کو-آموکسی کلاو

معرفی
کوآموکسی‌کلاو یک آنتی‌بیوتیک ترکیبی است که شامل آموکسی‌سیلین (یک آنتی‌بیوتیک از گروه پنی‌سیلین‌ها) و کلاوولانیک اسید (مهارکننده بتالاکتاماز) می‌باشد. این ترکیب باعث افزایش اثربخشی آموکسی‌سیلین در برابر باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک‌های معمولی می‌شود.
اثربخشی و آمار
بر اساس مطالعات بالینی، کوآموکسی‌کلاو در ۹۰٪ موارد در درمان عفونت‌های تنفسی و ۸۵٪ موارد در درمان عفونت‌های ادراری مؤثر بوده است. این دارو معمولاً ظرف ۴۸ تا ۷۲ ساعت علائم بیماری را کاهش می‌دهد.
فارماکوکینتیک کو-آموکسی کلاو
آموکسی‌سیلین و اسید کلاوولانیک هر دو پس از مصرف خوراکی، ویژگی‌های جذب، توزیع، متابولیسم و حذفی تقریباً موازی دارند که امکان ترکیب این دو دارو را فراهم می‌کند.
الف. جذب
• جذب خوراکی: هر دو جزء پس از مصرف خوراکی به خوبی و به سرعت از دستگاه گوارش جذب می‌شوند.
• اوج غلظت: اوج غلظت پلاسمایی معمولاً حدود ۱ تا ۲.۵ ساعت پس از مصرف خوراکی حاصل می‌شود.
• اثر غذا: جذب هر دو جزء تحت تأثیر غذا کاهش می‌یابد، اما مصرف دارو در شروع غذا توصیه می‌شود تا جذب اسید کلاوولانیک به حداکثر برسد و تحمل گوارشی بهتر شود.
ب. توزیع
• هر دو جزء به طور گسترده در مایعات و بافت‌های بدن توزیع می‌شوند.
• غلظت‌های درمانی در ریه‌ها، مایعات گوش میانی، مایعات پلورال و صفاقی به دست می‌آید.
• هر دو دارای اتصال پروتئینی نسبتاً پایینی هستند (حدود ۱۸ درصد برای آموکسی‌سیلین و ۲۵ درصد برای اسید کلاوولانیک).
• نفوذ به دستگاه عصبی مرکزی کم است، مگر اینکه پرده‌های مننژ ملتهب باشند.
ج. متابولیسم
• آموکسی‌سیلین: عمدتاً به صورت فعال از طریق کلیه‌ها دفع می‌شود و حدود ۱۰ تا ۲۵ درصد آن به یک متابولیت غیرفعال (اسید پنی‌سیلوئیک) در کبد تبدیل می‌شود.
• اسید کلاوولانیک: این جزء در مقایسه با آموکسی‌سیلین بیشتر در بدن متابولیزه می‌شود و به متابولیت‌های غیرفعال تبدیل می‌شود که از طریق ادرار و دی‌اکسید کربن از طریق هوای بازدم دفع می‌شوند.
د. حذف
• نیمه عمر: نیمه عمر حذفی هر دو جزء در افراد با عملکرد کلیوی طبیعی کوتاه است و معمولاً بین ۱ تا ۱.۵ ساعت است.
• مسیر دفع: دفع هر دو جزء عمدتاً و به سرعت از طریق کلیه‌ها از طریق ترشح توبولی و فیلتراسیون گلومرولی انجام می‌شود.
• نارسایی کلیوی: از آنجایی که دفع دارو عمدتاً کلیوی است، در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی متوسط تا شدید، تجمع دارو رخ می‌دهد و دوز باید بر اساس درجه نارسایی کلیوی (کلیرانس کراتینین) تنظیم شود.

موارد مصرف
کوآموکسی‌کلاو برای درمان عفونت‌های باکتریایی مختلف استفاده می‌شود، از جمله:
۱. عفونت‌های تنفسی:
• فارنژیت (التهاب حلق و گلو)
• سینوزیت باکتریایی حاد
• برونشیت حاد و مزمن
• ذات‌الریه (پنومونی)
۲. عفونت‌های گوش، حلق و بینی:
• اوتیت میانی (عفونت گوش میانی)
• التهاب لوزه‌ها
۳. عفونت‌های ادراری و کلیوی:
• عفونت مجاری ادراری (UTI)
• پیلونفریت (عفونت کلیوی)
۴. عفونت‌های پوستی و بافت نرم:
• زخم‌های عفونی
• عفونت‌های ناشی از گزش حیوانات
۵. عفونت‌های دندانی و فک:
• آبسه دندانی
• عفونت‌های پس از جراحی‌های دندانپزشکی
۶. عفونت‌های مفصلی و استخوانی:
• استئومیلیت (عفونت استخوان)
• آرتریت سپتیک (عفونت مفصلی)
موارد مصرف کو-آموکسی کلاو
کو-آموکسی‌کلاو یک آنتی‌بیوتیک ترکیبی حاوی آموکسی‌سیلین (پنی‌سیلین نیمه‌سنتتیک) و اسید کلاوولانیک (مهارکننده بتالاکتاماز) است. افزودن اسید کلاوولانیک، طیف اثر آموکسی‌سیلین را به گونه‌ای گسترش می‌دهد که بتواند عفونت‌های ناشی از باکتری‌های مقاوم به بتالاکتاماز را نیز پوشش دهد.
موارد مصرف تأیید شده
کو-آموکسی‌کلاو برای درمان عفونت‌های ناشی از سویه‌های تولیدکننده بتالاکتاماز که به تنهایی به آموکسی‌سیلین حساس نیستند، تأیید شده است.
۱. عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی
سینوزیت باکتریایی حاد:
• بالینی و کاربردی: این دارو برای درمان سینوزیتی که از نظر بالینی مشکوک به اتیولوژی باکتریایی است (مانند علائم پایدار یا بدتر شونده پس از ۵ تا ۷ روز) تأیید شده است.
• نکته تخصصی: این ترکیب در برابر پاتوژن‌های رایج مانند پنوموکوک، هموفیلوس آنفلوآنزا (سویه‌های تولیدکننده بتالاکتاماز) و موراکسلا کاتارالیس مؤثر است.
اوتیت میانی حاد:
• بالینی و کاربردی: درمان خط دوم انتخابی برای اوتیت میانی در کودکانی که به درمان اولیه با آموکسی‌سیلین پاسخ نداده‌اند یا کسانی که سابقه عفونت‌های عودکننده دارند و در معرض خطر مقاومت هستند.
۲. عفونت‌های دستگاه تنفسی تحتانی
تشدید حاد برونشیت مزمن:
• بالینی و کاربردی: برای درمان تشدید حاد عفونی در بیمارانی که بیماری مزمن انسدادی ریوی دارند و مشکوک به عفونت باکتریایی (مانند هموفیلوس آنفلوآنزا یا موراکسلا کاتارالیس) هستند.
پنومونی اکتسابی از جامعه:
• بالینی و کاربردی: در مواردی که مشکوک به پاتوژن‌های تولیدکننده بتالاکتاماز باشد یا در بیماران با عوامل خطر مشخص، این دارو می‌تواند در رژیم درمانی CAP قرار گیرد.
۳. عفونت‌های پوست و ساختارهای پوستی
• بالینی و کاربردی: برای درمان عفونت‌های پیچیده پوست و بافت نرم ناشی از باکتری‌هایی مانند استافیلوکوک اورئوس (حساس به متی‌سیلین و تولیدکننده بتالاکتاماز) و سویه‌های خاص استرپتوکوک.
• نکته تخصصی: این دارو اغلب برای عفونت‌هایی که توسط گازگرفتگی حیوانات یا انسان، سلولیت، یا عفونت‌های زخمی که احتمال عفونت چندمیکروبی وجود دارد، استفاده می‌شود.
۴. عفونت‌های دستگاه ادراری
• بالینی و کاربردی: برای درمان عفونت‌های دستگاه ادراری پیچیده یا عودکننده ناشی از ارگانیسم‌های تولیدکننده بتالاکتاماز.
• نکته تخصصی: در این مورد، کشت ادرار باید مقاومت به آموکسی‌سیلین را تأیید کند، زیرا برای عفونت‌های ادراری ساده، داروهای باریک‌تر ترجیح داده می‌شوند.
موارد مصرف Off-Label
این کاربردها بر اساس شواهد بالینی و گایدلاین‌های درمانی رایج هستند و اغلب به دلیل طیف گسترده فعالیت دارو تجویز می‌شوند:
۱. پیشگیری از عفونت پس از گازگرفتگی
• بالینی و کاربردی: کو-آموکسی‌کلاو داروی انتخابی خط اول برای پیشگیری و درمان عفونت‌های ناشی از گازگرفتگی انسان یا حیوان (به ویژه سگ و گربه) است. البته جایگزین واکسن هاری نیست و در صورت گاز حیوانات تزریق واکسن هاری طبق جدول زمان بندی الزامیست.
• نکته تخصصی: این ترکیب طیف وسیعی از پاتوژن‌های دهانی (مانند پاستورلا مالتوسیدا) را که معمولاً در این نوع زخم‌ها دخیل هستند، به خوبی پوشش می‌دهد.
۲. پیشگیری از اندوکاردیت
• بالینی و کاربردی: در بیمارانی که در معرض خطر بالای اندوکاردیت عفونی هستند و به پنی‌سیلین‌های خوراکی حساسیت ندارند، این دارو می‌تواند قبل از انجام برخی اقدامات دندانپزشکی یا جراحی تجویز شود.
• نکته تخصصی: این استفاده برای بیمارانی که نمی‌توانند آموکسی‌سیلین تنها را مصرف کنند یا در مناطقی که مقاومت به آموکسی‌سیلین شایع است، اهمیت می‌یابد.
۳. عفونت‌های داخل شکمی و لگنی
• بالینی و کاربردی: برای درمان عفونت‌های داخل شکمی خفیف تا متوسط (مانند دیورتیکولیت یا پریتونیت) که در آن باکتری‌های بی‌هوازی و گرم منفی تولیدکننده بتالاکتاماز نقش دارند، استفاده می‌شود.
• نکته تخصصی: این دارو فعالیت خوبی علیه ارگانیسم‌های بی‌هوازی دارد و در ترکیب با داروهای مؤثر بر باکتری‌های گرم منفی دیگر (بسته به شدت و نوع عفونت)، در رژیم‌های درمانی گنجانده می‌شود.

مکانیسم اثر
آموکسی‌سیلین باعث تخریب دیواره سلولی باکتری‌ها می‌شود. اما برخی باکتری‌ها آنزیمی به نام بتالاکتاماز تولید می‌کنند که آموکسی‌سیلین را غیرفعال می‌کند. کلاوولانیک اسید با مهار این آنزیم، اجازه می‌دهد آموکسی‌سیلین کار خود را به‌طور مؤثر انجام دهد.
مکانیسم اثر کو-آموکسی کلاو
کو-آموکسی‌کلاو یک ترکیب آنتی‌بیوتیکی است که از آموکسی‌سیلین (به عنوان عامل باکتری‌کش) و اسید کلاوولانیک (به عنوان محافظ) تشکیل شده است. درک نحوه عملکرد و ویژگی‌های دارویی این دو جزء برای بهینه‌سازی درمان عفونت‌های باکتریایی حیاتی است.
اثربخشی کو-آموکسی‌کلاو ناشی از عملکرد مکمل دو جزء آن است:
الف. مکانیسم اثر آموکسی‌سیلین
• مهار سنتز دیواره سلولی: آموکسی‌سیلین به دسته آنتی‌بیوتیک‌های بتالاکتام تعلق دارد و با اتصال به پروتئین‌های اتصال‌دهنده پنی‌سیلین (PBPها) که در غشای سیتوپلاسمی باکتری قرار دارند، عمل می‌کند.
• اثر باکتری‌کش: این اتصال، مراحل ترانس‌پپتیداسیون در سنتز دیواره سلولی پپتیدوگلیکان باکتری را مهار می‌کند. در نتیجه، دیواره سلولی ضعیف شده و باعث لیز (پارگی) سلول باکتری و مرگ آن می‌شود.
ب. مکانیسم اثر اسید کلاوولانیک
• مهارکننده بتالاکتاماز: اسید کلاوولانیک به تنهایی دارای فعالیت آنتی‌بیوتیکی ضعیفی است، اما وظیفه اصلی آن محافظت از آموکسی‌سیلین در برابر تجزیه شدن است
• محافظت از آموکسی‌سیلین: بسیاری از باکتری‌ها آنزیمی به نام بتالاکتاماز تولید می‌کنند که حلقه بتالاکتام آموکسی‌سیلین را می‌شکند و آن را بی‌اثر می‌کند
• عملکرد: اسید کلاوولانیک یک مهارکننده خودکشی است؛ این ماده به صورت غیرقابل برگشت به جای آموکسی‌سیلین به محل فعال آنزیم بتالاکتاماز متصل شده و آن را از بین می‌برد. با مهار این آنزیم، آموکسی‌سیلین می‌تواند بدون تخریب به هدف اصلی خود (PBPها) برسد و علیه باکتری‌هایی که قبلاً مقاوم بودند، مؤثر باشد.

توصیه های دارویی کو-آموکسی کلاو
۱. توصیه‌های دارویی بیمار
این دستورالعمل‌ها به بیمار کمک می‌کند تا ضمن افزایش تحمل دارو، خطر عوارض جانبی را کاهش دهد و از شکست درمان جلوگیری کند:
الف. نحوه مصرف صحیح
• مصرف همراه غذا: دارو باید در شروع غذا مصرف شود. این کار به دو دلیل اصلی انجام می‌شود: به حداکثر رساندن جذب اسید کلاوولانیک و کاهش عوارض گوارشی مانند تهوع و اسهال که شایع‌ترین عوارض هستند.
• پرهیز از قطع مصرف زودهنگام: بیمار باید کل دوره درمان تجویز شده را تکمیل کند، حتی اگر پس از چند روز احساس بهبودی کامل کرد. قطع زودهنگام می‌تواند منجر به عود عفونت و ایجاد مقاومت آنتی‌بیوتیکی شود.
• دوزهای از دست رفته: اگر یک دوز را فراموش کرد، بیمار باید به محض یادآوری آن را مصرف کند و سپس دوز بعدی را در زمان معمول (البته با رعایت حداقل فاصله زمانی مجاز) مصرف کند.
ب. مدیریت عوارض و تداخلات
• مدیریت اسهال: اسهال شایع است. اگر اسهال شدید یا آبکی بود یا همراه با دل‌پیچه بود، بیمار باید فوراً به پزشک اطلاع دهد، زیرا ممکن است نشانه کولیت مرتبط با کلستریدیوم دیفیسیل باشد.
• نشانه‌های حساسیت: بیمار باید علائم واکنش‌های حساسیتی را بشناسد (مانند بثورات پوستی، تورم صورت یا مشکل تنفسی) و در صورت بروز، مصرف دارو را قطع کرده و به دنبال فوریت‌های پزشکی باشد.
• نشانه‌های آسیب کبدی: به بیمار هشدار دهید که در صورت بروز علائم نارسایی کبدی مانند زردی چشم یا پوست (یرقان)، ادرار تیره، یا مدفوع روشن/خاکستری، با وجود نادر بودن، فوراً به پزشک مراجعه کند.
• پیشگیری از بارداری: به زنان توصیه کنید که در طول دوره مصرف و تا هفت روز پس از آن، از یک روش پیشگیری از بارداری غیرهورمونی جایگزین استفاده کنند، زیرا اثربخشی داروهای ضد بارداری خوراکی ممکن است کاهش یابد.
۲. توصیه‌های دارویی مخصوص پزشک
این توصیه‌ها برای اطمینان از ایمنی بیمار و انتخاب دوز و رژیم درمانی مناسب در شرایط بالینی مختلف ضروری است:
الف. دوزبندی بر اساس عملکرد کلیه
• تنظیم دوز در نارسایی کلیوی: از آنجایی که هر دو جزء دارو عمدتاً از طریق کلیه دفع می‌شوند، در بیماران با نارسایی کلیوی متوسط تا شدید (کلیرانس کراتینین کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه)، دوز باید به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یابد یا فاصله دوزها افزایش یابد تا از تجمع و سمیّت عصبی جلوگیری شود.
ب. ملاحظات سمیت کبدی و حساسیت
• غربالگری کبد و پایش: در بیماران با سابقه بیماری کبدی یا کسانی که دوره درمان طولانی دریافت می‌کنند، انجام آزمایش‌های عملکرد کبدی (مانند ترانس‌آمینازها و بیلی‌روبین) قبل و در طول درمان توصیه می‌شود.
• بررسی سابقه حساسیت: قبل از تجویز، حتماً سابقه دقیق واکنش‌های حساسیتی فوری به پنی‌سیلین‌ها، سفالوسپورین‌ها و سایر بتالاکتام‌ها را بگیرید. در بیماران با سابقه واکنش‌های شدید، منع مصرف مطلق دارد.
• پرهیز در مونونوکلئوز: از تجویز این دارو در بیماران مشکوک به مونونوکلئوز عفونی خودداری کنید، زیرا خطر بروز بثورات ماکولوپاپولار شدید را به شدت افزایش می‌دهد.
ج. بهینه‌سازی درمان
• انتخاب رژیم مناسب: هنگام تجویز، به نسبت آموکسی‌سیلین به اسید کلاوولانیک توجه کنید. در برخی عفونت‌های شدید یا در شرایطی که مقاومت به آموکسی‌سیلین بالا است، ممکن است فرمولاسیون‌هایی با دوزهای بالاتر آموکسی‌سیلین نسبت به کلاوولانیک اسید مورد نیاز باشد.
• هیدراتاسیون (آب‌رسانی): به بیماران توصیه کنید در طول درمان مایعات کافی مصرف کنند تا خطر کریستالوری (رسوب بلور دارو در ادرار) ناشی از آموکسی‌سیلین کاهش یابد.
• تداخل با متوترکسات: از مصرف همزمان با متوترکسات خودداری کنید یا در صورت لزوم، سطح متوترکسات را به دقت پایش کنید، زیرا آموکسی‌سیلین می‌تواند سمیّت متوترکسات را افزایش دهد.

منع مصرف
• بیماران با حساسیت به پنی‌سیلین
• مبتلایان به نارسایی کبدی شدید
منع مصرف کو-آموکسی کلاو
۱. موارد منع مصرف در بیماری‌ها
منع مصرف این ترکیب عمدتاً با واکنش‌های حساسیتی و سمیّت کبدی مرتبط است:
الف. سابقه حساسیت مفرط
• حساسیت به پنی‌سیلین‌ها: در بیمارانی که سابقه واکنش‌های حساسیتی شدید و فوری به هر نوع پنی‌سیلین (مانند آموکسی‌سیلین، آمپی‌سیلین یا پنی‌سیلین G) یا به سفالوسپورین‌ها (به دلیل احتمال واکنش متقاطع) دارند، این دارو منع مصرف مطلق دارد.
• علائم بالینی: واکنش‌ها شامل شوک آنافیلاکسی، آنژیوادم، و بثورات جلدی شدید است.
ب. سابقه اختلال عملکرد کبد
• اختلال کبدی ناشی از کو-آموکسی‌کلاو: در بیمارانی که در گذشته سابقه ابتلا به یرقان (زردی) یا اختلال عملکرد کبد را به دلیل مصرف قبلی کو-آموکسی‌کلاو یا آموکسی‌سیلین/اسید کلاوولانیک داشته‌اند، منع مصرف مطلق دارد.
• توضیح کاربردی: آسیب کبدی ناشی از این دارو معمولاً از نوع کلستاتیک (صفراوی) یا هپاتیت مختلط است و می‌تواند چند هفته پس از قطع درمان نیز بروز یابد.
ج. مونونوکلئوز عفونی
• بالینی و کاربردی: در بیمارانی که تشخیص قطعی مونونوکلئوز عفونی (بیماری ویروسی ناشی از ویروس اپشتین بار) در آن‌ها داده شده است، تجویز این دارو منع مصرف نسبی/ احتیاط جدی دارد.
• علت: تجویز آموکسی‌سیلین در این بیماران با احتمال بسیار زیاد (نزدیک به ۱۰۰ درصد) منجر به بروز یک بثورات ماکولوپاپولار شدید می‌شود که اگرچه ناشی از حساسیت واقعی به دارو نیست، اما می‌تواند تشخیص‌های بعدی را پیچیده کند و بیمار را به اشتباه به عنوان فردی با آلرژی به پنی‌سیلین طبقه‌بندی کند.
د. نارسایی شدید کلیه
• بالینی و کاربردی: در بیماران مبتلا به نارسایی شدید کلیوی با کلیرانس کراتینین کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه، دوز این دارو باید تنظیم شود. اگرچه منع مصرف مطلق نیست، اما فرمولاسیون‌های خاصی با نسبت‌های متفاوت آموکسی‌سیلین به کلاوولانات در این موارد توصیه نمی‌شود (مانند فرمولاسیون‌های حاوی اسید کلاوولانیک بالا).
• علت: دفع هر دو جزء از طریق کلیه است و تجمع می‌تواند خطر عوارض جانبی را افزایش دهد.
۲. موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی
الف. بارداری
• بالینی و کاربردی: کو-آموکسی‌کلاو به طور کلی در رده ایمنی B قرار دارد (در مطالعات حیوانی هیچ شواهدی از آسیب مشاهده نشده است، اما مطالعات انسانی کافی نیست).
• احتیاط در سه‌ماهه اول: برخی مطالعات اولیه افزایش خطر انتروکولیت نکروزان در نوزادان زودرس و همچنین افزایش خطر اندکی در نقص‌های مادرزادی روده در نوزادانی که مادرانشان در اوایل بارداری دارو مصرف کرده‌اند، نشان داده‌اند.
• توصیه تخصصی: اگرچه منع مصرف مطلق ندارد و در بسیاری از موارد عفونت در بارداری قابل استفاده است، باید از تجویز روتین در سه‌ماهه اول خودداری شود، مگر اینکه سود درمانی بر خطر احتمالی غلبه کند.
ب. شیردهی
• بالینی و کاربردی: هر دو جزء (آموکسی‌سیلین و اسید کلاوولانیک) در مقادیر کم در شیر مادر ترشح می‌شوند.
• خطرات نوزاد: اگرچه سطح دارو در نوزاد معمولاً پایین است، اما می‌تواند منجر به بروز عوارضی مانند اسهال، کاندیدیاز دهانی (برفک) یا حساسیت‌زایی نوزاد شود.
• توصیه تخصصی: در صورت لزوم مصرف توسط مادر شیرده، باید نوزاد از نظر علائم گوارشی یا بثورات جلدی پایش شود. معمولاً در صورت کوتاه بودن دوره درمان، خطر آن کم تلقی می‌شود.
۳. موارد منع مصرف در کودکان
• منع مصرف بر اساس بیماری‌های ویروسی: مشابه بزرگسالان، در کودکانی که مشکوک به مونونوکلئوز عفونی هستند، به دلیل خطر بروز بثورات جلدی گسترده، باید از تجویز آموکسی‌سیلین (و کو-آموکسی‌کلاو) خودداری شود.
• تنظیم دوز بر اساس سن و وزن: اگرچه منع مصرف ندارد، دوزهای تجویزی در کودکان باید دقیقاً بر اساس وزن بدن و سن محاسبه شود و از فرمولاسیون‌های مناسب کودکان (مانند سوسپانسیون) استفاده شود تا از مصرف دوزهای کمتر از حد درمانی (که منجر به شکست درمان) یا دوزهای سمی جلوگیری شود.
• احتیاط در نوزادان: در نوزادان نارس و نوزادانی که عملکرد کلیوی آن‌ها هنوز به طور کامل توسعه نیافته است، به دلیل خطر سمیّت، نیاز به پایش دقیق‌تر و تنظیم دوزهای پایین‌تر وجود دارد.

مراقبت‌های پس از درمان
• در صورت بازگشت علائم، پزشک را مطلع کنید.
• مصرف ماست پروبیوتیک برای حفظ تعادل فلور روده توصیه می‌شود.
هشدارها
• قطع ناگهانی دارو ممکن است موجب بازگشت عفونت شود.
• در صورت بروز علائم آلرژیک شدید، مصرف را قطع و اورژانس را مطلع کنید.
اثر روی آزمایشات
ممکن است باعث نتایج مثبت کاذب در تست گلوکز ادرار شود.
تداخل در آزمایشات
این دارو می‌تواند بر نتایج برخی از آزمایش‌های بالینی و آزمایشگاهی تأثیر بگذارد:
هشدار ها کو-آموکسی کلاو
۱. هشدارهای مهم و جامع کاربردی کو-آموکسی‌کلاو
پزشکان باید در هنگام تجویز کو-آموکسی‌کلاو به هشدارهای زیر توجه ویژه داشته باشند:
الف. آسیب کبدی
• بالینی و کاربردی: جدی‌ترین هشدار مربوط به پتانسیل آسیب کبدی است. این آسیب، معمولاً از نوع یرقان کلستاتیک (بسته شدن مسیر صفراوی) یا هپاتیت مختلط است و بیشتر در مردان، بیماران مسن، و کسانی که دوره درمان طولانی (بیش از ۱۴ روز) دارند، رخ می‌دهد.
• اقدامات عملی: بیمارانی که درمان طولانی‌مدت دریافت می‌کنند باید از نظر عملکرد کبد پایش شوند. به بیمار هشدار دهید که در صورت بروز علائمی مانند زردی چشم و پوست، ادرار تیره یا تهوع و استفراغ پایدار، فوراً به پزشک مراجعه کند.
ب. حساسیت مفرط
• بالینی و کاربردی: کو-آموکسی‌کلاو، مانند سایر پنی‌سیلین‌ها، می‌تواند باعث واکنش‌های حساسیتی شدید، گاهی کشنده (مانند شوک آنافیلاکسی و سندرم استیونز-جانسون) شود.
• اقدامات عملی: قبل از شروع درمان، باید تاریخچه دقیق واکنش‌های قبلی به پنی‌سیلین‌ها، سفالوسپورین‌ها و سایر بتالاکتام‌ها بررسی شود. در صورت بروز هرگونه واکنش حساسیتی، دارو باید فوراً قطع شده و درمان مناسب (مانند اپی‌نفرین، آنتی‌هیستامین‌ها، کورتیکواستروئیدها) آغاز شود.
ج. اسهال مرتبط با آنتی‌بیوتیک و کولیت غشاء کاذب
• بالینی و کاربردی: اسهال یک عارضه شایع است. استفاده از تقریباً تمام داروهای آنتی‌بیوتیک، از جمله کو-آموکسی‌کلاو، می‌تواند منجر به کولیت مرتبط با کلستریدیوم دیفیسیل شود که شدیدترین شکل آن کولیت غشاء کاذب است.
• اقدامات عملی: این وضعیت می‌تواند از اسهال خفیف تا کولیت کشنده متغیر باشد. در بیمارانی که پس از شروع درمان یا حتی تا دو ماه پس از آن دچار اسهال پایدار و شدید می‌شوند، باید به تشخیص کولیت مرتبط با کلستریدیوم دیفیسیل فکر کرد.
د. مونونوکلئوز عفونی
• بالینی و کاربردی: تجویز کو-آموکسی‌کلاو در بیماران مبتلا به مونونوکلئوز عفونی تقریباً همیشه با بروز یک بثورات ماکولوپاپولار شدید همراه است.
• اقدامات عملی: این دارو نباید در بیمارانی که مشکوک به این عفونت ویروسی هستند، استفاده شود.
ه. تنظیم دوز در نارسایی کلیوی
• بالینی و کاربردی: از آنجایی که هر دو جزء عمدتاً از طریق کلیه دفع می‌شوند، دوز دارو در بیماران با کلیرانس کراتینین کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه باید تنظیم شود تا از تجمع دارو و عوارض جانبی عصبی یا کبدی جلوگیری شود.
۲. اوردوز ترکیب کو-آموکسی‌کلاو و درمان
اوردوز با ترکیب آموکسی‌سیلین و اسید کلاوولانیک نسبتاً نادر است، اما می‌تواند منجر به عوارض جدی شود. عوارض اوردوز عمدتاً ناشی از مقدار زیاد هر دو جزء است:
الف. علائم اوردوز
• عوارض گوارشی: تهوع شدید، استفراغ و اسهال. این علائم معمولاً بارزترین نشانه‌های اوردوز هستند.
• عوارض کلیوی (اصلی‌ترین نگرانی): کریستالوری آموکسی‌سیلین که می‌تواند منجر به انسداد مجاری ادراری و نارسایی حاد کلیه شود. این وضعیت به ویژه در موارد مصرف دوزهای بسیار بالا یا در بیمارانی که خروجی ادرار کمی دارند، رخ می‌دهد.
• عوارض عصبی مرکزی: در موارد اوردوز شدید یا در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی، تحریک عصبی مرکزی شامل تشنج، گیجی و خواب‌آلودگی می‌تواند رخ دهد. این عارضه بیشتر ناشی از غلظت‌های بالای آموکسی‌سیلین است.
• عوارض کبدی: اگرچه آسیب کبدی حاد در اوردوز این ترکیب کمتر از سایر پنی‌سیلین‌ها است، اما اوردوز می‌تواند در افراد حساس منجر به آسیب کبدی شود.
ب. مدیریت و درمان اوردوز
درمان اوردوز کو-آموکسی‌کلاو اساساً حمایتی و متمرکز بر حذف دارو و مدیریت عوارض جدی است:
کاهش جذب:
• در صورت بلع اخیر (۱ تا ۴ ساعت)، استفاده از زغال فعال می‌تواند به کاهش جذب کمک کند.
مدیریت علائم و حمایت:
• درمان حمایتی برای تهوع و استفراغ (مانند داروهای ضد استفراغ).
• حفظ تعادل آب و الکترولیت به ویژه در پی اسهال و استفراغ شدید.
مدیریت سمیت کلیوی (اولویت):
• تشویق به افزایش حجم ادرار (دیورز) از طریق تجویز مایعات وریدی برای کاهش غلظت آموکسی‌سیلین در ادرار و جلوگیری از کریستالوری.
• در صورت بروز نارسایی کلیه، درمان حمایتی و در نظر گرفتن همودیالیز.
درمان تشنج:
• در صورت بروز تشنج، درمان مناسب با بنزودیازپین‌ها (مانند دیازپام یا لورازپام) ضروری است.
همودیالیز:
• هر دو جزء (آموکسی‌سیلین و اسید کلاوولانیک) از طریق همودیالیز به طور مؤثری از بدن حذف می‌شوند. بنابراین، در موارد اوردوز شدید همراه با نارسایی کلیوی یا سمیت عصبی، همودیالیز می‌تواند یک اقدام درمانی نجات‌دهنده باشد.

مصرف در بارداری کو-آموکسی کلاو
گروه B
قابل استفاده در بارداری: با مطالعات حیوانی شواهدی دال بر خطرناک بودن این دارو مشاهده نشده است. مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست

عوارض جانبی و مدیریت آن‌ها
عوارض شایع (۱۰-۲۰٪ موارد):
• اسهال (مدیریت: مصرف ماست و پروبیوتیک‌ها)
• تهوع و استفراغ (مدیریت: مصرف همراه غذا)
عوارض نادر ولی جدی (<۱٪ موارد):
• واکنش‌های آلرژیک شدید (مدیریت: قطع فوری و مراجعه به پزشک)
• یرقان (زردی پوست)
مکمل‌های تغذیه‌ای برای کاهش عوارض
• پروبیوتیک‌ها (برای کاهش مشکلات گوارشی)
• ویتامین B کمپلکس (برای کاهش خستگی ناشی از آنتی‌بیوتیک‌ها)
عوارض جانبی کو-آموکسی کلاو
۱. عوارض جانبی بسیار شایع (بیش از ۱۰ درصد)
هیچ عارضه جانبی با شیوع بالاتر از ۱۰ درصد به طور مداوم و در تمام مطالعات بالینی گزارش نشده است.
۲. عوارض جانبی شایع (۱ تا ۱۰ درصد)
این عوارض بیشترین نرخ گزارش را در استفاده روتین از دارو دارند:
• اسهال: شایع‌ترین عارضه گوارشی است که در حدود ۹ تا ۱۵ درصد از بیماران رخ می‌دهد. این عارضه اغلب خفیف تا متوسط است و به دلیل تغییر در فلور طبیعی روده و همچنین خاصیت حرکتی اسید کلاوولانیک است.
• تهوع و استفراغ: این عوارض در حدود ۳ تا ۵ درصد از مصرف‌کنندگان گزارش شده است و معمولاً با مصرف دارو همراه غذا می‌توان شدت آن را کاهش داد.
• بثورات پوستی: شیوع آن حدود ۱ تا ۳ درصد است. این بثورات اغلب ماکولوپاپولار هستند و می‌توانند با حساسیت واقعی یا در نتیجه عفونت‌های ویروسی (مانند مونونوکلئوز) رخ دهند.
۳. عوارض جانبی با شیوع کمتر (کمتر از ۱ درصد)
این عوارض نادر هستند اما از نظر بالینی اهمیت جدی‌تری دارند:
• کاندیدیازیس (برفک): عفونت‌های قارچی ثانویه، به ویژه کاندیدیازیس واژینال یا دهانی (برفک)، به دلیل از بین رفتن باکتری‌های همزیست در حدود کمتر از ۳ درصد رخ می‌دهد.
• اختلال عملکرد کبد و یرقان کلستاتیک: اگرچه نادر است (کمتر از ۰.۰۱ درصد)، اما آسیب کبدی ناشی از این ترکیب یک عارضه جدی است که معمولاً به صورت یرقان (زردی) و افزایش آنزیم‌های کبدی بروز می‌کند.
• سردرد و سرگیجه: این علائم در کمتر از ۱ درصد از بیماران گزارش شده‌اند.
• تغییرات خونی: شامل ائوزینوفیلی (افزایش نوعی گلبول سفید) یا کاهش تعداد پلاکت‌ها (ترومبوسیتوپنی) نیز با شیوع پایین گزارش شده‌اند.
• کولیت مرتبط با کلستریدیوم دیفیسیل (کولیت غشاء کاذب): یک عارضه نادر اما بالقوه کشنده که به دنبال بر هم خوردن شدید فلور روده رخ می‌دهد.
• واکنش‌های حساسیتی جدی: واکنش‌های شدید مانند آنافیلاکسی، سندرم استیونز-جانسون، و اریتم مولتی‌فرم (قرمزی چند شکلی) بسیار نادر هستند اما تهدیدکننده حیات محسوب می‌شوند.
• کریستالوری: تشکیل بلورهای دارو در ادرار، به ویژه در دوزهای بالا و کم‌آبی بدن، که می‌تواند منجر به نارسایی حاد کلیه شود.
توصیه کلیدی برای پزشک:
اسهال شایع‌ترین عارضه است، اما باید مراقب عوارض جانبی تأخیری مانند آسیب کبدی کلستاتیک باشید، زیرا این عارضه می‌تواند تا چند هفته پس از اتمام درمان بروز کند. تجویز دوز دقیق بر اساس وزن و عملکرد کلیوی برای جلوگیری از تجمع دارو حیاتی است.

تداخلات دارویی
• وارفارین (افزایش خطر خونریزی)
• متوترکسات (افزایش سمیت دارویی)
• آلوپورینول (افزایش خطر واکنش‌های پوستی)
تداخلات با غذا
مصرف هم‌زمان با غذا جذب دارو را کاهش نمی‌دهد، اما می‌تواند مشکلات گوارشی را کم کند.
مشخصات کلی تداخلات:
1. جزء آموکسی‌سیلین:
• سوبسترای OAT3
• تحت تأثیر تأخیر در تخلیه معده
• تغییر در فلور نرمال دستگاه گوارش
• کاهش اثرات باکتریوسیدی وابسته به رشد باکتری
• اختلال در پاسخ ایمنی در برابر عوامل باکتریایی
• کاهش آستانه تشنج
2. جزء کلاوولانیک اسید:
• اطلاعاتی گزارش نشده است.
تداخلات رده X (پرهیز):
ب.ث.ژ (داخل مثانه‌ای)، واکسن وبا
کاهش اثرات داروها توسط آموکسی‌سیلین/ کلاوولانیک اسید:
آمینوگلیکوزیدها، ب.ث.ژ (داخل مثانه‌ای)، واکسن ب.ث.ژ (ایمنی‌زا)، واکسن وبا، لاکتوباسیلوس و استریول، مایکوفنولات، سدیم پیکوسولفات، واکسن حصبه
کاهش اثرات آموکسی‌سیلین/ کلاوولانیک اسید توسط داروها:
تتراسیکلین ها
افزایش اثرات داروها توسط آموکسی‌سیلین/ کلاوولانیک اسید:
دی‌کلروفنامید، متوترکسات، آنتاگونیست ویتامین کا
افزایش اثرات آموکسی‌سیلین/ کلاوولانیک اسید توسط داروها:
آسه‌متاسین، آلوپورینول، پروبنسید
تداخلات دارویی مهم
تداخلات کو-آموکسی‌کلاو در سه دسته اصلی طبقه‌بندی می‌شوند:
الف. داروهای مؤثر بر اثربخشی آنتی‌بیوتیک
پنی‌سیلین‌های دیگر و سفالوسپورین‌ها:
• نوع تداخل: اثر آنتي‌بیوتیک‌های باکتریواستاتیک (مانند تتراسایکلین‌ها، ماکرولیدها، کلرامفنیکل) با آموکسی‌سیلین متضاد است.
• توضیح کاربردی: آنتی‌بیوتیک‌های باکتریواستاتیک با توقف رشد باکتری‌ها، از عمل کشتن باکتری توسط پنی‌سیلین‌ها که تنها بر سلول‌های در حال تقسیم مؤثر است، جلوگیری می‌کنند. این ترکیب معمولاً باید اجتناب شود.
پروبنسید:
• نوع تداخل: افزایش غلظت آموکسی‌سیلین در خون.
• توضیح کاربردی: پروبنسید مسیر دفع توبولی کلیوی آموکسی‌سیلین را مهار می‌کند. این موضوع منجر به افزایش و طولانی‌تر شدن سطح سرمی آموکسی‌سیلین می‌شود، اما سطح اسید کلاوولانیک کمتر تحت تأثیر قرار می‌گیرد. این تداخل می‌تواند برای تقویت اثر آموکسی‌سیلین در برخی عفونت‌ها مورد استفاده قرار گیرد.
ب. تداخلات با داروهای ضد انعقاد
داروهای ضد انعقاد خوراکی:
• مانند وارفارین
• نوع تداخل: افزایش اثر ضد انعقادی و خطر خونریزی.
• توضیح کاربردی: پنی‌سیلین‌ها، از جمله آموکسی‌سیلین، می‌توانند بر تولید ویتامین K در روده تأثیر بگذارند و منجر به افزایش نسبت نرمال‌شده بین‌المللی (INR) شوند. در صورت تجویز همزمان، پایش دقیق و مکرر INR ضروری است.
ج. تداخلات با داروهای پیشگیری از بارداری
داروهای ضد بارداری خوراکی:
• نوع تداخل: کاهش احتمالی اثربخشی داروهای ضد بارداری.
• توضیح کاربردی: آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند آموکسی‌سیلین می‌توانند با کاهش باکتری‌های روده که در بازیافت استروژن‌ها نقش دارند، گردش کبدی-روده‌ای استروژن را مختل کرده و اثربخشی ضد بارداری را کاهش دهند. به بیماران باید توصیه شود در طول دوره مصرف آنتی‌بیوتیک و تا ۷ روز پس از آن از یک روش پیشگیری از بارداری غیرهورمونی جایگزین استفاده کنند.
د. تداخلات با داروهای ضد ویروس
آلوپورینول:
• نوع تداخل: افزایش خطر بثورات جلدی.
• توضیح کاربردی: مصرف همزمان آلوپورینول (داروی نقرس) با آموکسی‌سیلین به طور مشخصی با افزایش خطر بروز بثورات جلدی همراه است.
متوترکسات:
• نوع تداخل: افزایش سمیّت متوترکسات.
• توضیح کاربردی: آموکسی‌سیلین می‌تواند حذف کلیوی متوترکسات (داروی شیمی درمانی و روماتیسم) را کاهش داده و سطح سرمی آن را بالا ببرد و خطر عوارض جانبی سمی را افزایش دهد.

نام‌های تجاری

سوسپانسیون کو-آموکسی کلاو جابر 156میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی جابربن حیان]، سوسپانسیون کو-آموکسی کلاو جابر 228میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی جابربن حیان]، سوسپانسیون کو-آموکسی کلاو لقمان 312 [داروسازی لقمان]، سوسپانسیون کوثر-کو آموکسی کلاو 312 میلی گرم [داروسازی کوثر]، سوسپانسیون فارمنتین بی دی 228 [داروسازی فارابی]، قرص خط دار کوثر-کو آموکسی کلاو 625 میلی گرم [داروسازی کوثر]، سوسپانسیون کو-آموکسی کلاو جابر 312میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی جابربن حیان]، سوسپانسیون کو-اموکسی کلاو لقمان 156 [داروسازی لقمان]، سوسپانسیون کو-آموکسی کلاو فارابی 156 [داروسازی فارابی]، ساشه کوثر-کواموکسی کلاو 156 [داروسازی کوثر]، قرص کلاویماکس 375 میلی گرم [داروسازی تهران شیمی]، قرص کو-آموکسی کلاو 375 فارابی [داروسازی فارابی]، سوسپانسیون کوثر-کوآموکسی کلاو 156 میلی گرم [داروسازی کوثر]، قرص کلاوماکس 625 [داروسازی اکسیر]، قرص کو-آموکسی کلاو 625 فارابی [داروسازی فارابی]، سوسپانسیون کلاویسیلین 475 میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی کوثر]، سوسپانسیون کو-آموکسی کلاو جابر 457میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی جابربن حیان]، قرص کلاموکس 125/500 میلی گرم [داروسازی دانا]، قرص کو-آموکسیکلاو لقمان 625 میلی گرم [داروسازی لقمان]، سوسپانسیون کلاموکس 312 [داروسازی دانا]، سوسپانسیون کلاویسیلین 228میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی کوثر]، قرص کلاویسیلین 625 میلی گرم [داروسازی کوثر]، سوسپانسیون فارمنتین بی دی 457 [داروسازی فارابی]، قرص کو-اموکسی کلاو لقمان 375 میلی گرم [داروسازی لقمان]، قرص خط دار کوثر-کو آموکسی کلاو 375 میلی گرم [داروسازی کوثر]، ساشه کوثر-کوآموکسی کلاو 312 میلی گرم [داروسازی کوثر]، سوسپانسیون کو-آموکسی کلاو فارابی 312 [داروسازی فارابی]، سوسپانسیون کلاویماکس 312 [داروسازی تهران شیمی]، سوسپانسیون کلاوماکس 312 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی اکسیر]، سوسپانسیون فارمنتین ای اس 643 فارابی [داروسازی فارابی]، سوسپانسیسون کلاموکس 156 میلی گرم [داروسازی دانا]، سوسپانسیون کوآموکسی کلاو آفا شیمی 600/42.9 میلی گرم/5 میلی لیتر-آفاکلاو [داروسازی آفا شیمی]، سوسپانسیون کلاموکس 228میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی دانا]، قرص کلاومکس 375 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، سوسپانسیون کلاموکس 457میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی دانا]، قرص کلاموکس 375 میلی گرم [داروسازی دانا]، سوسپانسیون کوآموکسی کلاو آفا شیمی 200/28.5 میلی گرم/5 میلی لیتر-آفاکلاو [داروسازی آفا شیمی]، قرص کلاو آفا شیمی 375 میلی گرم-آفاکلاو [داروسازی آفا شیمی]، سوسپانسیون آفاکلاو 125/31.25 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی آفا شیمی]، سوسپانسیون آفاکلاو 250/62.5 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی آفا شیمی]، قرص کلاوست 875/125 میلی گرم [نوآوری های دارویی رایا ]، سوسپانسیون آفاکلاو 400/57 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی آفا شیمی]، سوسپانسیون کلاویماکس 156 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی تهران شیمی]، قرص کلاویماکس 625 میلی گرم [داروسازی تهران شیمی]، سوسپانسیون کلاویماکس 400/57 میلی گرم [داروسازی تهران شیمی]، سوسپانسیون کلاویماکس 200/28.5 میلی گرم [داروسازی تهران شیمی]، قرص خط دار کلاموکس 625 میلی گرم [داروسازی دانا]، ویال آموکسی سیلین/کلاوینیک اسید نورمون 1000/200 میلی گرم [تچرا دارو]، قرص آفاکلاو 625 میلی گرم [داروسازی آفا شیمی]، قرص روکشدار فارمنتین 1000 میلی گرم [داروسازی فارابی]، CO-AMOXICLAV JABER 156MG/5ML POW SUSP [داروسازی جابربن حیان]، CO-AMOXICLAV JABER 228MG/5ML POW SUSP [داروسازی جابربن حیان]، CO-AMOXICLAV LOGHMAN 312 SUSP [داروسازی لقمان]، COSAR-CO AMOXICLAV 312MG POW SUSP [داروسازی کوثر]، FARMENTIN BD 228 POWDER FOR SUSPENSION [داروسازی فارابی]، COSAR-CO AMOXICLAV 625MG FC TAB [داروسازی کوثر]، CO-AMOXICLAV JABER 312MG/5ML POW SUSP [داروسازی جابربن حیان]، CO-AMOXICLAV LOGHMAN 156 SUSP [داروسازی لقمان]، CO-AMOXICLAV FARABI 156 POWDER FOR SUSP [داروسازی فارابی]، COSAR-CO AMOXICLAV 156MG SACHET [داروسازی کوثر]، CLAVIMAX 375 (250/125) TAB [داروسازی تهران شیمی]، Co-Amoxiclav 375 ORAL TABLET FARABI [داروسازی فارابی]، COSAR-CO AMOXICLAV 156MG POW SUSP [داروسازی کوثر]، CLAVOMAX 625 (500/125) TAB [داروسازی اکسیر]، Co-Amoxiclav 625 ORAL TABLET FARABI [داروسازی فارابی]، CLAVICILLIN 400/57MG/5ML 100ML POWD SUSP [داروسازی کوثر]، CO-AMOXICLAV JABER 457MG/5ML POW SUSP [داروسازی جابربن حیان]، CLAMOX 500/125MG TAB [داروسازی دانا]، CO-AMOXICLAV LOGHMAN 625MG TAB [داروسازی لقمان]، CLAMOX 312 SUSP [داروسازی دانا]، CLAVICILLIN 200/28.5MG/5ML 100ML POWD SUSP [داروسازی کوثر]، CLAVICILLIN 625(500/125)MG DISPERSIBLE TAB [داروسازی کوثر]، FARMENTIN BD 457 POWDER FOR SUSPENSION [داروسازی فارابی]، CO-AMOXICLAV LOGHMAN 375MG TAB [داروسازی لقمان]، COSAR-CO AMOXICLAV 375MG FC TAB [داروسازی کوثر]، COSAR-CO AMOXICLAV 312MG SACHET [داروسازی کوثر]، CO-AMOXICLAV FARABI 312 POWDER FOR SUSP [داروسازی فارابی]، CLAVIMAX 312 (250/62.5) POW SUSP [داروسازی تهران شیمی]، CLAVOMAX 312 POWDER FOR SUSP [داروسازی اکسیر]، Farmentin ES 643 FARABI ORAL POWDER, FOR SUSPENSION [داروسازی فارابی]، CLAMOX 156 MG POW FOR SUSP [داروسازی دانا]، CO-AMOXICLAV AFA CHIMEI 600/42.9 MG/5ML Susp-AFACLAV [داروسازی آفا شیمی]، CLAMOX 228MG/5ML FOR SUSP [داروسازی دانا]، CLAVOMAX 375 MG TAB [داروسازی اکسیر]، CLAMOX 457MG/5ML FOR SUSP [داروسازی دانا]، CLAMOX 375MG TAB [داروسازی دانا]، CO-AMOXICLAV AFA CHIMEI 200/28.5 MG/5ML Susp-AFACLAV [داروسازی آفا شیمی]، CO AMOXICLAV AFA CHIMEI 375 MG Tablet-AFACLAV [داروسازی آفا شیمی]، AFACLAV 125 mg/31.25 mg/5mL Susp [داروسازی آفا شیمی]، AFACLAV 250 mg/62.5 mg/5mL Susp [داروسازی آفا شیمی]، CLAVAST 875/125 mg Tablet [نوآوری های دارویی رایا ]، AFACLAV 400/57 MG/5ML Susp [داروسازی آفا شیمی]، CLAVIMAX 156 (125/31.25) POW SUSP [داروسازی تهران شیمی]، CLAVIMAX 625 (500/125) TAB [داروسازی تهران شیمی]، CLAVIMAX 400/57MG SUSP [داروسازی تهران شیمی]، CLAVIMAX 200/28.5MG SUSP [داروسازی تهران شیمی]، Clamox 625 MG F.C TAB [داروسازی دانا]، AMOXICILLIN/CLAVULANIC ACID NORMON 1000MG/200MG Vial [تچرا دارو]، AFACLAV 625 MG Tablet [داروسازی آفا شیمی]، Farmentin 1000 mg FC Tablet [داروسازی فارابی]

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، سوسپانسیون، آمپول، ویال، ژل، قطره، اسپری، پودر، ساشه، محلول