رفتارهای خودکشی در بیماران جوان (زیر 25 سال)، به‌ویژه در هفته‌های اول درمان
• مانیتورینگ دقیق بیماران در هفته‌های اول و هنگام تغییر دوز ضروری است
• در بیماران با سابقه افکار خودکشی، باید دارو با احتیاط شروع شود
سندرم سروتونین – ( افزایش خطر در مصرف همزمان با سایر داروهای سروتونرژیک (مانند مهارکننده‌های MAO، ترامادول، لیتیم، تریپتان‌ها) علائم شامل هایپرتونی، تب، تغییرات وضعیت روانی، تاکی‌کاردی، تعریق شدید در صورت مشاهده علائم، دارو باید فوراً قطع شودطولانی شدن فاصله QT و خطر آریتمی – ( بیماران مستعد: سابقه بیماری قلبی، عدم تعادل الکترولیتی (هیپوکالمی، هیپومنیزمی)، مصرف داروهای QT-prolonging EKG و سطح الکترولیت‌ها در بیماران پرخطر پایش شودخطر مانیا یا هیپومانیا – (1-2%) در بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی، خطر تحریک مانیا وجود دارد قبل از تجویز، غربالگری برای اختلال دوقطبی توصیه می‌شودخونریزی غیرطبیعی – (1-3%) افزایش خطر خونریزی گوارشی، هماتوم و اکیموز، به‌ویژه در مصرف همزمان با NSAID، آسپرین و وارفارین در بیماران پرخطر، نظارت دقیق ضروری است.
توصیه های دارویی فلوکستین
نحوه مصرف فلوکستین
• دارو را دقیقاً طبق تجویز پزشک مصرف کنید و از تغییر دوز خودسرانه پرهیز کنید.
• هر روز در یک ساعت مشخص (ترجیحاً صبح) مصرف شود تا خطر بی‌خوابی کاهش یابد.
• دارو را می‌توان با یا بدون غذا مصرف کرد، اما بهتر است با یک لیوان آب میل شود.
• در صورت فراموشی یک دوز، به‌محض یادآوری مصرف کنید، اما اگر نزدیک به دوز بعدی است، دوز فراموش‌شده را نادیده بگیرید و دوز بعدی را طبق برنامه مصرف کنید.
• قطع ناگهانی فلوکستین ممکن است باعث علائم ترک (سرگیجه، تهوع، اضطراب، بی‌خوابی) شود؛ بنابراین، همیشه با مشورت پزشک و به‌صورت تدریجی قطع شود.
• برای مشاهده اثرات درمانی، حداقل ۴ تا ۶ هفته زمان نیاز است.
موارد احتیاط
• بارداری: در دوران بارداری، مصرف دارو تنها در صورت ضرورت و بررسی فواید و مضرات توصیه می‌شود.
• شیردهی: فلوکستین به شیر مادر منتقل می‌شود و ممکن است در نوزاد ایجاد تحریک‌پذیری یا بی‌خوابی کند.
• بیماری‌های کبدی: ممکن است نیاز به کاهش دوز دارو باشد.
هنگام مصرف فلوکستین، چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
• افزایش افکار خودکشی یا تغییرات شدید خلقی.
• خونریزی غیرطبیعی یا کبودی شدید.
• علائم سندرم سروتونین (تب بالا، آشفتگی ذهنی، ضربان نامنظم قلب).
• تپش قلب، سرگیجه شدید یا غش.

فلوکستین در بارداری، شیردهی و سالمندی
مصرف فلوکستین در بارداری موضوعی نیست که برای همه یک جواب یکسان داشته باشد. در بعضی شرایط، ادامه درمان برای سلامت مادر لازم است و قطع ناگهانی دارو می‌تواند باعث برگشت شدید افسردگی یا اضطراب شود. به همین دلیل تصمیم درباره ادامه یا تغییر دارو فقط باید توسط پزشک گرفته شود.
در دوران شیردهی هم فلوکستین می‌تواند به مقدار کمی وارد شیر مادر شود، بنابراین باید با نظر پزشک مصرف شود. در کودکان، نوجوانان و سالمندان هم مصرف قرص فلوکستین یا شربت فلوکستین باید با دقت بیشتری انجام شود، چون ممکن است بدن این گروه‌ها به دارو حساس‌تر باشد یا نیاز به پیگیری بیشتری داشته باشند.
مصرف در بارداری فلوکستین
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.

فلوکستین در بارداری، شیردهی و سالمندی
مصرف فلوکستین در بارداری موضوعی نیست که برای همه یک جواب یکسان داشته باشد. در بعضی شرایط، ادامه درمان برای سلامت مادر لازم است و قطع ناگهانی دارو می‌تواند باعث برگشت شدید افسردگی یا اضطراب شود. به همین دلیل تصمیم درباره ادامه یا تغییر دارو فقط باید توسط پزشک گرفته شود.
در دوران شیردهی هم فلوکستین می‌تواند به مقدار کمی وارد شیر مادر شود، بنابراین باید با نظر پزشک مصرف شود. در کودکان، نوجوانان و سالمندان هم مصرف قرص فلوکستین یا شربت فلوکستین باید با دقت بیشتری انجام شود، چون ممکن است بدن این گروه‌ها به دارو حساس‌تر باشد یا نیاز به پیگیری بیشتری داشته باشند.

عوارض فلوکستین
فلوکستین هم مثل هر داروی دیگری ممکن است عوارضی ایجاد کند. عوارض شایع آن معمولاً در هفته‌های اول بیشتر دیده می‌شوند و در خیلی از افراد بعد از مدتی کمتر می‌شوند. از جمله این عوارض می‌توان به تهوع، سردرد، بی‌خوابی، سرگیجه، کاهش اشتها، تعریق زیاد، خستگی و خمیازه زیاد اشاره کرد.
بعضی افراد در شروع درمان با قرص فلوکستین کمی بی‌قرارتر می‌شوند یا احساس می‌کنند اضطرابشان موقتاً بیشتر شده است. این حالت همیشه به معنای بدتر شدن بیماری نیست و گاهی فقط نشانه عادت کردن بدن به دارو است. با این حال، اگر این علائم شدید باشند یا ادامه پیدا کنند، باید به پزشک اطلاع داده شود.
اگر در طول درمان افکار آسیب به خود، تغییر ناگهانی شدید در رفتار، هیجان بیش از اندازه، عصبانیت غیرعادی، لرزش شدید، کبودی بی‌دلیل، خونریزی غیرعادی یا علائم حساسیت شدید ایجاد شود، مراجعه پزشکی ضروری است. این علائم شایع نیستند، اما مهم‌اند و نباید نادیده گرفته شوند.
عوارض قرص فلوکستین برای خانمها
عوارض قرص فلوکستین در خانم‌ها و آقایان تا حد زیادی شبیه هم است، اما بعضی تفاوت‌ها هم ممکن است دیده شود. در خانم‌ها گاهی تغییر در نظم قاعدگی، کاهش میل جنسی یا تغییر در کیفیت رابطه جنسی گزارش می‌شود. این عوارض در همه افراد رخ نمی‌دهد و شدت آن هم یکسان نیست.
اگر چنین عوارضی باعث ناراحتی یا مشکل در زندگی روزانه شود، بهتر است با پزشک مطرح شود تا در صورت نیاز راه‌حل مناسب در نظر گرفته شود. در مصرف طولانی‌مدت هم اگر فرد دچار بی‌خوابی مداوم، تغییر آزاردهنده در وزن، بی‌قراری همیشگی یا احساس خالی شدن از احساسات شود، بهتر است پیگیری پزشکی انجام شود.
عوارض قرص فلوکستین برای مردان
در آقایان هم قرص فلوکستین ممکن است گاهی باعث کاهش میل جنسی، دیرتر رسیدن به اوج لذت جنسی یا تغییر در عملکرد جنسی شود. این عوارض در همه افراد دیده نمی‌شود، اما اگر آزاردهنده باشند، لازم است با پزشک در میان گذاشته شوند.
شدت عوارض در افراد مختلف فرق می‌کند. بعضی بیماران هیچ مشکل خاصی در این زمینه ندارند و بعضی دیگر بیشتر متوجه این تغییرات می‌شوند.
قطع فلوکستین و عوارض قطع ناگهانی
فلوکستین جزو داروهایی نیست که به معنای رایج کلمه اعتیاد ایجاد کند، اما این به آن معنا نیست که بتوان آن را هر زمان خواست ناگهانی قطع کرد. بدن به حضور این دارو عادت می‌کند و ممکن است با قطع سریع آن دچار ناراحتی شود.
قطع ناگهانی قرص فلوکستین یا کپسول فلوکستین می‌تواند باعث سرگیجه، سردرد، تهوع، بی‌قراری، تحریک‌پذیری، نوسان خلقی و احساس ناخوشی شود. روش درست این است که اگر قرار باشد مصرف دارو متوقف شود، پزشک مقدار آن را به‌تدریج کم کند.
عوارض جانبی فلوکستین
عوارض جانبی شایع (≥10%)
اختلالات گوارشی:
• تهوع (21-29%)
• اسهال (12-18%)
• خشکی دهان (10-15%)
• کاهش اشتها و کاهش وزن (10-15%)
اختلالات عصبی و روانی:
• بی‌خوابی (10-33%)
• سردرد (10-21%)
• اضطراب و تحریک‌پذیری (10-15%)
• خستگی (10-12%)
اختلالات جنسی:
• کاهش میل جنسی (10-15%)
• اختلال در عملکرد جنسی مانند تأخیر در انزال یا آنورگاسمی (10-15%)
عوارض جانبی نسبتاً شایع (1-10%)
سیستم عصبی مرکزی:
• سرگیجه (5-10%)
• خواب‌آلودگی (5-9%)
• لرزش (3-8%)
سیستم قلبی-عروقی:
• تاکی‌کاردی (1-5%)
• تغییرات در فشار خون (2-5%)
متابولیک و غدد درون‌ریز:
• افزایش تعریق (5-7%)
• افزایش وزن (2-5%)
سیستم گوارشی:
• سوءهاضمه (3-6%)
• درد شکمی (3-5%)
سیستم عضلانی-اسکلتی:
• درد عضلانی و مفصلی (3-5%)
عوارض جانبی نادر اما جدی (سیستم عصبی مرکزی: سندرم سروتونین (نادر اما کشنده) تشنج مانیا یا هیپومانیا در بیماران مستعدسیستم قلبی-عروقی: سندرم طولانی شدن فاصله QT (QT prolongation) آریتمی‌های بطنی افت فشار خون ارتواستاتیکاختلالات خون‌شناسی: ترومبوسیتوپنی خونریزی غیرطبیعی (افزایش ریسک خونریزی گوارشی، هماتوم و پتشی)اختلالات کبدی: افزایش آنزیم‌های کبدی هپاتیت و نارسایی کبدی (موارد نادر)اختلالات پوستی: واکنش‌های آلرژیک شدید (مانند سندرم استیونز-جانسون)اختلالات چشمی: افزایش فشار داخل چشم گلوکوم زاویه بستهرفتارهای خودکشی: افزایش افکار یا رفتارهای خودکشی، به‌ویژه در بیماران جوان (نتیجه‌گیری: فلوکستین یک SSRI پرکاربرد با عوارض گوارشی، عصبی و جنسی شایع است. عوارض نادر اما جدی شامل سندرم سروتونین، طولانی شدن QT، تشنج و هپاتوتوکسیسیتی است. پایش بیماران، به‌ویژه در شروع درمان و تغییر دوز، ضروری است.
تداخلات دارویی فلوکستین
مشخصات کلی تداخلات:
• سوبسترای CYP2D6
• مهارکننده‌های CYP2C9 (ضعیف)
• مهارکننده‌های CYP2C19 (قوی)
• مهارکننده‌های CYP2D6 (قوی)
• تشدید اثرات ضد پلاکت
• تشدید اثرات تضعیف‌کننده CNS
• تشدید هیپوگلیسمی
• تشدید هیپوناترمی
• کاهش آستانه تشنج
• افزایش فاصله QT (بسته به شرایط)
• تشدید اثرات سروتونرژیک
تداخلات رده X (پرهیز):
بروموپرید، داپوکستین، داکسوربیسین (متداول)، لینزولید، مکیتازین، متیلن بلو، مهارکننده‌های مونوآمینواکسیداز (ضدافسردگی)، پیموزاید، راساژیلین، سلژلین، تیوریدازین، اوروکیناز
کاهش اثرات داروها توسط فلوکستین:
بنز هیدروکودون، کاریسوپرودول، کلوپیدوگرل، کدئین، هیدروکودون، ایلوپریدون، آیوفلوپان ید 123، نیسرگولین، پریماکین، تاموکسیفن، فراورده‌های تیروئید، ترامادول
کاهش اثرات فلوکستین:
سیپروهپتادین، گیلتریتینیب، لوماکافتور و ایواکافتور، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (انتخابی COX2)، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (غیرانتخابی)، پگ اینترفرون آلفا – 2b، گیاه علف چای
افزایش اثرات داروها توسط فلوکستین:
داروهای با خاصیت ضد پلاکت، داروهای کاهنده قند خون، آجمالین، آمفتامین‌ها، داروهای ضد انعقاد، داروهای ضد سایکوز، آپیکسابان، آریپیپرازول، آریپیپرازول لاروکسیل، آسپیرین، آتوموکستین،، بمیپارین، بتابلاکرها، برکسانولون، برکسپیپرازول، بریواراستام، بوپروپیون، کانابیدیول، کاربامازپین، کاریسوپرودول، سفالوتین، کلرفنیرامین، سیلوستازول، سیتالوپرام، کلاریترومایسین، کلوزاپین، کلاژناز (سیستمیک)، دابیگاتران اتکسیلات، دئوکسی کولیک اسید، دسموپرسین، دیوتترابنازین، دکسترومتورفان، دیازپام، دوکسوروبیسین (متداول)، دولوکستین، ادوکسابان، الیگلوستات، انوکساپارین، اتراویرین، فسوترودین، فلکاینید، فلیبانسرین، فلوفنازین، فوس فنی‌توئین – فنی‌توئین، گالانتامین، جفیتینیب، هالوپریدول، هپارین، ایبریتومومب تیوکستان، ایلوپریدون، ایندورامین، لانسوپرازول، لوفکسیدین، ماپروتیلین، مکیتازین، متیلن بلو، متوکلوپرامید، متوپرولول، مهارکننده‌های مونو آمین اکسیداز (ضدافسردگی)، نبیولول، نیسرگولین، نیفدیپین، نیمودیپین، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (انتخابی COX2)، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (غیرانتخابی)، اوبینوتوزومب، اکسی تریپتان، پاروکستین، پرهگزیلین، پرفنازین، فنی‌توئین، پیموزاید، پیتولیسانت، پروگوانیل، پروپافنون، پروپرانولول، عوامل طولانی کننده فاصله QT(بالاترین خطر)، راساژیلین، ریسپریدون، ریواروکسابان، سالیسیلات ها، مهارکننده‌های انتخابی باز جذب سروتونین، سلژلین، تضعیف‌کننده‌های CNS سروتونرژیک غیر اوپیوئیدی، مهارکننده‌های باز جذب سروتونین/ نوراپی نفرین، تامسولوسین، تترابنازین، دیورتیک های تیازیدی و شبه تیازیدی، تیوریدازین، داروهای ترومبولیتیک، تیمولول (چشمی)، تیمولول (سیستمیک)، ترامادول، داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای، تروپیسترون، اوروکیناز، والبنازین، آنتاگونیست های ویتامین کا، وریکونازول، ورتیوکستین، زوکلوپنتیکسول
افزایش اثرات فلوکستین:
آکالابروتینیب، الکل (اتیل)، آلموتریپتان، آلوسترون، آمفتامین‌ها، داروهای ضد تهوع (آنتاگونیست های 5HT3)، داروهای ضد سایکوز، بروموپرید، بوپروپیون، بوسپیرون، سایمتیدین، سیتالوپرام، کلاریترومایسین، سیکلوبنزاپرین، مهارکننده‌های قوی CYP2D6، داپوکستین، داساتینیب، دکس متیل‌فنیدات – متیل‌فنیدات، دکسترومتورفان، دولوکستین، التریپتان، مشتقات ارگوت، امولسیون‌های چرب (بر پایه روغن ماهی)، فنفلورامین، گلوکزآمین، گیاهان (با خاصیت ضد پلاکت/ ضد انعقاد)، ایبروتینیب، اینوترسن، لاسمیدیتان، لیماپروست، لینزولید، لورکاسرین (از بازار دارویی ایالات‌متحده جمع‌آوری‌شده)، متاکسالون، متی‌روسین، مولتی ویتامین/ فلورید (حاوی ویتامین‌های آ، دی و ای)، مولتی ویتامین/ مینرال (حاوی ویتامین‌های آ، دی، ای، کا، فولات، آهن)، مولتی ویتامین/ مینرال (حاوی ویتامین‌های آ، ای، بدون آهن)، نفازودون، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (موضعی)، اسیدهای چرب امگا 3، اندانسترون، آگونیست های اوپیوئیدی، پانوبینوستات، پاروکستین، پنتوسان پلی سولفات سدیم، پنتوکسی فیلین، پروپافنون، آنالوگ‌های پروستاسیکلین، راموسترون، سافینامید، سلومتینیب، داروهای سروتونرژیک (خطر بالا، متفرقه)، اوپیوئید های سروتونرژیک (خطر بالا)، آگونیست های گیرنده 5HT1D سروتونین (تریپتان)، گیاه علف چای، گیاه اسپند، تیپراناویر، ویتامین ای (سیستمیک)، زانوبروتینیب
تداخلات دارویی فلوکستین
فلوکستین مهار کننده قوی آنزیم های کبدی است و متابولیسم بسیاری از دارو ها را مختل می کند. شناخت این تداخلات برای جلوگیری از مسمومیت های کشنده الزامی است.
تداخل با دارو های مهار کننده مونوآمین اکسیداز
• مصرف هم زمان فلوکستین با دارو هایی مانند ترانیل سیپرومین، سلژیلین، فنلزین و ایزوکاربوکسازید به طور مطلق ممنوع است. این تداخل باعث بروز سندروم سروتونین می شود که با علائمی مانند تب بسیار بالا، سفتی عضلات، کما و مرگ همراه است. پزشک باید دقت کند که پس از قطع فلوکستین، به دلیل نیمه عمر طولانی دارو در بدن، باید حداقل پنج هفته کامل صبر کرد و سپس این دارو ها را شروع نمود.
تداخل با دارو های سروتونرژیک
• دارو هایی مانند ترامادول، لینزولید، تریپتوفان، فنتانیل، متادون و بوسپیرون اگر همراه با فلوکستین مصرف شوند، خطر تجمع بیش از حد سروتونین در سیستم عصبی مرکزی را به همراه دارند. تجویز این دارو ها نیازمند احتیاط شدید و پایش دقیق بالینی بیمار است.
تداخل با دارو های ضد افسردگی سه حلقه ای
• تجویز هم زمان فلوکستین با دارو هایی مانند آمی تریپتیلین، ایمی پرامین، نورتریپتیلین و کلومیپرامین باعث مهار تجزیه این دارو ها در کبد می شود. این تداخل، سطح خونی دارو های سه حلقه ای را به شدت بالا برده و خطر مسمومیت، به ویژه آریتمی های خطرناک قلبی و تشنج را به طور چشمگیری افزایش می دهد. در صورت نیاز به تجویز هم زمان، دوز داروی سه حلقه ای باید بسیار کاهش یابد.
تداخل با دارو های رقیق کننده خون و ضد التهاب ها
• فلوکستین با کاهش بازجذب سروتونین در پلاکت ها، روند تجمع پلاکتی را مختل می کند. مصرف آن با دارو های ضد انعقاد مانند وارفارین، ریواروکسابان و هپارین، و همچنین دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی مانند آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک و ملوکسیکام، خطر خونریزی های گوارشی، خون دماغ و خونریزی های زیر پوستی را افزایش می دهد. پزشک باید تست های انعقادی بیماران مصرف کننده وارفارین را به طور مکرر ارزیابی کند.
تداخل با دارو های آنتی سایکوتیک و قلب
• دارو هایی مانند تیوریدازین و پیموزاید تحت هیچ شرایطی نباید با فلوکستین تجویز شوند. فلوکستین غلظت این دارو ها را بالا برده و باعث طولانی شدن فاصله کیو تی در نوار قلب می شود که مستعد کننده آریتمی های کشنده بطنی است. همچنین در مصرف هم زمان با دارو های قلبی مانند متوپرولول، پروپافنون و فلکاینید، و دارو های روانپزشکی مانند هالوپریدول و کلوزاپین احتیاط جدی لازم است زیرا سطح خونی آن ها افزایش می یابد.
تداخل با غذا در مصرف فلوکستین
بررسی تداخلات مواد خوراکی با این دارو نشان می دهد که ملاحظات خاصی در رژیم غذایی بیماران باید در نظر گرفته شود.
تداخل با الکل
• مصرف نوشیدنی های الکلی همراه با فلوکستین به شدت منع شده است. الکل اثرات تضعیف کننده سیستم عصبی را افزایش می دهد و تداخل آن با این دارو باعث اختلال شدید در قضاوت، کاهش مهارت های حرکتی، تشدید افسردگی و خواب آلودگی عمیق می شود.
زمان مصرف غذا و جذب دارو
• جذب گوارشی فلوکستین تحت تاثیر حضور غذا در معده قرار نمی گیرد. بیمار می تواند آن را با شکم پر یا کاملا خالی مصرف کند. با این حال، از نظر بالینی اگر بیمار در روز های اول درمان دچار عارضه تهوع یا سوزش معده شود، پزشک باید توصیه کند که دارو حتما همراه با یک وعده غذایی کامل میل شود تا تحریکات گوارشی به حداقل برسد.
تداخل در آزمایشات پزشکی
فلوکستین و متابولیت های آن می توانند در تفسیر برخی نتایج آزمایشگاهی خطای تشخیصی یا تغییرات فیزیولوژیک ایجاد کنند که پزشک باید از آن ها مطلع باشد.
تست غربالگری دارو های ادراری
• یکی از مهم ترین تداخلات آزمایشگاهی فلوکستین، ایجاد نتیجه مثبت کاذب در تست های غربالگری ادرار برای مصرف آمفتامین ها است. ساختار شیمیایی دارو می تواند با کیت های تشخیصی سریع تداخل کند. در صورت بروز این مشکل و ادعای بیمار مبنی بر عدم مصرف مواد مخدر، پزشک باید برای تایید دقیق نتیجه، درخواست آزمایش های اختصاصی تر مانند کروماتوگرافی گازی یا طیف سنجی جرمی را بدهد.
آزمایش سدیم سرم
• مصرف فلوکستین می تواند باعث بروز سندروم ترشح نامناسب هورمون ضد ادراری شود. این امر منجر به افت واقعی سطح سدیم خون در آزمایش بیوشیمی می شود. به ویژه در بیماران سالمند، بیماران دچار کم آبی بدن، یا کسانی که دارو های مدر مصرف می کنند، کاهش سدیم خون در برگه آزمایش باید به عنوان یک عارضه ثانویه و خطرناک دارو در نظر گرفته شود.
آزمایش قند خون
• فلوکستین بر تنظیم انسولین و گلوکز خون تاثیر می گذارد. در طول دوره مصرف دارو، احتمال افت قند خون در آزمایشات روتین وجود دارد، در حالی که پس از قطع دارو ممکن است افزایش بازگشتی قند خون رخ دهد. پزشکان داخلی و غدد باید در تنظیم دوز انسولین یا دارو های خوراکی پایین آورنده قند خون در بیماران دیابتی، به این تغییرات فیزیولوژیک توجه ویژه داشته باشند تا از شوک هیپوگلیسمی پیش گیری شود.

نام‌های تجاری

کپسول فلوکستین تهران دارو 20 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، کپسول فلوکستین-عبیدی 20 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، کپسول فلوکستین-اس اچ دی 20 میلی گرم [داروسازی شهر دارو]، کپسول فلوکستین-آریا 10 میلی گرم [داروسازی آریا]، شربت فلوکستین شهردارو 20میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی شهر دارو]، شربت فلوکستین-عبیدی 20میلی گرم/5میلی لیتر 60میلی لیتر [داروسازی دکتر عبیدی]، کپسول فلوکستین سجاددارو 10 میلی گرم [داروسازی سجاد داروی شرق]، کپسول فلوکستین-اس اچ دی 10 میلی گرم [داروسازی شهر دارو]، کپسول فلوکستین پارس دارو 20 میلی گرم [داروسازی پارس دارو]، کپسول فلوکستین-اکسیر 20 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، کپسول فلوکستین-جالینوس 20 میلی گرم [داروسازی جالینوس]، کپسول فلوکستین سجاد دارو 20 میلی گرم [داروسازی سجاد داروی شرق]، کپسول فلوکستین تهران دارو 10 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، کپسول فلوکستین-آریا 20 میلی گرم [داروسازی آریا]، کپسول فلوکستین-عبیدی 10 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، کپسول فلوکستین سونا طب پارسه 20یلی گرم [STP.Pharma]، شربت فلوکستین آسا دارو 4میلی گرم/میلی لیتر 60 میلی لیتر [آسا دارو طوس]، کپسول سدوکستین 10 میلی گرم [STP.Pharma]، کپسول فلوکستین جنسیس 20 میلی گرم [شرکتهای فوریتی-تک نسخه ای]، کپسول فلوکستین رازک 20 میلی گرم [داروسازی رازک]، کپسول فلوکستین شفا 20 میلی گرم [داروسازی شفا]، کپسول فلوکستین سونا طب پارسه 10 میلی گرم [STP.Pharma]، کپسول فلوکسومید 90 میلی گرم [داروئی امید بهبود]، کپسول فلوکسیبکس 10 میلی گرم [داروسازی بهستان تولید]، کپسول فلوکسیبکس 20 میلی گرم [داروسازی بهستان تولید]، کپسول فلوزیرن 20 میلی گرم [مکمل های غذایی حیاتی کارن]، کپسول سدوکستین 20 میلی گرم [داروسازی سجاد داروی شرق]، کپسول فلوزیرن 10 میلی گرم [مکمل های غذایی حیاتی کارن]، کپسول فلوکستین مداوا 10 میلی گرم [داروسازی مداوا]، کپسول فلوکستین مداوا 20 میلی گرم [داروسازی مداوا]، FLUOXETINE TEHRAN DAROU 20MG CAP [داروسازی تهران دارو]، FLUOXETINE-ABIDI 20MG CAP [داروسازی دکتر عبیدی]، FLUOXETINE-SHD 20MG CAP [داروسازی شهر دارو]، FLUOXETINE-ARYA 10MG CAP [داروسازی آریا]، FLUOXETINE SHAHREDAROU 20MG/5ML 60ML SYRUP [داروسازی شهر دارو]، FLUOXETINE-ABIDI 20MG/5ML 60ML SYRUP [داروسازی دکتر عبیدی]، FLUOXETINE SAJAD DAROU 10MG CAP [داروسازی سجاد داروی شرق]، FLUOXETINE-SHD 10MG CAP [داروسازی شهر دارو]، FLUOXETINE PARSDAROU 20MG CAP [داروسازی پارس دارو]، FLUOXETINE-EXIR 20MG CAP [داروسازی اکسیر]، FLUOXETINE-JALINOUS 20MG CAP [داروسازی جالینوس]، FLUOXETINE SAJAD DAROU 20MG CAP [داروسازی سجاد داروی شرق]، FLUOXETINE TEHRAN DAROU 10MG CAP [داروسازی تهران دارو]، FLUOXETINE-ARYA 20MG CAP [داروسازی آریا]، FLUOXETINE-ABIDI 10MG CAP [داروسازی دکتر عبیدی]، FLUOXETINE STP 20MG Capsule [STP.Pharma]، FLUOXETINE ASA 4 mg/1mL 60 ml Syrup [آسا دارو طوس]، SADOXETINE 10 mg Capsule [STP.Pharma]، FLUOXETINE Genesis 20 mg Capsule [شرکتهای فوریتی-تک نسخه ای]، FLUOXETINE RAZAK 20 MG Capsule [داروسازی رازک]، FLUOXETINE SHAFA 20 MG Capsule [داروسازی شفا]، FLUOXETINE STP 10MG Capsule [STP.Pharma]، FLOXOMID 90 MG Capsule [داروئی امید بهبود]، FLUOXIBEX 10 mg Capsule [داروسازی بهستان تولید]، FLUOXIBEX 20 mg Capsule [داروسازی بهستان تولید]، FLOUZIREN 20 mg Capsule [مکمل های غذایی حیاتی کارن]، SADOXETINE 20 mg Capsule [داروسازی سجاد داروی شرق]، FLOUZIREN 10 mg Capsule [مکمل های غذایی حیاتی کارن]، FLUOXETINE MODAVA 10mg Capsule [داروسازی مداوا]، FLUOXETINE MODAVA 20 mg Capsule [داروسازی مداوا]، ساشه اکتوویت پاور، قرص اکتوکلوپیدوگرل 75 میلی گرم، قرص کلوپیدوگرل اکتوور 75 میلی گرم، سافت ژل پروستانن فیتومد، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، آمپول، ویال، کرم، ژل، قطره، اسپری، پودر، ساشه، محلول