بانک اطلاعات دارویی
نیتی سینون
Nitisinone
نیتی سینون برای درمان تیروزینمی ارثی نوع یک و آلکاپتونوری مصرف می‌شود. با موارد مصرف، عوارض، نحوه مصرف، تداخلات دارویی، رژیم غذایی، مصرف در بارداری و نکات مهم قطع مصرف آشنا شوید.
معرفی و توضیحات
فارماکوکینتیک نیتی سینون
فرآیند جذب و تاثیر غذا
• داروی نیتی سینون پس از مصرف خوراکی به سرعت و به طور گسترده از دستگاه گوارش جذب می‌شود. مطالعات فارماکوکینتیک بر روی فرم کپسول و محلول خوراکی نشان می‌دهد که میزان جذب کلی دارو بسیار بالا است. مصرف دارو همزمان با غذاهای حاوی پروتئین بالا، سرعت جذب اولیه را کمی کاهش می‌دهد اما بر میزان کل جذب سیستمیک و فراهمی زیستی نهایی دارو تاثیر معنی‌داری ندارد. با این حال، به دلیل ضرورت هماهنگی با رژیم غذایی خاص این بیماران، توصیه می‌شود نحوه مصرف نسبت به زمان صرف غذا همواره یکنواخت باشد.
فرآیند توزیع بافتی و اتصال پروتئینی
• نیتی سینون پس از ورود به گردش خون، پیوند بسیار قوی و گسترده‌ای با پروتئین‌های پلاسما، به ویژه آلبومین برقرار می‌کند. میزان اتصال به پروتئین‌های خون در این دارو بیش از نود و پنج درصد گزارش شده است. این اتصال قوی باعث می‌شود حجم توزیع ظاهری دارو نسبتا کوچک باقی بماند و دارو عمدتا در فضای خارج سلولی و بافت‌های غنی از آلبومین نظیر کبد و کلیه، که اندام‌های هدف اصلی درمان هستند، توزیع و متمرکز شود.
فرآیند متابولیسم و تغییرات بیوشیمیایی
• اگرچه نیتی سینون اثر مهارکننده آنزیمی دارد، اما خود دارو نیز در بدن دچار تغییرات بیوشیمیایی می‌شود. مسیر دقیق متابولیسم درون‌تنی نیتی سینون در انسان به طور کامل شناسایی نشده است، اما شواهد نشان می‌دهند که فرآیند تبدیل آن بسیار کند بوده و دارو تحت تاثیر مسیرهای آنزیمی فرعی کبد به متابولیت‌های قطبی‌تر تبدیل می‌شود. هیچ متابولیت فعال شناخته‌شده‌ای برای این دارو گزارش نشده است.
فرآیند دفع و نیمه‌عمر دارویی
• مسیر اصلی خروج نیتی سینون از بدن از طریق کلیه‌ها و به واسطه ترشح در ادرار است. به دلیل اتصال بسیار شدید دارو به آلبومین پلاسما، فیلتراسیون گلومرولی آن به کندی صورت می‌گیرد و بازجذب توبولی بالایی دارد. این امر منجر به طولانی شدن چشمگیر نیمه‌عمر دفعی دارو می‌شود. نیمه‌عمر دفع داروی نیتی سینون در افراد بزرگسال سالم در حدود پنجاه و چهار ساعت و در بیماران مبتلا به تیروزینمی نوع یک در حدود سی تا پنجاه ساعت تخمین زده می‌شود. این نیمه‌عمر طولانی به پزشک اجازه می‌دهد که در اکثر موارد، دوز درمانی را به صورت یک یا دو بار در روز تنظیم کند و پایداری مهار آنزیمی حفظ شود.
فرآیند جذب و تاثیر غذا
• داروی نیتی سینون پس از مصرف خوراکی به سرعت و به طور گسترده از دستگاه گوارش جذب می‌شود. مطالعات فارماکوکینتیک بر روی فرم کپسول و محلول خوراکی نشان می‌دهد که میزان جذب کلی دارو بسیار بالا است. مصرف دارو همزمان با غذاهای حاوی پروتئین بالا، سرعت جذب اولیه را کمی کاهش می‌دهد اما بر میزان کل جذب سیستمیک و فراهمی زیستی نهایی دارو تاثیر معنی‌داری ندارد. با این حال، به دلیل ضرورت هماهنگی با رژیم غذایی خاص این بیماران، توصیه می‌شود نحوه مصرف نسبت به زمان صرف غذا همواره یکنواخت باشد.
فرآیند توزیع بافتی و اتصال پروتئینی
• نیتی سینون پس از ورود به گردش خون، پیوند بسیار قوی و گسترده‌ای با پروتئین‌های پلاسما، به ویژه آلبومین برقرار می‌کند. میزان اتصال به پروتئین‌های خون در این دارو بیش از نود و پنج درصد گزارش شده است. این اتصال قوی باعث می‌شود حجم توزیع ظاهری دارو نسبتا کوچک باقی بماند و دارو عمدتا در فضای خارج سلولی و بافت‌های غنی از آلبومین نظیر کبد و کلیه، که اندام‌های هدف اصلی درمان هستند، توزیع و متمرکز شود.
فرآیند متابولیسم و تغییرات بیوشیمیایی
• اگرچه نیتی سینون اثر مهارکننده آنزیمی دارد، اما خود دارو نیز در بدن دچار تغییرات بیوشیمیایی می‌شود. مسیر دقیق متابولیسم درون‌تنی نیتی سینون در انسان به طور کامل شناسایی نشده است، اما شواهد نشان می‌دهند که فرآیند تبدیل آن بسیار کند بوده و دارو تحت تاثیر مسیرهای آنزیمی فرعی کبد به متابولیت‌های قطبی‌تر تبدیل می‌شود. هیچ متابولیت فعال شناخته‌شده‌ای برای این دارو گزارش نشده است.
فرآیند دفع و نیمه‌عمر دارویی
• مسیر اصلی خروج نیتی سینون از بدن از طریق کلیه‌ها و به واسطه ترشح در ادرار است. به دلیل اتصال بسیار شدید دارو به آلبومین پلاسما، فیلتراسیون گلومرولی آن به کندی صورت می‌گیرد و بازجذب توبولی بالایی دارد. این امر منجر به طولانی شدن چشمگیر نیمه‌عمر دفعی دارو می‌شود. نیمه‌عمر دفع داروی نیتی سینون در افراد بزرگسال سالم در حدود پنجاه و چهار ساعت و در بیماران مبتلا به تیروزینمی نوع یک در حدود سی تا پنجاه ساعت تخمین زده می‌شود. این نیمه‌عمر طولانی به پزشک اجازه می‌دهد که در اکثر موارد، دوز درمانی را به صورت یک یا دو بار در روز تنظیم کند و پایداری مهار آنزیمی حفظ شود.
موارد مصرف
کاربردهای دیگر نیتی سینون
در بعضی کشورها، نیتی سینون برای درمان آلکاپتونوری در بزرگسالان هم استفاده می‌شود. آلکاپتونوری (یک بیماری نادر ارثی که باعث جمع شدن یک ماده آسیب‌رسان در بدن می‌شود) می‌تواند به مفاصل، کمر، کلیه‌ها و قلب آسیب بزند.
مصرف نیتی سینون برای آلکاپتونوری در همه کشورها و همه برندها یکسان نیست. بنابراین بیمار باید طبق نظر پزشک و بر اساس دارویی که در دسترس دارد، درمان را دنبال کند.
موارد مصرف نیتی سینون
تیروزینمی ارثی نوع یک
در تیروزینمی ارثی نوع یک، بدن نمی‌تواند تیروزین را به شکل طبیعی تجزیه کند. به همین دلیل، موادی در بدن ساخته می‌شوند که برای کبد، کلیه‌ها و اعصاب مضر هستند.
یکی از این مواد، سوکسینیل‌استون است. سوکسینیل‌استون (ماده‌ای سمی که در این بیماری زیاد می‌شود و می‌تواند به بدن آسیب بزند) یکی از چیزهایی است که پزشک ممکن است با آزمایش خون یا ادرار بررسی کند.
• اگر این بیماری خوب کنترل نشود، ممکن است مشکلات جدی ایجاد شود؛ از جمله آسیب شدید کبد، مشکل کلیه، حمله‌های عصبی، اختلال رشد و افزایش خطر سرطان کبد.
• نیتی سینون مقدار این مواد سمی را کم می‌کند. شروع زودهنگام درمان، مخصوصاً اگر بیماری در نوزادی تشخیص داده شود، می‌تواند از بسیاری از آسیب‌ها پیشگیری کند یا شدت آن‌ها را کم کند.
• با وجود مصرف نیتی سینون، خطر سرطان کبد کاملاً صفر نمی‌شود. به همین دلیل، آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های دوره‌ای کبد باید طبق برنامه پزشک ادامه پیدا کند.
درمان تیروزینمی نوع یک فقط با دارو کامل نمی‌شود. بیمار باید رژیم غذایی مخصوص داشته باشد و مقدار غذاهای پروتئینی را طبق نظر پزشک یا متخصص تغذیه کنترل کند.
آلکاپتونوری
در آلکاپتونوری، ماده‌ای به نام اسید هموجنتیسیک در بدن جمع می‌شود. اسید هموجنتیسیک (ماده‌ای که اگر زیاد شود، می‌تواند به مفاصل و بعضی اندام‌ها آسیب بزند) در طول زمان ممکن است باعث درد و خشکی مفاصل، مشکلات ستون فقرات، سنگ کلیه یا مشکل دریچه‌های قلب شود.
• نیتی سینون می‌تواند مقدار این ماده را در خون و ادرار کم کند. این کار ممکن است به کندتر شدن پیشرفت بیماری کمک کند، اما معمولاً آسیب‌های قبلی مفاصل یا قلب را ترمیم نمی‌کند.
• مصرف نیتی سینون برای آلکاپتونوری باید با نظر پزشک انجام شود، چون دوز، مدت درمان و وضعیت مجوز دارو ممکن است در کشورها و برندهای مختلف فرق داشته باشد.
کاربردهای تأییدنشده
نیتی سینون درمان معمول برای همه انواع تیروزینمی یا همه بیماری‌های ارثی مشابه نیست. برای مثال، مصرف آن در تیروزینمی نوع دو، تیروزینمی نوع سه یا بعضی مشکلات رنگ‌دانه‌ای، مصرف رایج و استاندارد محسوب نمی‌شود.
• مصرف نیتی سینون در جای نامناسب ممکن است تیروزین خون را بیش از حد بالا ببرد و به چشم، پوست یا اعصاب آسیب بزند. بنابراین این دارو فقط باید برای مواردی مصرف شود که پزشک متخصص تشخیص داده است.
موارد مصرف نیتی سینون
موارد مصرف تایید شده
موارد مصرف تایید شده نیتی سینون شامل اختلالات متابولیکی نادری است که اثربخشی و ایمنی دارو در آن‌ها توسط سازمان‌های نظارتی بین‌المللی به طور قطعی به اثبات رسیده است.
درمان تیروزینمی ارثی نوع یک به همراه محدودیت رژیم غذایی
• اندیکاسیون اصلی و تایید شده این دارو، درمان بیماران مبتلا به تیروزینمی ارثی نوع یک است. این بیماری یک اختلال اتوزومال مغلوب در مسیر متابولیسم اسید آمینه تیروزین است. نیتی سینون به عنوان یک مهارکننده رقابتی آنزیم هیدروکسی فنیل پیرووات دی‌اکسیژناز عمل می‌کند. این مهار از سنتز متابولیت‌های سمی کبدی و کلیوی مانند سوکسینیل استون جلوگیری می‌نماید. برای پزشک معالج، شروع فوری درمان به محض تشخیص بالینی یا غربالگری نوزادی حیاتی است. این درمان به طور معجزه‌آسایی خطر نارسایی حاد کبدی، سیروز، سرطان سلول‌های کبدی و اختلالات توبولی کلیه را کاهش می‌دهد. نکته بالینی کلیدی این است که درمان با نیتی سینون باید منحصرا در کنار رژیم غذایی به شدت محدود از نظر اسیدهای آمینه فنیل‌آلانین و تیروزین انجام شود. پزشک باید دوز دارو را بر اساس سطح سوکسینیل استون پلاسما و ادرار و همچنین فاکتورهای عملکرد کبد تنظیم کند.
درمان بیماری آلکاپتونوری در بزرگسالان
• یکی دیگر از موارد مصرف رسمی و تایید شده نوین این دارو، درمان بیماران بزرگسال مبتلا به آلکاپتونوری است. در این بیماری، نقص آنزیم هموجنتیسات اکسیداز منجر به تجمع اسید هموجنتیسیک در بافت‌های پیوندی می‌شود که عوارضی چون سفتی و تیره شدن غضروف‌ها، آرتروز شدید و آسیب‌های دریچه‌ای قلب را به همراه دارد. نیتی سینون با مهار همان آنزیم بالادستی، میزان تولید و تجمع اسید هموجنتیسیک را در بدن بیش از نود درصد کاهش می‌دهد. نقش بالینی پزشک در اینجا، پایش علائم مفصلی و چشمی بیمار و شروع درمان پیش از بروز تخریب‌های گسترده و غیرقابل برگشت غضروفی است.
موارد مصرف خارج از برچسب
موارد مصرف خارج از برچسب نیتی سینون شامل کاربردهایی است که بر اساس شواهد بیوشیمیایی و پاتوژنتیک مطرح شده‌اند و در مطالعات بالینی در حال بررسی هستند، اما هنوز به عنوان اندیکاسیون رسمی تصویب نگردیده‌اند.
پتانسیل درمانی در بیماری تیروزینمی ارثی نوع سه
• اگرچه نیتی سینون برای نوع یک این بیماری تایید شده است، اما در موارد نادر مبتلا به تیروزینمی نوع سه نیز به صورت خارج از برچسب مورد توجه قرار گرفته است. در نوع سه، نقص مستقیم در خود آنزیم هیدروکسی فنیل پیرووات دی‌اکسیژناز وجود دارد که منجر به تظاهرات عصبی و تشنج می‌شود. در برخی سناریوهای بالینی خاص، پزشکان از دوزهای بسیار پایین و کنترل‌شده نیتی سینون برای دستکاری مسیر متابولیکی فرعی استفاده کرده‌اند، اگرچه اثربخشی آن هنوز موضوع بحث است و نیاز به احتیاط فراوان دارد زیرا می‌تواند سطح تیروزین خون را باز هم بالاتر ببرد.
درمان مکمل و تحقیقاتی در برخی اختلالات شدید رنگ‌دانه‌ای پوست و چشم
• به دلیل تاثیر عمیق این دارو بر مسیر سنتز ملانین از طریق تغییر غلظت پیش‌سازهای تیروزین، مطالعات محدودی مصرف خارج از برچسب و دوزهای بسیار اختصاصی آن را در برخی فرم‌های خاص زالی یا اختلالات پیگمانتاسیون مورد بررسی قرار داده‌اند. هدف در این رویکرد بالینی، تلاش برای افزایش پایداری یا تولید رنگ‌دانه در بافت‌های چشمی و پوستی است، اما به دلیل خطر بالای مسمومیت چشمی ناشی از تجمع تیروزین، این مصرف کاملا محدود به پروتکل‌های کارآزمایی بالینی دانشگاهی است و پزشکان نباید آن را در بالین عمومی تجویز کنند.
در بعضی کشورها، نیتی سینون برای درمان آلکاپتونوری در بزرگسالان هم استفاده می‌شود. آلکاپتونوری (یک بیماری نادر ارثی که باعث جمع شدن یک ماده آسیب‌رسان در بدن می‌شود) می‌تواند به مفاصل، کمر، کلیه‌ها و قلب آسیب بزند.
مصرف نیتی سینون برای آلکاپتونوری در همه کشورها و همه برندها یکسان نیست. بنابراین بیمار باید طبق نظر پزشک و بر اساس دارویی که در دسترس دارد، درمان را دنبال کند.
موارد مصرف نیتی سینون
تیروزینمی ارثی نوع یک
در تیروزینمی ارثی نوع یک، بدن نمی‌تواند تیروزین را به شکل طبیعی تجزیه کند. به همین دلیل، موادی در بدن ساخته می‌شوند که برای کبد، کلیه‌ها و اعصاب مضر هستند.
یکی از این مواد، سوکسینیل‌استون است. سوکسینیل‌استون (ماده‌ای سمی که در این بیماری زیاد می‌شود و می‌تواند به بدن آسیب بزند) یکی از چیزهایی است که پزشک ممکن است با آزمایش خون یا ادرار بررسی کند.
• اگر این بیماری خوب کنترل نشود، ممکن است مشکلات جدی ایجاد شود؛ از جمله آسیب شدید کبد، مشکل کلیه، حمله‌های عصبی، اختلال رشد و افزایش خطر سرطان کبد.
• نیتی سینون مقدار این مواد سمی را کم می‌کند. شروع زودهنگام درمان، مخصوصاً اگر بیماری در نوزادی تشخیص داده شود، می‌تواند از بسیاری از آسیب‌ها پیشگیری کند یا شدت آن‌ها را کم کند.
• با وجود مصرف نیتی سینون، خطر سرطان کبد کاملاً صفر نمی‌شود. به همین دلیل، آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های دوره‌ای کبد باید طبق برنامه پزشک ادامه پیدا کند.
درمان تیروزینمی نوع یک فقط با دارو کامل نمی‌شود. بیمار باید رژیم غذایی مخصوص داشته باشد و مقدار غذاهای پروتئینی را طبق نظر پزشک یا متخصص تغذیه کنترل کند.
آلکاپتونوری
در آلکاپتونوری، ماده‌ای به نام اسید هموجنتیسیک در بدن جمع می‌شود. اسید هموجنتیسیک (ماده‌ای که اگر زیاد شود، می‌تواند به مفاصل و بعضی اندام‌ها آسیب بزند) در طول زمان ممکن است باعث درد و خشکی مفاصل، مشکلات ستون فقرات، سنگ کلیه یا مشکل دریچه‌های قلب شود.
• نیتی سینون می‌تواند مقدار این ماده را در خون و ادرار کم کند. این کار ممکن است به کندتر شدن پیشرفت بیماری کمک کند، اما معمولاً آسیب‌های قبلی مفاصل یا قلب را ترمیم نمی‌کند.
• مصرف نیتی سینون برای آلکاپتونوری باید با نظر پزشک انجام شود، چون دوز، مدت درمان و وضعیت مجوز دارو ممکن است در کشورها و برندهای مختلف فرق داشته باشد.
کاربردهای تأییدنشده
نیتی سینون درمان معمول برای همه انواع تیروزینمی یا همه بیماری‌های ارثی مشابه نیست. برای مثال، مصرف آن در تیروزینمی نوع دو، تیروزینمی نوع سه یا بعضی مشکلات رنگ‌دانه‌ای، مصرف رایج و استاندارد محسوب نمی‌شود.
• مصرف نیتی سینون در جای نامناسب ممکن است تیروزین خون را بیش از حد بالا ببرد و به چشم، پوست یا اعصاب آسیب بزند. بنابراین این دارو فقط باید برای مواردی مصرف شود که پزشک متخصص تشخیص داده است.
موارد مصرف نیتی سینون
موارد مصرف تایید شده
موارد مصرف تایید شده نیتی سینون شامل اختلالات متابولیکی نادری است که اثربخشی و ایمنی دارو در آن‌ها توسط سازمان‌های نظارتی بین‌المللی به طور قطعی به اثبات رسیده است.
درمان تیروزینمی ارثی نوع یک به همراه محدودیت رژیم غذایی
• اندیکاسیون اصلی و تایید شده این دارو، درمان بیماران مبتلا به تیروزینمی ارثی نوع یک است. این بیماری یک اختلال اتوزومال مغلوب در مسیر متابولیسم اسید آمینه تیروزین است. نیتی سینون به عنوان یک مهارکننده رقابتی آنزیم هیدروکسی فنیل پیرووات دی‌اکسیژناز عمل می‌کند. این مهار از سنتز متابولیت‌های سمی کبدی و کلیوی مانند سوکسینیل استون جلوگیری می‌نماید. برای پزشک معالج، شروع فوری درمان به محض تشخیص بالینی یا غربالگری نوزادی حیاتی است. این درمان به طور معجزه‌آسایی خطر نارسایی حاد کبدی، سیروز، سرطان سلول‌های کبدی و اختلالات توبولی کلیه را کاهش می‌دهد. نکته بالینی کلیدی این است که درمان با نیتی سینون باید منحصرا در کنار رژیم غذایی به شدت محدود از نظر اسیدهای آمینه فنیل‌آلانین و تیروزین انجام شود. پزشک باید دوز دارو را بر اساس سطح سوکسینیل استون پلاسما و ادرار و همچنین فاکتورهای عملکرد کبد تنظیم کند.
درمان بیماری آلکاپتونوری در بزرگسالان
• یکی دیگر از موارد مصرف رسمی و تایید شده نوین این دارو، درمان بیماران بزرگسال مبتلا به آلکاپتونوری است. در این بیماری، نقص آنزیم هموجنتیسات اکسیداز منجر به تجمع اسید هموجنتیسیک در بافت‌های پیوندی می‌شود که عوارضی چون سفتی و تیره شدن غضروف‌ها، آرتروز شدید و آسیب‌های دریچه‌ای قلب را به همراه دارد. نیتی سینون با مهار همان آنزیم بالادستی، میزان تولید و تجمع اسید هموجنتیسیک را در بدن بیش از نود درصد کاهش می‌دهد. نقش بالینی پزشک در اینجا، پایش علائم مفصلی و چشمی بیمار و شروع درمان پیش از بروز تخریب‌های گسترده و غیرقابل برگشت غضروفی است.
موارد مصرف خارج از برچسب
موارد مصرف خارج از برچسب نیتی سینون شامل کاربردهایی است که بر اساس شواهد بیوشیمیایی و پاتوژنتیک مطرح شده‌اند و در مطالعات بالینی در حال بررسی هستند، اما هنوز به عنوان اندیکاسیون رسمی تصویب نگردیده‌اند.
پتانسیل درمانی در بیماری تیروزینمی ارثی نوع سه
• اگرچه نیتی سینون برای نوع یک این بیماری تایید شده است، اما در موارد نادر مبتلا به تیروزینمی نوع سه نیز به صورت خارج از برچسب مورد توجه قرار گرفته است. در نوع سه، نقص مستقیم در خود آنزیم هیدروکسی فنیل پیرووات دی‌اکسیژناز وجود دارد که منجر به تظاهرات عصبی و تشنج می‌شود. در برخی سناریوهای بالینی خاص، پزشکان از دوزهای بسیار پایین و کنترل‌شده نیتی سینون برای دستکاری مسیر متابولیکی فرعی استفاده کرده‌اند، اگرچه اثربخشی آن هنوز موضوع بحث است و نیاز به احتیاط فراوان دارد زیرا می‌تواند سطح تیروزین خون را باز هم بالاتر ببرد.
درمان مکمل و تحقیقاتی در برخی اختلالات شدید رنگ‌دانه‌ای پوست و چشم
• به دلیل تاثیر عمیق این دارو بر مسیر سنتز ملانین از طریق تغییر غلظت پیش‌سازهای تیروزین، مطالعات محدودی مصرف خارج از برچسب و دوزهای بسیار اختصاصی آن را در برخی فرم‌های خاص زالی یا اختلالات پیگمانتاسیون مورد بررسی قرار داده‌اند. هدف در این رویکرد بالینی، تلاش برای افزایش پایداری یا تولید رنگ‌دانه در بافت‌های چشمی و پوستی است، اما به دلیل خطر بالای مسمومیت چشمی ناشی از تجمع تیروزین، این مصرف کاملا محدود به پروتکل‌های کارآزمایی بالینی دانشگاهی است و پزشکان نباید آن را در بالین عمومی تجویز کنند.
مکانیسم اثر
نحوه اثر داروی نیتی سینون
نیتی سینون چگونه به بدن کمک می‌کند؟
برای فهم ساده‌تر، می‌توان گفت بدن برای تجزیه تیروزین مثل یک خط تولید عمل می‌کند. در تیروزینمی نوع یک، ادامه این مسیر باعث ساخته شدن مواد سمی می‌شود. نیتی سینون یک قسمت از این مسیر را کند می‌کند تا مواد خطرناک کمتری ساخته شود.
• در تیروزینمی نوع یک، این کار باعث کم شدن موادی مانند سوکسینیل‌استون می‌شود. در آلکاپتونوری هم باعث کم شدن اسید هموجنتیسیک می‌شود.
• نام علمی یکی از بخش‌هایی که نیتی سینون روی آن اثر می‌گذارد، ۴-هیدروکسی‌فنیل‌پیرووات دی‌اکسیژناز است. این نام به زبان ساده یعنی یکی از کمک‌کننده‌های بدن در مسیر تجزیه تیروزین. آنزیم (ماده‌ای در بدن که به انجام کارهای شیمیایی بدن کمک می‌کند) با مصرف نیتی سینون کمتر فعال می‌شود.
چرا تیروزین خون بالا می‌رود؟
چون نیتی سینون مسیر تجزیه تیروزین را کند می‌کند، ممکن است تیروزین در خون بالا برود. بالا رفتن تیروزین اگر کنترل نشود، می‌تواند به چشم، پوست یا اعصاب آسیب بزند.
یکی از قسمت‌هایی که ممکن است آسیب ببیند، قرنیه چشم است. قرنیه (لایه شفاف جلوی چشم که به دیدن کمک می‌کند) اگر درگیر شود، ممکن است باعث درد چشم، قرمزی، اشک‌ریزش، حساسیت به نور یا تاری دید شود.
به همین دلیل، رژیم غذایی مخصوص و آزمایش‌های دوره‌ای در زمان مصرف نیتی سینون بسیار مهم هستند.
نیمه‌عمر نیتی سینون
نیتی سینون معمولاً مدت نسبتاً طولانی در بدن می‌ماند. نیمه‌عمر نهایی آن در بزرگسالان حدود ۵۴ ساعت گزارش شده است. نیمه‌عمر (مدت زمانی که طول می‌کشد مقدار دارو در بدن تقریباً نصف شود) در همه افراد دقیقاً یکسان نیست.
مکانیسم اثر نیتی سینون
نیتی سینون یک مهارکننده قوی، اختصاصی و رقابتی برای آنزیم هیدروکسی فنیل پیرووات دی‌اکسیژناز است. این آنزیم در مراحل بالادستی مسیر کاتابولیسم اسید آمینه تیروزین قرار دارد.
مهار تولید متابولیت‌های سمی در تیروزینمی نوع یک
• در بیماران مبتلا به تیروزینمی ارثی نوع یک، نقص در آنزیم پایینی مسیر یعنی فوماریل استواستات هیدورلاز وجود دارد. این نقص آنزیمی باعث تجمع مواد واسط نظیر ماله ایل استواستات و فوماریل استواستات در سلول‌ها می‌شود. این مواد واسط ناپایدار به سرعت به متابولیت‌های به شدت سمی و سرطان‌زا به نام‌های سوکسینیل استون و سوکسینیل استواستات تبدیل می‌شوند که آسیب‌های تخریبی شدیدی به بافت کبد و لوله‌های پروگزیمال کلیه وارد می‌کنند. نیتی سینون با مسدود کردن آنزیم بالادستی هیدروکسی فنیل پیرووات دی‌اکسیژناز، به طور کلی مانع از ورود جریان متابولیکی به مراحل بعدی می‌شود. این عمل از تشکیل و تجمع سوکسینیل استون ممانعت کرده و بافت کبد و کلیه را از سمیت و نارسایی حاد نجات می‌دهد.
مکانیسم اثر در بیماری آلکاپتونوری
• در بیماری آلکاپتونوری، نقص در آنزیم هموجنتیسات اکسیداز وجود دارد که منجر به تجمع اسید هموجنتیسیک و رسوب آن در غضروف‌ها و مفاصل می‌شود. نیتی سینون با مهار همان آنزیم هیدروکسی فنیل پیرووات دی‌اکسیژناز در کبد، از تبدیل شدن بیوشیمیایی مواد اولیه به اسید هموجنتیسیک جلوگیری می‌کند. این مهار رقابتی، غلظت سرمی و ترشح ادراری اسید هموجنتیسیک را بیش از نود درصد کاهش می‌دهد و روند تخریب مفاصل و آسیب‌های قلبی را متوقف می‌سازد.
• باید توجه داشت که در اثر این مهار آنزیمی، سطح خود اسید آمینه تیروزین در خون به طور ثانویه افزایش می‌یابد. به همین دلیل، مدیریت بالینی با این دارو الزاما نیازمند رژیم غذایی کم‌تیروزین و کم‌فنیل‌آلانین است تا از عوارض تجمع تیروزین مانند رسوب در قرنیه چشم پیشگیری شود.
نیتی سینون چگونه به بدن کمک می‌کند؟
برای فهم ساده‌تر، می‌توان گفت بدن برای تجزیه تیروزین مثل یک خط تولید عمل می‌کند. در تیروزینمی نوع یک، ادامه این مسیر باعث ساخته شدن مواد سمی می‌شود. نیتی سینون یک قسمت از این مسیر را کند می‌کند تا مواد خطرناک کمتری ساخته شود.
• در تیروزینمی نوع یک، این کار باعث کم شدن موادی مانند سوکسینیل‌استون می‌شود. در آلکاپتونوری هم باعث کم شدن اسید هموجنتیسیک می‌شود.
• نام علمی یکی از بخش‌هایی که نیتی سینون روی آن اثر می‌گذارد، ۴-هیدروکسی‌فنیل‌پیرووات دی‌اکسیژناز است. این نام به زبان ساده یعنی یکی از کمک‌کننده‌های بدن در مسیر تجزیه تیروزین. آنزیم (ماده‌ای در بدن که به انجام کارهای شیمیایی بدن کمک می‌کند) با مصرف نیتی سینون کمتر فعال می‌شود.
چرا تیروزین خون بالا می‌رود؟
چون نیتی سینون مسیر تجزیه تیروزین را کند می‌کند، ممکن است تیروزین در خون بالا برود. بالا رفتن تیروزین اگر کنترل نشود، می‌تواند به چشم، پوست یا اعصاب آسیب بزند.
یکی از قسمت‌هایی که ممکن است آسیب ببیند، قرنیه چشم است. قرنیه (لایه شفاف جلوی چشم که به دیدن کمک می‌کند) اگر درگیر شود، ممکن است باعث درد چشم، قرمزی، اشک‌ریزش، حساسیت به نور یا تاری دید شود.
به همین دلیل، رژیم غذایی مخصوص و آزمایش‌های دوره‌ای در زمان مصرف نیتی سینون بسیار مهم هستند.
نیمه‌عمر نیتی سینون
نیتی سینون معمولاً مدت نسبتاً طولانی در بدن می‌ماند. نیمه‌عمر نهایی آن در بزرگسالان حدود ۵۴ ساعت گزارش شده است. نیمه‌عمر (مدت زمانی که طول می‌کشد مقدار دارو در بدن تقریباً نصف شود) در همه افراد دقیقاً یکسان نیست.
مکانیسم اثر نیتی سینون
نیتی سینون یک مهارکننده قوی، اختصاصی و رقابتی برای آنزیم هیدروکسی فنیل پیرووات دی‌اکسیژناز است. این آنزیم در مراحل بالادستی مسیر کاتابولیسم اسید آمینه تیروزین قرار دارد.
مهار تولید متابولیت‌های سمی در تیروزینمی نوع یک
• در بیماران مبتلا به تیروزینمی ارثی نوع یک، نقص در آنزیم پایینی مسیر یعنی فوماریل استواستات هیدورلاز وجود دارد. این نقص آنزیمی باعث تجمع مواد واسط نظیر ماله ایل استواستات و فوماریل استواستات در سلول‌ها می‌شود. این مواد واسط ناپایدار به سرعت به متابولیت‌های به شدت سمی و سرطان‌زا به نام‌های سوکسینیل استون و سوکسینیل استواستات تبدیل می‌شوند که آسیب‌های تخریبی شدیدی به بافت کبد و لوله‌های پروگزیمال کلیه وارد می‌کنند. نیتی سینون با مسدود کردن آنزیم بالادستی هیدروکسی فنیل پیرووات دی‌اکسیژناز، به طور کلی مانع از ورود جریان متابولیکی به مراحل بعدی می‌شود. این عمل از تشکیل و تجمع سوکسینیل استون ممانعت کرده و بافت کبد و کلیه را از سمیت و نارسایی حاد نجات می‌دهد.
مکانیسم اثر در بیماری آلکاپتونوری
• در بیماری آلکاپتونوری، نقص در آنزیم هموجنتیسات اکسیداز وجود دارد که منجر به تجمع اسید هموجنتیسیک و رسوب آن در غضروف‌ها و مفاصل می‌شود. نیتی سینون با مهار همان آنزیم هیدروکسی فنیل پیرووات دی‌اکسیژناز در کبد، از تبدیل شدن بیوشیمیایی مواد اولیه به اسید هموجنتیسیک جلوگیری می‌کند. این مهار رقابتی، غلظت سرمی و ترشح ادراری اسید هموجنتیسیک را بیش از نود درصد کاهش می‌دهد و روند تخریب مفاصل و آسیب‌های قلبی را متوقف می‌سازد.
• باید توجه داشت که در اثر این مهار آنزیمی، سطح خود اسید آمینه تیروزین در خون به طور ثانویه افزایش می‌یابد. به همین دلیل، مدیریت بالینی با این دارو الزاما نیازمند رژیم غذایی کم‌تیروزین و کم‌فنیل‌آلانین است تا از عوارض تجمع تیروزین مانند رسوب در قرنیه چشم پیشگیری شود.
مقدار مصرف
مقدار مصرف در بیماری‌های مختلف
دوز نیتی سینون برای همه بیماران یکسان نیست. پزشک مقدار مصرف را بر اساس بیماری، سن، وزن، شکل دارو، جواب آزمایش‌ها و وضعیت عمومی بیمار تعیین می‌کند.
• در تیروزینمی نوع یک، مقدار دارو معمولاً بر اساس وزن بیمار محاسبه می‌شود. به همین دلیل، وقتی کودک رشد می‌کند و وزنش تغییر می‌کند، ممکن است مقدار دارو هم نیاز به بازبینی داشته باشد.
• دوز نیتی سینون در آلکاپتونوری با تیروزینمی نوع یک فرق دارد. بنابراین نباید دوز یک بیمار با بیمار دیگر مقایسه شود.
دوز نیتی سینون برای همه بیماران یکسان نیست. پزشک مقدار مصرف را بر اساس بیماری، سن، وزن، شکل دارو، جواب آزمایش‌ها و وضعیت عمومی بیمار تعیین می‌کند.
• در تیروزینمی نوع یک، مقدار دارو معمولاً بر اساس وزن بیمار محاسبه می‌شود. به همین دلیل، وقتی کودک رشد می‌کند و وزنش تغییر می‌کند، ممکن است مقدار دارو هم نیاز به بازبینی داشته باشد.
• دوز نیتی سینون در آلکاپتونوری با تیروزینمی نوع یک فرق دارد. بنابراین نباید دوز یک بیمار با بیمار دیگر مقایسه شود.
نحوه مصرف
نحوه مصرف نیتی سینون
مصرف با غذا یا معده خالی
بعضی انواع نیتی سینون باید با معده خالی مصرف شوند و بعضی دیگر را می‌توان همراه غذا مصرف کرد. این موضوع به برند و شکل دارو بستگی دارد.
• بیمار باید دقیقاً همان دستوری را انجام دهد که روی بسته دارو، بروشور دارو یا نسخه پزشک نوشته شده است. بهتر است روش مصرف هر روز ثابت باشد؛ یعنی اگر دارو باید با غذا مصرف شود، همیشه همان‌طور مصرف شود و اگر باید با معده خالی مصرف شود، همین روش ادامه پیدا کند.
مقدار دارو، ساعت مصرف و تعداد نوبت‌ها را پزشک تعیین می‌کند. بیمار نباید دارو را به دلیل بهتر شدن حال خود یا به دلیل ترس از عوارض، خودسرانه کم یا قطع کند.
مصرف شربت نیتی سینون
اگر نیتی سینون به شکل شربت یا سوسپانسیون باشد، معمولاً باید قبل از مصرف خوب تکان داده شود. سپس مقدار تجویزشده باید با سرنگ خوراکی اندازه‌گیری شود.
• غلظت شربت‌ها ممکن است با هم فرق داشته باشد. غلظت (مقدار دارو در یک حجم مشخص از شربت) تعیین می‌کند بیمار باید چند میلی‌لیتر دارو بخورد.
• اگر یک شربت با غلظت دیگر جایگزین شود، مقدار مصرف هم ممکن است تغییر کند. این کار باید فقط با نظر پزشک یا داروساز انجام شود.
توصیه های دارویی نیتی سینون
توصیه‌های دارویی ویژه بیماران
پزشک معالج باید در زمان تجویز نیتی سینون، نکات کلیدی و حیاتی زیر را به زبان ساده و کاربردی به بیمار یا والدین نوزاد آموزش دهد تا از بروز خطرات پنهان جلوگیری شود:
ضرورت پایبندی سخت‌گیرانه به رژیم غذایی خاص
• به بیمار یا والدین او به طور قطع تفهیم کنید که این دارو به تنهایی معجزه نمی‌کند. مصرف نیتی سینون سطح اسید آمینه تیروزین را در خون بالا می‌برد. بنابراین، بیمار باید به طور همزمان از رژیم غذایی به شدت محدود از نظر پروتئین و فاقد اسیدهای آمینه فنیل‌آلانین و تیروزین استفاده کند. مصرف خودسرانه مواد غذایی معمولی مانند گوشت، لبنیات یا تخم‌مرغ عوارض شدیدی ایجاد می‌کند.
هوشیاری کامل نسبت به علائم و عوارض چشمی
• به بیمار آموزش دهید که در صورت بروز هرگونه علائم چشمی شامل درد چشم، ترس از نور، قرمزی، سوزش، تاری دید یا احساس وجود جسم خارجی در چشم، مصرف دارو را قطع نکند اما فورا با پزشک معالج خود تماس بگیرد، زیرا این علائم نشان‌دهنده افزایش خطرناک سطح تیروزین و رسوب آن در قرنیه است.
یکنواختی در نحوه مصرف نسبت به زمان غذا
• به بیمار توصیه کنید که دارو را همواره با یک روش یکنواخت مصرف کند. اگر تصمیم بر این است که دارو همراه با وعده غذایی مصرف شود، همیشه باید همین روند ادامه یابد. مصرف دارو با غذاهای پرپروتئین ممنوع است و مصرف کپسول یا محلول خوراکی باید با آب انجام شود.
نحوه نگهداری صحیح فرآورده دارویی:
• بیمار یا همراه او باید بدانند که کپسول‌ها و به ویژه فرم محلول خوراکی نیتی سینون شرایط نگهداری حساسی دارند. دارو باید در یخچال و در دمای دو تا هشت درجه سانتی‌گراد نگهداری شود و از یخ‌زدگی آن جلوگیری گردد. در صورت نگهداری در دمای اتاق، دارو طول عمر بسیار کوتاهی خواهد داشت که باید طبق دستور کارخانه سازنده پایش شود.
گزارش علائم عفونت و خون‌ریزی به سرعت
• به دلیل خطر سرکوب مغز استخوان توسط دارو، به بیمار گوشزد کنید که در صورت مواجهه با علائمی مانند تب ناگهانی، گلودرد، عفونت‌های مکرر، یا کبودی‌های بی‌دلیل و خون‌ریزی لثه، به سرعت به مرکز درمانی مراجعه کند.
توصیه‌های دارویی تخصصی مخصوص پزشکان
مدیریت بالینی فرآیند درمان با نیتی سینون نیازمند ارزیابی‌های دقیق، تنظیم دوز بر اساس معیارهای بیوشیمیایی و نظارت هوشمندانه در طول دوره مصرف توسط پزشک معالج است:
پایش مداوم و سخت‌گیرانه غلظت تیروزین و سوکسینیل استون
• پزشک معالج موظف است سطح تیروزین پلاسما را به طور منظم بسنجد تا غلظت آن را ترجیحا زیر پانصد میکرومول در لیتر نگه دارد. همچنین، هدف اصلی درمانی، محو شدن کامل و باقی ماندن سطح سوکسینیل استون پلاسما و ادرار در حد غیرقابل تشخیص است. در صورت ردیابی مجدد سوکسینیل استون، دوز دارو باید فورا افزایش یابد.
برنامه‌ریزی برای معاینات دوره‌ای چشم‌پزشکی
• پزشک باید پیش از شروع درمان و سپس به صورت دوره‌ای یا در صورت بروز کوچک‌ترین علامت چشمی، بیمار را جهت معاینه با لامپ اسلیت به چشم‌پزشک ارجاع دهد. وجود کراتیت یا زخم قرنیه نشان‌دهنده لزوم مداخله فوری جهت اصلاح رژیم غذایی و پایش غلظت تیروزین خون است.
پایش سیستماتیک سلول‌های خونی و عملکرد مغز استخوان
• با توجه به شیوع بالای لکوپنی و ترومبوسیتوپنی در اثر مصرف این دارو، پزشک باید آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون را پیش از شروع درمان، به صورت هفتگی در شش ماه اول، سپس ماهیانه در شش ماه دوم و پس از آن به صورت فواصل شش ماهه پایش کند. در صورت افت شدید گلبول‌های سفید یا پلاکت‌ها، تعدیل دوز یا قطع موقت دارو تا زمان بهبودی مغز استخوان الزامی است.
غربالگری و پایش دوره‌ای کبد برای تشخیص بدخیمی
• نوزادان و کودکانی که درمان آن‌ها با نیتی سینون پس از سن دو ماهگی شروع شده است، همچنان در معرض خطر بالای بروز سیروز و سرطان سلول‌های کبدی قرار دارند. پزشک معالج باید هر سه تا شش ماه یک‌بار آزمایش سنجش آلفا فتوپروتئین خون و تصویربرداری دوره‌ای کبد را از طریق سونوگرافی یا سی‌تی اسکن انجام دهد تا در صورت بروز گره‌های بدخیم، بیمار را برای پیوند کبد ارجاع دهد.
مدیریت هوشمندانه دوز بر اساس تغییرات وزنی در اطفال
• دوز ابتدایی دارو معمولا یک میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است که در دو دوز منقسم تجویز می‌شود. به دلیل رشد سریع نوزادان و کودکان، پزشک باید در هر ویزیت وزن بیمار را به دقت ثبت کرده و دوز دارو را بر اساس تغییرات وزنی جدید بازنگری کند تا از افت غلظت درمانی دارو در خون پیشگیری شود.
مصرف با غذا یا معده خالی
بعضی انواع نیتی سینون باید با معده خالی مصرف شوند و بعضی دیگر را می‌توان همراه غذا مصرف کرد. این موضوع به برند و شکل دارو بستگی دارد.
• بیمار باید دقیقاً همان دستوری را انجام دهد که روی بسته دارو، بروشور دارو یا نسخه پزشک نوشته شده است. بهتر است روش مصرف هر روز ثابت باشد؛ یعنی اگر دارو باید با غذا مصرف شود، همیشه همان‌طور مصرف شود و اگر باید با معده خالی مصرف شود، همین روش ادامه پیدا کند.
مقدار دارو، ساعت مصرف و تعداد نوبت‌ها را پزشک تعیین می‌کند. بیمار نباید دارو را به دلیل بهتر شدن حال خود یا به دلیل ترس از عوارض، خودسرانه کم یا قطع کند.
مصرف شربت نیتی سینون
اگر نیتی سینون به شکل شربت یا سوسپانسیون باشد، معمولاً باید قبل از مصرف خوب تکان داده شود. سپس مقدار تجویزشده باید با سرنگ خوراکی اندازه‌گیری شود.
• غلظت شربت‌ها ممکن است با هم فرق داشته باشد. غلظت (مقدار دارو در یک حجم مشخص از شربت) تعیین می‌کند بیمار باید چند میلی‌لیتر دارو بخورد.
• اگر یک شربت با غلظت دیگر جایگزین شود، مقدار مصرف هم ممکن است تغییر کند. این کار باید فقط با نظر پزشک یا داروساز انجام شود.
توصیه های دارویی نیتی سینون
توصیه‌های دارویی ویژه بیماران
پزشک معالج باید در زمان تجویز نیتی سینون، نکات کلیدی و حیاتی زیر را به زبان ساده و کاربردی به بیمار یا والدین نوزاد آموزش دهد تا از بروز خطرات پنهان جلوگیری شود:
ضرورت پایبندی سخت‌گیرانه به رژیم غذایی خاص
• به بیمار یا والدین او به طور قطع تفهیم کنید که این دارو به تنهایی معجزه نمی‌کند. مصرف نیتی سینون سطح اسید آمینه تیروزین را در خون بالا می‌برد. بنابراین، بیمار باید به طور همزمان از رژیم غذایی به شدت محدود از نظر پروتئین و فاقد اسیدهای آمینه فنیل‌آلانین و تیروزین استفاده کند. مصرف خودسرانه مواد غذایی معمولی مانند گوشت، لبنیات یا تخم‌مرغ عوارض شدیدی ایجاد می‌کند.
هوشیاری کامل نسبت به علائم و عوارض چشمی
• به بیمار آموزش دهید که در صورت بروز هرگونه علائم چشمی شامل درد چشم، ترس از نور، قرمزی، سوزش، تاری دید یا احساس وجود جسم خارجی در چشم، مصرف دارو را قطع نکند اما فورا با پزشک معالج خود تماس بگیرد، زیرا این علائم نشان‌دهنده افزایش خطرناک سطح تیروزین و رسوب آن در قرنیه است.
یکنواختی در نحوه مصرف نسبت به زمان غذا
• به بیمار توصیه کنید که دارو را همواره با یک روش یکنواخت مصرف کند. اگر تصمیم بر این است که دارو همراه با وعده غذایی مصرف شود، همیشه باید همین روند ادامه یابد. مصرف دارو با غذاهای پرپروتئین ممنوع است و مصرف کپسول یا محلول خوراکی باید با آب انجام شود.
نحوه نگهداری صحیح فرآورده دارویی:
• بیمار یا همراه او باید بدانند که کپسول‌ها و به ویژه فرم محلول خوراکی نیتی سینون شرایط نگهداری حساسی دارند. دارو باید در یخچال و در دمای دو تا هشت درجه سانتی‌گراد نگهداری شود و از یخ‌زدگی آن جلوگیری گردد. در صورت نگهداری در دمای اتاق، دارو طول عمر بسیار کوتاهی خواهد داشت که باید طبق دستور کارخانه سازنده پایش شود.
گزارش علائم عفونت و خون‌ریزی به سرعت
• به دلیل خطر سرکوب مغز استخوان توسط دارو، به بیمار گوشزد کنید که در صورت مواجهه با علائمی مانند تب ناگهانی، گلودرد، عفونت‌های مکرر، یا کبودی‌های بی‌دلیل و خون‌ریزی لثه، به سرعت به مرکز درمانی مراجعه کند.
توصیه‌های دارویی تخصصی مخصوص پزشکان
مدیریت بالینی فرآیند درمان با نیتی سینون نیازمند ارزیابی‌های دقیق، تنظیم دوز بر اساس معیارهای بیوشیمیایی و نظارت هوشمندانه در طول دوره مصرف توسط پزشک معالج است:
پایش مداوم و سخت‌گیرانه غلظت تیروزین و سوکسینیل استون
• پزشک معالج موظف است سطح تیروزین پلاسما را به طور منظم بسنجد تا غلظت آن را ترجیحا زیر پانصد میکرومول در لیتر نگه دارد. همچنین، هدف اصلی درمانی، محو شدن کامل و باقی ماندن سطح سوکسینیل استون پلاسما و ادرار در حد غیرقابل تشخیص است. در صورت ردیابی مجدد سوکسینیل استون، دوز دارو باید فورا افزایش یابد.
برنامه‌ریزی برای معاینات دوره‌ای چشم‌پزشکی
• پزشک باید پیش از شروع درمان و سپس به صورت دوره‌ای یا در صورت بروز کوچک‌ترین علامت چشمی، بیمار را جهت معاینه با لامپ اسلیت به چشم‌پزشک ارجاع دهد. وجود کراتیت یا زخم قرنیه نشان‌دهنده لزوم مداخله فوری جهت اصلاح رژیم غذایی و پایش غلظت تیروزین خون است.
پایش سیستماتیک سلول‌های خونی و عملکرد مغز استخوان
• با توجه به شیوع بالای لکوپنی و ترومبوسیتوپنی در اثر مصرف این دارو، پزشک باید آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون را پیش از شروع درمان، به صورت هفتگی در شش ماه اول، سپس ماهیانه در شش ماه دوم و پس از آن به صورت فواصل شش ماهه پایش کند. در صورت افت شدید گلبول‌های سفید یا پلاکت‌ها، تعدیل دوز یا قطع موقت دارو تا زمان بهبودی مغز استخوان الزامی است.
غربالگری و پایش دوره‌ای کبد برای تشخیص بدخیمی
• نوزادان و کودکانی که درمان آن‌ها با نیتی سینون پس از سن دو ماهگی شروع شده است، همچنان در معرض خطر بالای بروز سیروز و سرطان سلول‌های کبدی قرار دارند. پزشک معالج باید هر سه تا شش ماه یک‌بار آزمایش سنجش آلفا فتوپروتئین خون و تصویربرداری دوره‌ای کبد را از طریق سونوگرافی یا سی‌تی اسکن انجام دهد تا در صورت بروز گره‌های بدخیم، بیمار را برای پیوند کبد ارجاع دهد.
مدیریت هوشمندانه دوز بر اساس تغییرات وزنی در اطفال
• دوز ابتدایی دارو معمولا یک میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است که در دو دوز منقسم تجویز می‌شود. به دلیل رشد سریع نوزادان و کودکان، پزشک باید در هر ویزیت وزن بیمار را به دقت ثبت کرده و دوز دارو را بر اساس تغییرات وزنی جدید بازنگری کند تا از افت غلظت درمانی دارو در خون پیشگیری شود.
موارد منع مصرف
منع مصرف و احتیاط‌های نیتی سینون
چه کسانی نباید نیتی سینون مصرف کنند؟
اگر فردی قبلاً به نیتی سینون یا یکی از مواد داخل دارو حساسیت شدید داشته است، نباید دوباره آن را مصرف کند؛ مگر اینکه پزشک بعد از بررسی کامل تصمیم دیگری بگیرد.
چه چیزهایی باید به پزشک گفته شود؟
پیش از شروع نیتی سینون، بیمار یا والدین کودک باید همه اطلاعات مهم را به پزشک بگویند. این کار کمک می‌کند خطر عوارض و تداخل دارویی کمتر شود.
• سابقه بیماری چشمی
• بیماری کبد یا کلیه
• مشکلات خونی
• بارداری یا قصد بارداری
• شیردهی
• همه داروهای مصرفی، حتی داروهای بدون نسخه
• مکمل‌ها، ویتامین‌ها و داروهای گیاهی
احتیاط‌های مهم
بیماری کبدی یا کلیوی همیشه به معنی ممنوع بودن نیتی سینون نیست، اما ممکن است بیمار به پیگیری و آزمایش‌های دقیق‌تر نیاز داشته باشد.
اگر رژیم غذایی رعایت نشود، تیروزین خون ممکن است بالا برود. در این حالت، راه‌حل معمولاً قطع خودسرانه دارو نیست؛ بلکه باید رژیم غذایی و مقدار دارو با نظر پزشک بررسی شود.
نیتی سینون هشدار جعبه‌ای ندارد. هشدار جعبه‌ای (شدیدترین هشدار رسمی درباره خطرهای مهم یک دارو) برای این دارو ذکر نشده است، اما خطر بالا رفتن تیروزین و آسیب چشم باید جدی گرفته شود.
منع مصرف نیتی سینون
موارد منع مصرف در بیماری و شرایط خاص بالینی
پزشک معالج باید پیش از شروع یا در طول درمان با نیتی سینون، وضعیت بالینی بیمار را از نظر وجود معیارهای منع مصرف به دقت ارزیابی کند. مهم‌ترین شرایط منع مصرف یا احتیاط شدید بالینی به شرح زیر است:
واکنش‌های حساسیت مفرط و شدید دارویی
• منع مصرف مطلق و قطعی نیتی سینون در بیمارانی است که سابقه اثبات‌شده از واکنش‌های حساسیت مفرط شدید به ماده فعال نیتی سینون یا هر یک از مواد جانبی به کار رفته در فرمولاسیون کپسول یا محلول خوراکی آن را دارند. بروز واکنش‌هایی مانند کهیر حاد، تورم مجاری تنفسی یا واکنش‌های پوستی شدید نیازمند قطع فوری دارو و جایگزینی روش‌های حمایتی است.
آسیب‌های چشمی و زخم‌های قرنیه ناشی از تجمع تیروزین
• اگرچه خود بیماری‌های زمینه‌ای نیازمند این دارو هستند، اما در صورت بروز یا وجود عوارض چشمی شدید مانند کراتیت یا همان التهاب قرنیه، زخم قرنیه و رسوب کریستال‌های تیروزین در چشم، مصرف دارو بدون کنترل رژیم غذایی ممنوعیت دارد. مکانیسم اثر دارو باعث افزایش سطح تیروزین خون می‌شود. اگر بیمار رژیم غذایی کم‌تیروزین را رعایت نکند، غلظت بالای تیروزین به بافت چشم آسیب جدی می‌زند. در این شرایط پزشک باید تا زمان اصلاح رژیم غذایی و پایین آمدن سطح تیروزین خون، درمان را به دقت مدیریت کند یا موقتا قطع نماید.
نارسایی‌های پیشرفته و شدید کبدی غیرمرتبط با بیماری اصلی
• از آنجا که نیتی سینون عمدتا در کبد اثر می‌کند و خود بیماری تیروزینمی نوع یک باعث آسیب کبدی می‌شود، ایجاد اختلالات ساختاری جدید یا نارسایی‌های کبدی برق‌آسا که به دلیل سایر عوامل مانند هپاتیت‌های ویروسی حاد رخ می‌دهند، نیازمند احتیاط بسیار شدید و ارزیابی مجدد نسبت منفعت به خطر درمان است.
موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی
مدیریت درمان در زنان باردار یا شیرده نیازمند توازن دقیق میان حفظ سلامت مادر و پیشگیری از خطرات جنینی است.
محدودیت‌ها و ملاحظات مصرف در دوران بارداری
• مصرف نیتی سینون در دوران بارداری به طور عمومی توصیه نمی‌شود، مگر اینکه وضعیت بالینی مادر به گونه‌ای باشد که قطع درمان خطرات جانی بسیار جدی برای او به همراه داشته باشد. مطالعات تجربی بر روی حیوانات نشان داده‌اند که این دارو در دوزهای بالا می‌تواند باعث سمیت جنینی، کاهش وزن جنین و بروز ناهنجاری‌های اسکلتی و چشمی شود. این عوارض عمدتا ناشی از افزایش شدید و ثانویه سطح تیروزین در خون مادر و انتقال آن به جنین است. پزشک معالج در صورت لزوم به تجویز این دارو در زنان در سنین باروری، باید ابتدا آزمایش بارداری منفی را تایید کند و روش‌های پیشگیری از بارداری مطمئن را توصیه نماید. در صورت وقوع بارداری، پایش بسیار سخت‌گیرانه سطح تیروزین خون مادر برای به حداقل رساندن خطرات جنینی الزامی است.
ممنوعیت و محدودیت مصرف در دوران شیردهی
• اطلاعات بالینی کافی درباره ترشح داروی نیتی سینون در شیر انسان در دست نیست. با این حال، با توجه به اینکه این دارو وزن مولکولی پایینی دارد و در مطالعات حیوانی در شیر ترشح شده است، پتانسیل بالایی برای ورود به بدن نوزاد از طریق شیر مادر دارد. ورود نیتی سینون به بدن نوزاد سالم می‌تواند سیستم آنزیمی کبد او را مختل کرده و باعث افزایش کاذب و خطرناک سطح تیروزین خون نوزاد شود. به همین دلیل، پزشک باید به مادران تحت درمان توصیه کند که در طول دوره مصرف این دارو، از شیر دهی به نوزاد خودداری نمایند.
موارد مصرف و محدودیت‌ها در کودکان
داروی نیتی سینون به طور اختصاصی برای نوزادان و کودکان مبتلا به تیروزینمی ارثی نوع یک تایید شده است، اما مصرف آن در اطفال با ملاحظات و محدودیت‌های خاصی همراه است.
لزوم غربالگری و پایش مداوم دوز در نوزادان
• هیچ منع مصرف مطلقی بر اساس سن برای کودکان مبتلا به تیروزینمی نوع یک وجود ندارد و دارو باید در سریع‌ترین زمان ممکن پس از تولد شروع شود. با این حال، مصرف این دارو در کودکان و نوزادان بدون پایش مداوم سطوح بیوشیمیایی خون کاملا ممنوع است. به دلیل سرعت بالای رشد و تغییرات وزنی در اطفال، خطر دوز نامناسب وجود دارد. تجویز دوزهای بیش از حد در کودکان می‌تواند منجر به کاهش گلبول‌های سفید خون، کاهش پلاکت‌ها و عوارض شدید چشمی شود.
منع مصرف در کودکان مبتلا به سایر انواع تیروزینمی
• تجویز نیتی سینون در کودکانی که مبتلا به تیروزینمی نوع دو یا نوع سه هستند ممنوع است. در این بیماران، نقص آنزیمی در مراحل دیگری قرار دارد و مصرف نیتی سینون نه تنها کمکی به کاهش متابولیت‌های سمی آن‌ها نمی‌کند، بلکه با مهار آنزیم بالادستی باعث افزایش تصاعدی و شدیدتر سطح تیروزین خون شده و خطر عقب‌ماندگی ذهنی و آسیب‌های پوستی و چشمی را در کودک به شدت بالا می‌برد. پزشک باید پیش از شروع درمان، نوع بیماری را با آزمایش‌های ژنتیک یا سنجش سوکسینیل استون ادرار به طور قطعی تایید کند.
چه کسانی نباید نیتی سینون مصرف کنند؟
اگر فردی قبلاً به نیتی سینون یا یکی از مواد داخل دارو حساسیت شدید داشته است، نباید دوباره آن را مصرف کند؛ مگر اینکه پزشک بعد از بررسی کامل تصمیم دیگری بگیرد.
چه چیزهایی باید به پزشک گفته شود؟
پیش از شروع نیتی سینون، بیمار یا والدین کودک باید همه اطلاعات مهم را به پزشک بگویند. این کار کمک می‌کند خطر عوارض و تداخل دارویی کمتر شود.
• سابقه بیماری چشمی
• بیماری کبد یا کلیه
• مشکلات خونی
• بارداری یا قصد بارداری
• شیردهی
• همه داروهای مصرفی، حتی داروهای بدون نسخه
• مکمل‌ها، ویتامین‌ها و داروهای گیاهی
احتیاط‌های مهم
بیماری کبدی یا کلیوی همیشه به معنی ممنوع بودن نیتی سینون نیست، اما ممکن است بیمار به پیگیری و آزمایش‌های دقیق‌تر نیاز داشته باشد.
اگر رژیم غذایی رعایت نشود، تیروزین خون ممکن است بالا برود. در این حالت، راه‌حل معمولاً قطع خودسرانه دارو نیست؛ بلکه باید رژیم غذایی و مقدار دارو با نظر پزشک بررسی شود.
نیتی سینون هشدار جعبه‌ای ندارد. هشدار جعبه‌ای (شدیدترین هشدار رسمی درباره خطرهای مهم یک دارو) برای این دارو ذکر نشده است، اما خطر بالا رفتن تیروزین و آسیب چشم باید جدی گرفته شود.
منع مصرف نیتی سینون
موارد منع مصرف در بیماری و شرایط خاص بالینی
پزشک معالج باید پیش از شروع یا در طول درمان با نیتی سینون، وضعیت بالینی بیمار را از نظر وجود معیارهای منع مصرف به دقت ارزیابی کند. مهم‌ترین شرایط منع مصرف یا احتیاط شدید بالینی به شرح زیر است:
واکنش‌های حساسیت مفرط و شدید دارویی
• منع مصرف مطلق و قطعی نیتی سینون در بیمارانی است که سابقه اثبات‌شده از واکنش‌های حساسیت مفرط شدید به ماده فعال نیتی سینون یا هر یک از مواد جانبی به کار رفته در فرمولاسیون کپسول یا محلول خوراکی آن را دارند. بروز واکنش‌هایی مانند کهیر حاد، تورم مجاری تنفسی یا واکنش‌های پوستی شدید نیازمند قطع فوری دارو و جایگزینی روش‌های حمایتی است.
آسیب‌های چشمی و زخم‌های قرنیه ناشی از تجمع تیروزین
• اگرچه خود بیماری‌های زمینه‌ای نیازمند این دارو هستند، اما در صورت بروز یا وجود عوارض چشمی شدید مانند کراتیت یا همان التهاب قرنیه، زخم قرنیه و رسوب کریستال‌های تیروزین در چشم، مصرف دارو بدون کنترل رژیم غذایی ممنوعیت دارد. مکانیسم اثر دارو باعث افزایش سطح تیروزین خون می‌شود. اگر بیمار رژیم غذایی کم‌تیروزین را رعایت نکند، غلظت بالای تیروزین به بافت چشم آسیب جدی می‌زند. در این شرایط پزشک باید تا زمان اصلاح رژیم غذایی و پایین آمدن سطح تیروزین خون، درمان را به دقت مدیریت کند یا موقتا قطع نماید.
نارسایی‌های پیشرفته و شدید کبدی غیرمرتبط با بیماری اصلی
• از آنجا که نیتی سینون عمدتا در کبد اثر می‌کند و خود بیماری تیروزینمی نوع یک باعث آسیب کبدی می‌شود، ایجاد اختلالات ساختاری جدید یا نارسایی‌های کبدی برق‌آسا که به دلیل سایر عوامل مانند هپاتیت‌های ویروسی حاد رخ می‌دهند، نیازمند احتیاط بسیار شدید و ارزیابی مجدد نسبت منفعت به خطر درمان است.
موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی
مدیریت درمان در زنان باردار یا شیرده نیازمند توازن دقیق میان حفظ سلامت مادر و پیشگیری از خطرات جنینی است.
محدودیت‌ها و ملاحظات مصرف در دوران بارداری
• مصرف نیتی سینون در دوران بارداری به طور عمومی توصیه نمی‌شود، مگر اینکه وضعیت بالینی مادر به گونه‌ای باشد که قطع درمان خطرات جانی بسیار جدی برای او به همراه داشته باشد. مطالعات تجربی بر روی حیوانات نشان داده‌اند که این دارو در دوزهای بالا می‌تواند باعث سمیت جنینی، کاهش وزن جنین و بروز ناهنجاری‌های اسکلتی و چشمی شود. این عوارض عمدتا ناشی از افزایش شدید و ثانویه سطح تیروزین در خون مادر و انتقال آن به جنین است. پزشک معالج در صورت لزوم به تجویز این دارو در زنان در سنین باروری، باید ابتدا آزمایش بارداری منفی را تایید کند و روش‌های پیشگیری از بارداری مطمئن را توصیه نماید. در صورت وقوع بارداری، پایش بسیار سخت‌گیرانه سطح تیروزین خون مادر برای به حداقل رساندن خطرات جنینی الزامی است.
ممنوعیت و محدودیت مصرف در دوران شیردهی
• اطلاعات بالینی کافی درباره ترشح داروی نیتی سینون در شیر انسان در دست نیست. با این حال، با توجه به اینکه این دارو وزن مولکولی پایینی دارد و در مطالعات حیوانی در شیر ترشح شده است، پتانسیل بالایی برای ورود به بدن نوزاد از طریق شیر مادر دارد. ورود نیتی سینون به بدن نوزاد سالم می‌تواند سیستم آنزیمی کبد او را مختل کرده و باعث افزایش کاذب و خطرناک سطح تیروزین خون نوزاد شود. به همین دلیل، پزشک باید به مادران تحت درمان توصیه کند که در طول دوره مصرف این دارو، از شیر دهی به نوزاد خودداری نمایند.
موارد مصرف و محدودیت‌ها در کودکان
داروی نیتی سینون به طور اختصاصی برای نوزادان و کودکان مبتلا به تیروزینمی ارثی نوع یک تایید شده است، اما مصرف آن در اطفال با ملاحظات و محدودیت‌های خاصی همراه است.
لزوم غربالگری و پایش مداوم دوز در نوزادان
• هیچ منع مصرف مطلقی بر اساس سن برای کودکان مبتلا به تیروزینمی نوع یک وجود ندارد و دارو باید در سریع‌ترین زمان ممکن پس از تولد شروع شود. با این حال، مصرف این دارو در کودکان و نوزادان بدون پایش مداوم سطوح بیوشیمیایی خون کاملا ممنوع است. به دلیل سرعت بالای رشد و تغییرات وزنی در اطفال، خطر دوز نامناسب وجود دارد. تجویز دوزهای بیش از حد در کودکان می‌تواند منجر به کاهش گلبول‌های سفید خون، کاهش پلاکت‌ها و عوارض شدید چشمی شود.
منع مصرف در کودکان مبتلا به سایر انواع تیروزینمی
• تجویز نیتی سینون در کودکانی که مبتلا به تیروزینمی نوع دو یا نوع سه هستند ممنوع است. در این بیماران، نقص آنزیمی در مراحل دیگری قرار دارد و مصرف نیتی سینون نه تنها کمکی به کاهش متابولیت‌های سمی آن‌ها نمی‌کند، بلکه با مهار آنزیم بالادستی باعث افزایش تصاعدی و شدیدتر سطح تیروزین خون شده و خطر عقب‌ماندگی ذهنی و آسیب‌های پوستی و چشمی را در کودک به شدت بالا می‌برد. پزشک باید پیش از شروع درمان، نوع بیماری را با آزمایش‌های ژنتیک یا سنجش سوکسینیل استون ادرار به طور قطعی تایید کند.
هشدارها و احتیاط‌ها
منع مصرف و احتیاط‌های نیتی سینون
چه کسانی نباید نیتی سینون مصرف کنند؟
اگر فردی قبلاً به نیتی سینون یا یکی از مواد داخل دارو حساسیت شدید داشته است، نباید دوباره آن را مصرف کند؛ مگر اینکه پزشک بعد از بررسی کامل تصمیم دیگری بگیرد.
چه چیزهایی باید به پزشک گفته شود؟
پیش از شروع نیتی سینون، بیمار یا والدین کودک باید همه اطلاعات مهم را به پزشک بگویند. این کار کمک می‌کند خطر عوارض و تداخل دارویی کمتر شود.
• سابقه بیماری چشمی
• بیماری کبد یا کلیه
• مشکلات خونی
• بارداری یا قصد بارداری
• شیردهی
• همه داروهای مصرفی، حتی داروهای بدون نسخه
• مکمل‌ها، ویتامین‌ها و داروهای گیاهی
احتیاط‌های مهم
بیماری کبدی یا کلیوی همیشه به معنی ممنوع بودن نیتی سینون نیست، اما ممکن است بیمار به پیگیری و آزمایش‌های دقیق‌تر نیاز داشته باشد.
اگر رژیم غذایی رعایت نشود، تیروزین خون ممکن است بالا برود. در این حالت، راه‌حل معمولاً قطع خودسرانه دارو نیست؛ بلکه باید رژیم غذایی و مقدار دارو با نظر پزشک بررسی شود.
نیتی سینون هشدار جعبه‌ای ندارد. هشدار جعبه‌ای (شدیدترین هشدار رسمی درباره خطرهای مهم یک دارو) برای این دارو ذکر نشده است، اما خطر بالا رفتن تیروزین و آسیب چشم باید جدی گرفته شود.
آیا نیتی سینون وابستگی ایجاد می‌کند؟
نیتی سینون اعتیادآور نیست و وابستگی ایجاد نمی‌کند. اگر لازم است بیمار مدت طولانی آن را مصرف کند، دلیلش وابستگی به دارو نیست؛ دلیل آن کنترل بیماری زمینه‌ای است.
هشدار ها نیتی سینون
هشدارهای بالینی کامل و جامع کاربردی برای پزشک
پزشک معالج در طول دوره تجویز داروی نیتی سینون باید نسبت به هشدارهای بالینی زیر کاملا هوشیار باشد و بیمار را به طور منظم پایش کند.
خطر بروز عوارض چشمی شدید ناشی از افزایش سطح تیروزین
• مکانیسم اثر نیتی سینون باعث افزایش ثانویه و شدید سطح اسید آمینه تیروزین در خون می‌شود. اگر بیمار رژیم غذایی خود را به طور سخت‌گیرانه رعایت نکند، افزایش غلظت تیروزین منجر به رسوب کریستال‌ها در بافت چشم می‌شود. پزشک باید پیش از شروع درمان و به صورت دوره‌ای، معاینات کامل چشمی را توسط چشم‌پزشک درخواست کند. در صورت بروز علائمی مانند درد چشم، ترس از نور، قرمزی، سوزش یا زخم قرنیه، سطح تیروزین خون باید فورا سنجیده شود. دوز دارو باید تعدیل شده و رژیم غذایی بیمار اصلاح گردد. غلظت پلاسما برای تیروزین باید ترجیحا کمتر از پانصد میکرومول در لیتر نگه داشته شود.
عوارض خونی و لزوم پایش سلول‌های خونی
• این دارو می‌تواند باعث بروز اختلالات در سیستم مغز استخوان و کاهش رده‌های سلولی خون شود. عوارضی مانند کاهش گلبول‌های سفید خون، کاهش شدید پلاکت‌ها و در مواردی کم‌خونی در بیماران تحت درمان گزارش شده است. پزشک معالج وظیفه دارد آزمایش کامل شمارش سلول‌های خون را پیش از شروع درمان، به صورت هفتگی در شش ماه اول و سپس به صورت فواصل شش ماهه پایش کند. بروز علائمی مانند تب، عفونت‌های مکرر یا خون‌ریزی‌های بی‌دلیل و کبودی پوست نیازمند ارزیابی فوری وضعیت خونی بیمار است.
خطر بروز بدخیمی‌های کبدی پنهان
• در بیماران مبتلا به تیروزینمی ارثی نوع یک، خطر بروز سیروز و سرطان سلول‌های کبدی حتی با درمان نیتی سینون به طور کامل از بین نمی‌رود، به ویژه اگر درمان در سنین بالاتر شروع شده باشد. پزشک باید پایش دوره‌ای کبد را با استفاده از تصویربرداری سونوگرافی یا سی‌تی اسکن و همچنین سنجش فاکتور آلفا فتوپروتئین خون به صورت منظم انجام دهد. افزایش ناگهانی این فاکتور نشان‌دهنده لزوم ارزیابی برای پیوند کبد است.
کاهش پایبندی به رژیم غذایی و عوارض پوستی
• افزایش سطح تیروزین ناشی از مصرف دارو می‌تواند باعث بروز واکنش‌های پوستی حاد به صورت خشکی پوست، پوسته پوسته شدن و هایپرکراتوز یا همان ضخیم شدن پوست کف دست و پا شود. پزشک باید این عوارض را به عنوان نشانه‌ای از عدم پایبندی بیمار به رژیم غذایی کم‌پروتئین تفسیر کند.
مسمومیت و اوردوز با نیتی سینون و پروتکل درمان بالینی
مصرف مقادیر بسیار بالاتر از دوز درمانی توصیه‌شده داروی نیتی سینون، چه به صورت عمدی و چه تصادفی، می‌تواند مسمومیت‌های حاد ایجاد کند که نیازمند مداخله فوری پزشکی است.
علائم و نشانه‌های بالینی مسمومیت با مصرف بیش از حد
• اطلاعات محدودی در مورد مسمومیت حاد انسانی با این دارو وجود دارد، اما بر اساس مکانیسم اثر و مطالعات سم‌شناسی حیوانی، اوردوز با نیتی سینون تظاهرات مشخصی دارد. علائم اولیه شامل عوارض شدید پوستی و چشمی برق‌آسا ناشی از جهش ناگهانی و بسیار شدید سطح تیروزین در خون است. بیمار ممکن است دچار التهاب حاد و دردناک قرنیه، تاری دید شدید و ضایعات پوستی دردناک در کف دست و پا شود. همچنین عوارض گوارشی مانند تهوع، استفراغ و دردهای شکمی به همراه کاهش شدید سلول‌های خون شامل لکوپنی و ترومبوسیتوپنی حاد از تظاهرات اصلی اوردوز محسوب می‌شوند. مصرف دوزهای بسیار بالا در نوزادان می‌تواند به سیستم عصبی آسیب زده و علائمی مانند بیقراری شدید یا سستی عضلانی ایجاد کند.
اقدامات حمایتی و پروتکل مواجهه با مسمومیت و اوردوز برای پزشک
هیچ پادتن یا آنتی‌دوت اختصاصی برای مسمومیت با داروی نیتی سینون وجود ندارد و درمان کاملا بر پایه اقدامات حمایتی، علامت‌درمانی و کاهش غلظت مواد سمی استوار است:
• کاهش جذب گوارشی دارو: اگر بیمار در ساعت‌های اولیه پس از مصرف بیش از حد مراجعه کند و هوشیار باشد، شستشوی معده و تجویز فوری زغال فعال برای اتصال به دارو در لومن روده و جلوگیری از جذب سیستمیک بیشتر آن توصیه می‌شود.
• اصلاح فوری و شدید رژیم غذایی: حیاتی‌ترین اقدام بالینی برای مقابله با عوارض اوردوز نیتی سینون، قطع کامل ورود فنیل‌آلانین و تیروزین به بدن است. بیمار باید فورا تحت یک رژیم غذایی کاملا فاقد این دو اسید آمینه قرار گیرد تا سطح خونی تیروزین کنترل شود.
• پایش مداوم فاکتورهای خونی و آزمایشگاهی: پزشک باید به صورت روزانه آزمایش شمارش سلول‌های خون را برای ارزیابی افت پلاکت‌ها و گلبول‌های سفید درخواست کند. در صورت بروز افت شدید پلاکت و خطر خون‌ریزی، تزریق فرآورده‌های خونی الزامی است. همچنین آنزیم‌های کبدی و عملکرد کلیه باید تحت نظارت مداوم باشند.
• مایع‌درمانی و پایش چشمی: برقراری جریان ادراری مناسب با تزریق وریدی مایعات ایزوتونیک به دفع سریع‌تر دارو کمک می‌کند. معاینه روزانه چشم برای بررسی وضعیت قرنیه و استفاده از قطره‌های چشمی حمایتی در صورت لزوم باید در دستور کار قرار گیرد. دیالیز به دلیل اتصال پروتئینی بسیار بالای نیتی سینون، کارایی چندانی در پاکسازی این دارو از خون ندارد.
چه کسانی نباید نیتی سینون مصرف کنند؟
اگر فردی قبلاً به نیتی سینون یا یکی از مواد داخل دارو حساسیت شدید داشته است، نباید دوباره آن را مصرف کند؛ مگر اینکه پزشک بعد از بررسی کامل تصمیم دیگری بگیرد.
چه چیزهایی باید به پزشک گفته شود؟
پیش از شروع نیتی سینون، بیمار یا والدین کودک باید همه اطلاعات مهم را به پزشک بگویند. این کار کمک می‌کند خطر عوارض و تداخل دارویی کمتر شود.
• سابقه بیماری چشمی
• بیماری کبد یا کلیه
• مشکلات خونی
• بارداری یا قصد بارداری
• شیردهی
• همه داروهای مصرفی، حتی داروهای بدون نسخه
• مکمل‌ها، ویتامین‌ها و داروهای گیاهی
احتیاط‌های مهم
بیماری کبدی یا کلیوی همیشه به معنی ممنوع بودن نیتی سینون نیست، اما ممکن است بیمار به پیگیری و آزمایش‌های دقیق‌تر نیاز داشته باشد.
اگر رژیم غذایی رعایت نشود، تیروزین خون ممکن است بالا برود. در این حالت، راه‌حل معمولاً قطع خودسرانه دارو نیست؛ بلکه باید رژیم غذایی و مقدار دارو با نظر پزشک بررسی شود.
نیتی سینون هشدار جعبه‌ای ندارد. هشدار جعبه‌ای (شدیدترین هشدار رسمی درباره خطرهای مهم یک دارو) برای این دارو ذکر نشده است، اما خطر بالا رفتن تیروزین و آسیب چشم باید جدی گرفته شود.
آیا نیتی سینون وابستگی ایجاد می‌کند؟
نیتی سینون اعتیادآور نیست و وابستگی ایجاد نمی‌کند. اگر لازم است بیمار مدت طولانی آن را مصرف کند، دلیلش وابستگی به دارو نیست؛ دلیل آن کنترل بیماری زمینه‌ای است.
هشدار ها نیتی سینون
هشدارهای بالینی کامل و جامع کاربردی برای پزشک
پزشک معالج در طول دوره تجویز داروی نیتی سینون باید نسبت به هشدارهای بالینی زیر کاملا هوشیار باشد و بیمار را به طور منظم پایش کند.
خطر بروز عوارض چشمی شدید ناشی از افزایش سطح تیروزین
• مکانیسم اثر نیتی سینون باعث افزایش ثانویه و شدید سطح اسید آمینه تیروزین در خون می‌شود. اگر بیمار رژیم غذایی خود را به طور سخت‌گیرانه رعایت نکند، افزایش غلظت تیروزین منجر به رسوب کریستال‌ها در بافت چشم می‌شود. پزشک باید پیش از شروع درمان و به صورت دوره‌ای، معاینات کامل چشمی را توسط چشم‌پزشک درخواست کند. در صورت بروز علائمی مانند درد چشم، ترس از نور، قرمزی، سوزش یا زخم قرنیه، سطح تیروزین خون باید فورا سنجیده شود. دوز دارو باید تعدیل شده و رژیم غذایی بیمار اصلاح گردد. غلظت پلاسما برای تیروزین باید ترجیحا کمتر از پانصد میکرومول در لیتر نگه داشته شود.
عوارض خونی و لزوم پایش سلول‌های خونی
• این دارو می‌تواند باعث بروز اختلالات در سیستم مغز استخوان و کاهش رده‌های سلولی خون شود. عوارضی مانند کاهش گلبول‌های سفید خون، کاهش شدید پلاکت‌ها و در مواردی کم‌خونی در بیماران تحت درمان گزارش شده است. پزشک معالج وظیفه دارد آزمایش کامل شمارش سلول‌های خون را پیش از شروع درمان، به صورت هفتگی در شش ماه اول و سپس به صورت فواصل شش ماهه پایش کند. بروز علائمی مانند تب، عفونت‌های مکرر یا خون‌ریزی‌های بی‌دلیل و کبودی پوست نیازمند ارزیابی فوری وضعیت خونی بیمار است.
خطر بروز بدخیمی‌های کبدی پنهان
• در بیماران مبتلا به تیروزینمی ارثی نوع یک، خطر بروز سیروز و سرطان سلول‌های کبدی حتی با درمان نیتی سینون به طور کامل از بین نمی‌رود، به ویژه اگر درمان در سنین بالاتر شروع شده باشد. پزشک باید پایش دوره‌ای کبد را با استفاده از تصویربرداری سونوگرافی یا سی‌تی اسکن و همچنین سنجش فاکتور آلفا فتوپروتئین خون به صورت منظم انجام دهد. افزایش ناگهانی این فاکتور نشان‌دهنده لزوم ارزیابی برای پیوند کبد است.
کاهش پایبندی به رژیم غذایی و عوارض پوستی
• افزایش سطح تیروزین ناشی از مصرف دارو می‌تواند باعث بروز واکنش‌های پوستی حاد به صورت خشکی پوست، پوسته پوسته شدن و هایپرکراتوز یا همان ضخیم شدن پوست کف دست و پا شود. پزشک باید این عوارض را به عنوان نشانه‌ای از عدم پایبندی بیمار به رژیم غذایی کم‌پروتئین تفسیر کند.
مسمومیت و اوردوز با نیتی سینون و پروتکل درمان بالینی
مصرف مقادیر بسیار بالاتر از دوز درمانی توصیه‌شده داروی نیتی سینون، چه به صورت عمدی و چه تصادفی، می‌تواند مسمومیت‌های حاد ایجاد کند که نیازمند مداخله فوری پزشکی است.
علائم و نشانه‌های بالینی مسمومیت با مصرف بیش از حد
• اطلاعات محدودی در مورد مسمومیت حاد انسانی با این دارو وجود دارد، اما بر اساس مکانیسم اثر و مطالعات سم‌شناسی حیوانی، اوردوز با نیتی سینون تظاهرات مشخصی دارد. علائم اولیه شامل عوارض شدید پوستی و چشمی برق‌آسا ناشی از جهش ناگهانی و بسیار شدید سطح تیروزین در خون است. بیمار ممکن است دچار التهاب حاد و دردناک قرنیه، تاری دید شدید و ضایعات پوستی دردناک در کف دست و پا شود. همچنین عوارض گوارشی مانند تهوع، استفراغ و دردهای شکمی به همراه کاهش شدید سلول‌های خون شامل لکوپنی و ترومبوسیتوپنی حاد از تظاهرات اصلی اوردوز محسوب می‌شوند. مصرف دوزهای بسیار بالا در نوزادان می‌تواند به سیستم عصبی آسیب زده و علائمی مانند بیقراری شدید یا سستی عضلانی ایجاد کند.
اقدامات حمایتی و پروتکل مواجهه با مسمومیت و اوردوز برای پزشک
هیچ پادتن یا آنتی‌دوت اختصاصی برای مسمومیت با داروی نیتی سینون وجود ندارد و درمان کاملا بر پایه اقدامات حمایتی، علامت‌درمانی و کاهش غلظت مواد سمی استوار است:
• کاهش جذب گوارشی دارو: اگر بیمار در ساعت‌های اولیه پس از مصرف بیش از حد مراجعه کند و هوشیار باشد، شستشوی معده و تجویز فوری زغال فعال برای اتصال به دارو در لومن روده و جلوگیری از جذب سیستمیک بیشتر آن توصیه می‌شود.
• اصلاح فوری و شدید رژیم غذایی: حیاتی‌ترین اقدام بالینی برای مقابله با عوارض اوردوز نیتی سینون، قطع کامل ورود فنیل‌آلانین و تیروزین به بدن است. بیمار باید فورا تحت یک رژیم غذایی کاملا فاقد این دو اسید آمینه قرار گیرد تا سطح خونی تیروزین کنترل شود.
• پایش مداوم فاکتورهای خونی و آزمایشگاهی: پزشک باید به صورت روزانه آزمایش شمارش سلول‌های خون را برای ارزیابی افت پلاکت‌ها و گلبول‌های سفید درخواست کند. در صورت بروز افت شدید پلاکت و خطر خون‌ریزی، تزریق فرآورده‌های خونی الزامی است. همچنین آنزیم‌های کبدی و عملکرد کلیه باید تحت نظارت مداوم باشند.
• مایع‌درمانی و پایش چشمی: برقراری جریان ادراری مناسب با تزریق وریدی مایعات ایزوتونیک به دفع سریع‌تر دارو کمک می‌کند. معاینه روزانه چشم برای بررسی وضعیت قرنیه و استفاده از قطره‌های چشمی حمایتی در صورت لزوم باید در دستور کار قرار گیرد. دیالیز به دلیل اتصال پروتئینی بسیار بالای نیتی سینون، کارایی چندانی در پاکسازی این دارو از خون ندارد.
بارداری
نیتی سینون در بارداری و شیردهی
بارداری و قصد بارداری
اطلاعات کافی درباره مصرف نیتی سینون در بارداری وجود ندارد. از طرفی، کنترل نشدن بیماری هم می‌تواند برای مادر و جنین خطرناک باشد.
بنابراین اگر بیمار باردار است، قصد بارداری دارد یا احتمال بارداری وجود دارد، باید پزشک را مطلع کند. پزشک بر اساس شرایط مادر، بیماری و خطرهای احتمالی تصمیم می‌گیرد.
نیتی سینون در بارداری نباید خودسرانه قطع شود؛ چون قطع دارو ممکن است بیماری اصلی را بدتر کند.
شیردهی
مشخص نیست نیتی سینون به چه مقدار وارد شیر مادر می‌شود یا چه اثری روی شیرخوار دارد. در اطلاعات بعضی برندها، شیردهی هنگام مصرف این دارو توصیه نشده یا ممنوع دانسته شده است.
تصمیم درباره شیردهی باید با نظر پزشک و با توجه به نیاز مادر به درمان و احتمال خطر برای کودک گرفته شود.
مصرف در بارداری نیتی سینون
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
بارداری و قصد بارداری
اطلاعات کافی درباره مصرف نیتی سینون در بارداری وجود ندارد. از طرفی، کنترل نشدن بیماری هم می‌تواند برای مادر و جنین خطرناک باشد.
بنابراین اگر بیمار باردار است، قصد بارداری دارد یا احتمال بارداری وجود دارد، باید پزشک را مطلع کند. پزشک بر اساس شرایط مادر، بیماری و خطرهای احتمالی تصمیم می‌گیرد.
نیتی سینون در بارداری نباید خودسرانه قطع شود؛ چون قطع دارو ممکن است بیماری اصلی را بدتر کند.
شیردهی
مشخص نیست نیتی سینون به چه مقدار وارد شیر مادر می‌شود یا چه اثری روی شیرخوار دارد. در اطلاعات بعضی برندها، شیردهی هنگام مصرف این دارو توصیه نشده یا ممنوع دانسته شده است.
تصمیم درباره شیردهی باید با نظر پزشک و با توجه به نیاز مادر به درمان و احتمال خطر برای کودک گرفته شود.
مصرف در بارداری نیتی سینون
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
شیردهی
نیتی سینون در بارداری و شیردهی
بارداری و قصد بارداری
اطلاعات کافی درباره مصرف نیتی سینون در بارداری وجود ندارد. از طرفی، کنترل نشدن بیماری هم می‌تواند برای مادر و جنین خطرناک باشد.
بنابراین اگر بیمار باردار است، قصد بارداری دارد یا احتمال بارداری وجود دارد، باید پزشک را مطلع کند. پزشک بر اساس شرایط مادر، بیماری و خطرهای احتمالی تصمیم می‌گیرد.
نیتی سینون در بارداری نباید خودسرانه قطع شود؛ چون قطع دارو ممکن است بیماری اصلی را بدتر کند.
شیردهی
مشخص نیست نیتی سینون به چه مقدار وارد شیر مادر می‌شود یا چه اثری روی شیرخوار دارد. در اطلاعات بعضی برندها، شیردهی هنگام مصرف این دارو توصیه نشده یا ممنوع دانسته شده است.
تصمیم درباره شیردهی باید با نظر پزشک و با توجه به نیاز مادر به درمان و احتمال خطر برای کودک گرفته شود.
بارداری و قصد بارداری
اطلاعات کافی درباره مصرف نیتی سینون در بارداری وجود ندارد. از طرفی، کنترل نشدن بیماری هم می‌تواند برای مادر و جنین خطرناک باشد.
بنابراین اگر بیمار باردار است، قصد بارداری دارد یا احتمال بارداری وجود دارد، باید پزشک را مطلع کند. پزشک بر اساس شرایط مادر، بیماری و خطرهای احتمالی تصمیم می‌گیرد.
نیتی سینون در بارداری نباید خودسرانه قطع شود؛ چون قطع دارو ممکن است بیماری اصلی را بدتر کند.
شیردهی
مشخص نیست نیتی سینون به چه مقدار وارد شیر مادر می‌شود یا چه اثری روی شیرخوار دارد. در اطلاعات بعضی برندها، شیردهی هنگام مصرف این دارو توصیه نشده یا ممنوع دانسته شده است.
تصمیم درباره شیردهی باید با نظر پزشک و با توجه به نیاز مادر به درمان و احتمال خطر برای کودک گرفته شود.
عوارض جانبی
عوارض نیتی سینون
بالا رفتن تیروزین و مشکل چشم
یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که هنگام مصرف نیتی سینون باید مراقب آن بود، بالا رفتن تیروزین خون است. اگر تیروزین خیلی بالا برود، ممکن است چشم آسیب ببیند.
علائم چشمی مهم شامل موارد زیر است:
• درد چشم
• قرمزی چشم
• حساسیت به نور
• اشک‌ریزش
• احساس شن‌ریزه یا جسم خارجی در چشم
• تاری دید
• کدر شدن یا التهاب جلوی چشم
اگر این علائم ایجاد شد، بیمار باید سریع با پزشک تماس بگیرد. ممکن است نیاز به معاینه چشم، آزمایش تیروزین و بررسی رژیم غذایی باشد.
در صورت بروز مشکل چشمی، دارو نباید بدون نظر پزشک قطع شود؛ چون قطع ناگهانی دارو می‌تواند بیماری اصلی را بدتر کند.
عوارض مربوط به خون
نیتی سینون در بعضی افراد ممکن است تعداد برخی سلول‌های خون را کم کند. این سلول‌ها برای دفاع بدن در برابر عفونت و بند آمدن خون‌ریزی مهم هستند.
گلبول سفید (سلولی در خون که به بدن در مبارزه با عفونت کمک می‌کند) اگر کم شود، احتمال عفونت بیشتر می‌شود. پلاکت (سلولی در خون که به بند آمدن خون‌ریزی کمک می‌کند) اگر کم شود، ممکن است کبودی یا خون‌ریزی راحت‌تر ایجاد شود.
علائمی که باید جدی گرفته شوند:
• تب
• گلودرد
• عفونت‌های مکرر
• کبودی بدون دلیل
• خون‌ریزی غیرعادی، مثل خون‌ریزی بینی یا لثه
پزشک ممکن است برای بررسی این موارد، آزمایش خون دوره‌ای درخواست کند.
عوارض پوستی و گوارشی
برخی بیماران ممکن است دچار خشکی پوست، خارش، دانه‌های پوستی، پوسته‌ریزی یا ضخیم شدن پوست کف دست و پا شوند. بعضی از این مشکلات می‌توانند به بالا بودن تیروزین مربوط باشند.
تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم، سردرد و کم‌خونی هم گزارش شده‌اند. کم‌خونی (کم شدن توان خون برای رساندن اکسیژن به بدن) می‌تواند باعث خستگی، ضعف یا رنگ‌پریدگی شود.
سرطان کبد و بیماری زمینه‌ای
در تیروزینمی نوع یک، خطر سرطان کبد بیشتر به خود بیماری مربوط است، نه اینکه حتماً از نیتی سینون ایجاد شده باشد.
نیتی سینون این خطر را کمتر می‌کند، اما آن را کاملاً از بین نمی‌برد. بنابراین بررسی منظم کبد با آزمایش و تصویربرداری باید ادامه پیدا کند.
علائم نیازمند رسیدگی سریع
• درد، قرمزی، حساسیت به نور یا تاری دید
• تب، گلودرد یا عفونت مکرر
• کبودی یا خون‌ریزی غیرعادی
• کهیر گسترده یا ورم صورت، لب، زبان یا گلو
• خس‌خس سینه یا سختی نفس کشیدن
• زرد شدن پوست یا سفیدی چشم
• ورم شکم یا بدتر شدن واضح حال عمومی
عوارض جانبی نیتی سینون
عوارض جانبی بسیار شایع با فراوانی بالای ده درصد
• این دسته از عوارض جانبی به عنوان فراوان‌ترین پاسخ‌های نامطلوب به درمان با نیتی سینون گزارش شده‌اند که عمدتا با افزایش ثانویه سطح تیروزین در خون یا اثرات مستقیم مهار آنزیمی مرتبط هستند.
• تغییرات بیوشیمیایی خون به صورت افزایش شدید سطح اسید آمینه تیروزین در پلاسما، در بیش از نود و پنج درصد از بیماران رخ می‌دهد. این افزایش یک اثر فارماکودینامیک مستقیم ناشی از مهار آنزیم بالادستی است و در صورت عدم رعایت رژیم غذایی سخت‌گیرانه، پایه‌ای برای بروز عوارض پوستی و چشمی می‌شود.
• عوارض چشمی شامل اختلالات قرنیه، التهاب قرنیه، درد چشم، ترس شدید از نور، تاری دید و ریزش اشک چشم در حدود یازده تا چهارده درصد از بیماران مشاهده می‌شود. این عوارض به طور مستقیم با رسوب کریستال‌های تیروزین در بافت چشم ارتباط دارند و با کاهش سطح تیروزین خون بهبود می‌یابند.
• کاهش گلبول‌های سفید خون به صورت لکوپنی و همچنین کاهش نوتروفیل‌ها در ده تا سیزده درصد از بیماران تحت درمان گزارش شده است که نیازمند پایش منظم سیستم مغز استخوان است.
• کاهش تعداد پلاکت‌های خون یا همان ترومبوسیتوپنی نیز در حدود ده تا دوازده درصد از بیماران رخ می‌دهد و پزشک باید بیمار را از نظر خطر بروز خون‌ریزی‌های سطحی پایش کند.
عوارض جانبی شایع با فراوانی بین یک تا ده درصد
• این عوارض شیوع متوسطی دارند اما به دلیل تاثیر بر کیفیت زندگی بیمار و روند درمان، از اهمیت بالینی برخوردار هستند.
• عوارض پوستی شامل خشکی پوست، پوسته پوسته شدن، خارش، بثورات پوستی و ضخیم شدن پوست کف دست و پا در یک تا هشت درصد از بیماران دیده می‌شود. این تظاهرات پوستی نیز معمولا با افزایش سطح تیروزین سرم در ارتباط هستند.
• کم‌خونی یا کاهش سطح گلبول‌های قرمز و هموگلوبین خون در حدود یک تا سه درصد از بیماران مصرف‌کننده این دارو تظاهر پیدا می‌کند.
• عوارض گوارشی ملایم مانند تهوع، استفراغ، درد شکم، اسهال و یبوست در یک تا چهار درصد موارد گزارش شده است که معمولا گذرا هستند.
• سردرد، تشنج‌های ملایم، بیقراری و اختلالات خواب به عنوان عوارض سیستم عصبی در یک تا دو درصد بیماران مشاهده شده است. تشنج‌ها ممکن است با نوسانات سطح متابولیت‌ها در مغز مرتبط باشند.
• تغییر در آزمایش‌های عملکردی کبد به صورت افزایش ملایم و گذرا در سطح آنزیم‌های آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز در یک تا سه درصد بیماران رخ می‌دهد.
عوارض جانبی کم‌شایع و نادر با فراوانی کمتر از یک درصد
• این عوارض بسیار کم رخ می‌دهند اما به دلیل ماهیت جدی خود، نیازمند هوشیاری کامل پزشک معالج هستند.
• سرطان سلول‌های کبدی یا بروز توده‌های بدخیم در کبد در کمتر از یک درصد بیماران دیده می‌شود. نکته بالینی بسیار مهم این است که این عارضه عمدتا ناشی از سیر طبیعی خود بیماری تیروزینمی نوع یک است، به ویژه اگر درمان با نیتی سینون در سنین بالاتر شروع شده باشد، و ممکن است مستقیما عارضه خود دارو نباشد.
• کاهش شدید و بحرانی تمام رده‌های سلول‌های خونی در کمتر از نیم درصد موارد گزارش شده است که یک وضعیت اورژانسی در سم‌شناسی خون محسوب می‌شود.
• کدورت شدید و پایدار قرنیه به همراه افت دائمی بینایی در کمتر از یک دهم درصد بیماران رخ می‌دهد که ناشی از عدم درمان به موقع التهاب‌های چشمی شدید است.
بالا رفتن تیروزین و مشکل چشم
یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که هنگام مصرف نیتی سینون باید مراقب آن بود، بالا رفتن تیروزین خون است. اگر تیروزین خیلی بالا برود، ممکن است چشم آسیب ببیند.
علائم چشمی مهم شامل موارد زیر است:
• درد چشم
• قرمزی چشم
• حساسیت به نور
• اشک‌ریزش
• احساس شن‌ریزه یا جسم خارجی در چشم
• تاری دید
• کدر شدن یا التهاب جلوی چشم
اگر این علائم ایجاد شد، بیمار باید سریع با پزشک تماس بگیرد. ممکن است نیاز به معاینه چشم، آزمایش تیروزین و بررسی رژیم غذایی باشد.
در صورت بروز مشکل چشمی، دارو نباید بدون نظر پزشک قطع شود؛ چون قطع ناگهانی دارو می‌تواند بیماری اصلی را بدتر کند.
عوارض مربوط به خون
نیتی سینون در بعضی افراد ممکن است تعداد برخی سلول‌های خون را کم کند. این سلول‌ها برای دفاع بدن در برابر عفونت و بند آمدن خون‌ریزی مهم هستند.
گلبول سفید (سلولی در خون که به بدن در مبارزه با عفونت کمک می‌کند) اگر کم شود، احتمال عفونت بیشتر می‌شود. پلاکت (سلولی در خون که به بند آمدن خون‌ریزی کمک می‌کند) اگر کم شود، ممکن است کبودی یا خون‌ریزی راحت‌تر ایجاد شود.
علائمی که باید جدی گرفته شوند:
• تب
• گلودرد
• عفونت‌های مکرر
• کبودی بدون دلیل
• خون‌ریزی غیرعادی، مثل خون‌ریزی بینی یا لثه
پزشک ممکن است برای بررسی این موارد، آزمایش خون دوره‌ای درخواست کند.
عوارض پوستی و گوارشی
برخی بیماران ممکن است دچار خشکی پوست، خارش، دانه‌های پوستی، پوسته‌ریزی یا ضخیم شدن پوست کف دست و پا شوند. بعضی از این مشکلات می‌توانند به بالا بودن تیروزین مربوط باشند.
تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم، سردرد و کم‌خونی هم گزارش شده‌اند. کم‌خونی (کم شدن توان خون برای رساندن اکسیژن به بدن) می‌تواند باعث خستگی، ضعف یا رنگ‌پریدگی شود.
سرطان کبد و بیماری زمینه‌ای
در تیروزینمی نوع یک، خطر سرطان کبد بیشتر به خود بیماری مربوط است، نه اینکه حتماً از نیتی سینون ایجاد شده باشد.
نیتی سینون این خطر را کمتر می‌کند، اما آن را کاملاً از بین نمی‌برد. بنابراین بررسی منظم کبد با آزمایش و تصویربرداری باید ادامه پیدا کند.
علائم نیازمند رسیدگی سریع
• درد، قرمزی، حساسیت به نور یا تاری دید
• تب، گلودرد یا عفونت مکرر
• کبودی یا خون‌ریزی غیرعادی
• کهیر گسترده یا ورم صورت، لب، زبان یا گلو
• خس‌خس سینه یا سختی نفس کشیدن
• زرد شدن پوست یا سفیدی چشم
• ورم شکم یا بدتر شدن واضح حال عمومی
عوارض جانبی نیتی سینون
عوارض جانبی بسیار شایع با فراوانی بالای ده درصد
• این دسته از عوارض جانبی به عنوان فراوان‌ترین پاسخ‌های نامطلوب به درمان با نیتی سینون گزارش شده‌اند که عمدتا با افزایش ثانویه سطح تیروزین در خون یا اثرات مستقیم مهار آنزیمی مرتبط هستند.
• تغییرات بیوشیمیایی خون به صورت افزایش شدید سطح اسید آمینه تیروزین در پلاسما، در بیش از نود و پنج درصد از بیماران رخ می‌دهد. این افزایش یک اثر فارماکودینامیک مستقیم ناشی از مهار آنزیم بالادستی است و در صورت عدم رعایت رژیم غذایی سخت‌گیرانه، پایه‌ای برای بروز عوارض پوستی و چشمی می‌شود.
• عوارض چشمی شامل اختلالات قرنیه، التهاب قرنیه، درد چشم، ترس شدید از نور، تاری دید و ریزش اشک چشم در حدود یازده تا چهارده درصد از بیماران مشاهده می‌شود. این عوارض به طور مستقیم با رسوب کریستال‌های تیروزین در بافت چشم ارتباط دارند و با کاهش سطح تیروزین خون بهبود می‌یابند.
• کاهش گلبول‌های سفید خون به صورت لکوپنی و همچنین کاهش نوتروفیل‌ها در ده تا سیزده درصد از بیماران تحت درمان گزارش شده است که نیازمند پایش منظم سیستم مغز استخوان است.
• کاهش تعداد پلاکت‌های خون یا همان ترومبوسیتوپنی نیز در حدود ده تا دوازده درصد از بیماران رخ می‌دهد و پزشک باید بیمار را از نظر خطر بروز خون‌ریزی‌های سطحی پایش کند.
عوارض جانبی شایع با فراوانی بین یک تا ده درصد
• این عوارض شیوع متوسطی دارند اما به دلیل تاثیر بر کیفیت زندگی بیمار و روند درمان، از اهمیت بالینی برخوردار هستند.
• عوارض پوستی شامل خشکی پوست، پوسته پوسته شدن، خارش، بثورات پوستی و ضخیم شدن پوست کف دست و پا در یک تا هشت درصد از بیماران دیده می‌شود. این تظاهرات پوستی نیز معمولا با افزایش سطح تیروزین سرم در ارتباط هستند.
• کم‌خونی یا کاهش سطح گلبول‌های قرمز و هموگلوبین خون در حدود یک تا سه درصد از بیماران مصرف‌کننده این دارو تظاهر پیدا می‌کند.
• عوارض گوارشی ملایم مانند تهوع، استفراغ، درد شکم، اسهال و یبوست در یک تا چهار درصد موارد گزارش شده است که معمولا گذرا هستند.
• سردرد، تشنج‌های ملایم، بیقراری و اختلالات خواب به عنوان عوارض سیستم عصبی در یک تا دو درصد بیماران مشاهده شده است. تشنج‌ها ممکن است با نوسانات سطح متابولیت‌ها در مغز مرتبط باشند.
• تغییر در آزمایش‌های عملکردی کبد به صورت افزایش ملایم و گذرا در سطح آنزیم‌های آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز در یک تا سه درصد بیماران رخ می‌دهد.
عوارض جانبی کم‌شایع و نادر با فراوانی کمتر از یک درصد
• این عوارض بسیار کم رخ می‌دهند اما به دلیل ماهیت جدی خود، نیازمند هوشیاری کامل پزشک معالج هستند.
• سرطان سلول‌های کبدی یا بروز توده‌های بدخیم در کبد در کمتر از یک درصد بیماران دیده می‌شود. نکته بالینی بسیار مهم این است که این عارضه عمدتا ناشی از سیر طبیعی خود بیماری تیروزینمی نوع یک است، به ویژه اگر درمان با نیتی سینون در سنین بالاتر شروع شده باشد، و ممکن است مستقیما عارضه خود دارو نباشد.
• کاهش شدید و بحرانی تمام رده‌های سلول‌های خونی در کمتر از نیم درصد موارد گزارش شده است که یک وضعیت اورژانسی در سم‌شناسی خون محسوب می‌شود.
• کدورت شدید و پایدار قرنیه به همراه افت دائمی بینایی در کمتر از یک دهم درصد بیماران رخ می‌دهد که ناشی از عدم درمان به موقع التهاب‌های چشمی شدید است.
تداخلات دارویی
تداخلات نیتی سینون
تداخل با داروها
نیتی سینون می‌تواند روی اثر بعضی داروها تأثیر بگذارد. به زبان ساده، ممکن است باعث شود بعضی داروها دیرتر از بدن خارج شوند و مقدارشان در خون بالا برود.
این موضوع برای داروهایی مهم‌تر است که مقدار مصرفشان باید خیلی دقیق باشد. محدوده درمانی باریک (یعنی فاصله بین مقدار مفید و مقدار خطرناک دارو کم است) در این داروها اهمیت زیادی دارد.
نمونه داروهایی که باید با احتیاط بررسی شوند:
• وارفارین و بعضی داروهای رقیق‌کننده خون
• فنیتوئین
• بعضی داروهای دیابت
• داروهایی که پزشک یا داروساز تشخیص دهد ممکن است با نیتی سینون تداخل داشته باشند
اگر بیمار داروی دیگری مصرف می‌کند، ممکن است پزشک آزمایش، بررسی بیشتر یا تغییر مقدار دارو را لازم بداند.
این فهرست کامل نیست. بنابراین بیمار باید همه داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی خود را به پزشک یا داروساز بگوید.
تداخل با غذا
مهم‌ترین ارتباط نیتی سینون با غذا این است که بیمار باید مقدار تیروزین و فنیل‌آلانین را در رژیم غذایی کنترل کند.
غذاهای پروتئینی مانند گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات، حبوبات، سویا و مغزها می‌توانند مقدار تیروزین و فنیل‌آلانین بدن را بالا ببرند. اما حذف کامل و خودسرانه این غذاها هم خطرناک است.
سوءتغذیه (نرسیدن مواد غذایی لازم به بدن) می‌تواند باعث کاهش وزن، ضعف، اختلال رشد کودک و کمبود مواد ضروری بدن شود. بنابراین مقدار مجاز غذاها باید توسط پزشک یا متخصص تغذیه تعیین شود.
غذا همچنین ممکن است جذب بعضی برندهای نیتی سینون را تغییر دهد. بنابراین باید دستور مصرف همان دارویی که بیمار دریافت کرده است، رعایت شود.
تداخلات دارویی نیتی سینون
مشخصات کلی تداخلات:
• مهارکننده CYP2C9 (متوسط)
• مهارکننده OAT1
• مهارکننده OAT3
• القاکننده CYP2E1 (خفیف)
تداخلات رده X (پرهیز):
تداخل قابل‌توجهی مشخص نشده است.
کاهش اثرات داروها توسط نیتیزینون:
لوزارتان
کاهش اثرات نیتیزینون توسط داروها:
تداخل قابل‌توجهی مشخص نشده است.
افزایش اثرات داروها توسط نیتیزینون:
آلی‌ترتینوئین (سیستمیک)، ماری‌جوانا (شاهدانه)، کارودیلول، سلکوکسیب، دی‌کلروفنامید، دیکلوفناک (سیستمیک)، درونابینول، اردافیتینیب، اتراویرین، فلوربی‌پروفن (سیستمیک)، فلوواستاتین، فوس فنیتوئین – فنیتوئین، لزینوراد، لورنوکسیکام، لوزارتان، ملوکسیکام، ناتگلینید، سوبستراهای OAT1/3، پارکوکسیب، راملتئون، سیپونیمود، سولفونیل اوره‌ها، تتراهیدروکانابینول، تتراهیدروکانابینول و کانابیدیول، نورسمید، آنتاگونیست های ویتامین کا، وریکونازول
افزایش اثرات نیتیزینون توسط داروها:
تداخل قابل‌توجهی مشخص نشده است.
تداخلات دارویی نیتی سینون و نوع تداخل بالینی
بررسی خصوصیات داروشناسی نیتی سینون نشان می‌دهد که این دارو از طریق مهار یا تحریک برخی آنزیم‌های کبد، پتانسیل ایجاد تداخل با داروهای همزمان را دارد. پزشک معالج باید در مدیریت بیماران مولتی‌دارو به تغییرات غلظت خونی توجه داشته باشد.
تداخل با داروهای متابولیزه شونده توسط آنزیم سیپ دو سی نه کبد
نیتی سینون یک مهارکننده ضعیف تا متوسط آنزیم سیپ دو سی نه در کبد است. مصرف همزمان این دارو با داروهایی که به طور عمده توسط این مسیر آنزیمی تجزیه می‌شوند، تداخل فارماکوکینتیک ایجاد می‌کند. این تداخل باعث افزایش غلظت خونی و تشدید عوارض جانبی داروهای زیر می‌شود:
• وارفارین: مصرف همزمان با نیتی سینون باعث افزایش سطح خونی وارفارین و تشدید اثرات ضد انعقادی آن می‌شود. نوع تداخل از نوع فارماکوکینتیک و خطرناک است که ریسک خون‌ریزی را بالا می‌برد. پزشک باید شاخص‌های انعقادی را به صورت مداوم پایش کرده و دوز وارفارین را کاهش دهد.
• فلوواستاتین: غلظت خونی این داروی کاهنده چربی در صورت مصرف همزمان افزایش می‌یابد که خطر بروز دردهای عضلانی و آسیب‌های کبدی را تشدید می‌کند.
• فنیتوئین: نیتی سینون متابولیسم این داروی ضد تشنج را مهار می‌کند. نوع تداخل به صورت افزایش غلظت سرمی فنیتوئین و بروز علائم مسمومیت عصبی مانند سیاهی رفتن چشم یا لرزش است، بنابراین سنجش سطح خونی فنیتوئین الزامی است.
• تولبوتامید و گلی‌پیزید: غلظت خونی این داروهای کاهنده قند خون در اثر مهار آنزیمی بالا می‌رود. نوع تداخل به صورت تشدید اثر درمانی و افزایش ریسک افت ناگهانی قند خون است که نیازمند پایش مداوم گلوکز خون است.
تداخل با داروهای متابولیزه شونده توسط آنزیم سیپ دو ای یک کبد
مطالعات آزمایشگاهی نشان می‌دهند که نیتی سینون ممکن است باعث القا یا تحریک آنزیم سیپ دو ای یک شود. مصرف همزمان این دارو با زیرلایه‌های این آنزیم می‌تواند تداخل ایجاد کند:
• استامینوفن: تحریک این آنزیم پتانسیل تبدیل استامینوفن به متابولیت‌های سمی و آسیب‌رسان به کبد را افزایش می‌دهد. پزشک باید مصرف استامینوفن را در این بیماران محدود کند.
• تئوفیلین: افزایش سرعت متابولیسم تئوفیلین در اثر القای آنزیمی، باعث کاهش غلظت خونی و افت اثربخشی درمانی این داروی گشادکننده برنش می‌شود.
تداخلات غذایی داروی نیتی سینون
رفتار حرکتی نیتی سینون و ماهیت بیماری‌های زمینه‌ای مرتبط با آن، تداخلات غذایی بسیار حساسی را ایجاد می‌کند که نیاز به مدیریت دقیق دارد.
تداخل با غذاهای حاوی پروتئین بالا و اسیدهای آمینه
• حیاتی‌ترین تداخل غذایی نیتی سینون با رژیم‌های غذایی حاوی اسید آمینه تیروزین و فنیل‌آلانین است. مکانیسم اثر دارو باعث افزایش ثانویه و شدید سطح تیروزین خون می‌شود. مصرف مواد غذایی غنی از پروتئین مانند گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات و سویا تداخل شدید ایجاد کرده و منجر به رسوب کریستال‌های تیروزین در چشم و پوست می‌شود. پزشک باید درمان را منحصرا همزمان با یک رژیم غذایی به شدت محدود از این اسیدهای آمینه پیش ببرد.
تاثیر زمان صرف غذا بر جذب دارو
• مصرف نیتی سینون همراه با غذا، سرعت جذب اولیه دارو و حداکثر غلظت پلاسمایی آن را کمی کاهش می‌دهد، اما بر میزان کل جذب سیستمیک و فراهمی زیستی نهایی دارو تاثیر معنی‌داری ندارد. با این حال، برای حفظ پایداری و یکنواختی مهار آنزیمی در طول شبانه‌روز، پزشک باید به بیمار توصیه کند که دارو را همواره در یک زمان مشخص نسبت به وعده‌های غذایی مصرف کند.
تداخل در آزمایش‌ها و تفسیر نتایج آزمایشگاهی
نیتی سینون می‌تواند نتایج برخی آزمایش‌های تشخیصی و بیوشیمیایی را تغییر دهد که پزشک باید در تفسیر آن‌ها هوشیار باشد.
تداخل و تغییر در آزمایش سنجش تیروزین پلاسما
• مصرف این دارو به طور مستقیم سطح اسید آمینه تیروزین را در خون افزایش می‌دهد. این تغییر یک تداخل آزمایشگاهی بیوشیمیایی ناشی از اثر دارو است و نباید با بدتر شدن بیماری اصلی اشتباه گرفته شود. پزشک باید سطح تیروزین را برای جلوگیری از سمیت چشمی زیر پانصد میکرومول در لیتر مدیریت کند.
تداخل در آزمایش پایش فاکتورهای خونی
• نیتی سینون پتانسیل سرکوب مغز استخوان را دارد. این امر می‌تواند نتایج آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون را تغییر داده و به صورت کاهش کاذب یا واقعی گلبول‌های سفید، نوتروفیل‌ها و پلاکت‌ها ظاهر شود، بنابراین تفسیر این آزمایش‌ها باید با توجه به دوز مصرفی دارو انجام گیرد.
تغییر در آزمایش‌های عملکردی کبد و آلفا فتوپروتئین
• این دارو در نوزادان مبتلا به تیروزینمی، به مرور باعث بهبود فاکتورهای کبدی می‌شود. با این حال، نوسانات آنزیم‌های کبدی یا بالا رفتن ناگهانی فاکتور آلفا فتوپروتئین در طول درمان می‌تواند نشان‌دهنده بروز گره‌های بدخیم پنهان در کبد ناشی از سیر خود بیماری باشد و نباید صرفا به عنوان عارضه دارویی تفسیر شود.
تداخل با داروها
نیتی سینون می‌تواند روی اثر بعضی داروها تأثیر بگذارد. به زبان ساده، ممکن است باعث شود بعضی داروها دیرتر از بدن خارج شوند و مقدارشان در خون بالا برود.
این موضوع برای داروهایی مهم‌تر است که مقدار مصرفشان باید خیلی دقیق باشد. محدوده درمانی باریک (یعنی فاصله بین مقدار مفید و مقدار خطرناک دارو کم است) در این داروها اهمیت زیادی دارد.
نمونه داروهایی که باید با احتیاط بررسی شوند:
• وارفارین و بعضی داروهای رقیق‌کننده خون
• فنیتوئین
• بعضی داروهای دیابت
• داروهایی که پزشک یا داروساز تشخیص دهد ممکن است با نیتی سینون تداخل داشته باشند
اگر بیمار داروی دیگری مصرف می‌کند، ممکن است پزشک آزمایش، بررسی بیشتر یا تغییر مقدار دارو را لازم بداند.
این فهرست کامل نیست. بنابراین بیمار باید همه داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی خود را به پزشک یا داروساز بگوید.
تداخل با غذا
مهم‌ترین ارتباط نیتی سینون با غذا این است که بیمار باید مقدار تیروزین و فنیل‌آلانین را در رژیم غذایی کنترل کند.
غذاهای پروتئینی مانند گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات، حبوبات، سویا و مغزها می‌توانند مقدار تیروزین و فنیل‌آلانین بدن را بالا ببرند. اما حذف کامل و خودسرانه این غذاها هم خطرناک است.
سوءتغذیه (نرسیدن مواد غذایی لازم به بدن) می‌تواند باعث کاهش وزن، ضعف، اختلال رشد کودک و کمبود مواد ضروری بدن شود. بنابراین مقدار مجاز غذاها باید توسط پزشک یا متخصص تغذیه تعیین شود.
غذا همچنین ممکن است جذب بعضی برندهای نیتی سینون را تغییر دهد. بنابراین باید دستور مصرف همان دارویی که بیمار دریافت کرده است، رعایت شود.
تداخلات دارویی نیتی سینون
مشخصات کلی تداخلات:
• مهارکننده CYP2C9 (متوسط)
• مهارکننده OAT1
• مهارکننده OAT3
• القاکننده CYP2E1 (خفیف)
تداخلات رده X (پرهیز):
تداخل قابل‌توجهی مشخص نشده است.
کاهش اثرات داروها توسط نیتیزینون:
لوزارتان
کاهش اثرات نیتیزینون توسط داروها:
تداخل قابل‌توجهی مشخص نشده است.
افزایش اثرات داروها توسط نیتیزینون:
آلی‌ترتینوئین (سیستمیک)، ماری‌جوانا (شاهدانه)، کارودیلول، سلکوکسیب، دی‌کلروفنامید، دیکلوفناک (سیستمیک)، درونابینول، اردافیتینیب، اتراویرین، فلوربی‌پروفن (سیستمیک)، فلوواستاتین، فوس فنیتوئین – فنیتوئین، لزینوراد، لورنوکسیکام، لوزارتان، ملوکسیکام، ناتگلینید، سوبستراهای OAT1/3، پارکوکسیب، راملتئون، سیپونیمود، سولفونیل اوره‌ها، تتراهیدروکانابینول، تتراهیدروکانابینول و کانابیدیول، نورسمید، آنتاگونیست های ویتامین کا، وریکونازول
افزایش اثرات نیتیزینون توسط داروها:
تداخل قابل‌توجهی مشخص نشده است.
تداخلات دارویی نیتی سینون و نوع تداخل بالینی
بررسی خصوصیات داروشناسی نیتی سینون نشان می‌دهد که این دارو از طریق مهار یا تحریک برخی آنزیم‌های کبد، پتانسیل ایجاد تداخل با داروهای همزمان را دارد. پزشک معالج باید در مدیریت بیماران مولتی‌دارو به تغییرات غلظت خونی توجه داشته باشد.
تداخل با داروهای متابولیزه شونده توسط آنزیم سیپ دو سی نه کبد
نیتی سینون یک مهارکننده ضعیف تا متوسط آنزیم سیپ دو سی نه در کبد است. مصرف همزمان این دارو با داروهایی که به طور عمده توسط این مسیر آنزیمی تجزیه می‌شوند، تداخل فارماکوکینتیک ایجاد می‌کند. این تداخل باعث افزایش غلظت خونی و تشدید عوارض جانبی داروهای زیر می‌شود:
• وارفارین: مصرف همزمان با نیتی سینون باعث افزایش سطح خونی وارفارین و تشدید اثرات ضد انعقادی آن می‌شود. نوع تداخل از نوع فارماکوکینتیک و خطرناک است که ریسک خون‌ریزی را بالا می‌برد. پزشک باید شاخص‌های انعقادی را به صورت مداوم پایش کرده و دوز وارفارین را کاهش دهد.
• فلوواستاتین: غلظت خونی این داروی کاهنده چربی در صورت مصرف همزمان افزایش می‌یابد که خطر بروز دردهای عضلانی و آسیب‌های کبدی را تشدید می‌کند.
• فنیتوئین: نیتی سینون متابولیسم این داروی ضد تشنج را مهار می‌کند. نوع تداخل به صورت افزایش غلظت سرمی فنیتوئین و بروز علائم مسمومیت عصبی مانند سیاهی رفتن چشم یا لرزش است، بنابراین سنجش سطح خونی فنیتوئین الزامی است.
• تولبوتامید و گلی‌پیزید: غلظت خونی این داروهای کاهنده قند خون در اثر مهار آنزیمی بالا می‌رود. نوع تداخل به صورت تشدید اثر درمانی و افزایش ریسک افت ناگهانی قند خون است که نیازمند پایش مداوم گلوکز خون است.
تداخل با داروهای متابولیزه شونده توسط آنزیم سیپ دو ای یک کبد
مطالعات آزمایشگاهی نشان می‌دهند که نیتی سینون ممکن است باعث القا یا تحریک آنزیم سیپ دو ای یک شود. مصرف همزمان این دارو با زیرلایه‌های این آنزیم می‌تواند تداخل ایجاد کند:
• استامینوفن: تحریک این آنزیم پتانسیل تبدیل استامینوفن به متابولیت‌های سمی و آسیب‌رسان به کبد را افزایش می‌دهد. پزشک باید مصرف استامینوفن را در این بیماران محدود کند.
• تئوفیلین: افزایش سرعت متابولیسم تئوفیلین در اثر القای آنزیمی، باعث کاهش غلظت خونی و افت اثربخشی درمانی این داروی گشادکننده برنش می‌شود.
تداخلات غذایی داروی نیتی سینون
رفتار حرکتی نیتی سینون و ماهیت بیماری‌های زمینه‌ای مرتبط با آن، تداخلات غذایی بسیار حساسی را ایجاد می‌کند که نیاز به مدیریت دقیق دارد.
تداخل با غذاهای حاوی پروتئین بالا و اسیدهای آمینه
• حیاتی‌ترین تداخل غذایی نیتی سینون با رژیم‌های غذایی حاوی اسید آمینه تیروزین و فنیل‌آلانین است. مکانیسم اثر دارو باعث افزایش ثانویه و شدید سطح تیروزین خون می‌شود. مصرف مواد غذایی غنی از پروتئین مانند گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات و سویا تداخل شدید ایجاد کرده و منجر به رسوب کریستال‌های تیروزین در چشم و پوست می‌شود. پزشک باید درمان را منحصرا همزمان با یک رژیم غذایی به شدت محدود از این اسیدهای آمینه پیش ببرد.
تاثیر زمان صرف غذا بر جذب دارو
• مصرف نیتی سینون همراه با غذا، سرعت جذب اولیه دارو و حداکثر غلظت پلاسمایی آن را کمی کاهش می‌دهد، اما بر میزان کل جذب سیستمیک و فراهمی زیستی نهایی دارو تاثیر معنی‌داری ندارد. با این حال، برای حفظ پایداری و یکنواختی مهار آنزیمی در طول شبانه‌روز، پزشک باید به بیمار توصیه کند که دارو را همواره در یک زمان مشخص نسبت به وعده‌های غذایی مصرف کند.
تداخل در آزمایش‌ها و تفسیر نتایج آزمایشگاهی
نیتی سینون می‌تواند نتایج برخی آزمایش‌های تشخیصی و بیوشیمیایی را تغییر دهد که پزشک باید در تفسیر آن‌ها هوشیار باشد.
تداخل و تغییر در آزمایش سنجش تیروزین پلاسما
• مصرف این دارو به طور مستقیم سطح اسید آمینه تیروزین را در خون افزایش می‌دهد. این تغییر یک تداخل آزمایشگاهی بیوشیمیایی ناشی از اثر دارو است و نباید با بدتر شدن بیماری اصلی اشتباه گرفته شود. پزشک باید سطح تیروزین را برای جلوگیری از سمیت چشمی زیر پانصد میکرومول در لیتر مدیریت کند.
تداخل در آزمایش پایش فاکتورهای خونی
• نیتی سینون پتانسیل سرکوب مغز استخوان را دارد. این امر می‌تواند نتایج آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون را تغییر داده و به صورت کاهش کاذب یا واقعی گلبول‌های سفید، نوتروفیل‌ها و پلاکت‌ها ظاهر شود، بنابراین تفسیر این آزمایش‌ها باید با توجه به دوز مصرفی دارو انجام گیرد.
تغییر در آزمایش‌های عملکردی کبد و آلفا فتوپروتئین
• این دارو در نوزادان مبتلا به تیروزینمی، به مرور باعث بهبود فاکتورهای کبدی می‌شود. با این حال، نوسانات آنزیم‌های کبدی یا بالا رفتن ناگهانی فاکتور آلفا فتوپروتئین در طول درمان می‌تواند نشان‌دهنده بروز گره‌های بدخیم پنهان در کبد ناشی از سیر خود بیماری باشد و نباید صرفا به عنوان عارضه دارویی تفسیر شود.
شرایط نگهداری
شرایط نگهداری
روش نگهداری نیتی سینون به برند و شکل دارو بستگی دارد. بعضی انواع باید در یخچال نگهداری شوند و بعضی دیگر بعد از خارج شدن از یخچال فقط مدت مشخصی در دمای اتاق قابل استفاده هستند.
اگر دارو به شکل شربت باشد، ممکن است بعد از باز شدن فقط تا مدت محدودی قابل مصرف باشد. بهتر است تاریخ باز کردن بطری یا تاریخ خارج کردن دارو از یخچال روی بسته نوشته شود.
دارو باید طبق دستور بروشور، دور از دسترس کودکان، دور از گرما، رطوبت و نور نامناسب نگهداری شود.
داروی تاریخ‌گذشته یا دارویی که بیشتر از مدت مجاز نگهداری شده است، نباید مصرف شود.
روش نگهداری نیتی سینون به برند و شکل دارو بستگی دارد. بعضی انواع باید در یخچال نگهداری شوند و بعضی دیگر بعد از خارج شدن از یخچال فقط مدت مشخصی در دمای اتاق قابل استفاده هستند.
اگر دارو به شکل شربت باشد، ممکن است بعد از باز شدن فقط تا مدت محدودی قابل مصرف باشد. بهتر است تاریخ باز کردن بطری یا تاریخ خارج کردن دارو از یخچال روی بسته نوشته شود.
دارو باید طبق دستور بروشور، دور از دسترس کودکان، دور از گرما، رطوبت و نور نامناسب نگهداری شود.
داروی تاریخ‌گذشته یا دارویی که بیشتر از مدت مجاز نگهداری شده است، نباید مصرف شود.
اطلاعات تکمیلی
- نام‌های تجاری
- کپسول نیتیزینون اسوه 10 میلی گرم [داروسازی اسوه]، کپسول نیتیزینون اسوه 5 میلی گرم [داروسازی اسوه]، کپسول نیتیزینون اسوه 2 میلی گرم - نیتیسینون [داروسازی اسوه]، کپسول نیتیزینون الحاوی 10 میلی گرم [داروسازی الحاوی]، کپسول نیتیزینون الحاوی 5 میلی گرم [داروسازی الحاوی]، کپسول نیتیزینون الحاوی 2 میلی گرم [داروسازی الحاوی]، کپسول نیتیزینون فندا 10 میلی گرم [توسعه داروسازی دانش]، کپسول نیتیزینون فندا 5 میلی گرم [توسعه داروسازی دانش]، کپسول نیتیزینون فندا 2 میلی گرم [توسعه داروسازی دانش]، NITISINONE OSVAH 10MG CAP [داروسازی اسوه]، NITISINONE OSVAH 5MG CAP [داروسازی اسوه]، NITISINONE OSVAH 2MG CAP [داروسازی اسوه]، NITISINONE ALHAVI 10MG CAP [داروسازی الحاوی]، NITISINONE ALHAVI 5MG CAP [داروسازی الحاوی]، NITISINONE ALHAVI 2MG CAP [داروسازی الحاوی]، NITISINONE FANDA 10 MG Capsule [توسعه داروسازی دانش]، NITISINONE FANDA 5 MG Capsule [توسعه داروسازی دانش]، NITISINONE FANDA 2 MG Capsule [توسعه داروسازی دانش]، قرص اکتوکلوپیدوگرل 75 میلی گرم، قرص کلوپیدوگرل اکتوور 75 میلی گرم، سافت ژل پروستانن فیتومد، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا، قطره چشمی مای فلون 0.1% 5 میلی لیتر
- اشکال دارویی
- قرص، کپسول، شربت، سوسپانسیون، آمپول، ویال، ژل، قطره، پودر، ساشه، محلول
پرسش و پاسخ
پرسش دارویی درباره نیتی سینون
پرسش‌های عمومی پس از بررسی منتشر می‌شوند. اطلاعات شخصی و درخواست تجویز منتشر نخواهد شد.
فروشگاه سلامت
محصولات سلامت
منتخبی از محصولات سلامت با قیمت و موجودی به‌روز