واکسن سرخک و اوریون

فارماکوکینتیک واکسن سرخک و اوریون
جذب:
• واکسن به‌صورت تزریقی (زیرپوستی یا عضلانی) وارد بدن می‌شود و در ناحیه تزریق جذب می‌گردد.
• جذب آنتی‌ژن‌ها از محل تزریق به سیستم لنفاوی محلی آغاز می‌شود.
توزیع:
• آنتی‌ژن‌های واکسن به گره‌های لنفاوی مجاور و سپس به سایر بخش‌های بدن منتقل می‌شوند تا پاسخ ایمنی سیستماتیک را تحریک کنند.
• توزیع محدود به محل تزریق و نواحی لنفاوی است.
متابولیسم:
• واکسن‌های زنده ضعیف‌شده به‌طور محدود در بدن تکثیر می‌شوند و سپس توسط سیستم ایمنی به قطعات پروتئینی تجزیه می‌گردند.
• متابولیسم ناشی از فرایندهای سلولی و فعالیت سیستم ایمنی است.
دفع:
• اجزای واکسن و محصولات تجزیه‌شده به‌واسطه پاسخ ایمنی حذف می‌شوند؛ فرآیند دفع معمولاً از طریق مسیرهای طبیعی بدن (مانند سلول‌های fagocytosis) انجام می‌شود.

موارد مصرف واکسن سرخک و اوریون
پیشگیری از عفونت ویروسی:
• پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های سرخک و اوریون در کودکان و نوجوانان.
• کاهش شیوع عفونت‌های ویروسی در سطح جمعی با افزایش پوشش ایمنی.
برنامه‌های واکسیناسیون ملی:
• استفاده در برنامه‌های روتین واکسیناسیون کودکان به‌منظور حفاظت از جمعیت‌های آسیب‌پذیر.
• کاهش احتمال بروز اپیدمی‌های سرخک و اوریون در مدارس و جامعه.
پیشگیری پس از تماس:
• در موارد تماس نزدیک با افراد مبتلا، واکسن می‌تواند به عنوان پیشگیری پس از تماس مورد استفاده قرار گیرد.

مکانیسم اثر واکسن سرخک و اوریون
تحریک پاسخ ایمنی:
• واکسن‌های زنده ضعیف‌شده، سیستم ایمنی بدن را با ارائه آنتی‌ژن‌های مرتبط به ویروس، به تولید آنتی‌بادی‌های محافظ تشویق می‌کنند.
• ایجاد حافظه ایمنی جهت پاسخ سریع در مواجهه با ویروس واقعی.
فعال‌سازی سلول‌های لنفاوی:
• تقویت فعالیت سلول‌های T و B که به تنظیم پاسخ‌های هم سلولی و هم هیومورال منجر می‌شود.
• افزایش کارایی سیستم ایمنی در شناسایی و از بین بردن ویروس‌های سرخک و اوریون.
کاهش بار ویروسی:
• در صورت مواجهه با ویروس، واکنش ایمنی تقویت شده باعث کاهش تکثیر ویروس و شدت علائم بیماری می‌شود.

توصیه های دارویی واکسن سرخک و اوریون
1. برای پزشکان:
تنظیم زمانبندی واکسیناسیون:
• پیروی از دستورالعمل‌های بین‌المللی CDC، WHO و EMA برای زمان‌بندی تزریق واکسن (مثلاً دریافت اولین دوز در دوره‌های سنی مشخص و تکمیل سری واکسن مطابق با برنامه‌های ملی).
• بررسی دقیق سابقه پزشکی، وجود نقص ایمنی یا سابقه واکنش‌های آلرژیک قبل از تجویز.
پایش و مدیریت عوارض:
• نظارت دقیق در دوره 48 ساعت اولیه پس از تزریق برای شناسایی هرگونه واکنش ناخواسته.
• آماده‌سازی جهت مدیریت واکنش‌های آلرژیک یا سایر عوارض احتمالی از طریق داروهای اورژانسی.
ارزیابی تداخلات دارویی:
• بررسی مصرف همزمان داروهای سرکوب‌کننده ایمنی یا درمان‌های خاص و ارائه راهنمایی‌های لازم جهت بهبود اثربخشی واکسن.
2. برای بیماران:
رعایت دقیق برنامه واکسیناسیون:
• حضور منظم در جلسات واکسیناسیون و پیروی از دستورالعمل‌های پزشک جهت دریافت کامل دوزهای واکسن.
• ارائه اطلاعات کامل در مورد سابقه آلرژی یا بیماری‌های مزمن به پزشک قبل از تزریق.
مراقبت پس از تزریق:
• توجه به نشانه‌هایی مانند تب، درد یا تورم محل تزریق و مراجعه به پزشک در صورت بروز علائم غیرمعمول.
• رعایت توصیه‌های بهداشتی و پیگیری وضعیت سلامت کودک به‌ویژه در روزهای اولیه پس از واکسیناسیون.

منع مصرف واکسن سرخک و اوریون
حساسیت شدید:
• سابقه واکنش‌های آلرژیک حاد نسبت به هر یک از مؤلفه‌های واکسن.
اختلالات ایمنی:
• افراد یا کودکان مبتلا به نقص ایمنی شدید یا کسانی که تحت درمان‌های سرکوب‌کننده ایمنی قرار دارند.
بارداری:
• زنان باردار به دلیل ماهیت زنده ضعیف‌شده واکسن معمولاً از تجویز آن منع می‌شوند.
بیماری‌های حاد:
• نوزادان یا کودکان دارای بیماری‌های حاد، به‌ویژه عفونت‌های گوارشی شدید، در دوره حاد نباید واکسن دریافت نمایند.

هشدار ها واکسن سرخک و اوریون
واکنش‌های آلرژیک:
• احتمال بروز واکنش‌های آلرژیک شدید (از جمله آنافیلاکسی) در افراد حساس؛ نیاز به آمادگی جهت مدیریت واکنش‌های اورژانسی.
نظارت پس از تزریق:
• توصیه می‌شود در 48 ساعت اولیه پس از تزریق، علائم ناخواسته مانند تب یا راش جلدی به دقت پایش شوند.
فاصله زمانی بین واکسن‌های زنده:
• در صورت برنامه‌ریزی دریافت همزمان یا پشت سر هم واکسن‌های زنده، رعایت فاصله زمانی مناسب جهت جلوگیری از تداخل در پاسخ ایمنی ضروری است.
تأثیر بر کودکان با شرایط خاص:
• در کودکان دارای سابقه عوارض جدی یا نقص ایمنی، تجویز واکسن با احتیاط و با نظارت ویژه صورت گیرد.

عوارض جانبی واکسن سرخک و اوریون
شایع (≥10%):
• تب خفیف
• راش جلدی و افزایش موقت در غلظت لنفوسیت‌ها
نسبتاً شایع (1-10%):
• درد و تورم محل تزریق
• سردرد و خستگی
نادر ( بروز واکنش‌های آلرژیک شدید مانند آنافیلاکسی تورم لنفاوی شدید یا تشنج‌های مرتبط با تب در موارد نادر گزارش شده است.
تداخلات دارویی واکسن سرخک و اوریون
داروهای سرکوب‌کننده ایمنی:
• مصرف همزمان داروهایی مانند کورتیکواستروئیدها و داروهای شیمی‌درمانی می‌تواند پاسخ ایمنی به واکسن را کاهش دهد.
آنتی‌بیوتیک‌ها:
• در موارد خاص، آنتی‌بیوتیک‌های دوز بالا ممکن است باعث تعدیل پاسخ ایمنی شوند.
واکسیناسیون همزمان با واکسن‌های زنده:
• توصیه می‌شود فاصله زمانی لازم بین واکسن‌های زنده رعایت شود تا از تداخل در پاسخ ایمنی جلوگیری گردد.

نام‌های تجاری

ساشه اکتوویت پاور، قرص اکتوکلوپیدوگرل 75 میلی گرم، قرص کلوپیدوگرل اکتوور 75 میلی گرم، سافت ژل پروستانن فیتومد، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا

اشکال دارویی

قرص، شربت، آمپول، ویال، ژل، پودر، ساشه، محلول