استویا

فارماکوکینتیک استویا
جذب: استویول گلیکوزیدها در روده کوچک جذب نمی‌شوند و بدون تغییر به روده بزرگ می‌رسند.
متابولیسم: توسط میکروبیوتای روده به استویول تبدیل می‌شوند. استویول در کبد گلوکورونیده می‌شود.
دفع: استویول گلوکورونید از طریق ادرار دفع می‌شود.

موارد مصرف استویا
استویا، به‌عنوان یک شیرین‌کننده طبیعی و بدون کالری، در موارد زیر استفاده می‌شود:
• کنترل قند خون: مناسب برای بیماران دیابتی نوع 2 به‌عنوان جایگزین شکر.
• کاهش وزن: کاهش کالری دریافتی از طریق جایگزینی شکر در رژیم غذایی.
• تنظیم فشار خون: کاهش فشار خون در بیماران مبتلا به فشار خون بالا.
• سلامت دهان و دندان: کاهش خطر پوسیدگی دندان به دلیل عدم تأثیر بر pH دهان.
• ضدالتهاب و آنتی‌اکسیدان: برای کاهش التهاب و محافظت در برابر استرس اکسیداتیو.

مکانیسم اثر استویا
تنظیم قند خون:
استویول گلیکوزیدهای موجود در استویا (به‌ویژه استویوساید و ربادیوساید A) فعالیت ترشح انسولین از سلول‌های بتای پانکراس را تحریک می‌کنند. همچنین این ترکیبات با مهار جذب گلوکز در روده و بهبود حساسیت به انسولین، سطح گلوکز خون را کاهش می‌دهند.
کاهش فشار خون:
اثر شل‌کننده عضلات صاف عروق از طریق مهار کانال‌های کلسیمی وابسته به ولتاژ، که موجب اتساع عروق می‌شود.
اثر ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی:
گلیکوزیدهای استویول و فنول‌های موجود در گیاه، از تولید رادیکال‌های آزاد جلوگیری کرده و التهاب را کاهش می‌دهند.

توصیه های دارویی استویا
• مصرف استویا برای بیماران دیابتی و افراد مبتلا به فشار خون بالا باید تحت نظر پزشک انجام شود تا از بروز هیپوگلیسمی یا هیپوتانسیون جلوگیری شود.
• دوز روزانه توصیه‌شده برای گلیکوزیدهای استویول (ADI) توسط WHO، 4 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است.
• در زنان باردار و شیرده، مطالعات کافی در دسترس نیست؛ بنابراین، مصرف باید با احتیاط انجام شود.
• برای جلوگیری از مشکلات گوارشی، مصرف باید از دوزهای پایین آغاز شود.
• از محصولات استویا با کیفیت بالا و تأییدشده (مانند استویوساید خالص) استفاده شود تا خطر آلودگی یا ترکیبات مضر کاهش یابد.

عوارض جانبی استویا
شایع: مشکلات گوارشی مانند نفخ و اسهال (به‌ویژه در دوزهای بالا).
نادر: واکنش‌های حساسیتی (مانند کهیر یا تورم).
احتمالی: در برخی مطالعات حیوانی، اثرات بر باروری گزارش شده است که در انسان تأیید نشده است.

تداخلات دارویی استویا
داروهای کاهش‌دهنده قند خون: استویا ممکن است اثر این داروها (مانند متفورمین یا سولفونیل‌اوره‌ها) را تقویت کرده و منجر به هیپوگلیسمی شود.
داروهای ضد فشار خون: مصرف همزمان ممکن است موجب کاهش بیش‌ازحد فشار خون شود.
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs): ممکن است اثرات آنتی‌التهابی استویا را تقویت کنند.

نام‌های تجاری

ساشه اکتوویت پاور، قرص اکتوکلوپیدوگرل 75 میلی گرم، قرص کلوپیدوگرل اکتوور 75 میلی گرم، سافت ژل پروستانن فیتومد، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا

اشکال دارویی

قرص، شربت، آمپول، ویال، ژل، پودر، ساشه، محلول