دکتر کجا | پزشک یاب و نوبت دهی آنلاین

در حال آماده سازی دکتر کجا...

پرش به محتوای اصلی
تصویر داروی متفورمین
بانک اطلاعات دارویی

متفورمین

Metformin

در کدام داروخانه موجود است؟ متفورمین برای کاهش قند خون در بیماران دیابتی نوع ۲ کاربرد دارد.این دارو بر روی تولید انسولین تاثیر نمی گذارد و افت قند خون ایجاد نمی کند. متفورمین بر خلاف گلی بن کلامید و انسولین کمک به لاغری می کند.

معرفی و توضیحات
فارماکوکینتیک متفورمین
الف. جذب
• فراهمی زیستی: فراهمی زیستی خوراکی متفورمین نسبتاً پایین و متغیر (حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد) است. جذب عمدتاً در روده کوچک صورت می‌گیرد.
• زمان رسیدن به حداکثر غلظت: حداکثر غلظت پلاسمایی معمولاً حدود ۲ تا ۳ ساعت پس از مصرف رخ می‌دهد. فرمولاسیون‌های با رهش طولانی‌مدت (ER) به آرامی جذب می‌شوند و حداکثر غلظت دیرتر رخ می‌دهد.
• تأثیر غذا: مصرف با غذا جذب را کمی به تأخیر می‌اندازد و کاهش می‌دهد، اما از نظر بالینی برای کاهش عوارض گوارشی، معمولاً توصیه می‌شود که دارو همراه غذا مصرف شود.
ب. توزیع
• متفورمین به میزان ناچیزی به پروتئین‌های پلاسما متصل می‌شود (کمتر از ۵ درصد)، که باعث می‌شود تداخلات دارویی از طریق جابجایی پروتئینی بعید باشد.
• حجم توزیع بزرگی دارد (بین ۶۵ تا ۶۵۰ لیتر)، به این معنی که به طور گسترده به بافت‌ها، به ویژه به مخاط دستگاه گوارش، کبد و کلیه، توزیع می‌شود.
ج. متابولیسم و دفع
• متابولیسم: متفورمین تقریباً به طور کامل بدون تغییر متابولیزه می‌شود. این دارو توسط آنزیم‌های سیتوکروم P450 کبدی متابولیزه نمی‌شود، که خطر تداخلات دارویی مبتنی بر سیتوکروم P450 را به شدت کاهش می‌دهد.
• دفع: دفع متفورمین عمدتاً از طریق ادرار و به صورت داروی بدون تغییر از طریق فیلتراسیون گلومرولی و ترشح توبولی فعال در کلیه صورت می‌گیرد.
• نیمه عمر: نیمه عمر پلاسمایی آن حدود ۴ تا ۵ ساعت است. با این حال، نیمه عمر بیولوژیکی در عمل طولانی‌تر است (حدود ۹ تا ۱۷ ساعت)، که امکان تجویز دو بار در روز را فراهم می‌کند.
• تنظیم دوز در نارسایی کلیوی: از آنجایی که دفع متفورمین کاملاً وابسته به عملکرد کلیه است، تجمع دارو در بیماران با اختلال عملکرد کلیوی (کاهش نرخ فیلتراسیون گلومرولی) می‌تواند منجر به خطرناک‌ترین عارضه آن، یعنی اسیدوز لاکتیک، شود. بنابراین، تنظیم دوز بر اساس GFR یا قطع دارو در صورت شدید بودن نارسایی کلیوی، حیاتی است.
موارد مصرف
کاربرد قرص متفورمین در درمان تنبلی تخمدان و کیست زنان
• تنظیم هورمون‌ها: در ایران بسیاری از خانم‌ها متفورمین را برای درمان سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (تنبلی تخمدان) مصرف می‌کنند. این دارو با کاهش سطح انسولین خون، به تنظیم چرخه قاعدگی و تخمک‌گذاری کمک می‌کند.
• بهبود باروری و جوش صورت: با کنترل هورمون‌ها توسط متفورمین، علائمی مثل آکنه، موهای زائد و مشکلات باروری در زنان مبتلا به تنبلی تخمدان بهبود می‌یابد. در واقع این دارو محیط داخلی بدن را برای فعالیت طبیعی تخمدان‌ها آماده می‌کند.
موارد مصرف متفورمین
متفورمین یک داروی خوراکی متعلق به کلاس بیگوانیدها است که به طور گسترده به عنوان درمان خط اول برای دیابت نوع ۲ شناخته می‌شود. این دارو عمدتاً با کاهش تولید گلوکز توسط کبد و افزایش حساسیت به انسولین عمل می‌کند.
۱. موارد مصرف تأیید شده توسط سازمان‌های نظارتی بین‌المللی
موارد زیر کاربردهایی هستند که توسط نهادهای بین‌المللی معتبر (مانند FDA) به طور رسمی برای متفورمین تأیید شده‌اند و پشتوانه مطالعات بالینی گسترده‌ای دارند.
الف. دیابت شیرین نوع ۲
توضیحات کاربردی و بالینی:
• متفورمین درمان خط اول دارویی برای بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ است، به ویژه در افراد دارای اضافه وزن یا چاق که عملکرد کلیوی مناسبی دارند.
• مکانیسم اصلی عمل: متفورمین با فعال‌سازی پروتئین کیناز فعال شده با آدنوزین مونوفسفات (AMPK)، تولید گلوکز کبدی (گلوکونئوژنز) را کاهش می‌دهد. علاوه بر این، جذب گلوکز توسط عضلات اسکلتی را افزایش داده و حساسیت محیطی به انسولین را بهبود می‌بخشد.
• مزایای بالینی: برخلاف برخی دیگر از داروهای دیابت، متفورمین به تنهایی باعث افزایش وزن یا هیپوگلیسمی شدید نمی‌شود. همچنین در مطالعات طولانی‌مدت، اثرات مفیدی بر کاهش عوارض ماکرواسکولار و میکرواسکولار مشاهده شده است.
• نحوه مصرف: معمولاً با دوز پایین شروع شده و به تدریج تیتر می‌شود تا عوارض گوارشی (مانند اسهال و تهوع) به حداقل برسد. باید با غذا مصرف شود.
ب. پیشگیری از دیابت در افراد در معرض خطر
توضیحات کاربردی و بالینی:
• در برخی دستورالعمل‌های بالینی، متفورمین برای افراد با پیش‌دیابت (اختلال تحمل گلوکز یا گلوکز ناشتای مختل) که در معرض خطر بالایی برای پیشرفت به دیابت نوع ۲ هستند، توصیه می‌شود. این افراد شامل کسانی هستند که شاخص توده بدنی بالا، زیر ۶۰ سال سن و یا سابقه دیابت بارداری دارند.
• هدف درمانی کاهش تبدیل پیش‌دیابت به دیابت آشکار از طریق بهبود کنترل قند خون و افزایش حساسیت به انسولین است.
• نکته بالینی: اصلاح شیوه زندگی (رژیم غذایی و ورزش) همچنان سنگ بنای پیشگیری است و تجویز متفورمین در کنار این مداخلات انجام می‌شود.
۲. موارد مصرف خارج از برچسب
این موارد کاربردهایی هستند که به طور رسمی توسط نهادهای نظارتی تأیید نشده‌اند، اما شواهد علمی و تجربه بالینی در برخی موارد از آنها پشتیبانی می‌کند. تصمیم برای استفاده از متفورمین در این موارد بر عهده پزشک معالج و پس از ارزیابی دقیق منافع در مقابل خطرات است.
الف. سندرم تخمدان پلی‌کیستیک
توضیحات کاربردی و بالینی:
• PCOS اغلب با مقاومت به انسولین همراه است، حتی در افراد با وزن طبیعی. این مقاومت باعث هیپرانسولینمی (افزایش انسولین خون) می‌شود که به نوبه خود تولید آندروژن (هورمون‌های مردانه) توسط تخمدان‌ها را تحریک می‌کند.
• متفورمین با کاهش مقاومت به انسولین و کاهش سطوح انسولین، می‌تواند به کاهش هیپرآندروژنیسم، تنظیم چرخه‌های قاعدگی، بهبود تخمک‌گذاری و افزایش شانس بارداری در زنان مبتلا به PCOS کمک کند.
• نکته بالینی: این دارو به ویژه در زنان مبتلا به PCOS که چاق هستند یا دارای شواهدی از مقاومت به انسولین هستند، مؤثر است.
ب. افزایش وزن ناشی از داروهای ضدروان‌پریشی
توضیحات کاربردی و بالینی:
• بسیاری از داروهای ضدروان‌پریشی آتیپیک (نسل دوم) مانند اولانزاپین یا کلوزاپین، به عنوان عارضه جانبی باعث افزایش قابل توجه وزن و بدتر شدن پروفایل متابولیک (از جمله افزایش قند خون و چربی) می‌شوند.
• متفورمین می‌تواند برای کاهش یا جلوگیری از افزایش وزن ناشی از این داروها و همچنین بهبود پارامترهای متابولیک مرتبط، به ویژه در مراحل اولیه درمان ضدروان‌پریشی، مورد استفاده قرار گیرد.
• نکته بالینی: تجویز متفورمین در این مورد به حفظ سلامت قلب و عروق و متابولیک بیماران روانی کمک می‌کند و پایبندی به درمان اصلی را بهبود می‌بخشد.
ج. به عنوان درمان کمکی در سرطان
توضیحات کاربردی و بالینی:
• تحقیقات آزمایشگاهی و اپیدمیولوژیک نشان داده‌اند که متفورمین ممکن است اثرات ضدسرطانی داشته باشد، به ویژه در سرطان‌هایی مانند پستان، روده بزرگ و پانکراس.
• مکانیسم احتمالی: متفورمین از طریق کاهش انسولین و فاکتور رشد شبه انسولین ۱ (IGF-1) عمل می‌کند، که هر دو می‌توانند مسیرهای رشد سلولی سرطانی را تحریک کنند. همچنین، فعال‌سازی AMPK توسط متفورمین می‌تواند مستقیماً تکثیر سلول‌های سرطانی را مهار کند.
• نکته بالینی: اگرچه این استفاده هیجان‌انگیز است، اما در حال حاضر متفورمین درمان استاندارد سرطان نیست و فقط در چارچوب کارآزمایی‌های بالینی یا به صورت مورد به مورد با احتیاط فراوان استفاده می‌شود.
تذکر مهم:
شایع‌ترین عارضه جدی مرتبط با متفورمین، اسیدوز لاکتیک است، اگرچه نادر است. این خطر در بیماران با نارسایی کلیوی (باید دوز آن بر اساس نرخ فیلتراسیون گلومرولی یا GFR تنظیم شود)، نارسایی قلبی حاد، بیماری کبدی یا شرایطی که باعث هیپوکسی شدید می‌شوند، افزایش می‌یابد. قطع مصرف متفورمین قبل از تصویربرداری با مواد کنتراست یددار ضروری است.
مکانیسم اثر
مکانیسم اثر متفورمین
متفورمین، متعلق به کلاس بیگوانیدها، اصلی‌ترین داروی خوراکی برای مدیریت دیابت نوع ۲ است. برخلاف سولفونیل اوره‌ها که مستقیماً ترشح انسولین را تحریک می‌کنند، متفورمین عمدتاً با بهبود پاسخ بدن به انسولین عمل می‌کند و به عنوان یک حساس‌کننده انسولین طبقه‌بندی می‌شود.
الف. کاهش تولید گلوکز کبدی
• نقش کلیدی AMPK: متفورمین به عنوان یک فعال‌کننده پروتئین کیناز فعال شده با آدنوزین مونوفسفات (AMPK) عمل می‌کند. AMPK به عنوان یک حسگر انرژی سلولی، در زمانی که سطوح انرژی پایین است فعال می‌شود.
• مهار گلوکونئوژنز: فعال‌سازی AMPK توسط متفورمین در سلول‌های کبد، مسیرهای مولکولی دخیل در تولید گلوکز جدید از پیش‌سازهای غیرکربوهیدراتی (گلوکونئوژنز) را مهار می‌کند. این اثر، مهم‌ترین عامل در کاهش قند خون ناشتا است.
• تأثیر بر چربی‌سازی: متفورمین همچنین لیپوژنز (سنتز چربی) را در کبد کاهش می‌دهد، که به طور غیرمستقیم به بهبود حساسیت به انسولین کمک می‌کند.
ب. افزایش جذب و مصرف گلوکز محیطی
• متفورمین انتقال‌دهنده‌های گلوکز (مانند GLUT4) در سلول‌های عضلانی اسکلتی را افزایش می‌دهد یا فعالیت آن‌ها را بهبود می‌بخشد، در نتیجه جذب گلوکز از خون توسط عضلات افزایش می‌یابد.
• این عمل حساسیت سلول‌ها به انسولین را بهبود بخشیده و در نهایت منجر به کاهش سطوح گلوکز پلاسما پس از غذا می‌شود.
ج. اثرات دستگاه گوارش
• متفورمین جذب گلوکز از دستگاه گوارش را کاهش می‌دهد. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این دارو ترشح پپتید شبه گلوکاگون ۱ (GLP-1) را افزایش داده و ترکیبات میکروبیوم روده را تغییر می‌دهد، که این اثرات نیز ممکن است به کنترل قند خون کمک کنند.
نحوه مصرف
بهترین زمان مصرف متفورمین؛ قبل از غذا یا بعد از غذا؟
• همراه با وعده اصلی: بهترین زمان برای مصرف متفورمین، همراه با غذا یا دقیقاً بعد از صرف وعده اصلی (مثل ناهار و شام) است. این کار باعث می‌شود تحریک معده به حداقل برسد.
• کاهش عوارض گوارشی: مصرف متفورمین با شکم خالی توصیه نمی‌شود، زیرا احتمال بروز دل‌پیچه، تهوع و اسهال را به شدت افزایش می‌دهد. رعایت این نکته ساده، تحمل دارو را برای شما بسیار راحت‌تر می‌کند.
توصیه های دارویی متفورمین
۱. توصیه‌های دارویی ویژه بیمار
این توصیه‌ها باید به زبان ساده و قابل فهم به بیمار ارائه شوند تا همکاری او در مدیریت دیابت افزایش یابد.
الف. نحوه صحیح مصرف دارو
• مصرف همراه غذا: برای کاهش عوارض جانبی شایع گوارشی (مانند تهوع، اسهال و درد شکمی)، متفورمین را باید همیشه همراه یا بلافاصله پس از غذا مصرف کنید.
• دوز شروع و تیتر کردن: درمان معمولاً با دوز پایین (مانند ۵۰۰ میلی‌گرم یک یا دو بار در روز) شروع می‌شود. افزایش دوز باید تدریجی باشد تا بدن به دارو عادت کند و عوارض گوارشی به حداقل برسد. هرگز دوز خود را به صورت ناگهانی یا خودسرانه افزایش ندهید.
• فرم‌های آهسته رهش (تمدید شونده): اگر فرم آهسته رهش (مانند متفورمین ای‌آر) تجویز شده است، قرص‌ها را به صورت کامل بلعیده و از خرد کردن یا جویدن آن‌ها خودداری کنید.
ب. مدیریت عوارض جانبی
• عوارض گوارشی اولیه: تهوع و اسهال در ابتدای مصرف شایع هستند و معمولاً پس از چند هفته با عادت کردن بدن به دارو، برطرف می‌شوند. اگر عوارض شدید بود یا بیش از چند هفته ادامه داشت، با پزشک خود مشورت کنید.
• ویتامین ب ۱۲: متفورمین می‌تواند منجر به کمبود ویتامین ب ۱۲ شود. در صورت بروز علائمی مانند احساس سوزن سوزن شدن یا بی‌حسی در دست‌ها و پاها، یا خستگی غیرعادی، به پزشک اطلاع دهید.
ج. هشدارهای حیاتی
• مصرف الکل: مصرف بیش از حد الکل، به خصوص در زمان ناشتایی، خطر یک عارضه جدی به نام اسیدوز لاکتیک را به شدت افزایش می‌دهد. مصرف الکل را محدود کنید.
• علائم اسیدوز لاکتیک: این یک وضعیت اورژانسی است. اگر علائمی مانند ضعف شدید و غیرعادی، درد شدید عضلانی، تنفس سریع و دشوار، خواب‌آلودگی یا دل درد شدید را تجربه کردید، مصرف دارو را قطع کرده و فورا به اورژانس مراجعه کنید.
• تداخل با اقدامات پزشکی: اگر قرار است سی‌تی اسکن یا رادیوگرافی با استفاده از مواد کنتراست تزریقی انجام دهید، یا اگر قرار است عمل جراحی بزرگی داشته باشید، حتماً پزشک یا دندانپزشک خود را در مورد مصرف متفورمین مطلع سازید. دارو باید موقتاً قطع شود.
۲. توصیه‌های دارویی مخصوص پزشک
این توصیه‌ها شامل ملاحظات بالینی برای ارزیابی بیمار، تنظیم دوز و نظارت‌های آزمایشگاهی است.
الف. ارزیابی پیش از درمان و پایش عملکرد کلیوی
• ارزیابی عملکرد کلیه: قبل از شروع متفورمین و حداقل به صورت سالانه، نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR) بیمار باید اندازه‌گیری شود.
محدودیت‌های GFR:
• شروع درمان: درمان را در بیمارانی که نرخ فیلتراسیون گلومرولی (eGFR) آن‌ها زیر ۴۵ میلی‌لیتر در دقیقه در هر ۱٫۷۳ متر مربع سطح بدن است، شروع نکنید.
• تعدیل دوز: اگر eGFR به زیر ۴۵ کاهش یافت، دوز متفورمین باید به حداکثر نصف دوز معمول (معمولاً تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم در روز) کاهش یابد.
• منع مصرف مطلق: اگر eGFR به زیر ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه در هر ۱٫۷۳ متر مربع سطح بدن رسید، متفورمین باید قطع شود.
ب. مدیریت دوز و تیتر کردن
• حداکثر دوز مؤثر: دوز مؤثر متفورمین معمولاً بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم در روز است، اگرچه حداکثر دوز تأیید شده ۲۰۰۰ تا ۲۵۵۰ میلی‌گرم در روز است. به ندرت، افزایش دوز بالاتر از ۲۰۰۰ میلی‌گرم در روز افزایش اثربخشی قابل توجهی ایجاد می‌کند، در حالی که عوارض جانبی را به طور چشمگیری بالا می‌برد.
• استفاده از فرم‌های آهسته رهش: برای بیمارانی که عوارض گوارشی شدید تجربه می‌کنند، جایگزینی با فرمولاسیون آهسته رهش می‌تواند تحمل‌پذیری را بهبود بخشد.
ج. نظارت‌های آزمایشگاهی تکمیلی
• پایش ویتامین ب ۱۲: در تمام بیمارانی که به طور مزمن متفورمین مصرف می‌کنند، به ویژه آن‌هایی که علائم کم‌خونی یا نوروپاتی دارند، باید به صورت دوره‌ای (مثلاً سالانه) سطح ویتامین ب ۱۲ سرم و شمارش کامل خون ارزیابی شود. در صورت کمبود، مکمل خوراکی یا تزریقی تجویز شود.
• پایش قند خون: پایش منظم هموگلوبین ای وان سی و در صورت لزوم، گلوکز ناشتا و پس از غذا برای ارزیابی کنترل قند خون و نیاز به تنظیم دوز یا افزودن درمان ترکیبی ضروری است.
• تصمیم‌گیری‌های حاد: در هر شرایط بالینی حاد (مانند کم‌آبی شدید، هیپوکسی، شوک یا نارسایی قلبی حاد)، متفورمین باید به طور موقت قطع شود تا زمانی که وضعیت بیمار پایدار شود و عملکرد کلیوی ارزیابی گردد.
موارد منع مصرف
منع مصرف متفورمین
۱. موارد منع مصرف در بیماری‌ها
موارد زیر منع مصرف مطلق متفورمین هستند و در صورت وجود یکی از آنها، نباید دارو تجویز شود.
الف. اختلال شدید عملکرد کلیوی
• منع مصرف مطلق: نرخ فیلتراسیون گلومرولی کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه در هر ۱٫۷۳ متر مربع سطح بدن.
• توضیحات کاربردی و بالینی: متفورمین تقریباً به طور کامل توسط کلیه‌ها دفع می‌شود. در صورت کاهش شدید عملکرد کلیه، دارو در بدن تجمع یافته و خطر اسیدوز لاکتیک به شدت افزایش می‌یابد. در بیماران با GFR بین ۳۰ تا ۴۵، معمولاً توصیه به کاهش دوز می‌شود، اما زیر ۳۰ کاملاً ممنوع است.
ب. اسیدوز متابولیک حاد
• این شامل کتواسیدوز دیابتی و اسیدوز لاکتیک است.
• توضیحات کاربردی و بالینی: متفورمین به خودی خود می‌تواند به اسیدوز لاکتیک کمک کند؛ بنابراین، در حضور هر نوع اسیدوز متابولیک، باید بلافاصله قطع شود و درمان‌های اورژانسی مناسب (مانند انسولین در کتواسیدوز) جایگزین گردند.
ج. شرایط حاد ایجادکننده هیپوکسی یا کاهش پرفیوژن کلیوی
این شرایط باعث افزایش تولید لاکتات شده و خطر اسیدوز لاکتیک ناشی از متفورمین را به شدت بالا می‌برند. این موارد شامل:
• نارسایی احتقانی قلب ناپایدار و شدید: به خصوص آن‌هایی که نیاز به بستری شدن دارند و با هیپوپرفیوژن همراهند.
• نارسایی تنفسی حاد: از جمله سپتیسمی یا شوک.
• دهیدراسیون شدید: که منجر به کاهش خون‌رسانی کلیوی (پر‌فیوژن) می‌شود.
• نکته بالینی: متفورمین باید به طور موقت در هر بیمار با خطر قریب‌الوقوع شوک یا هیپوکسی، قطع شود.
د. حساسیت مفرط
• سابقه واکنش‌های آلرژیک شدید به متفورمین یا هر یک از اجزای آن منع مصرف است.
۲. موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی
الف. بارداری
• وضعیت بالینی: اگرچه متفورمین به عنوان یک داروی گروه B در برخی طبقه‌بندی‌های قدیمی‌تر در نظر گرفته می‌شد، اما درمان استاندارد و خط اول برای کنترل دیابت آشکار در دوران بارداری انسولین است.
• احتیاط و توصیه: متفورمین از جفت عبور می‌کند. اگرچه شواهدی مبنی بر تراتوژن بودن آن در دوزهای درمانی وجود ندارد، اما برای کنترل قند خون در دوران بارداری، انسولین به دلیل توانایی بالا در تیتر دوز و کم بودن خطر هیپوگلیسمی و عوارض جانبی، به عنوان ارجح‌ترین درمان شناخته می‌شود.
• نکته بالینی در PCOS: متفورمین گاهی در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) تا سه ماهه اول برای کاهش خطر سقط جنین استفاده می‌شود، اما شواهد قطعی در این زمینه محدود است و استفاده از آن برای ادامه بارداری بحث‌برانگیز است.
ب. شیردهی
• وضعیت بالینی: متفورمین در مقادیر کم در شیر مادر ترشح می‌شود.
• احتیاط و توصیه: عموماً متفورمین در طول شیردهی با خطر کم برای نوزادان در نظر گرفته می‌شود، زیرا سطوح سرمی در نوزادان شیرخوار بسیار پایین است و عوارض جانبی عمده‌ای گزارش نشده است.
• نکته بالینی: با این حال، باید با احتیاط مصرف شود و در صورت مشاهده هرگونه عارضه جانبی غیرمعمول در نوزاد، به ویژه مشکلات گوارشی، باید قطع شود. بسیاری از مراجع تخصصی معتبر، آن را به عنوان داروی قابل قبول در دوران شیردهی تلقی می‌کنند.
۳. موارد منع مصرف و احتیاط‌ها در کودکان و نوجوانان
• محدوده سنی تأیید شده: متفورمین برای درمان دیابت نوع ۲ در کودکان بالای ۱۰ سال تأیید شده است.
• منع مصرف زیر ۱۰ سال: داده‌های کافی برای حمایت از ایمنی و اثربخشی متفورمین در کودکان زیر ۱۰ سال مبتلا به دیابت نوع ۲ وجود ندارد، لذا در این گروه سنی منع مصرف دارد.
• نکته بالینی در اطفال: در نوجوانان، دوز شروع و تیتر کردن دوز مشابه بزرگسالان است، با این حال، نظارت دقیق بر عوارض جانبی، به ویژه مسائل گوارشی، ضروری است.
نکته حیاتی: اقدامات مرتبط با مواد کنتراست یددار
• توصیه بالینی: متفورمین باید به طور موقت قبل یا در زمان انجام تصویربرداری تشخیصی حاوی مواد کنتراست یددار داخل عروقی، قطع شود.
• دلیل: مواد کنتراست یددار می‌توانند به طور گذرا باعث اختلال عملکرد کلیوی شوند و خطر تجمع متفورمین و اسیدوز لاکتیک را افزایش دهند.
زمان قطع و از سرگیری:
• دارو باید قبل از انجام پروسیجر یا در زمان آن قطع شود.
• متفورمین نباید زودتر از ۴۸ ساعت پس از پروسیجر و فقط پس از تأیید اینکه عملکرد کلیوی بیمار به حالت طبیعی بازگشته است (معمولاً با اندازه‌گیری GFR)، مجدداً شروع شود.
هشدارها و احتیاط‌ها
هشدار ها متفورمین
۱. هشدارهای حیاتی و کاربردی
مهم‌ترین هشدار مرتبط با مصرف متفورمین، خطر بروز اسیدوز لاکتیک است که یک وضعیت اورژانسی پزشکی و کشنده است.
الف. خطر اسیدوز لاکتیک
• ماهیت عارضه: اسیدوز لاکتیک یک عارضه متابولیک نادر اما جدی است که ناشی از تجمع بیش از حد لاکتات در خون است و نرخ مرگ و میر بالایی دارد.
• علائم بالینی هشدار دهنده: شروع اسیدوز لاکتیک معمولاً تدریجی است و با علائم غیر اختصاصی مانند ضعف شدید، درد عضلانی، خواب‌آلودگی غیر معمول، مشکل در تنفس (تنگی نفس)، درد شکم، تهوع و استفراغ مشخص می‌شود.
عوامل خطر بالا:
خطر اسیدوز لاکتیک به شدت با موارد زیر افزایش می‌یابد:
• اختلال عملکرد کلیوی: مهم‌ترین عامل خطر. در صورت کاهش نرخ فیلتراسیون گلومرولی به زیر ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه باید قطع شود.
• استفاده همزمان با مواد کنتراست یددار: همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد، متفورمین باید قبل و تا ۴۸ ساعت بعد از تصویربرداری با این مواد قطع شود.
• شرایط هیپوکسیک: مانند نارسایی احتقانی قلب ناپایدار، نارسایی تنفسی حاد، سپتیسمی یا شوک.
• مصرف الکل: مصرف بیش از حد و حاد الکل، به ویژه در شرایط ناشتایی، می‌تواند تولید لاکتات را افزایش داده و متابولیسم متفورمین را مختل کند.
• جراحی یا سایر پروسیجرهای پزشکی: متفورمین باید به طور موقت (معمولاً حداقل ۴۸ ساعت قبل) از جراحی‌های بزرگ که ممکن است با محدودیت‌های غذایی همراه باشند، قطع شود.
ب. کمبود ویتامین ب ۱۲
• مشاهده بالینی: مصرف طولانی‌مدت متفورمین با کاهش جذب ویتامین ب ۱۲ همراه بوده که می‌تواند منجر به کم‌خونی مگالوبلاستیک و نوروپاتی محیطی شود.
• اقدامات پزشک: اندازه‌گیری سالانه سطوح ویتامین ب ۱۲ در بیمارانی که متفورمین مصرف می‌کنند، به ویژه آن‌هایی که علائم کم‌خونی یا نوروپاتی را نشان می‌دهند، توصیه می‌شود. در صورت لزوم، تجویز مکمل ب ۱۲ ضروری است.
ج. تداخل با داروهای دیگر
• مهارکننده‌های جذب کاتیون: داروهایی که از طریق ترشح کاتیونی از کلیه‌ها دفع می‌شوند (مانند سایمتیدین، وانکومایسین، تری‌متوپریم) می‌توانند رقابتی ترشح متفورمین را کاهش داده و غلظت خونی آن را افزایش دهند، در نتیجه خطر اسیدوز لاکتیک بیشتر می‌شود.
• توجه ویژه: در تجویز همزمان، پایش دقیق عملکرد کلیوی و علائم اسیدوز لاکتیک الزامی است.
۲. مسمومیت (اوردوز)متفورمین و درمان آن
اوردوز متفورمین، چه به صورت عمدی و چه تصادفی، به طور معمول منجر به اسیدوز لاکتیک شدید می‌شود.
الف. تظاهرات بالینی مسمومیت (اوردوز)
• علائم اولیه: معمولاً شامل ناراحتی‌های گوارشی (تهوع، استفراغ، اسهال) است که در دوزهای بالا شدیدتر می‌شود.
• اسیدوز لاکتیک: مهم‌ترین تظاهر تهدید کننده حیات است. بیمار ممکن است دچار افت فشار خون، تاکی‌کاردی، تنگی نفس (به دلیل تنفس کوسمال)، هیپوترمی و در نهایت کما و مرگ شود.
یافته‌های آزمایشگاهی کلیدی:
• کاهش پی‌اچ خون (معمولاً کمتر از ۷٫۳۵).
• افزایش لاکتات سرم (معمولاً بیش از ۵ میلی‌مول در لیتر).
• افزایش شکاف آنیونی).
• افزایش سطح متفورمین پلاسما.
ب. مدیریت مسمومیت (اوردوز) و درمان آن
مدیریت اوردوز متفورمین یک اورژانس پزشکی است و باید در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) انجام شود.
حمایت‌های اولیه:
• قطع فوری متفورمین: اولین و ضروری‌ترین اقدام است.
• حمایت‌های تنفسی و قلبی-عروقی: حفظ راه‌هوایی، تنفس و گردش خون بیمار از طریق لوله‌گذاری تراشه و استفاده از داروهای وازوپرسور (در صورت لزوم).
درمان اسیدوز لاکتیک:
• بیکربنات: تجویز سدیم بیکربنات برای اصلاح سریع اسیدوز شدید (پی‌اچ کمتر از ۷٫۱) می‌تواند مفید باشد، هرچند شواهد در مورد تأثیر آن بر نتایج طولانی‌مدت محدود است.
افزایش حذف متفورمین:
• همودیالیز: به دلیل وزن مولکولی پایین متفورمین، عدم اتصال به پروتئین‌های پلاسما و حجم توزیع نسبتاً کم آن، همودیالیز مؤثرترین روش درمانی برای حذف متفورمین از بدن و همچنین اصلاح سریع اسیدوز و ناهنجاری‌های الکترولیتی است. در تمام موارد اسیدوز لاکتیک شدید مرتبط با متفورمین، همودیالیز باید در اسرع وقت آغاز شود.
بارداری
مصرف قرص متفورمین در دوران بارداری و شیردهی چه شرایطی دارد؟
• دوران بارداری: متفورمین اغلب برای درمان دیابت بارداری یا کنترل تنبلی تخمدان در زمان اقدام به بارداری تجویز می‌شود و به طور کلی ایمن به نظر می‌رسد، اما تصمیم نهایی باید توسط متخصص زنان و غدد گرفته شود.
• دوران شیردهی: مقدار کمی از دارو وارد شیر مادر می‌شود، اما معمولاً عارضه خاصی برای نوزاد گزارش نشده است. با این حال، پایش وزن و قند نوزاد در این دوران توصیه می‌شود.
مصرف در بارداری متفورمین
گروه B
قابل استفاده در بارداری: با مطالعات حیوانی شواهدی دال بر خطرناک بودن این دارو مشاهده نشده است. مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست
شیردهی
مصرف قرص متفورمین در دوران بارداری و شیردهی چه شرایطی دارد؟
• دوران بارداری: متفورمین اغلب برای درمان دیابت بارداری یا کنترل تنبلی تخمدان در زمان اقدام به بارداری تجویز می‌شود و به طور کلی ایمن به نظر می‌رسد، اما تصمیم نهایی باید توسط متخصص زنان و غدد گرفته شود.
• دوران شیردهی: مقدار کمی از دارو وارد شیر مادر می‌شود، اما معمولاً عارضه خاصی برای نوزاد گزارش نشده است. با این حال، پایش وزن و قند نوزاد در این دوران توصیه می‌شود.
عوارض جانبی
عوارض جانبی متفورمین؛ با دل‌پیچه و حالت تهوع چه کنیم؟
• مشکلات گوارشی: شایع‌ترین عوارض این دارو شامل اسهال، نفخ، دل‌پیچه و حس طعم فلز در دهان است. این علائم معمولاً در دو هفته اول مصرف دیده می‌شوند و به مرور زمان از بین می‌روند.
• راهکار مقابله: اگر عوارض شدید بود، حتماً دارو را با غذا بخورید. همچنین پزشک ممکن است دوز را به آرامی افزایش دهد تا بدن شما فرصت سازگاری داشته باشد. اگر اسهال طولانی و شدید شد، برای جلوگیری از کم‌آبی بدن با پزشک مشورت کنید.
عوارض جانبی متفورمین
۱. عوارض جانبی شایع
این عوارض بیش از ۱۰ درصد از بیماران را تحت تأثیر قرار می‌دهند و اغلب مربوط به دستگاه گوارش هستند.
الف. عوارض گوارشی
عوارض گوارشی شایع‌ترین دلیل قطع مصرف متفورمین هستند و معمولاً در شروع درمان یا هنگام افزایش دوز رخ می‌دهند.
• اسهال: بروز این عارضه می‌تواند در حدود ۲۰ تا ۵۰ درصد از بیماران باشد.
• تهوع و استفراغ: شیوع تهوع در حدود ۷ تا ۲۰ درصد و استفراغ ممکن است کمی کمتر باشد.
• سوء هاضمه، نفخ و درد شکمی: این علائم نیز شیوع بالایی داشته و می‌توانند در حدود ۱۰ تا ۳۰ درصد از بیماران مشاهده شوند.
• نکته کاربردی برای پزشک: برای کاهش این عوارض، توصیه می‌شود متفورمین با دوز پایین (مانند ۵۰۰ میلی‌گرم یک بار در روز) شروع شود و به تدریج هر ۱ تا ۲ هفته تیتر گردد. مصرف دارو همراه با غذا و یا استفاده از فرمولاسیون‌های با رهش طولانی‌مدت (که میزان جذب را کند می‌کنند) می‌تواند به تحمل‌پذیری کمک کند.
۲. عوارض جانبی غیر شایع تا نادر
این عوارض شیوع کمتری دارند، اما در برخی موارد از نظر بالینی مهم هستند و نیاز به پایش دارند.
الف. عوارض متابولیک و عصبی
• کاهش جذب ویتامین ب ۱۲ و کمبود آن: بروز کاهش سطوح سرمی ویتامین ب ۱۲ در مصرف طولانی‌مدت (بیش از ۵ سال) متفورمین می‌تواند در حدود ۷ تا ۱۰ درصد از بیماران مشاهده شود، که می‌تواند در نهایت منجر به کم‌خونی مگالوبلاستیک یا نوروپاتی محیطی شود.
• سردرد، سرگیجه و طعم فلزی: طعم فلزی گذرا در دهان می‌تواند در حدود ۳ درصد از بیماران گزارش شود.
• هیپوگلیسمی (افت قند خون): متفورمین به تنهایی به ندرت باعث هیپوگلیسمی می‌شود. اگر به صورت تک‌درمانی تجویز شود، شیوع آن کمتر از ۵ درصد است. با این حال، در صورت ترکیب با داروهای افزایش دهنده انسولین (مانند انسولین یا سولفونیل اوره‌ها)، خطر آن به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.
ب. عوارض پوستی
• راش پوستی و کهیر، عوارضی نادر هستند و کمتر از ۱ تا ۴ درصد شیوع دارند.
۳. عارضه جانبی جدی و بسیار نادر
• اسیدوز لاکتیک: این عارضه جدی‌ترین خطر مرتبط با متفورمین است و نرخ مرگ و میر بالایی دارد.
• شیوع: نرخ بروز بسیار پایین است، تقریباً ۰.۰۳ تا ۰.۰۶ مورد در هر ۱۰۰۰ بیمار در سال گزارش شده است.
• نکته کاربردی برای پزشک: اگرچه نادر است، اما کشنده است. پزشک باید همواره عوامل خطر (مانند اختلال عملکرد کلیوی، نارسایی قلبی و مصرف الکل) را در نظر داشته باشد. در صورت بروز هرگونه علائم غیر اختصاصی (مانند ضعف شدید یا تنگی نفس) در بیمارانی که متفورمین مصرف می‌کنند، ارزیابی اورژانسی برای اسیدوز لاکتیک ضروری است.
تداخلات دارویی
تداخلات دارویی متفورمین؛ با چه داروهایی نباید مصرف شود؟
• مواد حاجب در تصویربرداری: اگر نیاز به عکس‌برداری با تزریق مواد رنگی (مثل سی‌تی اسکن با کنتراست) دارید، باید ۴۸ ساعت قبل و بعد از آن مصرف متفورمین را با نظر پزشک قطع کنید تا به کلیه‌هایتان فشار نیاید.
• الکل و داروهای خاص: مصرف الکل همزمان با متفورمین خطر یک عارضه جدی به نام اسیدوز لاکتیک را بالا می‌برد. همچنین برخی داروهای ادرارآور یا داروهای قلبی ممکن است با متفورمین تداخل داشته باشند.
تداخلات دارویی متفورمین
مشخصات کلی تداخلات:
• سوبسترای MATE1
• سوبسترای MATE2-K
• سوبسترای OCT1
• سوبسترای OCT2
• مهارکننده OCT1
• عامل ضد دیابت
• تصال به رزین/ پلیمر تعویض کاتیونی
• تشدید اسیدوز متابولیک
تداخلات ماژور:
استیل سالیسیلیکوم اسیدوم، آلفا لیپوئیکوم اسیدوم، آسپرین(انواع)، فلورکینولون‌ها، بوپروپیون، کاپماتینیب، کلروکین، داسابوویر، دوفتیلید، دولوتگراویر انوکساسین، فکسینیدازول، فلومکوئین،هیدروکسی‌کلروکین، یوورسول، لانرئوتاید،لووکتوکونازول، اوکترئوتاید، اومبیتاسویر، پاریتاپرویر،پازیرئوتاید، پیوگلیتازون، سیتاگلیپتین، سدیم تیوکتات، تیوکتیک اسید، تافنوکوئین، واندتانیب
تداخلات متوسط:
آسبوتولول، استازولامید، گلیسیریزین، آتنولول، بنازپریل، بتاکسولول، بیستگراویر، بیزوپرولول، بیترملون، برینزولامید، کاپتوپریل، کارتلول، کارودیلول، سلیپرولول، جنسینگ،سایمتیدین،کولسولام، دی‌کلرفنامید، دیگوکسین، دی‌پتاسیم گلیسیریزات، دورزولامید، انالاپریل، انالاپریلات، اسمولول، اوکالیپتول، اوکالیپتوس، اگزناتاید، فدراتینیب، فنوگریک، فوزینوپریل، فورازولیدون، گلوکومنان، فرآورده‌های شیرین‌بیان، گلیسیریزیک اسید، گوانتیدین، گوارگام، جیمنما سیلوستر، انسولین(انواع)، ایپرونیازید، ایساووکونازول، ایزوکربوکسازید، لابتالول، لووبونولول، لیکوریک، لینزولید، لیزینوپریل، متازولامید، متیلن‌بلو، متی‌پرانولول، متوپرولول، موکلوبماید، موئگزیپریل، نادولول، نبیوولول، نیالامید، اکس‌پرنولول، پاتیرومر، پن‌بوتولول، پریندوپریل، فنلزین، پیندولول، پراکتولول، پراملینتاید، پروکاربازین، پروپرانولول، پسیلیوم، کوئیناپریل، رامیپریل، رانولازین، راساژیلین، ریفامپین، سافیناماید، سلژیلین، سماگلوتید، سزولامید، سوتالول، سولتیام، تیمولول،توپیرامات، تراندولاپریل، ترانیل‌سیپرومین، وراپامیل، زیدوودین،زونیساماید، زوفنوپریل
تداخلات رده X (پرهیز):
الکل (اتیل)، آستریزوات سدیم، آستریزوئیک اسید، دیاتریزووات، اتیودیزد، یوبنزامیک‌اسید، یوبیتریدول، یوکارمات مگلومین، یوکارمیک‌اسید، یوستامیک اسید، یدامید، یدیپامید، یدیکسانول، یدوپیراست، یدوگزامیک اسید، یوهگزول، یومپرول، یوپامیدل، یوپانوئیک اسید، یوپنتول، یوفندیلات، یوپرومید، یوسریک اسید، یوسیمید، یوتاسول، یوتالامات، ایپودات سدیم، ایپودات کلسیم، یوگزاگلات، متریزامید،متریزووات سدیم، متریزوئیک اسید، تیروپانوات سدیم، پاکریتینیب
کاهش اثرات داروها توسط متفورمین:
‏Fludeoxyglucose F 18، آنتاگونیست های ویتامین کا
کاهش اثرات متفورمین توسط داروها:
بتابلاکرها، بورتزومیب، گوارگام، داروهای افزاینده قند خون، پاتیرومر، کینولون ها، ریتودرین، دیورتیک های تیازیدی و شبه تیازیدی، وراپامیل
افزایش اثرات داروها توسط متفورمین:
دالفامپریدین، دوفتیلید، داروهای کاهنده قند خون
افزایش اثرات متفورمین توسط داروها:
آبماسیکلیب، الکل (اتیل)، آلفالیپوئیک اسید، آندروژن ها، بتابلاکرها، بیکتگراویر، بورتزومیب، مهارکننده‌های کربنیک انهیدراز، سفالکسین، سایمتیدین، دالفامپریدین، داروهای ضدویروس با اثر مستقیم (HCV)، دولوتگراویر، اردافیتینیب، فکسینیدازول، گلیتریتینیب، گلیکوپیرولات (سیستمیک)، گوانتیدین، ترکیبات حاجب ید دار، ایزاووکونازونیوم سولفات، لاموتریژین، لووکتوکونازول، قارچ میتک، مهارکننده‌های مونو آمین اکسیداز، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، اومبیتاسویر/ پاریتاپرویر/ ریتوناویر، اومبیتاسویر/ پاریتاپرویر/ ریتوناویر/ داسابوویر، اندانسترون، پاکریتینیب، پگ‌ویزومانت، پروتیونامید، پیرومتامین، کینولون ها، رانولازین، ریسدیپلام، سالیسیلات ها، مهارکننده‌های انتخابی باز جذب سروتونین، تافنوکین، تاریلاسیکلیب، تری‌متوپریم، وندتانیب، آنتاگونیستهای ویتامین کا
تداخلات دارویی مهم متفورمین
تداخلات دارویی متفورمین را می‌توان به دو دسته کلی تقسیم کرد: تداخلاتی که ریسک اسیدوز لاکتیک را افزایش می‌دهند، و تداخلاتی که بر کنترل قند خون اثر می‌گذارند.
الف. داروهایی که خطر اسیدوز لاکتیک را افزایش می‌دهند
این داروها با تأثیر بر عملکرد کلیه یا متابولیسم لاکتات، غلظت متفورمین یا لاکتات را در بدن بالا می‌برند.
مواد حاجب یددار:
• نوع تداخل: مواد کنتراست می‌توانند به طور موقت باعث کاهش عملکرد کلیه شوند، که منجر به کاهش دفع متفورمین و تجمع آن در بدن می‌گردد.
• مدیریت: متفورمین باید قبل یا در حین انجام پروسیجر قطع شده و حداقل ۴۸ ساعت پس از آن، پس از اطمینان از بازگشت عملکرد کلیوی به حالت طبیعی، مجدداً شروع شود.
مهارکننده‌های جذب کاتیونی:
• مانند سایمتیدین، وانکومایسین، تری‌متوپریم
• نوع تداخل: این داروها با متفورمین برای مکانیسم ترشح فعال در توبول‌های کلیوی رقابت می‌کنند. این رقابت منجر به کاهش کلیرانس کلیوی متفورمین و افزایش غلظت آن در پلاسما می‌شود.
• مدیریت: نظارت دقیق بر بیمار برای علائم اسیدوز لاکتیک و احتمال نیاز به کاهش دوز متفورمین در صورت تجویز همزمان ضروری است.
الکل (اتانول):
• نوع تداخل: مصرف بیش از حد و حاد الکل (به ویژه در شرایط ناشتایی) باعث افزایش تولید لاکتات شده و همچنین می‌تواند گلوکونئوژنز کبدی را که متفورمین نیز آن را مهار می‌کند، مختل سازد. این وضعیت به شدت خطر اسیدوز لاکتیک را افزایش می‌دهد.
• مدیریت: به بیماران باید اکیداً توصیه شود که از مصرف مقادیر زیاد الکل در هنگام مصرف متفورمین خودداری کنند.
ب. داروهایی که کنترل قند خون را مختل می‌کنند
این داروها می‌توانند اثرات کاهش دهنده قند خون متفورمین را تضعیف کرده و منجر به هیپرگلیسمی (افزایش قند خون) شوند.
داروهای کورتیکواستروئیدی:
• مانند پردنیزولون، دگزامتازون
• نوع تداخل: کورتیکواستروئیدها گلوکونئوژنز را افزایش داده و مقاومت به انسولین را تشدید می‌کنند، که اثرات متفورمین را خنثی می‌سازد.
• مدیریت: پایش دقیق‌تر قند خون و احتمال نیاز به افزایش موقت دوز متفورمین یا افزودن سایر داروهای ضد دیابت.
دیورتیک‌های تیازیدی:
• مانند هیدروکلروتیازید
• نوع تداخل: تیازیدها می‌توانند باعث اختلال تحمل گلوکز شوند و اثرات افزایش قند خون دارند.
• مدیریت: نظارت بر کنترل قند خون و در صورت لزوم، تنظیم دوز.
داروهای ضدروان‌پریشی آتیپیک:
• مانند اولانزاپین، کلوزاپین
• نوع تداخل: این داروها می‌توانند باعث افزایش وزن و تشدید مقاومت به انسولین شوند و اثربخشی متفورمین را کاهش دهند.
• مدیریت: ارزیابی منظم پارامترهای متابولیک هنگام شروع این داروها.
داروهای سمپاتومیمتیک:
• مانند اپی‌نفرین، آلبوترول
• نوع تداخل: این داروها با تحریک آلفا و بتا رسپتورها می‌توانند سطح گلوکز خون را افزایش دهند.
• مدیریت: احتیاط و پایش قند خون در صورت استفاده سیستمیک.
تداخل متفورمین با غذا
تداخلات متفورمین با غذا عمدتاً مربوط به مدیریت عوارض گوارشی است.
• تأثیر بر جذب: مصرف متفورمین همراه با غذا باعث کاهش و به تأخیر افتادن اندکی در جذب دارو می‌شود.
• مدیریت عوارض گوارشی: از نظر بالینی، توصیه می‌شود برای بهبود تحمل‌پذیری و کاهش عوارض جانبی گوارشی شایع (مانند اسهال و تهوع)، متفورمین همراه با وعده‌های غذایی مصرف شود. این اقدام برای افزایش پایبندی بیمار به درمان بسیار مهم است.
تداخل متفورمین در آزمایشات
متفورمین می‌تواند بر نتایج برخی از آزمایش‌های بالینی تأثیر بگذارد که باید هنگام تفسیر نتایج در نظر گرفته شود.
الف. آزمایش‌های ویتامین ب ۱۲
• نوع تداخل: متفورمین جذب ویتامین ب ۱۲ را کاهش داده و می‌تواند منجر به کاهش سطوح سرمی ویتامین ب ۱۲ شود.
• تأثیر بر تشخیص: این کاهش سطح، در تفسیر نتایج هماتولوژیک (کم‌خونی مگالوبلاستیک) و نورولوژیک (نوروپاتی) اهمیت دارد.
ب. اندازه‌گیری لاکتات سرم
• نوع تداخل: در شرایط اوردوز یا در بیماران با عوامل خطر، متفورمین منجر به افزایش شدید لاکتات سرم می‌شود که نشان‌دهنده اسیدوز لاکتیک است.
• نکته بالینی: هنگام اندازه‌گیری لاکتات در بیماران مبتلا به اسیدوز با شکاف آنیونی بالا، همیشه باید سابقه مصرف متفورمین در نظر گرفته شود.
ج. آزمایش‌های تیروئید
• برخی مطالعات نشان داده‌اند که متفورمین ممکن است به طور جزئی سطح سرمی هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) را در بیماران مبتلا به کم‌کاری تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) که تحت درمان جایگزینی با لووتیروکسین هستند، کاهش دهد. این اثر نیاز به پایش سطوح TSH پس از شروع متفورمین در این گروه از بیماران دارد.
اطلاعات تکمیلی
نام‌های تجاری
قرص متفورتکس 500 میلی گرم [داروسازی تهران شیمی]، قرص متفورتکس 1000 میلی گرم [داروسازی تهران شیمی]، قرص نیلفورمین 500 میلی گرم [نیل فارمد]، قرص متفورمین رازک 1000 میلی گرم [داروسازی رازک]، قرص متفورسام 1000 میلی گرم [داروسازی سامی ساز]، قرص پیوسته رهش متفورمین ریحانه 1000 میلی گرم [داروسازی ریحانه اصفهان]، قرص آهسته رهش فوبتمین 500 میلی گرم [داروسازی فاران شیمی تویسرکان]، قرص پیوسته رهش متفورسام 1000 میلی گرم [داروسازی سامی ساز]، قرص پیوسته رهش رزفورمین 1000 میلی گرم [داروسازی روز دارو]، قرص مهبامت 1000 میلی گرم [داروسازی مهبان دارو]، قرص پیوسته رهش مهبامت 500 میلی گرم [داروسازی مهبان دارو]، قرص پیوسته رهش متفورمین ریحانه 750 میلی گرم [داروسازی ریحانه اصفهان]، قرص پیوسته رهش زوگر 750 میلی گرم [داروسازی تسنیم]، قرص پیوسته رهش متیکسار 1000 میلی گرم [داروسازی الحاوی]، قرص پیوسته رهش مهبامت 750 میلی گرم [داروسازی مهبان دارو]، قرص پیوسته رهش متفورمین شاری 750 میلی گرم [صنعت دارویی شاری]، قرص پیوسته رهش متفورمین سبحان 1000 میلی گرم [داروسازی سبحان دارو]، قرص پیوسته رهش متفورمین سبحان 500 میلی گرم [داروسازی سبحان دارو]، قرص پیوسته رهش رزفورمین 750 میلی گرم [داروسازی روز دارو]، قرص پیوسته رهش زوگر 500 میلی گرم [داروسازی تسنیم]، قرص گلای وانس 1000 میلی گرم -گلای-وانس [داروسازی کوشان فارمد]، قرص متفورمین ماد 1000 میلی گرم [داروسازی ماد]، قرص پیوسته رهش زوگر 1000 میلی گرم [داروسازی تسنیم]، قرص پیوسته رهش متیکسار 500 میلی گرم [داروسازی الحاوی]، قرص پیوسته رهش مری کوم 1000 میلی گرم [داروسازی ابوریحان]، قرص پیوسته رهش مری کوم 500 میلی گرم [داروسازی ابوریحان]، قرص آنیفورمین 500 میلی گرم [داروسازی آنی درمان]، قرص متفورمین جالینوس 1000 میلی گرم [داروسازی جالینوس]، قرص متفوکسیر 1000 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، قرص متفورمین فارماشیمی 1000 میلی گرم [داروسازی فارماشیمی]، قرص متفورمین حکیم 500 میلی گرم [داروسازی حکیم]، قرص پیوسته رهش گلوکودر 750 میلی گرم [داروسازی درسا دارو]، قرص پیوسته رهش آنیفورمین 750 میلی گرم [داروسازی آنی درمان]، قرص رهامت 1000 میلی گرم [داروسازی رها]، قرص متفورمین ماد 500 میلی گرم [داروسازی ماد]، قرص متفورمین روژین 500 میلی گرم [داروسازی روژین]، قرص متفورمین زاگرس دارو 1000 میلی گرم [دارویی و نهاده های زاگرس دارو پارسیان]، قرص متفورمین حکیم 1000 میلی گرم [داروسازی حکیم]، قرص ویتالوفاژ 500 میلی گرم [ویتابیوتیکس فارمد]، قرص پیوسته رهش رونوفاژ 500 میلی گرم [داروسازی روناک دارو]، قرص ریوفاژ 500 میلی گرم [داروسازی فاتک شیمی پارس]، قرص پیوسته رهش گلوکودر 1000 میلی گرم [داروسازی درسا دارو]، قرص پیوسته رهش متفورمین آذر زیست 1000 میلی گرم [آذر زیست دارو]، قرص رومتزا 500 میلی گرم [داروسازی روژین]، قرص پیوسته رهش آنیفورمین 1000 میلی گرم [آرامیس فارمد]، قرص پیوسته رهش ویتالوفاژ 1000 میلی گرم [آرامیس فارمد]، قرص گلوبت گات 500 میلی گرم [داروسازی خوارزمی]، قرص متفورمین تهران دارو 1000 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، محلول خوراکی رهامت 500 میلی گرم/5 میلی لیتر 250 میلی لیتر [داروسازی رها]، قرص نودیاکس 1000 میلی گرم [داروسازی ثنامد]، قرص پیوسته رهش متفورمین آذر زیست 500 میلی گرم [آذر زیست دارو]، قرص متفوربایوکس 1000میلی گرم [داروسازی باختر بیوشیمی]، قرص متفورمین فاخر 500 میلی گرم [داروسازی فاخر]، قرص متگلیندین 500 میلی گرم [داروسازی ایران هورمون]، قرص متفورمین اس اچ دی 500 میلی گرم [داروسازی شهر دارو]، قرص اسوه-متفورمین 1000 میلی گرم [داروسازی اسوه]، قرص اسوه-متفورمین 500 میلی گرم [داروسازی اسوه]، قرص متفورمین کیمیدارو 500 میلی گرم [داروسازی کیمیدارو]، قرص متفورمین سامی ساز 500 میلی گرم - متفورسام [داروسازی سامی ساز]، قرص متفورمین-آریا 500 میلی گرم [داروسازی آریا]، قرص متفورمین شهردارو 1000میلی گرم [داروسازی شهر دارو]، قرص متفورمین مهبان دارو 500 میلی گرم-مهبامت [داروسازی مهبان دارو]، قرص متفوربت 1000 میلی گرم [داروسازی سها]، قرص متفورمین-ناژو 500 میلی گرم [داروسازی ایران ناژو]، قرص مینو-متفورمین 500 میلی گرم [داروسازی مینو]، قرص متفورمین هگزال 500 میلی گرم [بهستان دارو]، قرص آپو متفورمین 500میلی گرم [رستا ایمن دارو]، قرص گلوکوفاژ 1000 میلی گرم [داروسازی اکتوورکو]، قرص گلوکوفاژ 500 میلی گرم [داروسازی اکتوورکو]، قرص بروت 500 میلی گرم [ساز دارو جوان]، قرص متوور 500 میلی گرم [داروسازی اکتوورکو]، قرص متفورمین هگزال 1000 میلی گرم [بهستان دارو]، قرص رهامت 500 میلی گرم [داروسازی رها]، قرص متفورمین رازک 500 میلی گرم [داروسازی رازک]، قرص گلومت 500 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، قرص گلومت 1000 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، قرص گلای-وانس 500میلی گرم- گلای وانس [داروسازی کوشان فارمد]، قرص متفورمین امین 500 میلی گرم [داروسازی امین]، قرص متفورمین امین 1000 میلی گرم [داروسازی امین]، قرص گلوکوفاژ ایکس آر 1000 میلی گرم [داروسازی اکتوورکو]، قرص متفورمین شفا 1000 میلی گرم [داروسازی شفا]، قرص اسلومت 1000 میلی گرم [آرامیس فارمد]، قرص واریو مت 1000 میلی گرم [داروسازی واریان فارمد]، قرص متفورمین-اکسیر 500 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، قرص متفوکسیر اس آر 500 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، قرص متفورمین فندا 500 میلی گرم [فن آوریهای نوین دارویی آتیه]، قرص گلوکودر 500 میلی گرم [داروسازی درسا دارو]، قرص گلوکوفاژ ایکس آر 500 میلی گرم [داروسازی اکتوورکو]، قرص گلای وانس 750 میلی گرم -گلای-وانس [داروسازی کوشان فارمد]، قرص دیگامت اس تی پی 500 میلی گرم [سونا طب پارسه]، قرص متفورمین شفا 500 میلی گرم [داروسازی شفا]، قرص متفورمین زاگرس دارو 500 میلی گرم [دارویی و نهاده های زاگرس دارو پارسیان]، قرص نودیاکس 500 میلی گرم-متفورمین ثنامد [داروسازی ثنامد]، قرص متفیدکس 500 میلی گرم [داروسازی طب مفید نیکان]، قرص متفورمین کوشان فارمد 1000 میلی گرم [داروسازی کوشان فارمد]، قرص متفورمین کوشان فارمد 500 میلی گرم [داروسازی کوشان فارمد]، قرص گلوکوفاژ ایکس آر 750 میلی گرم [داروسازی اکتوورکو]، قرص متلین 500 میلی گرم [داروسازی ساپونین ایران]، قرص دیگامت اس تی پی 1000 میلی گرم [سونا طب پارسه]، قرص واریو مت 500 میلی گرم [داروسازی واریان فارمد]
اشکال دارویی
قرص، کپسول، شربت، آمپول، ویال، کرم، ژل، پودر، ساشه، محلول
پرسش و پاسخ

پرسش دارویی درباره متفورمین

پرسش‌های عمومی پس از بررسی منتشر می‌شوند. اطلاعات شخصی و درخواست تجویز منتشر نخواهد شد.

آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۵/۰۱ اطلاعات برای آموزش عمومی و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر ارائه شده است.
فروشگاه سلامت

محصولات سلامت

منتخبی از محصولات سلامت با قیمت و موجودی به‌روز