هیدروکسی کلروکین

فارماکوکینتیک هیدروکسی کلروکین
*
جذب: ناقص و متغیر
روماتیسم چندین هفته
پیک پلاسمایی:
تک دوز 200 میلی گرمی 3.26 ساعت
مصرف خوراکی مزمن 4-3 ساعت
اتصال به پروتئین: 40% (آلبومین)
متابولیسم: کبدی
نیمه عمر: 40 روز
دفع: ادرار (25-15%، حداکثر 60%؛ اسیدی کردن ادرار، دفع را افزایش می دهد.)

موارد مصرف هیدروکسی کلروکین
هیدروکسی کلروکین از دسته داروهای DMARDو یک داروی ضد مالاریای قدیمی می باشد که جهت پیشگیری از مالاریا یک تا دو هفته پیش از مواجهه یا سفر به منطقه آلوده و درمان حملات حاد مالاریا تجویز می‌گردد همچنین این دارو به صورت off lableدر درمان SLE ( لوپوس اریتماتولوز) رماتوئید آرتریت، پورفیری کوتانئا تاردا و بیماری های دیگری نظیر Qfever و primary syogren syndrome نیز تجویز می گردد.
‎این دارو به صورت قرص خوراکی ۲۰۰ میلی گرم موجود میباشد.

مکانیسم اثر هیدروکسی کلروکین
*
ضد مالاریا:
- اختلال در عملکرد واکوئل های گوارشی (از طریق افزایش PH و تداخل در تجزیه لیزوزومال هموگلوبین)
- مهار انتقال نوتروفیل ها و کموتاکسی ائوزینوفیل ها
- اختلال در واکنش های complement-dependent آنتی ژن-آنتی بادی
ضد ویروسی (COVID-19):
به طور کامل مشخص نشده است. مکانیسم احتمالی:
- جلوگیری از نفوذ ویروس (با تغییر در PH دیواره سلول)
- مهار گلیکوزیله شدن پروتئین های ویروس
- مهار رونویسی نوکلئیک اسید ویروس
- مهار تجمع ویروس در سلول و رهش آن ها
آرتریت روماتوئید و لوپوس اریتماتوز جلدی:
مکانیسم اثرات ضدالتهابی و تعدیل کنندگی سیستم ایمنی این دارو، ناشناخته است.

توصیه های دارویی هیدروکسی کلروکین
‎آزمایشات و معاینات چشمی پیش از شروع درمان و سپس به صورت سالانه تا زمانی که احتمال بروز عوارض چشمی وجود دارد، ضروری می باشد. با توجه به شرایط بیمار ممکن است تا ۵ سال انجام این معاینات چشمی سالانه مورد نیاز باشد.
‎ در صورت مصرف طولانی مدت هیدروکسی کلروکین گرفتن نوار مغزی و آزمایشات CBC برای بیمار بصورت منظم و دوره ای لازم می باشد.

منع مصرف هیدروکسی کلروکین
موارد منع مصرف و احتیاط
‎ منع مصرف در صورت حساسیت به این دارو یا داروهای مشابه، سابقه بیماری‌های چشمی از جمله اختلال در شبکه یا هرگونه تغییر در بینایی
‎ موارد احتیاط
‎مبتلایان به نقص کبدی و کلیوی، افراد الکلی، اطفال، ابتلا به پسوریازيس، پورفیری، فاویسم، عدم تعادل الکترولیت ها در بدن، congenital long QT syndrome،  و هرگونه تغییر غیر طبیعی در مورد QT نوار قلبی، آریتمی بطنی، برادیکاردی نارسایی احتقانی قلب، سابقه خانوادگی بیماری قلبی، ابتلا به torsade de point و سابقه سکته قلبی اخیر
در بیماران فاویسم منع مصرف دارد

هشدار ها هیدروکسی کلروکین
*
مصرف طولانی مدت در سایر بیماری ها:
1- شمارش افتراقی سلول های خونی (CBC with diff) در ابتدای شروع درمان و سپس به صورت دوره ای ارزیابی شود.
2- الکتروکاردیوگرام، عملکرد کبدی و کلیوی (در بیمارانی که در خطر بروز سمیت چشمی می باشند)، قندخون (در صورت مشاهده علایم افت قندخون)، قدرت عضلانی (به خصوص عضلات پروگزیمال؛ به عنوان نشانه ای از سمیت عصبی عضلانی در مصرف طولانی مدت دارو)
3- در ابتدای شروع مصرف دارو و در طول اولین سال مصرف، به منظور پایش سمیت چشمی معاینه فوندوس انجام گیرد. هم چنین در صورت وقوع ماکولوپاتی، میدان دید و تصویربرداری شبکیه و عصب بینایی (spectral-domain OCT) نیز ارزیابی شود. پس از گذشت 5 سال از مصرف دارو، معاینات چشمی به طور سالانه تکرار گردد (در صورت وجود ریسک فاکتورهای جدی زودتر شروع شود).
هم چنین توصیه می شود که معاینه وضوح بینایی با فاصله اصلاح شده و تست میدان دید خودکار 10 درجه ( یا 24 درجه در نژاد آسیایی) نیز انجام گیرد.
4- علایم کاردیومیوپاتی، سرکوب مغز استخوان، اثرات عصبی عضلانی (رفلکس تاندون عمقی، ضعف عضلانی) و سمیت چشمی پایش گردد و به بیمار گوشزد شود که این علائم را به سرعت گزارش کند.
- در مورداهمیت و ضرورت معاینات چشمی به بیمار تذکر داده شود.
COVID-19 (ارزیابی های لازم به منظور کاهش خطر بروز آریتمی تورساد دی پوینت ناشی از دارو یا ایست قلبی ناگهانی):
اثربخشی و ایمن بودن هیدرکسی کلروکین در COVID-19 به اثبات نرسیده است.
1- در ابتدای درمان، الکتروکاردیوگرام، سطح الکترولیت ها (پتاسیم، منیزیم و کلسیم)، عملکرد کلیوی و کبدی سایر بیماران پایش گردد. سایر داروهای غیرضروری طولانی کننده QT قطع شود و در صورتی که هر زمانی پس از شروع دارو، آریتمی تورساد دی پوینت اتفاق بیفتد، سایر داروهای طولانی کننده QT (از جمله هیدروکسی کلروکین) قطع شود.
2- QT≥ 500 میلی ثانیه در ابتدای شروع درمان:
پیش از تجویز دارو، خطر/منفعت مصرف آن ارزیابی شود. در صورت ضروری بودن تجویز هیدروکسی کلروکین، سایر داروهای غیرضروری طولانی کننده QT متوقف گردد. بیمار تحت تله متری قرار گیرد یا از دفیبریلاتور پوشیدنی استفاده شود. اختلالات الکترولیتی تصحیح گردد و الکتروکاردیوگرام در زمان های 4-2، 48 و 96 ساعت پس از اولین دوز کلروکین تکرار شود. هیدروکسی کلروکین به صورت مونوتراپی مصرف شود (به طور مثال مصرف آزیترومایسین متوقف گردد).
3- QTسایر داروهای غیرضروری طولانی کننده QT متوقف گردد. اختلالات الکترولیتی تصحیح گردد و الکتروکاردیوگرام در زمان های 48 و 96 ساعت پس از اولین دوز هیدروکسی کلروکین تکرار شود.
4- در ابتدای شروع درمان الکتروکاردیوگرام در زمان های 48 و 96 ساعت پس از اولین دوز کلروکین تکرار شود.
5- پس از شروع درمان QT ≥ 500 میلی ثانیه یا نسبت به QT اولیه ≥60 ثانیه افزایش یابد:
با توجه به اصول خطر/منفعت، درباره ادامه مصرف یا قطع دارو تصمیم گیری شود. در صورت ضروری بودن ادامه مصرف هیدروکسی کلروکین، سایر داروهای غیرضروری طولانی کننده QT متوقف گردد. اختلالات الکترولیتی تصحیح گردد و بیمار تحت تله متری قرار گیرد یا از دفیبریلاتور پوشیدنی استفاده شود. هیدروکسی کلروکین به صورت مونوتراپی مصرف شود (به طور مثال مصرف آزیترومایسین متوقف گردد).

مصرف در بارداری هیدروکسی کلروکین
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.

عوارض جانبی هیدروکسی کلروکین
*
عوارض نسبتا شایع (%10-1)
چشمی: رتینوپاتی (وابسته به غلظت سرمی. برگشت پذیر اما در صورت پیشرفته بودن آسیب، علی رغم قطع دارو همچنان تشدید می شود.)
سایر عوارض (درصد نامشخص):
سیستم اعصاب مرکزی: آتاکسی، سرگیجه، اختلالات عاطفی، احساسات ناپایدار، سردرد، تحریک‌پذیری، بی حالی، عصبانیت، کابوس شبانه، روان‌پریشی، تشنج، کم شنوایی حسی عصبی، میل به خودکشی، سرگیجه
پوستی: فوران پوستول (اگزانتوماتوز پوستولی جنرالیزه حاد)، ریزش مو، سفید شدن مو، راش بولوس، تغییررنگ پوست و مخاط به سیاه و آبی، اریتم مولتی فرم، اریتم پوستی (حلقه های گریزنده از مرکز)، تشدید پسوریازیس (بدون حساسیت به نور)، درماتیت اکسفولیاتیو، ضایعات لیکنوئید، راش ماکولوپاپولار، راش شبیه به دانه های سرخک و سرخچه، خارش، حساسیت پوست به نور، سندرم استیونس جانسون، نکروز توکسیک اپیدرمال، کهير
غدد درون ریز و متابولیک: تشدید پورفیری، کاهش وزن
گوارشی: بی اشتهایی، اسهال، تهوع، کرامپ معده، استفراغ
هماتولوژی و انکولوژی: آگرانولوسیتوز، آنمی، آنمی آپلاستیک، همولیز (در بیماران فاویسمی)، لکوپنی، پورپورا، ترومبوسیتوپنی
کبدی: نارسایی حاد کبدی (نادر)، بی کفایتی کبد (نادر)
واکنش ازدیاد حساسیت: آنژیوادم
عصبی، عضلانی و اسکلتی: میوپاتی (از جمله فلج یا نورومیوپاتی، که منجر به ضعف پیشرونده و آتروفی عضلات بخش پروگزیمال اندام ها می‌شود؛ هم چنین ممکن است با تغییرات حسی خفیف، از بین رفتن رفلکس‌های تاندون عمقی و هدایت عصبی غیرطبیعی همراه باشد.)
چشمی: اختلال تطابق، تغییرات قرنیه {ادم گذرا، punctate to lineal opacities، کاهش حساسیت، رسوب مواد معدنی خارجی در چشم، اختلالات بینایی، تاری دید، هراس از نور (برگشت‌پذیر بعد از قطع مصرف)، کاهش وضوح بینایی، ادم ماکولا (ورم لکه زرد شبکیه)، نیستاگموس (حرکت غیرارادی چشم)، اختلالات دیسک بینایی (تغییر رنگ، آتروفی)، تغییر رنگ شبکیه، اختلالات عروق شبکیه (ضعیف شدن شریانچه)، رتینیت پیگمنتوزا (ورم رنگیزه ای شبکیه)، رتینوپاتی (تغییرات اولیه برگشت‌پذیر ممکن است با وجود قطع مصرف دارو پیشرفت کند)، اسکوتوما (نقطه ی سیاه در میدان دید)، تغییر در دید رنگ، نقص در میدان دید
گوشی: وزوز گوش
تنفسی: برونکواسپاسم

تداخلات دارویی هیدروکسی کلروکین
*مشخصات کلی تداخلات:
- مهار کننده CYP2D6 (ضعیف)
- تشدید هیپوگلیسمی
- کاهش آستانه تشنج
- تشدید اثرات سرکوب کننده مغز استخوان
- افزایش فاصله QT (وابسته به شرایط)
تداخلات رده X (پرهیز):
آرتمتر، لومفانترین، مفلوکین
کاهش اثرات هیدروکسی کلروکین توسط داروها:
کینولون ها
افزایش اثرات داروها توسط هیدروکسی کلروکین:
داروهای ضدجنون (فنوتیازین ها)، بتا بلاکرها، گلیکوزیدهای قلبی، سیتالوپرام، داپسون (سیستمیک و موضعی)، اس سیتالوپرام، هالوپریدول، داروهای مرتبط با کاهش قند خون، لومفانترین، مفلوکین، عوامل طولانی کننده فاصله QT (بیشترین خطر)
افزایش اثرات هیدروکسی کلروکین توسط داروها:
آندروژن ها، داروهای ضد دیابت، آرتمتر، سیتالوپرام، داپسون (سیستمیک)، اس سیتالوپرام، گیاهان (با خاصیت کاهش قندخون)، قارچ میتیک، مفلوکین، مهار کننده های مونو آمین اکسیداز، پگویسومانت، پروتیونامید، کینولون ها، سالیسیلات ها، SSRIها، تاموکسیفن
تداخل با غذا:
ذکر نشده است.

نام‌های تجاری

تامیفلو، قرص هیدروکسی کلروکین امین 200 میلی گرم [داروسازی امین]، قرص هیدروکسی کلروکین روزدارو 200 میلی گرم [داروسازی روز دارو]، قرص روماتورست 200 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، قرص مداکوئینیل 200 میلی گرم [داروسازی مداوا]، قرص هیدروکسی کلروکین ایران دارو 200 میلی گرم [داروسازی ایران دارو]، قرص هیدروکسی کلروکین داروپخش 200 میلی گرم [دارو پخش - کارخانه]، قرص روماهالت 200 میلی گرم [داروسازی پارس دارو]، قرص هیدروکسی کلروکین ابوریحان 200 میلی گرم [داروسازی ابوریحان]، قرص هیدروکسی کلروکین سبحان 200 میلی گرم [توسعه بازرگانی دارویی سبحان]، قرص روماکین 200 میلی گرم [داروسازی خوارزمی]، قرص هیدروکسی کلروکین آنی درمان 200 میلی گرم [داروسازی آنی درمان]، HYDROXYCHLOROQUINE AMIN 200MG TAB [داروسازی امین]، HYDROXYCHLOROQUINE RUZDAROU 200MG TAB [داروسازی روز دارو]، ROMATOREST 200MG TAB [داروسازی تهران دارو]، MODAQUENIL 200MG TAB [داروسازی مداوا]، HYDROXYCHLOROQUINE IRAN DAROU 200MG TAB [داروسازی ایران دارو]، HYDROXYCHLOROQUINE DAROUPAKHSH 200 MG Tablet [دارو پخش - کارخانه]، ROMAHALT 200 MG Tablet [داروسازی پارس دارو]، HYDROXYCHLOROQUINE ABURAIHAN 200 MG Tablet [داروسازی ابوریحان]، HYDROXYCHLOROQUINE SOBHAN 200 MG Tablet [توسعه بازرگانی دارویی سبحان]، RHEUMAQIN 200 MG Tablet [داروسازی خوارزمی]، HYDROXYCHLOROQUINE AANIDARMAN 200 MG Tablet [داروسازی آنی درمان]، ساشه اکتوویت پاور، قرص اکتوکلوپیدوگرل 75 میلی گرم، قرص کلوپیدوگرل اکتوور 75 میلی گرم، سافت ژل پروستانن فیتومد، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، سوسپانسیون، آمپول، ویال، کرم، ژل، اسپری، پودر، ساشه، محلول