کلوبازام

مقایسه کلوبازام با داروهای مشابه
کلوبازام گاهی با داروهای هم‌خانواده یا داروهای دیگر مقایسه می‌شود. این مقایسه باید با توجه به دلیل مصرف، سن فرد، شدت علائم و عوارض احتمالی انجام شود.
هیچ دارویی برای همه افراد بهترین انتخاب ثابت نیست. انتخاب درست به شرایط هر بیمار بستگی دارد.
فرق کلوبازام و کلونازپام
هر دو دارو در یک خانواده دارویی قرار می‌گیرند. با این حال، در کاربرد، شدت بعضی عوارض، مدت اثر و شیوه تجویز تفاوت دارند.
به همین دلیل، پزشک بر اساس نوع مشکل و پاسخ بدن بیمار تصمیم می‌گیرد کدام گزینه مناسب‌تر است.
تفاوت کلوبازام با دیازپام و آلپرازولام
دیازپام و آلپرازولام هم از همین خانواده هستند، اما کاربردهای رایج آن‌ها یکسان نیست. سرعت اثر، مدت اثر و دلیل تجویز در این داروها فرق دارد.
به همین دلیل، جایگزین کردن این داروها با یکدیگر نباید خودسرانه انجام شود.
جایگزین‌های دارویی کلوبازام
جایگزین مناسب به دلیل مصرف دارو بستگی دارد. اگر کلوبازام برای تشنج تجویز شده باشد، گزینه‌های جایگزین با زمانی که برای اضطراب مصرف شده فرق دارند.
انتخاب جایگزین فقط باید با ارزیابی پزشکی انجام شود. تغییر خودسرانه دارو می‌تواند خطرناک باشد.
فارماکوکینتیک کلوبازام
جذب
• کلوبازام پس از مصرف خوراکی به خوبی و نسبتاً سریع از دستگاه گوارش جذب می‌شود. حداکثر غلظت پلاسمایی معمولاً حدود ۰.۵ تا ۴ ساعت پس از مصرف مشاهده می‌شود.
توزیع
• این دارو به میزان بالایی (حدود ۸۲ تا ۹۰ درصد) به پروتئین‌های پلاسما متصل می‌شود و به طور گسترده در بافت‌ها توزیع می‌گردد.
متابولیسم
متابولیسم کلوبازام عمدتاً توسط آنزیم‌های کبدی صورت می‌گیرد:
• متابولیت اصلی فعال: کلوبازام به سرعت توسط آنزیم CYP۲C۹ به متابولیت اصلی خود یعنی ان-دسمتیل کلوبازام تبدیل می‌شود. این متابولیت از نظر بالینی فعال است و بخش عمده‌ای از اثر ضد تشنجی طولانی مدت دارو را بر عهده دارد.
• مسیرهای دیگر: آنزیم‌های دیگری مانند CYP۳A۴ نیز در متابولیسم نقش دارند.
نیمه عمر و دفع:
• کلوبازام: نیمه عمر حذف دارو نسبتاً کوتاه است (حدود ۱۰ تا ۵۰ ساعت).
• ان-دسمتیل کلوبازام: نیمه عمر حذف متابولیت فعال بسیار طولانی‌تر است (حدود ۴۰ تا ۱۰۰ ساعت). این نیمه عمر طولانی به این معنی است که رسیدن به غلظت حالت پایدار و همچنین حذف کامل دارو پس از قطع آن، زمان قابل توجهی طول می‌کشد.
دفع
• دارو و متابولیت‌های آن عمدتاً از طریق کلیه‌ها (به صورت کونژوگه شده) و تا حد کمتری از طریق مدفوع دفع می‌شوند.
• اهمیت بالینی: به دلیل نیمه عمر طولانی متابولیت فعال، غلظت حالت پایدار ممکن است چند هفته طول بکشد تا به دست آید. همچنین، این نیمه عمر طولانی دلیلی است بر نیاز به کاهش تدریجی دوز هنگام قطع دارو، برای جلوگیری از بروز علائم ترک شدید یا بازگشت ناگهانی تشنج.

شربت کلوبازام برای کودکان چه کاربردی دارد؟
در کودکان، شکل مایع گاهی انتخاب بهتری است. چون مصرف آن راحت‌تر است و اندازه‌گیری مقدار دارو هم دقیق‌تر انجام می‌شود.
برای مصرف شربت باید از وسیله استاندارد اندازه‌گیری استفاده شود. استفاده از قاشق معمولی مناسب نیست، چون ممکن است مقدار درست دارو داده نشود.
کاربرد قرص کلوبازام در تشنج و صرع کودکان
کلوبازام بیشتر برای کمک به کنترل تشنج استفاده می‌شود. یعنی در خیلی از موارد تنها داروی درمان نیست و در کنار داروهای دیگر به برنامه درمان اضافه می‌شود.
تشنج به زبان ساده یعنی به‌هم خوردن فعالیت الکتریکی طبیعی مغز. این مشکل می‌تواند روی ماهیچه‌ها، حواس، تمرکز، خلق، احساسات یا هوشیاری اثر بگذارد. کلوبازام با کمتر کردن این فعالیت غیرعادی، به کنترل تشنج کمک می‌کند.
در بعضی کودکان که نوع خاصی از تشنج دارند، این دارو می‌تواند به کمتر شدن تعداد تشنج‌ها یا سبک‌تر شدن آن‌ها کمک کند. در بعضی موارد، به شل شدن عضلات منقبض‌شده در زمان تشنج هم کمک می‌کند. تصمیم برای شروع، ادامه یا تغییر مصرف باید بر اساس نظر پزشک باشد.
موارد مصرف کلوبازام
کلوبازام یک داروی بنزودیازپین است که به عنوان ضد تشنج و ضد اضطراب استفاده می‌شود. این دارو در بسیاری از کشورها به دلیل خواص آرام‌بخش و توانایی‌اش در کنترل تشنج‌های مقاوم به درمان، تأیید شده است.
موارد مصرف تأیید شده (مصرف اصلی)
کلوبازام به طور خاص در درمان تشنج‌های مرتبط با سندرم لنوکس-گاستوت در بیماران ۲ سال و بالاتر تأیید شده است.
نکات کاربردی و بالینی برای پزشکان:
• سندرم لنوکس-گاستوت: این سندرم یک نوع شدید و نادر از صرع دوران کودکی است که با انواع مختلف تشنج، از جمله حملات افتادن (آتونیک)، تشنج‌های تونیک، و تشنج‌های غیرمعمول غیبت، همراه با تأخیر رشدی و مشکلات رفتاری مشخص می‌شود.
• استفاده کمکی: کلوبازام به عنوان درمان کمکی (و نه تک درمانی) برای تشنج‌های مرتبط با این سندرم تأیید شده است. این بدان معناست که معمولاً همراه با سایر داروهای ضد تشنج تجویز می‌شود.
• مزیت بالینی: کلوبازام اغلب به دلیل تفاوت در ساختار شیمیایی نسبت به سایر بنزودیازپین‌ها، در مقایسه با داروهایی مانند دیازپام یا کلونازپام، دارای پتانسیل آرام‌بخشی کمتری در دوزهای اولیه است و برای استفاده طولانی‌مدت در کنترل صرع مزمن مناسب‌تر است.
• شروع با دوز کم: برای کاهش خطر خواب‌آلودگی، درمان باید با دوزهای پایین شروع و به تدریج افزایش یابد. در بیماران دارای اختلال کبدی یا کلیوی، احتیاط بیشتر و شروع با دوزهای پایین‌تر ضروری است.
• پایش: در طول درمان، پزشک باید به طور مرتب بیمار را برای علائم تحمل دارویی و نیاز به تنظیم دوز یا خطر سوء مصرف پایش کند.
موارد مصرف خارج برچسب (آف لیبل)
کلوبازام، مانند سایر بنزودیازپین‌ها، به طور گسترده برای درمان اختلالات دیگری نیز استفاده می‌شود که به طور رسمی در برچسب آن تأیید نشده‌اند، به ویژه در اروپا و کانادا که برای این موارد تأیید قدیمی‌تر نیز دارد.
۱. درمان اضطراب و اختلالات اضطرابی
• توضیح: کلوبازام به دلیل خواص ضد اضطرابی‌اش، برای درمان کوتاه‌مدت اضطراب یا به عنوان داروی کمکی در اختلال اضطراب عمومی و سایر اختلالات اضطرابی استفاده می‌شود.
• نکته بالینی: به دلیل پتانسیل وابستگی و سوء مصرف، استفاده از آن برای اضطراب باید کوتاه‌مدت باشد و در خط اول درمان برای اختلالات اضطرابی مزمن توصیه نمی‌شود.
۲. درمان تشنج‌های کانونی و صرع‌های مقاوم به درمان
• توضیح: کلوبازام ممکن است به عنوان درمان کمکی برای انواع دیگر تشنج‌های کانونی (جزئی) یا سایر انواع صرع که به داروهای ضد تشنج استاندارد پاسخ نداده‌اند، استفاده شود.
• نکته بالینی: تصمیم برای استفاده در صرع‌های غیر از لنوکس-گاستوت باید بر اساس ارزیابی دقیق پاسخ بالینی و تحمل‌پذیری در مقایسه با سایر داروهای تأیید شده باشد.
۳. کاتاتونیا
• توضیح: در برخی موارد، مانند سایر بنزودیازپین‌ها، کلوبازام ممکن است در مدیریت کاتاتونیا که یک سندرم روانی حرکتی حاد است، مفید باشد.
• نکته بالینی: این کاربرد معمولاً برای موارد مقاوم به درمان یا در مواردی است که لورازپام (که خط اول است) مؤثر نبوده است.

مکانیسم اثر کلوبازام
کلوبازام یک داروی بنزودیازپین با خواص ضد تشنج و ضد اضطراب است که عمدتاً به عنوان درمان کمکی برای تشنج‌های مرتبط با سندرم لنوکس-گاستوت استفاده می‌شود. کلوبازام اثر خود را عمدتاً از طریق افزایش فعالیت انتقال‌دهنده عصبی گاما آمینوبوتیریک اسید اعمال می‌کند.
• هدف‌گیری گیرنده: کلوبازام به عنوان یک تعدیل‌کننده آلوستریک مثبت، به زیرواحدهای خاصی از گیرنده گابا نوع الف متصل می‌شود. این گیرنده‌ها در غشای سلول‌های عصبی در سراسر دستگاه عصبی مرکزی قرار دارند.
• تقویت اثر گابا: اتصال کلوبازام، حساسیت گیرنده گابا را نسبت به گابا افزایش می‌دهد. این امر منجر به افزایش فراوانی باز شدن کانال‌های یون کلر می‌شود.
• نتیجه: ورود بیشتر یون کلر با بار منفی به داخل سلول عصبی، باعث هیپرپلاریزاسیون غشاء می‌شود. هیپرپلاریزاسیون، سلول عصبی را پایدارتر و کمتر تحریک‌پذیر می‌کند.
• اثر ضد تشنج: با کاهش تحریک‌پذیری کلی سلول‌های عصبی، کلوبازام فعالیت الکتریکی غیرطبیعی و بیش از حد که مشخصه تشنج‌ها است را مهار می‌کند، و به این ترتیب اثر ضد تشنج خود را اعمال می‌نماید.

نحوه مصرف کلوبازام و بهترین زمان مصرف آن
کلوبازام معمولاً به صورت خوراکی مصرف می‌شود. این دارو در بیشتر موارد می‌تواند با غذا یا بدون غذا مصرف شود، مگر این که پزشک دستور دیگری داده باشد.
پزشک ممکن است درمان را با مقدار کم شروع کند و بعد به‌تدریج مقدار دارو را بیشتر کند تا بدن بهتر به دارو عادت کند و احتمال عوارض کمتر شود. بهتر است دارو هر روز در زمان مشخص مصرف شود. منظم بودن زمان مصرف کمک می‌کند اثر دارو ثابت‌تر بماند. کم و زیاد کردن مقدار دارو یا قطع آن به صورت خودسرانه مناسب نیست.
کلوبازام را صبح بخوریم یا شب؟
زمان مصرف به دلیل تجویز دارو و شرایط فرد بستگی دارد. اگر این دارو یک بار در روز تجویز شود، معمولاً مصرف شبانه می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد؛ به‌ویژه چون دارو ممکن است خواب‌آلودگی ایجاد کند. اگر دارو در چند نوبت تجویز شود، باید دقیقاً طبق برنامه پزشک مصرف شود.
مهم‌ترین نکته این است که فرد همان برنامه‌ای را دنبال کند که برای او تجویز شده است.
کلوبازام قبل غذا مصرف می‌شود یا بعد غذا؟
این دارو معمولاً هم با غذا و هم بدون غذا قابل مصرف است. اگر باعث ناراحتی معده شود، مصرف آن همراه غذا ممکن است بهتر تحمل شود.
نکته مهم‌تر از قبل یا بعد غذا بودن، ثابت بودن روش مصرف در طول روزهای درمان است.
اگر مصرف کلوبازام فراموش شود چه باید کرد؟
اگر یک نوبت دارو فراموش شود، معمولاً باید به محض یادآوری مصرف شود. اما اگر زمان نوبت بعدی نزدیک باشد، نوبت فراموش‌شده نباید جبران شود.
• نوبت جاافتاده را دو برابر نکنید
• برنامه عادی دارو را ادامه دهید
• در صورت تکرار فراموشی، موضوع را با پزشک مطرح کنید
آیا در شروع مصرف کلوبازام ممکن است وضعیت تشنج تغییر کند؟
بله، در بعضی بیماران ممکن است در شروع درمان، تعداد یا نوع حملات تشنج برای مدت کوتاهی کمی تغییر کند. این حالت همیشه نشانه بدتر شدن نیست، اما باید با احتیاط پیگیری شود.
اگر تغییر تشنج واضح باشد، یا حملات شدیدتر شوند، لازم است بیمار با پزشک در تماس باشد و نکات ایمنی را رعایت کند.
توصیه های دارویی کلوبازام
توصیه‌های دارویی برای بیمار (راهنمای مصرف)
این توصیه‌ها باید به صورت کامل و واضح به بیمار و مراقبان او آموزش داده شود:
۱. نحوه مصرف و دوز
• مصرف منظم: دارو را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید و هرگز دوز را خودسرانه تغییر ندهید.
• با یا بدون غذا: می‌توانید کلوبازام را همراه با غذا یا بدون غذا مصرف کنید.
• فراموش کردن دوز: اگر یک دوز را فراموش کردید، به محض یادآوری آن را مصرف کنید. اگر تقریباً زمان دوز بعدی فرا رسیده است، دوز فراموش شده را نادیده بگیرید و برنامه عادی خود را از سر بگیرید. هرگز برای جبران، دوز را دو برابر نکنید.
۲. هشدارهای ایمنی و رفتاری
• خواب‌آلودگی و احتیاط: کلوبازام می‌تواند باعث خواب‌آلودگی، سرگیجه و کندی واکنش‌ها شود. تا زمانی که ندانید دارو چه تأثیری بر شما دارد، از رانندگی، کار با ماشین‌آلات سنگین یا انجام فعالیت‌هایی که نیاز به هوشیاری کامل دارند، خودداری کنید.
• تداخل با الکل و مواد مخدر: به شدت از مصرف الکل و هرگونه داروی دیگر کاهنده فعالیت دستگاه عصبی مرکزی (مانند مسکن‌های قوی یا خواب‌آورها) خودداری کنید، مگر اینکه پزشک شما آن را تأیید کرده باشد. این تداخل می‌تواند خطرناک و حتی کشنده باشد.
• خطر وابستگی: این دارو می‌تواند باعث وابستگی شود. هرگز نباید آن را خودسرانه قطع کنید.
• قطع تدریجی: اگر نیاز به قطع درمان باشد، پزشک دوز را به تدریج کاهش می‌دهد. قطع ناگهانی دارو می‌تواند باعث بازگشت شدید تشنج‌ها یا علائم شدید ترک شود.
• بارداری و شیردهی: اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا در دوران شیردهی هستید، باید فوراً به پزشک خود اطلاع دهید. در دوران بارداری و شیردهی معمولاً مصرف این دارو توصیه نمی‌شود.
توصیه‌های دارویی مخصوص پزشک (نکات بالینی)
این توصیه‌ها برای تجویز ایمن و مدیریت طولانی مدت درمان با کلوبازام ضروری هستند:
۱. ارزیابی و شروع درمان
• تیتراسیون آهسته: درمان را باید با پایین‌ترین دوز مؤثر شروع و به تدریج افزایش دهید (تیتراسیون)، تا از شدت عوارض جانبی آرام‌بخش مانند خواب‌آلودگی کاسته شود.
• تداخلات دارویی: قبل از شروع، لیست کامل داروهای بیمار را به دقت بررسی کنید، به خصوص داروهایی که مهارکننده یا القاکننده آنزیم CYP۲C۹ هستند. در صورت لزوم، دوز کلوبازام یا داروی همزمان باید تنظیم شود.
• ارزیابی خطر سوء مصرف: بیمارانی که سابقه سوء مصرف مواد یا الکل دارند، باید با احتیاط بیشتری تحت درمان قرار گیرند و نظارت بر آن‌ها افزایش یابد.
۲. پایش و مدیریت طولانی مدت
• پایش اثربخشی و تحمل: به طور دوره‌ای، هم کنترل تشنج و هم عوارض جانبی دستگاه عصبی مرکزی (مانند خواب‌آلودگی، اختلال در هماهنگی) و تغییرات رفتاری/روانی را ارزیابی کنید.
• تغییرات رفتاری: بیماران و مراقبان را برای علائم افسردگی، افکار خودکشی، پرخاشگری یا تحریک‌پذیری غیرمعمول تحت نظر داشته باشید.
• پایش عملکرد کبد: در صورت وجود نارسایی کبدی، دوز اولیه باید کاهش یابد و پایش منظم عملکرد کبد توصیه می‌شود.
• هشدار قطع درمان: بر اهمیت برنامه کاهش تدریجی دوز هنگام قطع کلوبازام، برای جلوگیری از بروز ناگهانی تشنج و علائم ترک، تأکید کنید. زمان لازم برای کاهش دوز به دلیل نیمه عمر طولانی متابولیت فعال آن، ممکن است طولانی باشد.
• تجویز همزمان با اوپیوئیدها: از تجویز همزمان کلوبازام و اوپیوئیدها، مگر در موارد کاملاً ضروری و بدون گزینه جایگزین، خودداری کنید و در صورت تجویز، دوزها و مدت زمان را به حداقل برسانید.

منع مصرف کلوبازام
موارد منع مصرف در بیماری و حساسیت
• حساسیت مفرط: کلوبازام در بیمارانی که سابقه واکنش حساسیت مفرط شدید به کلوبازام یا هر یک از اجزای تشکیل‌دهنده قرص دارند، منع مصرف مطلق دارد.
• نارسایی حاد تنفسی: به عنوان یک داروی کاهنده فعالیت دستگاه عصبی مرکزی، کلوبازام می‌تواند دپرسیون تنفسی را تشدید کند. بنابراین، در بیماران مبتلا به نارسایی حاد تنفسی یا ضعف شدید تنفسی منع مصرف دارد.
• گلوکوم با زاویه بسته حاد: بنزودیازپین‌ها می‌توانند به صورت نادر، فشار داخل چشم را افزایش دهند. بنابراین، کلوبازام در بیماران مبتلا به گلوکوم با زاویه بسته حاد که تحت درمان مناسب قرار نگرفته‌اند، منع مصرف دارد.
• نارسایی شدید کبدی: کلوبازام به شدت در کبد متابولیزه می‌شود. اگرچه نارسایی کبدی متوسط ممکن است فقط نیاز به تنظیم دوز داشته باشد، نارسایی شدید کبدی یک منع مصرف نسبی است و باید با احتیاط فراوان و با در نظر گرفتن نسبت خطر به منفعت تجویز شود.
موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی
منع مصرف در بارداری
• توصیه: کلوبازام به طور کلی در دوران بارداری منع مصرف دارد، مگر اینکه منفعت مورد انتظار برای مادر به طور واضح بر خطر احتمالی برای جنین غلبه کند.
• دلیل: مطالعات نشان داده‌اند که بنزودیازپین‌ها در طول بارداری با افزایش خطر شکاف کام و سایر ناهنجاری‌های مادرزادی همراه هستند.
• سندرم محرومیت نوزادی: قرار گرفتن در معرض بنزودیازپین‌ها در اواخر بارداری می‌تواند منجر به سندرم محرومیت در نوزاد (مانند مشکلات تنفسی، کاهش تون عضلانی، و علائم ترک) شود. پزشک باید بیمار را در مورد این خطرات آگاه کند.
منع مصرف در شیردهی
• توصیه: شیردهی در طول مصرف کلوبازام توصیه نمی‌شود.
• دلیل: کلوبازام و متابولیت فعال آن، ان-دسمتیل کلوبازام، وارد شیر مادر می‌شوند. به دلیل نیمه عمر طولانی متابولیت فعال و احتمال تجمع دارو در نوزاد، خطر آرام‌بخشی بیش از حد و سایر اثرات نامطلوب بر نوزاد شیرخوار وجود دارد.
موارد منع مصرف در کودکان
• توصیه: کلوبازام برای درمان تشنج‌های مرتبط با سندرم لنوکس-گاستوت در کودکان بالای ۲ سال تأیید شده است.
• منع مصرف: این دارو در کودکان زیر ۲ سال که مبتلا به سندرم لنوکس-گاستوت هستند، به دلیل عدم وجود داده‌های کافی در مورد ایمنی و اثربخشی، منع مصرف دارد.
• سایر موارد: همچنین، استفاده از کلوبازام برای درمان سایر اختلالات (مانند اضطراب) در کودکان و نوجوانان، اغلب به دلیل ماهیت بنزودیازپین و پتانسیل وابستگی، منع مصرف خارج از برچسب تلقی می‌شود.

هشدارها در مصرف کلوبازام
پیش از شروع مصرف کلوبازام، باید سابقه بیماری‌ها و حساسیت دارویی بررسی شود. بعضی افراد به مراقبت بیشتری نیاز دارند.
برای نمونه، کسانی که بیماری کبدی، مشکل تنفسی، سابقه وابستگی دارویی، افسردگی، وسواس، آپنه خواب (قطع شدن موقت نفس در خواب) یا مشکل تعادل دارند، باید با احتیاط بیشتری این دارو را مصرف کنند.
کلوبازام در بارداری و شیردهی
مصرف این دارو در بارداری و شیردهی نیاز به بررسی دقیق دارد. نه قطع خودسرانه آن کار درستی است و نه ادامه دادن بدون ارزیابی.
اگر فرد برای کنترل تشنج کلوبازام مصرف می‌کند، قطع ناگهانی دارو می‌تواند خطرناک باشد. از طرف دیگر، مصرف دارو هم ممکن است روی جنین یا نوزاد شیرخوار اثر بگذارد. به همین دلیل، تصمیم نهایی باید با نظر پزشک انجام شود.
اگر فرد قصد بارداری دارد، یا به بارداری شک دارد، باید سریع پزشک را مطلع کند. در زمان مصرف این دارو، استفاده از روش مناسب پیشگیری از بارداری اهمیت دارد، مگر این که پزشک برنامه دیگری داده باشد.
کلوبازام در سالمندان و بیماران کبدی یا کلیوی
سالمندان معمولاً به عوارض این دارو حساس‌تر هستند. خواب‌آلودگی، گیجی، به‌هم خوردن تعادل و زمین خوردن در این گروه اهمیت زیادی دارد.
در بیماری کبدی، بدن ممکن است دارو را کندتر تجزیه کند. در نتیجه، احتمال جمع شدن دارو در بدن بیشتر می‌شود. در بیماری کلیوی هم بررسی وضعیت عمومی و داروهای همزمان مهم است.
کلوبازام و رانندگی یا کار با دستگاه‌ها
تا وقتی اثر دارو روی هوشیاری مشخص نشده است، رانندگی و کار با وسایل خطرناک باید با احتیاط انجام شود.
اگر فرد دچار خواب‌آلودگی، گیجی یا کندی واکنش باشد، انجام این کارها مناسب نیست.
در افراد مبتلا به صرع، رانندگی موضوع مهمی است. اگر فرد در مدت یک سال تشنج نداشته باشد، ممکن است با نظر پزشک و با احتیاط دوباره رانندگی را شروع کند. با این حال، زمان مصرف دارو و خواب‌آلودگی ناشی از آن همچنان باید در نظر گرفته شود.
قطع مصرف، وابستگی و ترک کلوبازام
کلوبازام در صورت مصرف طولانی‌مدت می‌تواند وابستگی دارویی ایجاد کند. یعنی بدن به حضور دارو عادت می‌کند و قطع ناگهانی آن ممکن است مشکل‌ساز شود.
این موضوع در افرادی که دارو را برای تشنج مصرف می‌کنند مهم‌تر است، چون قطع ناگهانی می‌تواند باعث برگشت علائم یا حتی تشنج شود.
آیا کلوبازام اعتیادآور است؟
کلوبازام می‌تواند وابستگی دارویی ایجاد کند. این خطر بیشتر در مصرف طولانی‌مدت یا در مصرف همزمان با بعضی داروهای دیگر دیده می‌شود.
وابستگی دارویی یعنی بدن به دارو عادت کند و کنار گذاشتن ناگهانی آن با علائم ناراحت‌کننده همراه شود.
تحمل دارویی کلوبازام یعنی چه؟
در مصرف طولانی‌مدت، ممکن است بدن به بعضی اثرات دارو عادت کند. به این حالت تحمل دارویی گفته می‌شود. در این شرایط، دارو ممکن است مثل قبل اثر نکند.
اگر فرد احساس کند اثر دارو کمتر شده یا علائم او خوب کنترل نمی‌شود، نباید خودسرانه مقدار مصرف را زیاد کند و باید با پزشک مشورت کند.
قطع ناگهانی کلوبازام چه عوارضی دارد؟
قطع ناگهانی این دارو معمولاً توصیه نمی‌شود. این کار ممکن است باعث برگشت علائم قبلی یا ایجاد علائم جدید شود.
• اضطراب
• بی‌خوابی
• تحریک‌پذیری
• لرزش
• تعریق
• برگشت یا بدتر شدن تشنج
به همین دلیل، قطع دارو باید به‌تدریج و زیر نظر پزشک انجام شود.
علائم ترک کلوبازام و برگشت تشنج بعد از قطع مصرف
علائم ترک می‌تواند خفیف یا شدید باشد. بعضی افراد بی‌قراری و بی‌خوابی را تجربه می‌کنند. بعضی دیگر ممکن است علائم شدیدتری داشته باشند.
در افرادی که کلوبازام را برای تشنج مصرف می‌کنند، برگشت تشنج از نگرانی‌های مهم است. به همین دلیل، کم کردن مقدار دارو باید با برنامه مشخص انجام شود.
هشدار ها کلوبازام
۱. خطر وابستگی، سوء مصرف و سندرم قطع مصرف (ترک)
• توضیح: کلوبازام، مانند سایر بنزودیازپین‌ها، پتانسیل ایجاد وابستگی جسمی و روانی دارد و خطر سوء مصرف و اعتیاد به آن وجود دارد. این خطر در بیماران با سابقه سوء مصرف مواد یا الکل بالاتر است.
اقدامات بالینی:
• قطع تدریجی: قطع ناگهانی کلوبازام می‌تواند منجر به علائم شدید سندرم قطع مصرف شود، از جمله بازگشت شدید تشنج‌ها، لرزش، اضطراب شدید، توهم و روان‌پریشی. لذا، قطع دارو باید همیشه به صورت بسیار آهسته و تدریجی و تحت نظارت پزشکی انجام شود.
• ارزیابی خطر: قبل از شروع درمان، باید بیمار از نظر سابقه سوء مصرف مواد ارزیابی شود.
۲. خطر دپرسیون دستگاه عصبی مرکزی (خواب‌آلودگی و اختلالات حرکتی)
• توضیح: کلوبازام یک داروی کاهنده فعالیت دستگاه عصبی مرکزی است و می‌تواند باعث خواب‌آلودگی شدید، آرام‌بخشی، سرگیجه و اختلال در هماهنگی حرکات شود.
اقدامات بالینی:
• احتیاط در رانندگی: به بیماران هشدار دهید که از رانندگی یا کار با ماشین‌آلات خطرناک خودداری کنند تا زمانی که بدانند دارو چه تأثیری بر آن‌ها می‌گذارد.
• شروع دوز: برای به حداقل رساندن آرام‌بخشی اولیه، درمان باید با پایین‌ترین دوز ممکن شروع و به تدریج افزایش یابد.
• تداخل با سایر کاهنده‌های دستگاه عصبی مرکزی: مصرف همزمان با الکل، مسکن‌های اوپیوئیدی، باربیتورات‌ها، یا سایر بنزودیازپین‌ها، خطر دپرسیون تنفسی و آرام‌بخشی شدید را به شدت افزایش می‌دهد (رجوع به هشدار جعبه سیاه).
۳. خطر واکنش‌های پوستی شدید
• توضیح: در موارد نادری، کلوبازام با واکنش‌های جانبی پوستی بالقوه کشنده شامل سندرم استیونز-جانسون و نکرولیز سمی اپیدرم مرتبط بوده است.
• اقدامات بالینی: در صورت بروز بثورات جلدی، زخم‌های مخاطی یا علائم حساسیت مفرط، دارو باید فوراً قطع شده و ارزیابی دقیق توسط متخصص انجام شود.
۴. خطر تداخل با اوپیوئیدها (هشدار جعبه سیاه)
• توضیح: تجویز همزمان بنزودیازپین‌ها، از جمله کلوبازام، با داروهای اوپیوئیدی، خطر دپرسیون تنفسی عمیق، آرام‌بخشی شدید، کما و مرگ را افزایش می‌دهد.
• اقدامات بالینی: پزشکان باید تجویز این دو دسته دارو را فقط زمانی انجام دهند که گزینه‌های درمانی جایگزین کافی نباشد. دوزها باید به حداقل رسانده شده و مدت زمان درمان به کوتاه‌ترین حد ممکن محدود شود.
۵. اثرات جانبی روان‌پزشکی و رفتاری
• توضیح: بنزودیازپین‌ها می‌توانند به طور متناقض باعث تغییرات رفتاری و روانی شوند، از جمله پرخاشگری، عصبانیت، تحریک‌پذیری، و به ندرت افکار خودکشی در بیماران مبتلا به صرع.
• اقدامات بالینی: بیماران و مراقبان باید از نظر ظهور یا بدتر شدن افسردگی و افکار/رفتارهای غیرمعمول تحت پایش دقیق قرار گیرند.
مدیریت مصرف بیش از حد (اوردوز) کلوبازام
مصرف بیش از حد کلوبازام عمدتاً علائم مربوط به دپرسیون دستگاه عصبی مرکزی را ایجاد می‌کند.
علائم اوردوز
علائم رایج اوردوز عبارتند از:
• خواب‌آلودگی شدید (لتارژی)
• گیجی یا اغتشاش شعور
• کاهش رفلکس‌ها
• اختلال در هماهنگی حرکات (آتاکسی)
• در موارد شدید: دپرسیون تنفسی، کاهش شدید فشار خون، کما و در نهایت مرگ.
درمان اوردوز
عدم وجود پادزهر خاص: درمان اوردوز کلوبازام عمدتاً حمایتی است.
اقدامات حمایتی:
• اولویت با تنفس: مهم‌ترین اقدام، حفظ راه هوایی باز و تأمین حمایت تنفسی کافی است، به ویژه در صورت وجود دپرسیون تنفسی.
• پایش: پایش دقیق علائم حیاتی، به ویژه تنفس و سطح هوشیاری، ضروری است.
استفاده از فلومازنیل:
• این دارو یک آنتاگونیست گیرنده بنزودیازپین است و می‌تواند اثرات خواب‌آور کلوبازام را خنثی کند.
• با این حال، استفاده از فلومازنیل در بیماران صرعی که به طور مزمن بنزودیازپین مصرف می‌کنند، می‌تواند باعث بروز ناگهانی تشنج‌های مقاوم به درمان شود. بنابراین، تجویز آن باید با احتیاط فراوان و فقط در محیط‌های بیمارستانی انجام شود.
• اقدامات گوارشی: در صورت مصرف اخیر، ممکن است شستشوی معده یا استفاده از زغال فعال مد نظر قرار گیرد.
• نکته: از آنجایی که کلوبازام و متابولیت فعالش نیمه عمر طولانی دارند، پایش بیمار باید برای مدت طولانی پس از اوردوز ادامه یابد.

آیا کلوبازام در بارداری بی‌خطر است؟
نمی‌توان آن را کاملاً بی‌خطر دانست. تصمیم برای مصرف یا ادامه مصرف در بارداری باید بعد از بررسی دقیق سود و زیان انجام شود.
مصرف در بارداری کلوبازام
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.

عوارض کلوبازام در کودکان
عوارض این دارو در کودکان می‌تواند به شکل‌های مختلف دیده شود. بعضی عوارض شایع‌تر هستند و بعضی نیاز به توجه فوری دارند.
• خواب‌آلودگی
• تحریک‌پذیری
• بی‌قراری
• آبریزش دهان یا افزایش ترشح بزاق
• کم شدن تمرکز
• به‌هم خوردن هماهنگی حرکات
• عصبانیت بیش از حد
در بعضی کودکان، به جای آرام شدن، تغییر رفتار و بی‌قراری دیده می‌شود. افزایش ترشح بزاق در بعضی کودکان ممکن است باعث سرفه یا احساس ناخوشایند شود. اگر کودک دچار خواب‌آلودگی غیرعادی، تنفس کند، دانه‌های پوستی (ضایعه یا جوش پوستی) یا کاهش هوشیاری شود، باید سریع پیگیری پزشکی انجام شود.
عوارض کلوبازام
کلوبازام هم مانند بسیاری از داروهای اثرگذار بر مغز، می‌تواند عارضه ایجاد کند. بعضی عوارض خفیف هستند و بعضی نیاز به توجه فوری دارند.
شدت عوارض به عوامل مختلفی بستگی دارد. برای نمونه، مقدار دارو، سن فرد، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای همزمان مهم هستند.
عوارض شایع کلوبازام مانند سرگیجه، گیجی و بی‌حالی
بعضی عوارض این دارو شایع‌تر هستند. این عوارض بیشتر در شروع درمان یا بعد از زیاد شدن مقدار دارو دیده می‌شوند.
• خواب‌آلودگی
• خستگی
• ضعف
• سرگیجه
• گیجی
• کند شدن حرکات
• اختلال تعادل
• خشکی دهان
• یبوست
• تهوع
• تاری دید
• حرکات غیرطبیعی چشم‌ها
کلوبازام و اختلال حافظه، تغییر رفتار یا افسردگی
در بعضی افراد، تمرکز کم می‌شود یا حافظه کوتاه‌مدت ضعیف‌تر می‌شود. گاهی هم تغییر در رفتار یا حال روحی دیده می‌شود.
نمونه‌هایی از این تغییرات عبارت‌اند از:
• تحریک‌پذیری
• بی‌قراری
• عصبانیت بیش از حد
• کم شدن انرژی
• افسردگی
• رفتار غیرعادی
در بعضی افراد، به‌ویژه در ابتدای درمان، ممکن است افکار ناراحت‌کننده بیشتر شوند. اگر این حالت شدید باشد یا ادامه پیدا کند، باید با پزشک در میان گذاشته شود.
این وضعیت در کودکان و سالمندان باید با دقت بیشتری پیگیری شود.
علائم خطرناک کلوبازام مانند تنگی نفس، کهیر یا کاهش هوشیاری
بعضی علائم نیاز به پیگیری سریع پزشکی دارند. این علائم را نباید نادیده گرفت.
• کاهش شدید هوشیاری
• تنفس آهسته یا سخت
• کهیر یا تورم (نشانه حساسیت دارویی)
• غش
• بثورات شدید پوستی (ضایعه پوستی گسترده)
• بدتر شدن تشنج
• اختلال واضح در راه رفتن
عوارض جانبی کلوبازام
۱. عوارض جانبی بسیار شایع (وقوع ۱۰ درصد یا بیشتر)
این عوارض بیشترین نرخ وقوع را دارند و معمولاً با دوزهای بالاتر یا شروع درمان مرتبط هستند:
• خواب‌آلودگی (آرام‌بخشی): حدود ۲۵ تا ۳۵ درصد
• نکته بالینی: این عارضه شایع‌ترین دلیل قطع دارو است، اما اغلب با ادامه درمان یا با تنظیم دوز (شروع با دوز پایین و افزایش آهسته)، شدت آن کاهش می‌یابد.
• تب بالا (پیرکسی): حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد
• نکته بالینی: در مطالعات کودکان بیشتر مشاهده شده است و ممکن است به سندرم زمینه ای یا عفونت‌های همزمان مربوط باشد.
۲. عوارض جانبی شایع (وقوع ۱ تا کمتر از ۱۰ درصد)
این موارد اغلب با توجه به اثرات آرام‌بخش و تأثیر بر دستگاه گوارش و سیستم عصبی گزارش شده‌اند:
• عفونت دستگاه تنفسی فوقانی: حدود ۵ تا ۱۰ درصد
• سرفه: حدود ۵ تا ۱۰ درصد
• بی‌اشتهایی یا کاهش اشتها: حدود ۵ تا ۱۰ درصد
• خستگی یا ضعف غیرمعمول (آستنی): حدود ۵ تا ۱۰ درصد
• اختلال در هماهنگی حرکات (آتاکسی): حدود ۳ تا ۸ درصد
• مشکلات خواب یا بی‌خوابی: حدود ۲ تا ۶ درصد
• یبوست: حدود ۲ تا ۵ درصد
• تحریک‌پذیری: حدود ۱ تا ۵ درصد
• مشکلات رفتاری یا پرخاشگری: حدود ۱ تا ۴ درصد
• افزایش ترشح بزاق (سیالوره): حدود ۱ تا ۳ درصد
۳. عوارض جانبی غیر شایع و جدی (وقوع کمتر از ۱ درصد یا گزارش‌های نادر)
اگرچه نرخ وقوع پایینی دارند، اما از نظر بالینی مهم هستند و نیاز به توجه فوری دارند:
• وابستگی و علائم ترک: قطع ناگهانی دارو می‌تواند منجر به سندرم ترک شود.
• تغییرات رفتاری: شامل روان‌پریشی، توهم یا بدتر شدن پرخاشگری که نیاز به قطع دارو و ارزیابی روان‌پزشکی دارد.
• واکنش‌های پوستی شدید: مانند سندرم استیونز-جانسون و نکرولیز سمی اپیدرم که به صورت نادر گزارش شده و نیاز به قطع فوری دارد.
• دپرسیون تنفسی: به ویژه در صورت مصرف همزمان با سایر داروهای کاهنده فعالیت دستگاه عصبی مرکزی (مانند اوپیوئیدها).
نکته کاربردی برای پزشکان:
• به دلیل نرخ بالای خواب‌آلودگی، باید دوز کلوبازام به آرامی تیتر شود تا بدن بیمار فرصت سازگاری پیدا کند. همچنین، با توجه به نیمه عمر طولانی متابولیت فعال، عوارض جانبی ممکن است تا زمان رسیدن به غلظت حالت پایدار به طور کامل ظاهر نشوند. پایش وضعیت تنفسی و سطح هوشیاری، به ویژه در بیماران مسن یا بیمارانی که از داروهای دیگر کاهنده فعالیت دستگاه عصبی مرکزی استفاده می‌کنند، حیاتی است.

تداخلات دارویی کلوبازام
کلوبازام با بعضی داروها تداخل مهم دارد. به ویژه داروهایی که باعث خواب‌آلودگی می‌شوند یا روی تنفس اثر می‌گذارند. این تداخل‌ها ممکن است خطرناک باشند.
در بعضی موارد، داروی دیگر می‌تواند مقدار کلوبازام را در بدن کم یا زیاد کند. به همین دلیل، فهرست همه داروهای مصرفی باید بررسی شود.
کلوبازام با چه داروهایی تداخل دارد؟
چند گروه دارویی بیشتر از بقیه نیاز به احتیاط دارند:
• داروهای آرام‌بخش
• داروهای خواب‌آور
• بعضی داروهای ضدافسردگی
• بعضی داروهای ضدتشنج
• داروهای ضدحساسیت خواب‌آور
• مسکن‌های مخدر (داروهای ضد درد قوی که می‌توانند خواب‌آلودگی و کندی تنفس بدهند)
همچنین بعضی داروها روی کار کبد اثر می‌گذارند و می‌توانند سطح کلوبازام را در بدن تغییر دهند.
تداخل کلوبازام با داروهای ضدتشنج و داروهای خواب‌آور
گاهی لازم است کلوبازام همراه با داروهای ضدتشنج دیگر مصرف شود. این کار ممکن است مفید باشد، اما نیاز به تنظیم درمان و پیگیری دارد.
مصرف همزمان با داروهای خواب‌آور یا آرام‌بخش می‌تواند خواب‌آلودگی و کندی تنفس را بیشتر کند. به همین دلیل، این ترکیب‌ها باید با دقت بررسی شوند.
مصرف کلوبازام با الکل، متادون یا ترامادول
مصرف همزمان کلوبازام با الکل، متادون یا ترامادول می‌تواند خطر را بالا ببرد. این ترکیب‌ها ممکن است باعث افت هوشیاری، خواب‌آلودگی شدید و مشکل تنفسی شوند.
این موضوع به‌ویژه در سالمندان، بیماران تنفسی و افرادی که داروهای دیگر هم مصرف می‌کنند اهمیت بیشتری دارد.
تداخلات دارویی کلوبازام
مشخصات کلی تداخلات:
• سوبسترای CYP2C19
• مهارکننده CYP2D6 (ضعیف)
• القاکننده CYP3A4 (خفیف)
• عامل ضد صرع
• تشدید اثرات تضعیف‌کننده‌ CNS
تداخلات رده X (پرهیز):
آزلاستین (نازال)، برومپریدول، الانزاپین، اورفنادرین، اوکسوممازین، پارالدهید، سدیم اکسیبات، تالیدومید
کاهش اثرات داروها توسط کلوبازام:
• مشتقات استروژن (فراورده‌های ضدبارداری)، نیمودیپین، پروژستین ها (فراورده‌های ضدبارداری)، سلپرکاتینیب، تاکرولیموس (سیستمیک)، آبروگپنت
کاهش اثرات کلوبازام توسط داروها:
• مشتقات تئوفیلین، یوهیمبین
افزایش اثرات داروها توسط کلوبازام:
• آزلاستین (نازال)، بلونانسرین، برکسانولون، بوپرنورفین، کلوزاپین، داروهای تضعیف‌کننده‌ CNS، فنفلورامین، فلونیترازپام، فوس فنی‌توئین، متادون، متوتری‌مپرازین، متی‌روسین، آگونیست های اپیوئید، اورفنادرین، اکسی کدون، پارالدهید، پرهگزیلین، فنی‌توئین، پیریبدیل، پرامی‌پکسول، روپینیرول، روتیگوتین، سدیم اکسیبات، استریپنتول، سوورکسانت، تالیدومید، زولپیدم
تداخلات جدی کلوبازام
1. داروهای آرام‌بخش قوی
نوع تداخل:
• افزایش شدید اثرات آرام‌بخش، خواب‌آلودگی، گیجی، سرکوب تنفسی (تنفس آهسته و کم‌عمق)، کما و حتی مرگ
نمونه داروها:
• الکل: مصرف همزمان می‌تواند عوارض جانبی را به شدت افزایش دهد
• اوپیوئیدها (مسکن‌های قوی): مانند مورفین، کدئین، اکسی‌کدون، فنتانیل، ترامادول
• داروهای خواب‌آور: مانند زولپیدم ، کلونازپام
• برخی داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای: مانند آمی‌تریپتیلین، نورتریپتیلین
• آنتی‌هیستامین‌های آرام‌بخش: مانند دیفن‌هیدرامین، هیدروکسی‌زین
• سایر بنزودیازپین‌ها: مانند آلپرازولام ، لورازپام، دیازپام
• داروهای شل‌کننده عضلات: مانند باکلوفن، تیزانیدین
• سایر داروهای بیهوشی و آرام‌بخش.
2. سایر داروهای ضد تشنج:
نوع تداخل:
• تغییر در سطح خونی هر دو دارو، که می‌تواند منجر به افزایش عوارض جانبی یا کاهش اثربخشی شود. نیاز به پایش مقدار دارو در خون
نمونه داروها:
• فنی‌توئین: کلوبازام ممکن است سطح فنی‌توئین را افزایش دهد.
• فنوباربیتال: کلوبازام ممکن است سطح فنوباربیتال را افزایش دهد.
• والپروات: کلوبازام ممکن است سطح والپروات را تغییر دهد.
• کاربامازپین: کاربامازپین ممکن است متابولیسم کلوبازام را افزایش داده و اثر آن را کاهش دهد.
• لاموتریژین، لوتیراستام و ... (نیاز به پایش دقیق)
3. مهارکننده‌های آنزیمی CYP2C19 و CYP3A4 در کبد
نوع تداخل:
• این داروها سرعت حذف کلوبازام و متابولیت فعال آن (نورکلوبازام) را از بدن کم می‌کنند، که منجر به افزایش سطح دارو در خون و افزایش عوارض جانبی می‌شود.
نمونه داروها:
• فلووکسامین از دسته داروهای ضد افسردگی
• فلوکستین از دسته داروی های ضد افسردگی
• امپرازول یک داروی کاهش‌دهنده اسید معده
• تی‌کلوییدین، فلوکونازول، کتوکونازول (برخی داروهای ضد قارچ)
4. القاکننده‌های آنزیمی CYP3A4 در کبد
نوع تداخل:
• این داروها سرعت حذف کلوبازام و متابولیت فعال آن را از بدن زیاد می‌کنند، که منجر به کاهش سطح دارو در خون و کاهش اثربخشی آن می‌شود.
نمونه داروها:
• ریفامپین: یک آنتی‌بیوتیک قوی
• کاربامازپین: یک داروی ضد تشنج
• پنجه شیطان (St. John's Wort): یک مکمل گیاهی
تداخل با غذا
• نحوه مصرف: کلوبازام را می‌توان همراه با غذا یا بدون غذا مصرف کرد.
• تأثیر غذا: مصرف غذا تأثیر قابل توجهی بر میزان جذب کلی کلوبازام و متابولیت فعال آن ندارد.
تداخل در آزمایشات
تاکنون، گزارش‌های مستندی در مورد تداخل مستقیم کلوبازام با نتایج آزمایش‌های رایج آزمایشگاهی (مانند آزمایش‌های بیوشیمی، هماتولوژی یا عملکرد کبد و کلیه) وجود ندارد. با این حال، استفاده از بنزودیازپین‌ها می‌تواند منجر به موارد زیر شود:
• تست‌های دارویی ادرار: مانند سایر بنزودیازپین‌ها، کلوبازام می‌تواند به طور تئوریک در تست‌های غربالگری مواد مخدر ادرار برای بنزودیازپین‌ها، نتیجه مثبت ایجاد کند. این امر باید در تفسیر نتایج تست بیماران مورد توجه قرار گیرد.

نام‌های تجاری

قرص سیزیران 10 میلی گرم [داروسازی ایران دارو]، قرص کلوبیوم 10 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، قرص اورباکم 10 میلی گرم [داروسازی کیمیدارو]، قرص کلوزام 10 میلی گرم [داروسازی حکیم]، قرص کلوبانیل 10 میلی گرم [داروسازی خوارزمی]، قرص کلوزامین 10 میلی گرم [داروسازی امین]، سوسپانسیون اپی بازام 2.5 میلی گرم/میلی لیتر 120 میلی لیتر [داروسازی الحاوی]، سوسپانسیون کلوبالپس کلوبازام ۲.۵ میلی گرم/ میلی لیتر ۱۲۰ میلی لیتر [اشبال فارما]، SEIZIRAN 10MG TAB [داروسازی ایران دارو]، CLOBIUM 10MG TAB [داروسازی دکتر عبیدی]، URBACHEM 10MG TAB [داروسازی کیمیدارو]، CLOZAM 10MG TAB [داروسازی حکیم]، CLOBANYL 10MG TAB [داروسازی خوارزمی]، CLOZAMIN 10MG TAB [داروسازی امین]، EPIBAZAM 2.5 mg/ml 120 ml Suspension [داروسازی الحاوی]، CLOBALEPS 2.5 mg/ml 120 ml Suspension [اشبال فارما]، ساشه اکتوویت پاور، قرص اکتوکلوپیدوگرل 75 میلی گرم، قرص کلوپیدوگرل اکتوور 75 میلی گرم، سافت ژل پروستانن فیتومد، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا

اشکال دارویی

قرص، شربت، سوسپانسیون، آمپول، ویال، ژل، پودر، ساشه، محلول