سرترالین

معرفی و کاربردهای اصلی سرترالین
سرترالین برای درمان چه بیماری‌هایی است؟
سرترالین برای درمان چند مشکل روان‌پزشکی و خلقی کاربرد دارد. تجویز آن باید بر اساس تشخیص پزشک باشد.
• افسردگی
• اختلال اضطراب
• وسواس فکری عملی
• حملات پانیک (حمله ناگهانی ترس شدید همراه با علائم بدنی)
• اضطراب اجتماعی
• اختلال استرس پس از حادثه
• علائم شدید پیش از قاعدگی در برخی زنان
سرترالین برای وسواس و پانیک
در وسواس، سرترالین می‌تواند شدت افکار تکراری و رفتارهای اجباری را کاهش دهد. در پانیک، مصرف منظم آن ممکن است تعداد و شدت حملات را کمتر کند.
در این دو مورد، درمان معمولاً به زمان بیشتری نیاز دارد و نباید با چند روز مصرف درباره نتیجه دارو قضاوت کرد.
فارماکوکینتیک سرترالین
جذب
• شروع اثر: سرترالین به‌طور سریع از دستگاه گوارش جذب می‌شود، اما زمان شروع اثر آن معمولاً در حدود 4-6 ساعت پس از مصرف دارو است.
• میزان جذب: سرترالین حدود 44% تا 67% جذب می‌شود. جذب این دارو تحت تأثیر غذا قرار نمی‌گیرد، اما مصرف غذا می‌تواند سرعت جذب را کاهش دهد.
• ملاحظات: دارو به‌طور کامل در دستگاه گوارش جذب نمی‌شود و بخش عمده‌ای از دارو از طریق متابولیسم کبدی از بدن دفع می‌شود.
توزیع
• حجم توزیع: سرترالین دارای حجم توزیع تقریبی 20-30 لیتر است. این نشان‌دهنده توزیع وسیع دارو در بافت‌ها، به‌ویژه در مغز است.
• اتصال به پروتئین‌ها: سرترالین حدود 98% به پروتئین‌های پلاسما (به‌ویژه آلبومین) متصل می‌شود. این اتصال بالا به پروتئین‌ها باعث می‌شود که بخش عمده‌ای از دارو در حالت غیرقابل دسترس باقی بماند.
• نیمه‌عمر سرترالین در خون: دارو به‌طور سریع در بدن توزیع می‌شود، به‌ویژه در بافت‌های مغزی، که محل اصلی اثرگذاری دارو است.
متابولیسم
• کبد: سرترالین عمدتاً در کبد متابولیزه می‌شود. متابولیسم آن عمدتاً از طریق سیستم آنزیمی سیتوکروم P450 (به‌ویژه CYP3A4 و CYP2C19) انجام می‌شود.
• متابولیت‌ها: متابولیت اصلی سرترالین در بدن، N-دِمتیل سرترالین است که فعالیت ضعیفی دارد و اثرات اصلی دارو را ندارد.
• نیمه‌عمر متابولیسم: نیمه‌عمر دارو (زمان لازم برای کاهش غلظت دارو در پلاسمای خون به نصف مقدار اولیه) حدود 24-26 ساعت است، اما این مقدار می‌تواند برای برخی از بیماران تا 36 ساعت افزایش یابد.
دفع
• دفع از طریق ادرار: سرترالین عمدتاً از طریق کلیه‌ها دفع می‌شود. حدود 40-50% از دارو از طریق ادرار به‌صورت متابولیت‌های غیرفعال دفع می‌شود.
• دفع از طریق مدفوع: بخش کوچکی از دارو (حدود 2%) به‌صورت دست‌نخورده از طریق مدفوع دفع می‌شود.
• نیمه‌عمر دفع: نیمه‌عمر دفع سرترالین به طور متوسط 26 ساعت است، که این مدت می‌تواند به دلایل فردی و وضعیت‌های بالینی مختلف متفاوت باشد.
فارماکوکینتیک در گروه‌های خاص:
• در افراد سالم: در افراد سالم، فارماکوکینتیک سرترالین مشابه آنچه که در بالا ذکر شد است.
• در بیماران مبتلا به اختلالات کبدی یا کلیوی: در بیماران با اختلالات کبدی یا کلیوی، متابولیسم و دفع سرترالین ممکن است تغییر کند. در این افراد باید با دقت بیشتری دارو تجویز شود و ممکن است نیاز به کاهش دوز دارو باشد.
• در سالمندان: در افراد مسن‌تر، نیمه‌عمر سرترالین ممکن است طولانی‌تر باشد. این موضوع به دلیل تغییرات فیزیولوژیکی مربوط به سن در متابولیسم و دفع داروهاست.

معرفی و کاربردهای اصلی سرترالین
سرترالین برای درمان چه بیماری‌هایی است؟
سرترالین برای درمان چند مشکل روان‌پزشکی و خلقی کاربرد دارد. تجویز آن باید بر اساس تشخیص پزشک باشد.
• افسردگی
• اختلال اضطراب
• وسواس فکری عملی
• حملات پانیک (حمله ناگهانی ترس شدید همراه با علائم بدنی)
• اضطراب اجتماعی
• اختلال استرس پس از حادثه
• علائم شدید پیش از قاعدگی در برخی زنان
سرترالین برای وسواس و پانیک
در وسواس، سرترالین می‌تواند شدت افکار تکراری و رفتارهای اجباری را کاهش دهد. در پانیک، مصرف منظم آن ممکن است تعداد و شدت حملات را کمتر کند.
در این دو مورد، درمان معمولاً به زمان بیشتری نیاز دارد و نباید با چند روز مصرف درباره نتیجه دارو قضاوت کرد.
موارد مصرف سرترالین
موارد مصرف تایید شده داروی سرترالین
اختلال افسردگی اساسی
• سرترالین یکی از دارو های اصلی و خط اول برای درمان فاز حاد و همچنین درمان نگهدارنده در اختلال افسردگی است. توصیه بالینی برای پزشک این است که درمان را با دوز پنجاه میلی گرم در روز آغاز کند. در صورت عدم پاسخ بالینی مناسب، پزشک می تواند دوز دارو را با فواصل حداقل یک هفته ای تا حداکثر دویست میلی گرم در روز افزایش دهد. باید به بیمار آموزش داده شود که شروع اثرات درمانی ممکن است دو تا چهار هفته زمان ببرد و قطع ناگهانی دارو مجاز نیست.
اختلال وسواس فکری عملی
• این دارو برای درمان وسواس در بزرگسالان و کودکان بالای شش سال تایید شده است. نکته کاربردی برای پزشکان این است که بیماران مبتلا به وسواس معمولا به دوز های بالاتری از دارو نیاز دارند و پاسخ بالینی به درمان ممکن است با تاخیر بیشتری همراه باشد و تا دوازده هفته طول بکشد. دوز شروع در بزرگسالان پنجاه میلی گرم و در کودکان شش تا دوازده سال بیست و پنج میلی گرم در روز است.
اختلال هراس یا پنیک
• در بیماران مبتلا به اختلال هراس، شروع دارو های فعال کننده سیستم عصبی می تواند در روز های ابتدایی باعث تشدید علائم اضطراب و بی قراری شود. بنابراین، پزشک باید درمان با سرترالین را با دوز پایین یعنی بیست و پنج میلی گرم در روز شروع کند و پس از گذشت یک هفته، دوز را به پنجاه میلی گرم برساند. هدف درمانی در این بیماران، کاهش دفعات و شدت حملات هراس است.
اختلال استرس پس از سانحه
• سرترالین به طور موثری علائم مزاحم، اجتناب، و برانگیختگی بیش از حد را در بیماران درگیر با تروما کنترل می کند. همانند اختلال هراس، دوز شروع بیست و پنج میلی گرم است تا بیمار دارو را بهتر تحمل کند. پس از یک هفته دوز به پنجاه میلی گرم افزایش می یابد و بر اساس ارزیابی بالینی، قابلیت افزایش تا دویست میلی گرم در روز را دارد.
اختلال اضطراب اجتماعی
• برای بیمارانی که از حضور در جمع یا موقعیت های عملکردی به شدت هراس دارند، سرترالین داروی بسیار موثری ارزیابی شده است. روند شروع و افزایش دوز کاملا مشابه اختلال هراس است. پزشک باید در نظر داشته باشد که به موازات دارو درمانی، ارجاع بیمار به روان درمانی شناختی رفتاری می تواند نتایج ماندگار تری به همراه داشته باشد.
اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی
• برای مدیریت علائم شدید خلقی و فیزیکی قبل از قاعدگی، پزشک دو رویکرد انتخابی برای تجویز سرترالین دارد. روش اول تجویز پیوسته و روزانه با دوز پنجاه میلی گرم در تمام روز های ماه است. روش دوم تجویز فقط در فاز لوتئال چرخه قاعدگی است، یعنی شروع دارو از چهارده روز مانده به قاعدگی و قطع آن با شروع خونریزی. در صورت نیاز، دوز دارو می تواند در چرخه های بعدی با احتیاط افزایش یابد.
موارد مصرف خارج از برچسب داروی سرترالین
اختلال اضطراب فراگیر
• با وجود این که سرترالین تاییدیه رسمی برای این اختلال خاص را ندارد، اما در منابع بین المللی روانپزشکی به عنوان یکی از بهترین و ایمن ترین دارو های خط اول شناخته می شود. توصیه بالینی این است که درمان با دوز های بسیار کم شروع شود تا از بروز بی قراری حرکتی یا اختلال خواب در روز های اول درمان پیشگیری شود.
انزال زودرس
• یکی از عوارض جانبی شناخته شده سرترالین، ایجاد تاخیر در انزال است. پزشکان متخصص ارولوژی و روانپزشکان از این عارضه به عنوان یک اثر درمانی سودمند برای کنترل انزال زودرس در مردان استفاده می کنند. مصرف مداوم و روزانه دارو اثربخشی بسیار بالاتر و پایدار تری نسبت به مصرف مقطعی و فقط قبل از رابطه جنسی دارد.
اختلال پرخوری عصبی
• مطالعات بالینی نشان داده اند که سرترالین می تواند در کاهش تمایل اجبار گونه به پرخوری موثر باشد. با این حال، پزشک معالج باید توجه داشته باشد که برای رسیدن به این هدف درمانی، معمولا به تجویز دوز های بالای دارو نزدیک به دویست میلی گرم نیاز است و پایش دقیق وزن و وضعیت متابولیک بیمار در طول درمان ضروری است.
اختلال بدریخت انگاری بدن
• این بیماری روانپزشکی که شباهت های بنیادین زیادی با اختلال وسواس دارد، به خوبی به دارو درمانی با سرترالین پاسخ می دهد. بیماران درگیر با این اختلال معمولا مقاومت درمانی بالایی از خود نشان می دهند و پزشک باید برای دوره های طولانی مدت، بالا ترین دوز ایمن و قابل تحمل دارو را تجویز کرده و ارزیابی های روانپزشکی مستمری داشته باشد.
افسردگی پس از زایمان
• اگرچه این مورد بالینی زیرمجموعه ای از اختلال افسردگی اساسی است، اما به دلیل شرایط بسیار حساس مادران شیرده، ذکر آن به عنوان یک کاربرد ویژه اهمیت فراوانی دارد. سرترالین در بین تمام دارو های ضد افسردگی مشابه، کمترین میزان ترشح را در غدد شیری و ورود به شیر مادر دارد. به همین دلیل، این دارو به عنوان انتخاب اول و استاندارد طلایی برای درمان ایمن افسردگی در دوران شیردهی توسط پزشکان در سراسر جهان تجویز می شود.

مکانیسم اثر سرترالین
مهار پروتئین ناقل سروتونین
•  از بازجذب سروتونین در نورون پیش‌سیناپسی جلوگیری می‌کند.
• این فرآیند باعث افزایش غلظت سروتونین در فضای سیناپسی شده و اثرات تحریک‌کننده آن بر گیرنده‌های سروتونرژیک نورون پس‌سیناپسی افزایش می‌یابد.
افزایش فعالیت سیناپسی
• افزایش سروتونین در فضای سیناپسی به فعال‌سازی گیرنده‌های مختلف سروتونین (مانند 5-HT1A) منجر می‌شود که مسئول تنظیم خلق‌وخو، اضطراب، خواب و رفتار هستند.
اثر بر گیرنده‌های دیگر
• برخلاف برخی دیگر از SSRIs، سرترالین کمترین تمایل را به گیرنده‌های هیستامینی، آدرنرژیک و کولینرژیک دارد.
• این ویژگی باعث کاهش عوارض جانبی مانند خواب‌آلودگی، افت فشار خون یا خشکی دهان می‌شود.

نحوه مصرف و نکات کلیدی
بهترین زمان مصرف قرص سرترالین
سرترالین معمولاً روزی یک بار مصرف می‌شود. زمان مصرف می‌تواند صبح یا شب باشد و بهتر است هر روز در ساعت تقریباً ثابتی مصرف شود.
• اگر باعث بی‌خوابی شود، مصرف صبحگاهی مناسب‌تر است.
• اگر باعث خواب‌آلودگی شود، مصرف شبانه ممکن است بهتر باشد.
• اگر باعث تهوع شود، مصرف همراه غذا می‌تواند کمک‌کننده باشد.
سرترالین را با غذا بخوریم یا بدون غذا؟
سرترالین را می‌توان با غذا یا بدون غذا مصرف کرد. در افرادی که معده حساسی دارند یا با مصرف دارو دچار تهوع می‌شوند، مصرف همراه غذا معمولاً قابل‌تحمل‌تر است.
فراموشی مصرف سرترالین
اگر یک نوبت فراموش شد، معمولاً به محض یادآوری مصرف می‌شود. اگر زمان نوبت بعدی نزدیک است، دوز فراموش‌شده باید رها شود. دو برابر کردن دوز برای جبران نوبت فراموش‌شده درست نیست.
مصرف بیش از حد سرترالین
مصرف بیش از مقدار تجویز شده ممکن است خطرناک باشد. علائمی مانند استفراغ شدید، خواب‌آلودگی زیاد، تشنج، تپش قلب شدید، بی‌قراری غیرعادی یا گیجی نیاز به پیگیری فوری دارد.
توصیه های دارویی سرترالین
توصیه‌های دارویی خطاب به بیمار
آموزش صحیح بیمار جهت افزایش پایبندی به درمان و کاهش اضطراب ناشی از عوارض اولیه ضروری است:
• زمان‌بندی و تداوم مصرف: دارو باید دقیقاً طبق دستور پزشک، یک بار در روز (صبح یا عصر) مصرف شود. تأکید کنید که اثرات درمانی کامل ممکن است ۴ تا ۶ هفته پس از شروع مصرف ظاهر شود، بنابراین بیمار نباید به دلیل عدم بهبود فوری، دارو را قطع کند.
• نحوه مصرف با غذا: سرترالین را می‌توان همراه با غذا یا بدون آن مصرف کرد. با این حال، مصرف همراه با غذا می‌تواند احتمال بروز حالت تهوع را که از عوارض شایع اولیه است، کاهش دهد.
• پرهیز از قطع ناگهانی: به بیمار هشدار دهید که قطع ناگهانی دارو می‌تواند منجر به بروز علائمی مانند سرگیجه، لرزش، اضطراب و احساسات شبیه به برق‌گرفتگی شود. هرگونه تغییر در دوز باید تحت نظر پزشک و به صورت تدریجی باشد.
• هوشیاری نسبت به تغییرات خلقی: بیمار و خانواده او باید نسبت به افزایش اضطراب، بی‌قراری یا افکار مربوط به آسیب به خود، به ویژه در هفته‌های اول درمان یا هنگام تغییر دوز، حساس باشند و بلافاصله به پزشک اطلاع دهند.
• پرهیز از الکل: توصیه می‌شود در طول درمان با سرترالین از مصرف نوشیدنی‌های الکلی خودداری شود، زیرا می‌تواند عوارض جانبی سیستم عصبی را تشدید کند.
• محافظت در برابر آفتاب: سرترالین ممکن است حساسیت پوست به نور خورشید را افزایش دهد؛ لذا استفاده از کرم‌های ضد آفتاب توصیه می‌شود.
توصیه‌های دارویی تخصصی مخصوص پزشک
مدیریت بالینی سرترالین نیازمند دقت در تداخلات و شرایط فیزیولوژیک بیمار است:
• شروع با دوز پایین: برای کاهش عوارض گوارشی و اضطراب القایی اولیه، توصیه می‌شود درمان با دوز پایین آغاز شده و به صورت هفتگی تا رسیدن به دوز هدف افزایش یابد. در اختلال پانیک، شروع با دوزهای بسیار پایین‌تر جهت جلوگیری از تشدید علائم فوبیک الزامی است.
• پایش سطح سدیم خون: در بیماران سالمند یا کسانی که داروهای مدر (دیورتیک) مصرف می‌کنند، خطر بروز کاهش سطح سدیم خون وجود دارد. پایش دوره‌ای الکترولیت‌ها در این افراد توصیه می‌شود.
• ارزیابی خطر خونریزی: سرترالین می‌تواند تجمع پلاکت‌ها را مختل کند. در بیماران مصرف‌کننده داروهای ضد انعقاد (مانند وارفارین) یا داروهای ضد التهاب غیرکورتونی (مانند آسپرین و ایبوپروفن)، خطر خونریزی‌های گوارشی افزایش می‌یابد و باید با احتیاط تجویز شود.
• سندرم سروتونین: پزشک باید نسبت به علائم جدی مانند تب، تعریق مفرط، سفتی عضلانی، تغییرات وضعیت ذهنی و اسهال هوشیار باشد، به ویژه زمانی که سرترالین با سایر داروهای موثر بر سیستم سروتونین تجویز می‌شود.
• تداخل با فرم مایع: اگر از فرم محلول خوراکی سرترالین استفاده می‌شود، باید به بیمار آموزش داد که آن را فقط با مایعاتی نظیر آب، زنجبیل یا آب لیمو مخلوط کرده و بلافاصله مصرف کند.
• کنترل وزن و قند خون: در بیماران مبتلا به دیابت، شروع سرترالین ممکن است باعث تغییر در کنترل قند خون شود که نیازمند تنظیم مجدد دوز داروهای دیابت است.
• ملاحظات بارداری: سرترالین یکی از داروهای انتخابی در دوران بارداری و شیردهی محسوب می‌شود، اما پزشک باید خطر احتمالی پرفشاری خون ریوی نوزادی را در صورت مصرف در اواخر بارداری مد نظر قرار دهد.

چه کسانی نباید بدون مشورت پزشک سرترالین مصرف کنند؟
سرترالین داروی نسخه‌ای است و مصرف خودسرانه آن مناسب نیست. برخی افراد باید پیش از مصرف حتماً وضعیت خود را با پزشک در میان بگذارند.
• افراد دارای سابقه حساسیت به سرترالین
• افراد مبتلا به بیماری کبدی یا کلیوی مهم
• افراد دارای سابقه تشنج
• افراد مبتلا به اختلال دوقطبی یا سابقه شیدایی (دوره‌هایی از انرژی و هیجان غیرعادی)
• افراد دارای سابقه خونریزی یا مصرف‌کننده داروهای رقیق‌کننده خون
• افراد مبتلا به برخی بیماری‌های چشمی مانند آب‌سیاه
موارد منع مصرف و احتیاط‌های مهم
مصرف سرترالین همراه با بعضی داروها خطرناک است؛ به‌ویژه برخی داروهای قدیمی ضدافسردگی و بعضی داروهای اعصاب. همچنین مصرف همزمان چند داروی اثرگذار بر خلق و خواب باید فقط با نظر پزشک انجام شود.
اگر بیمار داروی دیگری مصرف می‌کند، حتی داروی گیاهی یا مکمل، باید پیش از شروع سرترالین به پزشک یا داروساز اطلاع دهد.
منع مصرف سرترالین
موارد منع مصرف در بیماری‌ها و شرایط خاص
• مصرف همزمان با مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز: استفاده از سرترالین همراه با این دسته از داروها (حتی تا ۱۴ روز پس از قطع آن‌ها) به دلیل خطر بروز سندرم سروتونین که یک وضعیت اورژانسی و تهدیدکننده حیات است، کاملاً ممنوع می‌باشد.
• حساسیت مفرط: داشتن سابقه واکنش‌های آلرژیک شدید به ماده موثره سرترالین یا سایر اجزای فرمولاسیون آن، منع مصرف قطعی محسوب می‌شود.
• مصرف همزمان با پیموزاید: به دلیل خطر افزایش طول موج قلبی و بروز آریتمی‌های بطنی خطرناک، مصرف همزمان این دو دارو ممنوع است.
• نارسایی شدید کبدی: با توجه به اینکه سرترالین به طور گسترده در کبد متابولیزه می‌شود، در بیماران مبتلا به آسیب‌های ساختاری یا عملکردی شدید کبد باید با احتیاط فراوان مصرف شده و یا دوز آن به میزان قابل توجهی کاهش یابد.
• اختلالات تشنجی: در بیماران مبتلا به صرع کنترل نشده باید از تجویز آن خودداری کرد. در صورت بروز تشنج در هر بیماری، مصرف دارو باید فوراً قطع شود.
• گلوکوم زاویه بسته: به دلیل خاصیت خفیف گشادکنندگی مردمک، مصرف این دارو در بیماران با زوایای باریک چشم که جراحی نشده‌اند، می‌تواند باعث حمله حاد آب‌سیاه شود.
موارد منع مصرف و ملاحظات در بارداری و شیردهی
• دوران بارداری: سرترالین از سد جفت عبور می‌کند. اگرچه شواهد قطعی مبنی بر ناهنجاری‌زایی ساختاری عمده وجود ندارد، اما مصرف آن در اواخر دوره بارداری (سه ماهه سوم) می‌تواند منجر به بروز عوارضی نظیر پرفشاری خون ریوی نوزادی و سندرم محرومیت در نوزاد (شامل تنگی نفس، سیانوز و تشنج) شود. تجویز تنها در صورتی مجاز است که سود درمانی برای مادر از خطرات احتمالی برای جنین بیشتر باشد.
• دوران شیردهی: سرترالین و متابولیت‌های آن در مقادیر بسیار کم در شیر مادر ترشح می‌شوند. با این حال، سرترالین اغلب به عنوان یکی از داروهای انتخابی در دوران شیردهی (در مقایسه با سایر داروهای هم‌گروه) در نظر گرفته می‌شود. پزشک باید نوزاد را از نظر علائمی مانند بی‌خوابی، کاهش اشتها یا بی‌قراری تحت نظر داشته باشد.
موارد منع مصرف و هشدارهای ویژه در کودکان
• محدودیت سنی: تجویز سرترالین برای درمان اختلال وسواسی جبری در کودکان بالای شش سال مورد تایید است. با این حال، استفاده از آن برای درمان افسردگی اساسی در کودکان و نوجوانان (زیر ۱۸ سال) توسط بسیاری از مراجع نظارتی تایید نشده است، مگر در موارد خاص و تحت نظارت شدید.
• خطر خودآسیب‌رسانی: مهم‌ترین هشدار در کودکان و نوجوانان، افزایش خطر افکار و رفتارهای خودکشی در هفته‌های اول درمان است. پزشک باید خانواده را نسبت به نظارت دقیق روزانه بر تغییرات رفتاری کودک آگاه کند.
• تاثیر بر رشد: مطالعات بلندمدت در مورد تاثیر سرترالین بر بلوغ و رشد فیزیکی کودکان همچنان در حال بررسی است، لذا پایش قد و وزن در کودکان تحت درمان طولانی‌مدت توصیه می‌شود.
نکات کلیدی برای پزشک
• محلول خوراکی: فرم مایع سرترالین حاوی مقدار کمی الکل است، لذا مصرف آن در بیمارانی که داروهای ترک الکل (مانند دی‌سولفیرام) مصرف می‌کنند، منع مصرف دارد.
• تعادل الکترولیتی: در بیماران مستعد به کاهش سطح سدیم خون (مانند بیماران تحت درمان با داروهای مدر)، سرترالین باید با احتیاط تجویز شود.

موارد منع مصرف و احتیاط‌های مهم
مصرف سرترالین همراه با بعضی داروها خطرناک است؛ به‌ویژه برخی داروهای قدیمی ضدافسردگی و بعضی داروهای اعصاب. همچنین مصرف همزمان چند داروی اثرگذار بر خلق و خواب باید فقط با نظر پزشک انجام شود.
اگر بیمار داروی دیگری مصرف می‌کند، حتی داروی گیاهی یا مکمل، باید پیش از شروع سرترالین به پزشک یا داروساز اطلاع دهد.
نکات تکمیلی و هشدارهای خاص در مصرف سرترالین
مصرف سرترالین در کودکان و نوجوانان
تجویز سرترالین برای کودکان و نوجوانان باید با دقت و نظارت دقیق پزشک انجام شود. در این گروه سنی، پایش منظم قد و وزن اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا ممکن است کاهش اشتها یا وزن رخ دهد.
• کودکان ۶ تا ۱۲ سال: درمان معمولاً با دوز پایین (۲۵ میلی‌گرم) شروع می‌شود و نباید از ۲۰۰ میلی‌گرم در روز فراتر رود.
• نوجوانان ۱۳ تا ۱۷ سال: درمان معمولاً با دوز ۵۰ میلی‌گرم شروع شده و حداکثر دوز نباید از ۲۰۰ میلی‌گرم در روز بیشتر شود.
هشدارها و نکات خاص در سبک زندگی و آزمایش‌ها
برخی نکات جزئی اما مهم در طول دوره درمان با سرترالین وجود دارد که می‌تواند از بروز مشکلات ناخواسته جلوگیری کند:
• حساسیت به نور: سرترالین ممکن است پوست را نسبت به نور خورشید حساس‌تر کند. در طول دوره درمان، استفاده از ضدآفتاب و عینک آفتابی ضروری است.
• تداخل با گریپ‌فروت: مصرف گریپ‌فروت یا آب آن می‌تواند سطح دارو در خون را تغییر داده و احتمال بروز عوارض را افزایش دهد، بنابراین بهتر است مصرف آن محدود شود.
• تأثیر بر آزمایش‌های پزشکی: سرترالین ممکن است بر نتایج برخی آزمایش‌های تشخیصی، از جمله آزمایش‌های مربوط به بیماری پارکینسون تأثیر بگذارد؛ لذا پیش از انجام آزمایش، پزشک و مسئول آزمایشگاه را از مصرف دارو آگاه کنید.
• مراقبت در دیابت: افراد مبتلا به دیابت باید در طول مصرف این دارو قند خون خود را دقیق‌تر کنترل کنند، زیرا سرترالین می‌تواند بر سطح قند خون تأثیر بگذارد.
کاربردهای دیگر سرترالین در پزشکی
علاوه بر افسردگی و اضطراب، سرترالین در درمان برخی مشکلات دیگر نیز کاربرد دارد که البته باید حتماً توسط پزشک تشخیص و تجویز شود:
• درمان فیبرومیالژیا
• پیشگیری از برخی انواع میگرن
• درمان نوروپاتی دیابتی (دردهای عصبی ناشی از دیابت)
• کمک به مدیریت برخی علائم سنکوپ (غش) با منشأ عصبی
• اختلال بدریختی بدن
ملاحظات مربوط به کبد و وضعیت جسمانی در ترک دارو
در موارد نادر، سرترالین می‌تواند بر عملکرد کبد تأثیر بگذارد. افرادی که سابقه بیماری‌های کبدی دارند باید پیش از مصرف حتماً پزشک را مطلع کنند تا در صورت نیاز، دوز دارو یا نوع آن تنظیم شود.
همچنین در زمان قطع یا کاهش خودسرانه دارو، علاوه بر علائم عمومی، ممکن است احساس‌هایی شبیه به برق‌گرفتگی یا فلج شدن ناگهانی در بدن (که گاهی تحت عنوان لرزش‌های عصبی شناخته می‌شود) رخ دهد. قطع دارو باید تنها با دستور پزشک و به صورت بسیار تدریجی انجام شود تا از بروز این عوارض جلوگیری گردد.
هشدار ها سرترالین
هشدارهای دارویی کامل و جامع
الف) خطر افکار و رفتارهای خودکشی‌گرایانه
• اولویت بالا: تجویز سرترالین، مانند سایر داروهای ضدافسردگی، در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان جوان (زیر ۲۵ سال) با افزایش خطر افکار و رفتارهای خودکشی‌گرایانه همراه است.
• پایش مستمر: بیماران، به خصوص در شروع درمان و پس از هرگونه تغییر دوز، باید به طور دقیق از نظر بدتر شدن افسردگی، ظهور ناگهانی تغییرات رفتاری و افکار خودکشی‌گرایانه تحت نظر پزشک قرار گیرند. خانواده و مراقبان نیز باید در مورد علائم هشدار دهنده آموزش داده شوند.
ب) سندروم سروتونین
این وضعیت جدی و بالقوه کشنده در نتیجه تجمع بیش از حد سروتونین رخ می‌دهد.
• عوامل خطر: خطر در صورت مصرف همزمان با سایر داروهای سروتونرژیک (مانند مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز، سایر داروهای ضدافسردگی، تریپتان‌ها، ترامادول و مخمر سنت جان) به شدت افزایش می‌یابد، اما مصرف سرترالین به تنهایی نیز می‌تواند منجر به آن شود.
• تظاهرات بالینی: شامل تغییرات در وضعیت روانی (مانند سراسیمگی، گیجی، توهم)، بی‌ثباتی دستگاه عصبی خودکار (مانند افزایش ضربان قلب، فشار خون متغیر، افزایش دمای بدن و تعریق) و اختلالات عصبی-عضلانی (مانند لرزش، سفت شدن عضلات، پرش عضلانی غیرارادی) است.
• اقدام فوری: در صورت تشخیص سندروم سروتونین، مصرف دارو باید فوری قطع شده و درمان‌های حمایتی آغاز شود.
ج) افزایش خطر خونریزی
• مکانیسم: مهارکننده‌های بازجذب سروتونین ممکن است عملکرد پلاکت‌ها را کاهش دهند.
• عوامل خطر: مصرف همزمان با داروهای ضد انعقاد (مانند وارفارین)، داروهای ضد پلاکتی، یا داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، خطر خونریزی، به ویژه خونریزی دستگاه گوارش فوقانی، را افزایش می‌دهد.
• توصیه بالینی: پایش دقیق بیماران، خصوصاً در صورت مصرف همزمان این داروها، حیاتی است.
د) فعال شدن مانیا یا هیپومانیا
• اهمیت: شروع درمان ضدافسردگی در بیماران دو قطبی تشخیص داده نشده می‌تواند فاز مانیا را فعال کند.
• توصیه بالینی: بیماران باید قبل از شروع درمان با سرترالین، از نظر سابقه اختلال دو قطبی ارزیابی شوند.
ه) تشنج و صرع
• سرترالین باید در بیماران با سابقه اختلالات تشنجی با احتیاط مصرف شود. در صورت بروز تشنج در طول درمان، قطع مصرف دارو باید در نظر گرفته شود.
و) گلوکوم زاویه بسته
مصرف داروهای ضدافسردگی، از جمله سرترالین، ممکن است خطر حمله حاد گلوکوم زاویه بسته را در بیمارانی که مستعد این بیماری هستند، افزایش دهد.
ز) قطع ناگهانی دارو
• قطع ناگهانی سرترالین می‌تواند منجر به سندروم قطع شود که شامل علائمی مانند سرگیجه، اختلالات خواب، بی‌قراری، اضطراب، تهوع و لرزش است.
• توصیه: قطع سرترالین باید به صورت تدریجی و تحت نظارت پزشک انجام شود.
اوردوز سرترالین و درمان
الف) تظاهرات بالینی اوردوز:
اوردوز سرترالین به تنهایی معمولاً تهدیدکننده حیات نیست، اما خطر در صورت ترکیب با سایر داروها، به ویژه الکل، افزایش می‌یابد. علائم شامل:
• خواب‌آلودگی و رخوت
• تهوع، استفراغ و اسهال
• افزایش ضربان قلب و فشار خون بالا یا پایین
• لرزش و پرش عضلانی
• گیجی، سراسیمگی و در موارد شدید، تشنج و کما
• بروز سندروم سروتونین (که علائم آن در بخش هشدارها ذکر شد).
ب) مدیریت و درمان :
• عدم وجود پادزهر: هیچ پادزهر اختصاصی برای مسمومیت با سرترالین وجود ندارد. درمان کاملاً حمایتی و بر اساس علائم است.
اقدامات اولیه و حیاتی:
• حفظ و تثبیت راه هوایی و اطمینان از تهویه کافی.
• پایش مداوم علائم حیاتی و نوار قلب برای تشخیص هرگونه آریتمی قلبی.
کاهش جذب:
• زغال فعال: در صورت مصرف اخیر (معمولاً در کمتر از یک ساعت) و مصرف مقدار زیاد، تجویز زغال فعال باید مد نظر قرار گیرد.
• شستشوی معده: تنها در صورت توجیه بالینی و زمان‌بندی مناسب، ممکن است انجام شود.
• عدم کارایی دیالیز: به دلیل اتصال بالای سرترالین به پروتئین‌های پلاسما، دیالیز یا هموپرفیوژن در حذف دارو مؤثر نیست.
مدیریت سندروم سروتونین:
• قطع سریع عامل مسمومیت‌زا.
• تجویز بنزودیازپین‌ها برای کنترل بی‌قراری عصبی-عضلانی و سفتی عضلات.
• درمان سریع هیپرترمی (تب بالا) با روش‌های خنک‌سازی. در موارد شدید، شل کننده‌های عضلانی برای رفع سفتی و هایپرترمی ضروری است.
• دوره مشاهده: تمام بیماران، به ویژه موارد اوردوز عمدی، باید حداقل به مدت ۶ تا ۲۴ ساعت در اورژانس یا بخش‌های مراقبت ویژه برای مشاهده پایش شوند. در صورت اوردوز عمدی، ارجاع برای ارزیابی روانپزشکی پس از تثبیت وضعیت جسمی ضروری است.

مصرف در بارداری سرترالین
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.

عوارض وحشتناک سرترالین
بیشتر عوارض سرترالین خفیف و گذرا هستند، اما بعضی علائم نادر می‌توانند جدی باشند و نیاز به بررسی فوری داشته باشند. منظور از «عوارض وحشتناک» معمولاً همین عوارض نادر و مهم است، نه عوارض معمولی دارو.
• تب، تعریق شدید، لرزش بدن، بی‌قراری شدید یا گیجی
• تپش قلب شدید، غش، سرگیجه غیرعادی یا ضربان نامنظم قلب
• افکار آسیب زدن به خود، مخصوصاً در هفته‌های اول مصرف
• خونریزی غیرطبیعی از بینی، لثه یا کبودی‌های بی‌دلیل
• واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت، تنگی نفس یا کهیر گسترده
در صورت بروز این علائم، مصرف‌کننده باید سریعاً با پزشک یا اورژانس تماس بگیرد و از تغییر خودسرانه دارو پرهیز کند.
تفاوت میان عوارض شایع و واکنش‌های نادر
عوارض شایع سرترالین معمولاً در روزها یا هفته‌های اول شروع می‌شوند و در بسیاری از افراد به‌تدریج کمتر می‌شوند. واکنش‌های نادر معمولاً شدیدتر، ناگهانی‌تر یا همراه با علائم هشداردهنده هستند.
• عوارض شایع: تهوع، خشکی دهان، سردرد، بی‌خوابی، خواب‌آلودگی، اسهال، کاهش اشتها
• عوارض مهم‌تر: خونریزی غیرعادی، گیجی شدید، تشنج، تب همراه با لرزش، تپش قلب شدید
• علائم نیازمند پیگیری: بدتر شدن ناگهانی حال روحی، بی‌قراری شدید یا افکار آسیب به خود
عوارض سرترالین در زنان
عوارض سرترالین در زنان چیست؟
زنان ممکن است مانند مردان دچار عوارض عمومی سرترالین شوند، اما بعضی عوارض برای آن‌ها پررنگ‌تر است. این عوارض همیشه رخ نمی‌دهند و شدت آن‌ها از فردی به فرد دیگر فرق دارد.
• تغییر در میل جنسی
• تاخیر یا تغییر در نظم قاعدگی
• لکه‌بینی یا تغییرات خفیف در خونریزی ماهانه
• حساسیت پستان یا ترشح غیرعادی شیر در موارد نادر
• تهوع، سردرد، خواب‌آلودگی یا بی‌خوابی
سرترالین و پریود
در بعضی زنان، مصرف سرترالین ممکن است با تغییر در زمان پریود، شدت خونریزی یا لکه‌بینی همراه شود. اگر این تغییرات شدید، طولانی یا همراه با درد غیرعادی باشد، باید بررسی پزشکی انجام شود.
سرترالین در بارداری و شیردهی
مصرف سرترالین در بارداری باید فقط با نظر پزشک باشد. گاهی ادامه درمان برای سلامت مادر ضروری است، اما تصمیم‌گیری باید بر اساس شرایط مادر و جنین انجام شود.
در شیردهی، مقدار کمی از دارو ممکن است وارد شیر شود. معمولاً سرترالین در میان داروهای مشابه گزینه قابل بررسی‌تری محسوب می‌شود، اما نوزاد باید از نظر خواب‌آلودگی، بی‌قراری یا مشکل تغذیه تحت نظر باشد.
تجربه عوارض گوارشی
تهوع، دل‌پیچه، اسهال یا کاهش اشتها از تجربه‌های نسبتاً شایع شروع درمان است. مصرف دارو همراه غذا و پرهیز از غذاهای سنگین می‌تواند تحمل دارو را آسان‌تر کند.
عوارض جانبی سرترالین
عوارض بسیار شایع (بیش از ۱۰ درصد)
اختلالات گوارشی:
• حالت تهوع شایع‌ترین عارضه جانبی است که در حدود ۲۵ تا ۲۶ درصد از بیماران گزارش شده است. اسهال یا مدفوع شل در حدود ۱۸ تا ۲۰ درصد و خشکی دهان در ۱۴ تا ۱۶ درصد موارد مشاهده می‌شود.
اختلالات سیستم عصبی:
• بی‌خوابی در حدود ۱۸ تا ۲۰ درصد از مصرف‌کنندگان دیده می‌شود. همچنین خواب‌آلودگی غیرطبیعی در ۱۱ تا ۱۳ درصد و سرگیجه در حدود ۱۱ تا ۱۲ درصد از بیماران گزارش شده است.
اختلالات عملکرد جنسی:
• تاخیر در انزال یا اختلال در انزال در مردان بسیار شایع است و در حدود ۱۴ درصد موارد گزارش شده است (اگرچه در بررسی‌های غیررسمی این میزان ممکن است بسیار بالاتر باشد).
عوارض شایع (بین ۲ تا ۱۰ درصد)
عوارض سیستم گوارشی و تغذیه:
• بی‌اشتهایی در حدود ۶ درصد و سوء هاضمه در ۶ تا ۸ درصد بیماران دیده می‌شود. یبوست نیز در حدود ۵ تا ۷ درصد موارد گزارش شده است.
عوارض عصبی و روانی:
• لرزش دست‌ها در حدود ۸ تا ۹ درصد و اضطراب در ۴ تا ۶ درصد بیماران مشاهده شده است. همچنین برافروختگی یا تعریق مفرط در حدود ۷ تا ۸ درصد موارد رخ می‌دهد.
عوارض عضلانی و عمومی:
• احساس خستگی و ضعف در حدود ۱۰ درصد بیماران گزارش شده است. تپش قلب نیز در حدود ۲ تا ۴ درصد موارد دیده می‌شود.
عوارض خاص در کودکان و نوجوانان
در مطالعات بالینی مربوط به اطفال، برخی عوارض ممکن است با درصد متفاوتی نسبت به بزرگسالان ظاهر شوند:
• بیش‌فعالی حرکتی: در حدود ۸ تا ۹ درصد کودکان گزارش شده است.
• درد شکمی: در حدود ۷ درصد موارد دیده می‌شود.
• بی‌نظمی در قاعدگی: در حدود ۲ درصد از دختران نوجوان مشاهده شده است.
عوارض با شیوع کم اما از نظر بالینی مهم
• کاهش سطح سدیم خون: به ویژه در افراد سالمند که ممکن است منجر به گیجی یا تشنج شود (شیوع کمتر از ۱ درصد).
• خونریزی‌های پوستی: مانند کبودشدگی‌های بدون علت یا لکه‌های قرمز کوچک روی پوست که در حدود ۱ تا ۲ درصد بیماران ممکن است رخ دهد.
• تغییرات وزن: کاهش وزن در مراحل اولیه درمان (حدود ۵ تا ۷ درصد) و احتمال افزایش وزن در درمان‌های بسیار طولانی‌مدت.
نکته کاربردی برای پزشک:
بسیاری از عوارض گوارشی مانند تهوع و اسهال با گذشت زمان و تداوم درمان بهبود می‌یابند. توصیه می‌شود برای کاهش این عوارض، درمان با دوز ۲۵ میلی‌گرم شروع شده و پس از یک هفته به دوز ۵۰ میلی‌گرم افزایش یابد. همچنین مصرف دارو همراه با وعده غذایی اصلی می‌تواند تحمل گوارشی را به میزان قابل توجهی بهبود بخشد.

تداخلات دارویی و ملاحظات تغذیه‌ای
مصرف سرترالین با چه داروهایی تداخل دارد؟
سرترالین ممکن است با بعضی داروها تداخل داشته باشد و خطر عوارض را افزایش دهد. مهم‌ترین موارد شامل داروهای ضدافسردگی دیگر، بعضی داروهای اعصاب، داروهای رقیق‌کننده خون و برخی مسکن‌ها هستند.
• داروهای رقیق‌کننده خون مانند وارفارین
• مسکن‌هایی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن در مصرف طولانی یا زیاد
• برخی داروهای ضدافسردگی و ضداضطراب
• داروهای ضدسرفه حاوی دکسترومتورفان
• بعضی مکمل‌ها و داروهای گیاهی اثرگذار بر خلق
سرترالین و داروهای سرماخوردگی
همه داروهای سرماخوردگی با سرترالین مشکل‌ساز نیستند، اما بعضی ترکیبات ضدسرفه یا خواب‌آور می‌توانند عوارض را بیشتر کنند. بهتر است مصرف داروی سرماخوردگی همزمان با سرترالین با نظر پزشک یا داروساز انجام شود.
سرترالین و الکل
مصرف الکل همراه سرترالین توصیه نمی‌شود. الکل می‌تواند خواب‌آلودگی، گیجی، افت تمرکز، بدتر شدن خلق و خطر تصمیم‌های پرخطر را افزایش دهد.
تداخلات دارویی سرترالین
مشخصات کلی تداخلات:
• سوبسترای CYP2C19
• سوبسترای CYP3A4
• مهارکننده CYP2D6 (ضعیف)
• تشدید اثرات ضد پلاکت
• تشدید اثرات تضعیف‌کننده CNS
• تشدید هیپوناترمی
• کاهش آستانه تشنج
• افزایش فاصله QT (بسته به شرایط)
• تشدید اثرات سروتونرژیک
تداخلات رده X (پرهیز):
بروموپرید، داپوکستین، دی سولفیرام، لینزولید، متوتری‌مپرازین، متیلن بلو، مهارکننده‌های مونو آمین اکسیداز (ضدافسردگی)، پیموزاید، راساژیلین، سلژلین، اوروکیناز
کاهش اثرات داروها توسط سرترالین:
آیوفلوپان ید ۱۲۳، فراورده‌های تیروئید
کاهش اثرات سرترالین توسط داروها:
کاربامازپین، القاکننده‌های قوی CYP3A4، سیپروهپتادین، داروناویر، افاویرنز، فوس فنی‌توئین، گیلتریتینیب، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (اختصاصی COX-2)، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (غیراختصاصی)، فنی‌توئین، گیاه علف چای
افزایش اثرات داروها توسط سرترالین:
داروهای با خاصیت ضد پلاکت، داروهای کاهنده قند خون، داروهای ضد انعقاد، داروهای ضد سایکوز، آپیکسابان، آسپرین، بمیپارین، برکسانولون، سفالوتین، کلاژناز (سیستمیک)، دابیگاتران اتکسیلات، دئوکسی کولیک اسید، دسموپرسین، دولوکستین، ادوکسابان، انوکساپارین، فوس فنی‌توئین، هالوپریدول، هپارین، ایبریتومومب تیوکستان، متوتری‌مپرازین، متیلن بلو، میواکوریوم، مهارکننده‌های مونو آمین اکسیداز (ضدافسردگی)، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (اختصاصی COX-2)، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (غیراختصاصی)، اوبینوتوزومب، اکسی تریپتان، فنی‌توئین، پیموزاید، پروپافنون، عوامل طولانی کننده فاصله QT (بیشترین خطر)، راساژیلین، ریواروکسابان، سالیسیلات ها، مهارکننده‌های انتخابی باز جذب سروتونین، سلژلین، تضعیف‌کننده‌های CNS سروتونرژیک غیر اوپیوئیدی، مهارکننده‌های باز جذب سروتونین/ نوراپی نفرین، سوکسینیل کولین، دیورتیک های تیازیدی و شبه تیازیدی، تیوریدازین، داروهای ترومبولیتیک، داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای، اوروکیناز، آنتاگونیست های ویتامین کا
افزایش اثرات سرترالین توسط داروها:
آکالابروتینیب، الکل (اتیل)، آلموتریپتان، آلوسترون، آمفتامین‌ها، داروهای ضد تهوع (آنتاگونیست های 5-HT3)، داروهای ضد سایکوز، بروموپرید، بوپروپیون، بوسپیرون، سیتالوپرام، سیکلوبنزاپرین، داپوکستین، داساتینیب، دکس متیل‌فنیدات- متیل‌فنیدات، دکسترومتورفان، دی سولفیرام، التریپتان، مشتقات ارگوت، اریترومایسین (سیستمیک)، امولسیون چربی (بر پایه روغن ماهی)، گلوکزآمین، آب گریپ‌فروت، گیاهان (با خاصیت ضد انعقاد/ ضد پلاکت)، ایبروتینیب، اینوترسن، لاسمیدیتان، لیماپروست، لینزولید، لورکاسرین (از بازار دارویی ایالات‌متحده جمع‌آوری‌شده)، متاکسالون، متی‌روسین، مولتی ویتامین/ فلورید (حاوی ویتامین‌های آ، دی، ای)، مولتی ویتامین/ مینرال (حاوی ویتامین‌های آ، دی، ای، کا، فولات، آهن)، مولتی ویتامین/ مینرال (حاوی ویتامین‌های آ، ای، فاقد آهن)، نفازودون، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (موضعی)، اسیدهای چرب امگا ۳، اندانسترون، آگونیست های اوپیوئیدی، پنتوسان پلی سولفات سدیم، پنتوکسی فیلین، آنالوگ‌های پروستاسیکلین، راموسترون، سافینامید، سلومتینیب، داروهای سروتونینی (خطر بالا)، اوپیوئید های سروتونینی (خطر بالا)، آگونیست های گیرنده 5-HT1D سروتونینی (تریپتان ها)، گیاه علف چای، گیاه اسپند، تیپراناویر، ترامادول، ویتامین ای (سیستمیک)، ورتیوکستین، زانوبروتینیب
تداخلات دارویی سرترالین
مهار کننده های مونوآمین اکسیداز
• مصرف همزمان سرترالین با دارو هایی مانند سلژیلین، فنلزین، و ترانیل سیپرومین اکیدا ممنوع است. این تداخل می تواند منجر به بروز سندرم سروتونین شود که وضعیتی بسیار خطرناک و کشنده است. بین قطع یکی از این دارو ها و شروع داروی دیگر، حداقل به چهارده روز زمان پاکسازی نیاز است.
دارو های طولانی کننده فاصله کیو تی
• پیموزاید از جمله دارو هایی است که مصرف همزمان آن با سرترالین منع مصرف مطلق دارد. سرترالین باعث افزایش غلظت خونی پیموزاید شده و خطر آریتمی های خطرناک بطنی را به شدت بالا می برد.
دارو های سروتونرژیک
• ترکیباتی مانند سوماتریپتان، ترامادول، فنتانیل، لیتیم، و بوسپیرون در صورت مصرف همزمان با سرترالین، خطر تجمع سروتونین و بروز سندرم سروتونین را افزایش می دهند. علائم این سندرم شامل تغییرات ذهنی، ناپایداری اتونوم، و اختلالات عصبی عضلانی است و نیازمند پایش دقیق بالینی توسط پزشک می باشد.
دارو های ضد انعقاد و ضد التهاب های غیر استروئیدی
• دارو هایی نظیر وارفارین، آسپرین، ایبوپروفن، و ناپروکسن تداخل جدی با سرترالین دارند. سرترالین با مهار برداشت سروتونین توسط پلاکت ها، عملکرد پلاکتی را مختل کرده و خطر خونریزی های غیر طبیعی، به ویژه خونریزی در دستگاه گوارش را هنگام مصرف همزمان با این دارو ها به شکل چشمگیری افزایش می دهد.
دارو های متابولیزه شونده با آنزیم های کبدی
• سرترالین یک مهار کننده متوسط آنزیم های خاصی در کبد است. در نتیجه، غلظت خونی دارو هایی مانند دزیپرامین، نورتریپتیلین، فلکاینید، و پروپافنون در صورت تجویز همزمان افزایش می یابد. پزشک معالج باید کاهش دوز این دارو های همراه را به دقت مد نظر قرار دهد تا از مسمومیت دارویی جلوگیری شود.
تداخل با غذا
• مصرف سرترالین همراه با غذا می تواند جذب و حداکثر غلظت خونی دارو را کمی افزایش دهد، اما این تغییر معمولا از نظر بالینی اهمیت چندانی ندارد و بیمار می تواند دارو را با معده خالی یا همراه با غذا مصرف کند. با این حال، مصرف نوشیدنی های الکلی در طول درمان با سرترالین اکیدا ممنوع است، زیرا الکل باعث تشدید عوارض تضعیف کننده سیستم عصبی مرکزی مانند خواب آلودگی و اختلالات شناختی می شود. همچنین، آب گریپ فروت به دلیل مهار فعالیت آنزیم های گوارشی ممکن است سطح خونی سرترالین را به میزان جزئی بالا ببرد، لذا پرهیز از مصرف مقادیر زیاد آن به بیماران توصیه می شود.
تداخل در آزمایشات بالینی
تست غربالگری ادرار برای بنزودیازپین ها
• مهم ترین تداخل آزمایشگاهی سرترالین، ایجاد نتیجه مثبت کاذب در تست های غربالگری ادرار برای دارو های بنزودیازپین است. این اثر ممکن است تا چند روز پس از قطع دارو نیز در نتایج آزمایشگاهی بیمار دیده شود. برای تایید دقیق نتیجه، پزشک باید درخواست استفاده از روش های تخصصی تر آزمایشگاهی مانند کروماتوگرافی را بدهد.
آزمایش الکترولیت های خون
• سرترالین، به ویژه در بیماران مسن یا افرادی که از دارو های ادرار آور استفاده می کنند، می تواند باعث ترشح نامناسب هورمون ضد ادراری و در نتیجه افت سطح سدیم خون شود. بنابراین، مشاهده کاهش سدیم در آزمایشات دوره ای این بیماران محتمل است و نیازمند پایش و مدیریت مایعات می باشد.
آزمایشات انعقادی
• با توجه به اثر سرترالین بر عملکرد پلاکت ها، این دارو ممکن است زمان سیلان یا زمان خونریزی را در آزمایشات انعقادی به طور کاذب طولانی نشان دهد، در حالی که فاکتور های انعقادی پلاسما ممکن است کاملا طبیعی باشند. پزشک باید در تفسیر آزمایشات انعقادی بیمارانی که سرترالین مصرف می کنند، این مورد را لحاظ کند.

نام‌های تجاری

قرص سرترالین پورسینا 50 میلی گرم [داروسازی پور سینا]، قرص سرترالین روز 50 میلی گرم [داروسازی روز دارو]، قرص سرترالین زهراوی 50 میلی گرم [داروسازی زهراوی]، قرص سرترازین 50 میلی گرم [داروسازی رازک]، قرص مینو-سرترالین 100 میلی گرم [داروسازی مینو]، قرص سرترالین پورسینا 100 میلی گرم [داروسازی پور سینا]، کپسول سرترالین مدیفارم 100 میلی گرم [داروسازی کیش مدیفارم]، قرص سرترابایول 50 میلی گرم [داروسازی باختر بیوشیمی]، قرص سرترالین-عبیدی 50 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، کپسول سرترالین-اکسیر 50 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، قرص اینوسترال 100 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، قرص سرترالین تی دی 50 میلی گرم [داروسازی تولید دارو]، قرص زولامین 50 میلی گرم [داروسازی امین]، کپسول سرترالین مدیفارم 50 میلی گرم [داروسازی کیش مدیفارم]، قرص سرترابایول 100 میلی گرم [داروسازی باختر بیوشیمی]، قرص زولامین 100 میلی گرم [داروسازی امین]، قرص مینو-سرترالین 50 میلی گرم [داروسازی مینو]، قرص سرترازین 100 میلی گرم [داروسازی رازک]، قرص سرترالین-حکیم 50 میلی گرم [داروسازی حکیم]، قرص اینوسترال 50 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، قرص سرترالین-سها 50 میلی گرم [داروسازی سها]، قرص سرترالین-عبیدی 100 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، قرص سرترالین-سها 100 میلی گرم [داروسازی سها]، کپسول سرترالین-اکسیر 100 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، قرص زولوفت(زلوفت) 50 میلی گرم [بهستان دارو]، قرص سرترالین هگزال 50 میلی گرم [داروسازی بهستان تولید]، قرص سرترالین هگزال 100 میلی گرم [داروسازی بهستان تولید]، قرص زولوفت(زلوفت) 100 میلی گرم [بهستان دارو]، قرص سرترالین-سبحان 50 میلی گرم-سرمنتا [داروسازی سبحان دارو]، قرص سرترالین-سبحان 100 میلی گرم-سرمنتا [داروسازی سبحان دارو]، قرص سرترالین-حکیم 100 میلی گرم [داروسازی حکیم]، قرص ریلوفت 50 میلی گرم [داروسازی ریحانه اصفهان]، قرص سرترالین رازک 50 میلی گرم [داروسازی رازک]، قرص سرترالین رازک 100 میلی گرم [داروسازی رازک]، قرص سرترابان 100 میلی گرم [داروسازی مهبان دارو]، قرص سرترالین مداوا 100 میلی گرم [داروسازی مداوا]، قرص سرترالین جابر 100 میلی گرم [داروسازی جابربن حیان]، قرص سرترالین جابر 50 میلی گرم [داروسازی جابربن حیان]، قرص ریلوفت 100 میلی گرم [داروسازی ریحانه اصفهان]، قرص سرترالین شفا 100 میلی گرم [داروسازی شفا]، قرص سرترالین مینو 100 میلی گرم [داروسازی مینو]، قرص سرترالین مداوا 50 میلی گرم [داروسازی مداوا]، قرص سرترالین جالینوس 50 میلی گرم [داروسازی جالینوس]، قرص سرترالین شفا 50 میلی گرم [داروسازی شفا]، قرص سرترالین نیل 100 میلی گرم [نیل فارمد]، قرص سرترالین سها 100 میلی گرم [داروسازی سها]، قرص سرترالین نیل 50 میلی گرم [نیل فارمد]، قرص سرترالین روژین 50 میلی گرم [داروسازی روژین]، قرص سرترالین جالینوس 100 میلی گرم [داروسازی جالینوس]، قرص سرترالین درسا 100 میلی گرم [داروسازی درسا دارو]، قرص سرترابان 50 میلی گرم [داروسازی مهبان دارو]، قرص سرترالین درسا 50 میلی گرم [داروسازی درسا دارو]، قرص سرتیرا 100 میلی گرم [داروسازی روز دارو]، قرص سرتیرا 50 میلی گرم [داروسازی روز دارو]، قرص آسنترا 100 میلی گرم [داروسازی اکتوورکو]، قرص آسنترا 50 میلی گرم [داروسازی اکتوورکو]، SERTRALIN PURSINA 50MG TAB [داروسازی پور سینا]، SERTRALINE RUZ 50MG TABLET [داروسازی روز دارو]، SERTRALINE ZAHRAVI 50MG TAB [داروسازی زهراوی]، SERTRAZINE 50MG TAB [داروسازی رازک]، MINOO-SERTRALIN 100MG TAB [داروسازی مینو]، SERTRALINE PURSINA 100MG TAB [داروسازی پور سینا]، SERTRALINE MEDIPHARM 100MG CAP [داروسازی کیش مدیفارم]، SERTRABIOL 50MG TAB [داروسازی باختر بیوشیمی]، SERTRALIN-ABIDI 50MG TAB [داروسازی دکتر عبیدی]، SERTRALIN-EXIR 50MG CAP [داروسازی اکسیر]، INOSTRAL 100MG TAB [داروسازی تهران دارو]، SERTRALINE T.D 50MG TAB [داروسازی تولید دارو]، ZOLAMIN 50MG TAB [داروسازی امین]، SERTRALINE MEDIPHARM 50MG CAP [داروسازی کیش مدیفارم]، SERTRABIOL 100MG TAB [داروسازی باختر بیوشیمی]، ZOLAMIN 100MG TAB [داروسازی امین]، MINOO-SERTRALIN 50MG TAB [داروسازی مینو]، SERTRAZINE 100MG TAB [داروسازی رازک]، SERTRALIN-HAKIM 50 MG TAB [داروسازی حکیم]، INOSTRAL 50MG TAB [داروسازی تهران دارو]، SERTRALIN-SOHA 50MG TAB [داروسازی سها]، SERTRALINE-ABIDI 100MG TAB [داروسازی دکتر عبیدی]، SERTRALIN-SOHA 100MG TAB [داروسازی سها]، SERTRALIN-EXIR 100MG CAP [داروسازی اکسیر]، ZOLOFT Tablet 50 mg [بهستان دارو]، SERTRALIN HEXAL Tablet 50 mg [داروسازی بهستان تولید]، SERTRALIN HEXAL Tablet 100 mg [داروسازی بهستان تولید]، ZOLOFT Tablet 100 mg [بهستان دارو]، SERTRALINE-SOBHAN 50MG TAB-SERMENTA [داروسازی سبحان دارو]، SERTRALINE-SOBHAN 100MG TAB-SERMENTA [داروسازی سبحان دارو]، SERTRALINE-HAKIM 100MG TAB [داروسازی حکیم]، RELOFT 50 mg Tablet [داروسازی ریحانه اصفهان]، SERTRALINE PURSINA 50 mg Tablet [داروسازی پور سینا]، SERTRALINE RAZAK 50 mg Tablet [داروسازی رازک]، SERTRALINE RAZAK 100 mg Tablet [داروسازی رازک]، SERTRABAN 100 mg Tablet [داروسازی مهبان دارو]، SERTRALINE MODAVA 100 mg Tablet [داروسازی مداوا]، SERTRALINE JABER 100 mg Tablet [داروسازی جابربن حیان]، SERTRALINE JABER 50 mg Tablet [داروسازی جابربن حیان]، RELOFT 100 mg Tablet [داروسازی ریحانه اصفهان]، SERTRALINE-SHAFA 100 mg Tablet [داروسازی شفا]، SERTRALINE-MINOO 100 mg Tablet [داروسازی مینو]، SERTRALINE MODAVA 50 mg Tablet [داروسازی مداوا]، SERTRALINE JALINOUS 50 mg Tablet [داروسازی جالینوس]

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، آمپول، ویال، کرم، ژل، شیاف، پودر، ساشه، محلول