وورینوستات

فارماکوکینتیک وورینوستات
جذب:
• مسیر خوراکی: وورینوستات به صورت خوراکی تجویز شده و زمان رسیدن به اوج غلظت پلاسمایی معمولاً بین 1 تا 4 ساعت است.
• تأثیر غذا: جذب نسبتاً کامل بوده و تأثیر مصرف غذا بر میزان جذب آن به شکل قابل توجهی مشاهده نمی‌شود.
توزیع:
• حجم توزیع: دارو به طور گسترده در فضای داخل عروقی و بینابینی توزیع شده و به پروتئین‌های پلاسما (مانند آلبومین) پیوند می‌یابد.
• تمرکز هدفمند: توزیع دارو در بافت‌های حاوی سلول‌های هدف (مثلاً سلول‌های توموری) به افزایش اثربخشی آن کمک می‌کند.
متابولیسم:
• فعالیت کبدی: وورینوستات عمدتاً در کبد از طریق مسیرهای گلوکورونیداسیون و اکسیداسیون متابولیسم می‌شود.
• تأثیر اختلالات کبدی: عملکرد کبدی بیمار می‌تواند سرعت متابولیسم و در نتیجه غلظت پلاسمایی دارو را تحت تأثیر قرار دهد.
دفع:
• روش دفع: متابولیت‌های حاصل از تجزیه دارو عمدتاً از طریق ادرار دفع می‌شوند؛ بخش کوچکی نیز از طریق مدفوع حذف می‌گردد.
• نیمه‌عمر دارویی: گزارش‌ها نشان می‌دهند نیمه‌عمر وورینوستات معمولاً در حدود 2 تا 4 ساعت است که بسته به شرایط فردی ممکن است تغییر کند.

موارد مصرف وورینوستات
وورینوستات به عنوان یک مهارکننده هیستون دآستلاز (HDAC inhibitor) در درمان برخی از انواع سرطان‌های بافت نرم و لنفوم‌های پوستی مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده‌های تخصصی این دارو به شرح زیر است:
درمان لنفوم‌های سلول T پوستی (CTCL):
• تجویز به عنوان خط درمانی در بیمارانی که نسبت به درمان‌های استاندارد پاسخ نداده‌اند.
• کنترل علائم بالینی و کاهش حجم تومور با هدف افزایش بقای بیمار.
کاربردهای آزمایشی در سایر تومورها:
• استفاده در مطالعات بالینی برای بررسی تأثیر دارو در سرطان‌های دیگر مانند لنفوم‌های غیر هوچکین و برخی از سرطان‌های جامد.
• ترکیب با سایر داروهای شیمی‌درمانی یا هدفمند جهت افزایش اثربخشی درمانی.
مطالعات ترکیبی و پیش‌درمانی:
• به‌کارگیری وورینوستات به عنوان درمان مکمل در برنامه‌های چندعاملی جهت بهبود پاسخ درمانی و کاهش مقاومت دارویی.

مکانیسم اثر وورینوستات
وورینوستات از طریق مهار هیستون دآستلاز، فعالیت‌های غیرطبیعی سلولی را تعدیل می‌کند. جزئیات مکانیزم اثر به‌صورت تخصصی عبارت است از:
مهار هیستون دآستلاز (HDAC):
• جلوگیری از حذف گروه‌های استیل از هیستون‌ها، که منجر به افزایش استیلاسیون و تغییر ساختار کروماتین می‌شود.
• فعال‌سازی ژن‌های ضد سرطانی، مهار تکثیر سلولی و القای آپوپتوز در سلول‌های سرطانی.
تنظیم چرخه سلولی و آپوپتوز:
• ایجاد توقف در چرخه سلولی (معمولاً در مرحله G1 یا G2) از طریق تنظیم مجدد بیان ژن‌های کلیدی.
• القای فرآیند مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلولی در سلول‌های آسیب‌دیده با تحریک مسیرهای آپوپتوز.
تعدیل پاسخ‌های ایمنی:
• کاهش فعالیت سلول‌های سرطانی از طریق تغییر در پاسخ‌های سیگنال‌دهی داخل سلولی.
• احتمال بهبود پاسخ‌های ایمنی در برابر تومور از طریق تغییر در محیط میکروتوموری.

توصیه های دارویی وورینوستات
1. توصیه‌های برای بیماران:
رعایت دقیق دستور مصرف:
• مصرف دارو طبق تجویز پزشک و در زمان‌بندی مشخص الزامی است.
پایش علائم و عوارض:
• توجه به هرگونه تغییر در وضعیت گوارشی، خستگی شدید یا علائم عفونت و گزارش فوری به پزشک.
مراجعه منظم به پزشک:
• پیگیری دوره‌ای آزمایش‌های خون و عملکرد کبد جهت ارزیابی اثربخشی و شناسایی زودهنگام عوارض جانبی.
2. توصیه‌های برای پزشکان:
پیش ارزیابی جامع بیمار:
• بررسی دقیق سابقه بالینی، عملکرد کبد و قلب، و آزمایش‌های خونی قبل از شروع درمان.
مدیریت دقیق دوز و نظارت بالینی:
• تنظیم دوز درمانی بر اساس پاسخ بیمار و پیگیری مداوم پارامترهای کلینیکی و آزمایشگاهی.
بررسی تداخلات دارویی:
• ارزیابی دقیق داروهای مصرفی بیمار جهت شناسایی و جلوگیری از تداخلات احتمالی، به ویژه در ترکیب با عوامل میلوسپرسیو و داروهای تغییر دهنده QT.

منع مصرف وورینوستات
حساسیت به دارو:
• در صورت وجود حساسیت شناخته شده نسبت به وورینوستات یا هر یک از ترکیبات موجود در فرمولاسیون آن، استفاده از دارو توصیه نمی‌شود.
اختلالات کبدی پیشرفته:
• بیماران با نارسایی کبدی شدید که متابولیسم دارو دچار اختلال است، باید از مصرف این دارو خودداری نمایند.
وضعیت بارداری و شیردهی:
• به دلیل خطرات بالقوه برای جنین و نوزاد، مصرف وورینوستات در زنان باردار یا شیرده ممنوع است.

هشدار ها وورینوستات
برای به حداقل رساندن خطرات و عوارض، توجه به هشدارهای زیر در مصرف وورینوستات الزامی است:
نظارت بر عملکرد قلبی:
• بررسی دوره‌ای عملکرد قلب به‌ویژه در بیمارانی که سابقه اختلالات قلبی دارند.
• احتیاط در مصرف همزمان با داروهایی که باعث افزایش QT می‌شوند.
خطر عفونت:
• کاهش فعالیت سلول‌های توموری و تنظیم پاسخ ایمنی ممکن است باعث افزایش حساسیت به عفونت‌ها شود؛ بنابراین، پیگیری دوره‌ای و آزمایش‌های خونی الزامی است.
مشکلات گوارشی:
• نظارت بر علائم تهوع، استفراغ و اسهال جهت جلوگیری از نارسایی مایعات و الکترولیت‌ها بسیار مهم است.
ارزیابی عملکرد کبد:
• افزایش آنزیم‌های کبدی در برخی بیماران گزارش شده است؛ نظارت منظم بر عملکرد کبد جهت تنظیم دوز دارو توصیه می‌شود.

مصرف در بارداری وورینوستات
گروه D
استفاده نشود: شواهدی دال بر خطر مرگ جنین با مصرف این دارو در دوران بارداری وجود دارد. این شواهد به واسطه تحقیقات، تجربه عرضه در بازار و یا مطالعات انسانی به دست آمده است. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است

عوارض جانبی وورینوستات
عوارض گوارشی:
• تهوع و استفراغ در حدود 30-40 درصد بیماران مشاهده شده است.
• اسهال در حدود 20-30 درصد از موارد گزارش شده است.
عوارض عمومی:
• خستگی و ضعف عمومی در حدود 25-35 درصد بیماران گزارش شده است.
عوارض خونی:
• کاهش تعداد سلول‌های سفید خون (نوتروپنی) در حدود 10-20 درصد از بیماران دیده شده است.
• کاهش تعداد پلاکت‌ها (تrombocytopenia) در حدود 5-15 درصد از موارد.
عوارض کبدی:
• افزایش آنزیم‌های کبدی (ALT/AST) در حدود 10 درصد بیماران گزارش شده است.

تداخلات دارویی وورینوستات
تداخلات متابولیکی:
• داروهایی که از مسیرهای گلوکورونیداسیون و اکسیداسیون کبدی مشابه استفاده می‌کنند (مانند کتونازول یا ریتونافیر) ممکن است باعث افزایش یا کاهش سطح وورینوستات شوند.
تداخلات قلبی:
• مصرف همزمان با داروهای افزایش‌دهنده فاصله QT (مانند برخی از آنتی‌آریتمیک‌ها به‌عنوان مثال آمیوادارون) ممکن است خطر عوارض قلبی را افزایش دهد.
تداخلات همراه با عوامل میلوسپرسیو:
• ترکیب با داروهای شیمی‌درمانی یا سایر عوامل سرکوب‌کننده سیستم ایمنی ممکن است ریسک نوتروپنی و عوارض خونی را تشدید کند.
تداخلات با داروهای ضد انعقاد:
• مصرف همزمان با آنتی‌کوآگولانت‌های خوراکی نیاز به نظارت دقیق دارد، زیرا ممکن است خطر خونریزی افزایش یابد.

نام‌های تجاری

شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا، قطره چشمی مای فلون 0.1% 5 میلی لیتر، قرص کنادیون 10 میلی گرم، کپسول آیزن اکتیو یوروویتال 80میلی گرم/400 میکروگرم، قرص آسادوگرل 100/75 میلی گرم

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، آمپول، ویال، ژل، قطره، پودر، ساشه، محلول