لوزارتان

موارد بالینی، اثربخشی و آمار لوزارتان
اثربخشی لوزارتان در آزمایشات بالینی متعدد به اثبات رسیده است. این دارو به طور متوسط می‌تواند فشار خون سیستولیک (عدد بالا) را ۱۰-۲۰ میلی متر جیوه و فشار خون دیاستولیک (عدد پایین) را تا ۵-۱۰ میلی متر جیوه کاهش دهد. بر اساس مطالعات، لوزارتان در کاهش خطر سکته مغزی در بیماران مبتلا به فشار خون بالا و هایپرتروفی بطن چپ نسبت به داروهای دیگر مؤثرتر بوده است.
فارماکوکینتیک لوزارتان
الف) جذب
• جذب خوراکی: لوزارتان پس از مصرف خوراکی به خوبی جذب می‌شود، اما به دلیل عبور اول کبدی قابل توجه، فراهمی زیستی آن تقریباً ۳۳ درصد است
• زمان رسیدن به حداکثر غلظت: حداکثر غلظت لوزارتان در پلاسما معمولاً حدود ۱ ساعت پس از مصرف حاصل می‌شود
ب) توزیع
• اتصال به پروتئین: لوزارتان و متابولیت فعال اصلی آن به شدت به پروتئین‌های پلاسما (عمدتاً آلبومین) متصل می‌شوند، به طوری که اتصال هر دو حدود ۹۸ تا ۹۹ درصد است.
• حجم توزیع: حجم توزیع لوزارتان در حدود ۳۴ لیتر است که نشان‌دهنده توزیع متوسط آن در بافت‌ها است
ج) متابولیسم و فعال شدن
• متابولیسم کبدی: لوزارتان در کبد تحت متابولیسم گسترده عبور اول قرار می‌گیرد
• آنزیم‌های سیتوکروم: آنزیم‌های اصلی دخیل در متابولیسم آن شامل ایزوآنزیم‌های سیتوکروم پی ۴۵۰، به ویژه CYP2C9 و CYP3A4 هستند
• متابولیت فعال: حدود ۱۴ درصد از دوز خوراکی لوزارتان به متابولیت فعال اصلی تبدیل می‌شود. این متابولیت (EXP3174) در واقع ۱۰ تا ۴۰ برابر قوی‌تر از خود لوزارتان در مهار گیرنده‌های نوع ۱ آنژیوتانسین ۲ است و مسئول بخش عمده‌ای از فعالیت طولانی مدت دارو است.
د) دفع
نیمه عمر حذف:
• نیمه عمر حذف لوزارتان (فرم اصلی) کوتاه و تقریباً ۲ ساعت است
• نیمه عمر حذف متابولیت فعال (EXP3174) طولانی‌تر و بین ۶ تا ۹ ساعت است که همین امر اجازه می‌دهد دارو به صورت یک بار در روز تجویز شود
مسیر دفع:
دفع لوزارتان و متابولیت‌های آن از طریق دو مسیر صورت می‌گیرد:
• دفع ادراری: حدود ۴ درصد دوز به صورت داروی تغییر نیافته و حدود ۶ درصد به صورت متابولیت فعال از طریق ادرار دفع می‌شود.
• دفع صفراوی: بخش عمده‌ای از دارو و متابولیت‌های آن از طریق صفرا و سپس مدفوع دفع می‌شوند.

موارد مصرف لوزارتان
لوزارتان برای درمان چندین بیماری تجویز می‌شود:
• فشار خون بالا: لوزارتان فشار خون را به سطح طبیعی نزدیک می‌کند.
• محافظت از کلیه در بیماران دیابتی: اگر دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا دارید، لوزارتان از کلیه‌ها در برابر آسیب‌های ناشی از دیابت محافظت می‌کند.
• کاهش خطر سکته مغزی: لوزارتان می‌تواند خطر سکته مغزی را در افرادی که فشار خون بالا دارند و قلبشان بزرگ شده را کاهش دهد.
موارد مصرف لوزارتان
لوزارتان، به عنوان یک مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین ۲، به طور گسترده برای مدیریت بیماری‌های قلبی-عروقی و کلیوی استفاده می‌شود. درک دقیق موارد مصرف تأیید شده و کاربردهای خارج برچسب آن، برای بهینه‌سازی درمان بیمار حیاتی است
۱. موارد مصرف تأیید شده
این موارد، کاربردهایی هستند که اثربخشی و ایمنی لوزارتان برای آنها به طور قطعی در کارآزمایی‌های بالینی بزرگ ثابت شده و تأییدیه رسمی دریافت کرده‌اند:
الف) درمان فشار خون بالا
• توضیحات کاربردی: لوزارتان به صورت تکی یا ترکیبی با سایر داروهای ضد فشار خون، یک خط درمانی اولیه برای درمان پرفشاری خون در بزرگسالان و کودکان بالای ۶ سال است. این دارو با مهار گیرنده‌های آنژیوتانسین ۲ نوع یک، عروق را گشاد کرده و ترشح آلدوسترون را کاهش می‌دهد، که در نهایت منجر به کاهش فشار خون می‌شود
• اهمیت بالینی: کاهش فشار خون با لوزارتان، خطر حوادث قلبی-عروقی کشنده و غیرکشنده، به ویژه سکته‌های مغزی و حملات قلبی را کاهش می‌دهد. شروع دوز معمولاً ۵۰ میلی‌گرم یک بار در روز است و در صورت نیاز تا ۱۰۰ میلی‌گرم قابل افزایش است
ب) کاهش خطر سکته مغزی در بیماران مبتلا به فشار خون بالا و بزرگی بطن چپ
• توضیحات کاربردی: در بیماران مبتلا به فشار خون بالا که بزرگی بطن چپ هم دارند، لوزارتان با جلوگیری از بازسازی نامطلوب قلبی (بازسازی قلبی ناشی از آنژیوتانسین ۲)، خطر سکته مغزی را کاهش می‌دهد. این مورد در مطالعات بالینی مشخص شده است.
• اهمیت بالینی: این اندیکاسیون بسیار مهم است زیرا بزرگی بطن چپ یک ریسک فاکتور مستقل قوی برای حوادث قلبی-عروقی است. با این حال، توجه ویژه داشته باشید که شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه این مزیت کاهش خطر سکته مغزی، ممکن است برای بیماران با نژاد آفریقایی صدق نکند.
ج) درمان بیماری کلیوی دیابتی در بیماران دیابت نوع ۲ و پرفشاری خون
• توضیحات کاربردی: لوزارتان برای درمان نفروپاتی دیابتی در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ که سابقه پرفشاری خون، افزایش کراتینین سرم و دفع پروتئین (نسبت آلبومین به کراتینین ادراری مساوی یا بیشتر از ۳۰۰ میلی‌گرم بر گرم) دارند، توصیه می‌شود.
• اهمیت بالینی: لوزارتان نه تنها فشار خون را کاهش می‌دهد، بلکه دارای اثرات حفاظت‌کننده کلیوی است. این دارو از طریق کاهش فشار داخل گلومرولی، پیشرفت بیماری کلیوی را به تأخیر می‌اندازد و نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه را کم می‌کند. این امر، لوزارتان را به یک انتخاب خط اول در این جمعیت بیمار تبدیل می‌کند.
۲. موارد مصرف خارج برچسب
این موارد، کاربردهایی هستند که شواهد علمی قوی از اثربخشی آنها پشتیبانی می‌کند، اما هنوز تأییدیه رسمی نهادهای نظارتی را دریافت نکرده‌اند
الف) نارسایی قلبی
• توضیحات کاربردی: لوزارتان در مدیریت نارسایی قلبی، به ویژه در بیمارانی که عدم تحمل به مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین دارند (به دلیل سرفه یا آنژیوادم)، به عنوان یک جایگزین مؤثر استفاده می‌شود. این دارو با کاهش پیش‌بار و پس‌بار قلب، عملکرد پمپاژ قلب را بهبود می‌بخشد
• اهمیت بالینی: مسدودکننده‌های گیرنده آنژیوتانسین ۲ (مانند لوزارتان) به طور کلی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی که مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین را تحمل نمی‌کنند، توصیه می‌شوند و در مطالعات بالینی، تأثیر مثبتی بر پیامدهای مورتالیتی نشان داده‌اند
ب) سندرم مارفان
• توضیحات کاربردی: لوزارتان در بیماران مبتلا به سندرم مارفان (یک اختلال بافت همبند که اغلب منجر به اتساع ریشه آئورت و پارگی آن می‌شود) برای کُند کردن سرعت اتساع آئورت و جلوگیری از پارگی آن استفاده شده است.
• اهمیت بالینی: تحقیقات نشان داده است که لوزارتان از طریق تعدیل مسیرهای فاکتور رشد تغییر شکل‌دهنده بتا (یک واسطه اصلی در آسیب آئورت در سندرم مارفان)، دارای مزیت‌های بیشتری نسبت به داروهای مسدودکننده بتا در این زمینه است، هرچند ممکن است به صورت ترکیبی نیز استفاده شود.
ج) پیشگیری و درمان اسکار قرنیه
• توضیحات کاربردی: استفاده موضعی (به صورت قطره چشمی) از لوزارتان برای جلوگیری یا معکوس کردن اسکار قرنیه پس از آسیب یا جراحی‌های اصلاحی، یک کاربرد در حال ظهور خارج برچسب است. لوزارتان با مهار مسیر فاکتور رشد تغییر شکل‌دهنده بتا، که مسئول تشکیل فیبروبلاست‌های میوفیبروبلاست و ایجاد کدورت قرنیه است، عمل می‌کند.
• اهمیت بالینی: این کاربرد نشان‌دهنده یک رویکرد جدید برای درمان کوری ناشی از اسکار قرنیه است و می‌تواند به عنوان یک درمان کمکی پس از جراحی‌های چشمی در نظر گرفته شود.

مکانیسم اثر لوزارتان
لوزارتان در دسته داروهای مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین ۲ قرار می‌گیرد و عملکرد خود را از طریق مهار انتخابی سیستم رنین-آنژیوتانسین انجام می‌دهد.
• هدف اصلی: لوزارتان و متابولیت فعال آن، گیرنده‌های نوع ۱ آنژیوتانسین ۲ را به صورت رقابتی و انتخابی مسدود می‌کنند. آنژیوتانسین ۲، که محصول نهایی سیستم رنین-آنژیوتانسین است، قوی‌ترین پپتید فعال عروقی است که مسئول انقباض عروق و تحریک ترشح آلدوسترون است.
• اثر مهار کنندگی: با مسدود شدن گیرنده‌های نوع ۱، اثرات مضر آنژیوتانسین ۲ مهار می‌شود. این اثرات شامل موارد زیر است:
• گشاد شدن عروق: از انقباض عروق جلوگیری می‌کند و مقاومت عروقی محیطی را کاهش می‌دهد
• کاهش آلدوسترون: ترشح آلدوسترون از غده فوق کلیه را مهار می‌کند، که به نوبه خود منجر به افزایش دفع سدیم و آب و کاهش حجم پلاسما می‌شود
• کاهش پاسخ فشاری: پاسخ‌های سریع و کُند فشار خون ناشی از آنژیوتانسین ۲ را مهار می‌کند
• حفاظت اندام: از تکثیر سلولی و افزایش حجم عضلانی قلب ناشی از آنژیوتانسین ۲ جلوگیری کرده و اثرات حفاظتی بر کلیه در بیماران دیابتی اعمال می‌کند.
• افزایش سطوح رنین و آنژیوتانسین: مهار گیرنده‌های نوع ۱، بازخورد منفی بر روی ترشح رنین را از بین می‌برد. در نتیجه، سطح رنین و آنژیوتانسین ۲ در پلاسما افزایش می‌یابد، اما این افزایش نمی‌تواند اثرات خود را از طریق گیرنده‌های نوع ۱ اِعمال کند.
• اثر یوریکوزوریک (دفع اسید اوریک): لوزارتان دارای یک اثر اضافی منحصر به فرد است. این دارو با مهار یک ناقل اسید اوریک در کلیه، باعث افزایش دفع اسید اوریک از طریق ادرار می‌شود. این خاصیت می‌تواند به کاهش سطح اسید اوریک سرم در برخی بیماران کمک کند

مقدار مصرف لوزارتان
دوز مصرفی لوزارتان توسط پزشک و بر اساس نوع بیماری و وضعیت شما تعیین می‌شود.
• برای فشار خون بالا: دوز اولیه معمولاً ۵۰ میلی‌گرم یک بار در روز است. ممکن است پزشک پس از چند هفته آن را به ۱۰۰ میلی‌گرم افزایش دهد.
• برای محافظت از کلیه: دوز معمولاً ۵۰ میلی‌گرم در روز است و ممکن است تا ۱۰۰ میلی‌گرم افزایش یابد.
نکته مهم: لوزارتان برای استفاده در کودکان زیر ۶ سال توصیه نمی‌شود. در کودکان ۶ تا ۱۶ سال، دوز بر اساس وزن بدن محاسبه می‌شود.

توصیه‌های دارویی
• پیش از مصرف: قبل از شروع لوزارتان، لیست کامل داروهای خود را به پزشک بگویید.
• فراموشی مصرف: در صورت فراموش کردن یک دوز، به محض یادآوری مصرف کنید، مگر اینکه زمان دوز بعدی نزدیک باشد.
• بهترین زمان مصرف: بهترین زمان، همان ساعتی است که هر روز مصرف می‌کنید.
• نحوه استفاده: لوزارتان به شکل قرص است که باید با آب مصرف شود.
توصیه های دارویی لوزارتان
۱. توصیه‌های دارویی ویژه پزشک
نکات حیاتی پیش از شروع درمان و در طول آن
• منع مصرف در بارداری: لوزارتان در دوران بارداری (به ویژه سه ماهه دوم و سوم) مطلقاً ممنوع است و می‌تواند باعث آسیب یا مرگ جنین شود. در صورت تشخیص بارداری، درمان باید فوراً قطع و با داروی جایگزین مشورت شود.
• پایش عملکرد کلیه و پتاسیم: به دلیل خطر افزایش پتاسیم خون و احتمال اختلال عملکرد کلیوی، سطح پتاسیم سرم، کراتینین و نیتروژن اوره خون بیمار باید به طور دوره‌ای و منظم، خصوصاً پس از شروع درمان یا افزایش دوز، پایش شود.
• احتیاط در بیماران کم حجم: در بیمارانی که دچار کاهش حجم داخل عروقی هستند (مانند بیمارانی که دوز بالای دیورتیک مصرف می‌کنند، یا دچار اسهال و استفراغ شدید هستند)، توصیه می‌شود دوز شروع لوزارتان از ۲۵ میلی‌گرم در روز (به جای دوز استاندارد ۵۰ میلی‌گرم) استفاده شود تا از افت شدید فشار خون جلوگیری شود.
• منع مصرف همزمان با آلیسکیرن: استفاده همزمان لوزارتان با آلیسکیرن (داروی دیگر کاهنده فشار خون) در بیماران مبتلا به دیابت یا نارسایی متوسط تا شدید کلیه ممنوع است. این ترکیب خطر عوارض جدی قلبی-کلیوی و افزایش پتاسیم را به شدت بالا می‌برد.
• تنظیم دوز در نارسایی کبدی: در بیماران با اختلال خفیف تا متوسط کبدی، دوز شروع توصیه شده ۲۵ میلی‌گرم در روز است، زیرا غلظت لوزارتان و متابولیت فعال آن ممکن است در این بیماران افزایش یابد.
• خاصیت اوریکوزوریک: لوزارتان خاصیتی منحصر به فرد در کاهش سطح اسید اوریک سرم دارد. این ویژگی می‌تواند در بیمارانی که همزمان با فشار خون بالا، مبتلا به نقرس نیز هستند، یک مزیت درمانی محسوب شود.
• تیتراسیون دوز: برای اکثر اندیکاسیون‌ها، دوز شروع ۵۰ میلی‌گرم یک بار در روز است و در صورت نیاز، برای پاسخ درمانی یا محافظت بهینه کلیه (در نفروپاتی دیابتی) می‌توان دوز را به ۱۰۰ میلی‌گرم یک بار در روز افزایش داد.
۲. توصیه‌های دارویی ویژه بیمار
نحوه مصرف و اقدامات ایمنی
• زمان و روش مصرف: لوزارتان را دقیقاً طبق دستور پزشک و ترجیحاً هر روز در ساعت مشخصی مصرف کنید. می‌توان دارو را همراه یا بدون غذا میل کرد
• پرهیز از قطع ناگهانی: حتی اگر احساس بهتری دارید، دارو را بدون مشورت با پزشک قطع نکنید، زیرا فشار خون بالا اغلب علامتی ندارد و قطع دارو می‌تواند خطر سکته مغزی یا حمله قلبی را افزایش دهد
• خطر بارداری: اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، فوراً پزشک خود را مطلع کنید. مصرف لوزارتان در دوران بارداری به جنین آسیب می‌رساند
• پرهیز از مکمل‌های پتاسیم: از مصرف خودسرانه مکمل‌های پتاسیم یا جایگزین‌های نمک حاوی پتاسیم خودداری کنید، مگر اینکه پزشک شما آن را توصیه کرده باشد. این کار می‌تواند منجر به افزایش خطرناک پتاسیم در خون شود
• عوارض احتمالی اولیه: ممکن است پس از مصرف اولین دوز، دچار سرگیجه یا سبکی سر شوید. برای کاهش این حالت، هنگام برخاستن از حالت نشسته یا خوابیده، آهسته بلند شوید. اگر این علائم شدید یا مداوم شدند، به پزشک اطلاع دهید
• علائم هشداردهنده: در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، فوراً با اورژانس یا پزشک تماس بگیرید:
• علائم واکنش حساسیتی شدید: تورم صورت، لب‌ها، زبان یا گلو، و مشکل در تنفس
• علائم افزایش شدید پتاسیم خون: ضعف عضلانی، ضربان قلب نامنظم، یا احساس سوزن سوزن شدن
• علائم مشکلات کلیوی: کاهش شدید حجم ادرار یا احساس خستگی غیرعادی
• هنگام بیماری حاد: اگر دچار اسهال، استفراغ یا تعریق شدید شده‌اید، حتماً پزشک خود را در جریان بگذارید، زیرا کم‌آبی بدن می‌تواند خطر افت فشار خون یا مشکلات کلیوی را هنگام مصرف لوزارتان افزایش دهد

منع مصرف لوزارتان در بیماری‌ها، بارداری و شیردهی
• بارداری: مصرف لوزارتان در دوران بارداری اکیداً ممنوع است، به‌ویژه در سه ماهه دوم و سوم، زیرا می‌تواند به جنین آسیب جدی برساند.
• شیردهی: مصرف آن در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود.
• بیماری‌ها: اگر به مشکلات شدید کبدی یا تنگی دوطرفه شریان کلیوی مبتلا هستید، مصرف لوزارتان باید با احتیاط و تحت نظر پزشک باشد.
منع مصرف لوزارتان
۱. منع مصرف در بیماری‌ها
لوزارتان در شرایط بالینی زیر مطلقاً منع مصرف دارد یا باید با احتیاط فراوان و تعدیل دوز استفاده شود:
• حساسیت مفرط: در بیمارانی که به هر جزء از لوزارتان یا سایر داروهای هم‌گروه (مسدودکننده‌های گیرنده آنژیوتانسین ۲) واکنش‌های حساسیتی نشان داده‌اند
• نارسایی شدید کبدی: از آنجایی که لوزارتان به طور گسترده در کبد متابولیزه می‌شود و غلظت پلاسمایی آن در بیماران سیروزی به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد، مصرف آن در بیماران با نارسایی شدید کبدی منع مصرف دارد. در بیماران با اختلال خفیف تا متوسط کبدی، دوز شروع باید کاهش یابد (معمولاً ۲۵ میلی‌گرم یک بار در روز)
• استفاده همزمان با آلیسکیرن: استفاده همزمان لوزارتان با آلیسکیرن (یک مهارکننده مستقیم رنین) در بیماران مبتلا به دیابت شیرین یا بیماران مبتلا به اختلال عملکرد کلیه متوسط تا شدید (نرخ فیلتراسیون گلومرولی کمتر از ۶۰ میلی‌لیتر بر دقیقه بر ۱.۷۳ متر مربع) منع مصرف دارد، زیرا خطر نارسایی کلیوی، افت فشار خون و هیپرکالمی را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد
• تنگی شریان کلیوی دوطرفه یا تنگی شریان کلیه منفرد: اگرچه منع مصرف مطلق نیست، اما باید با احتیاط شدید استفاده شود. در این بیماران، عملکرد کلیه به شدت به فعالیت سیستم رنین-آنژیوتانسین وابسته است و مهار آن می‌تواند منجر به کاهش حاد فیلتراسیون گلومرولی، افزایش کراتینین سرم و نارسایی حاد کلیه شود
۲. منع مصرف در بارداری و شیردهی
لوزارتان در دوران بارداری و شیردهی منع مصرف جدی دارد و نیازمند مشاوره دقیق پزشک با بیمار است
الف) بارداری
منع مصرف مطلق در سه ماهه دوم و سوم:
لوزارتان و سایر داروهایی که مستقیماً بر سیستم رنین-آنژیوتانسین اثر می‌گذارند، در این مراحل از بارداری به شدت خطرناک هستند. مصرف در این دوران می‌تواند منجر به آسیب جدی و حتی مرگ جنین در حال رشد شود. این آسیب‌ها شامل موارد زیر است:
• کاهش عملکرد کلیه جنین که می‌تواند منجر به نارسایی کلیه جنین شود
• کاهش میزان مایع آمنیوتیک، که می‌تواند به هیپوپلازی ریوی و تغییر شکل‌های اسکلتی جنین منجر شود
توصیه بالینی:
• به محض تشخیص بارداری، مصرف لوزارتان باید فورا قطع و درمان جایگزین ایمن‌تری برای فشار خون (مانند متیل‌دوپا یا لابتالول) جایگزین شود
• در صورت برنامه‌ریزی برای بارداری، باید قبل از لقاح، دارو با مشاوره پزشک متخصص تغییر داده شود
ب) شیردهی
• عدم توصیه: اگرچه میزان ورود لوزارتان به شیر مادر ممکن است کم باشد، اما به دلیل ریسک بالقوه افت فشار خون در نوزاد و اطلاعات ناکافی در مورد ایمنی درازمدت، مصرف لوزارتان در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود
• توصیه بالینی: در صورت لزوم درمان ضد فشار خون در مادر شیرده، اغلب داروهای جایگزین با پروفایل ایمنی بهتر (مانند مسدودکننده‌های بتا خاص یا برخی داروهای دیگر) ترجیح داده می‌شوند
۳. منع مصرف در کودکان
استفاده از لوزارتان در جمعیت اطفال محدودیت‌های خاصی دارد که پزشک باید به آن توجه کند:
• کودکان زیر ۶ سال: ایمنی و اثربخشی لوزارتان در کودکان زیر ۶ سال برای درمان پرفشاری خون هنوز به طور کامل ثابت نشده و توصیه نمی‌شود
• کودکان با کاهش شدید عملکرد کلیه: لوزارتان در کودکانی که نرخ فیلتراسیون گلومرولی آنها کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر بر دقیقه بر ۱.۷۳ متر مربع است، توصیه نمی‌شود، زیرا داده‌های کافی در این مورد وجود ندارد و خطر آسیب کلیوی وجود دارد
• دوزینگ: برای کودکان بالای ۶ سال، دوز دارو بر اساس وزن بدن تعیین می‌شود و باید تحت نظارت دقیق برای جلوگیری از افت فشار خون باشد

مراقبت‌های پس از درمان
اگر پزشک تصمیم به قطع مصرف لوزارتان گرفت، ممکن است داروی دیگری را جایگزین کند. مهم است که فشار خون خود را به طور منظم پایش کنید تا مطمئن شوید که تحت کنترل است.
هشدارها
لوزارتان در برخی افراد می‌تواند باعث افت فشار خون شود. اگر احساس سرگیجه، ضعف یا غش کردید، با پزشک تماس بگیرید.
این دارو ممکن است بر روی برخی آزمایشات، مانند آزمایش عملکرد کلیه، تأثیر بگذارد.
میزان وابستگی یا اعتیاد به لوزارتان
لوزارتان دارویی اعتیادآور نیست و هیچ وابستگی جسمی یا روانی ایجاد نمی‌کند.
هشدار ها لوزارتان
تجویز لوزارتان مستلزم نظارت دقیق بالینی و آگاهی کامل از هشدارهای مهمی است که بر ایمنی بیمار، به ویژه در شرایط خاص، تأثیر می‌گذارد. مهم‌ترین هشدارها به شرح زیر است:
۱. سمیت جنینی (خطر مطلق در بارداری)
• لوزارتان در صورت استفاده در دوران بارداری، به ویژه در سه ماهه دوم و سوم، می‌تواند به جنین آسیب جدی و حتی کشنده وارد کند. داروهایی که مستقیماً بر سیستم رنین-آنژیوتانسین اثر می‌گذارند، می‌توانند موجب آسیب کلیوی جنین، کاهش شدید مایع آمنیوتیک، هیپوپلازی ریوی، اختلال در شکل‌گیری اسکلتی و مرگ جنین شوند
• اقدام ضروری: به محض تشخیص بارداری، مصرف لوزارتان باید فورا قطع و درمان جایگزین تحت نظر متخصص آغاز شود
۲. اختلال و نارسایی کلیه
• لوزارتان می‌تواند در بیماران مستعد، به ویژه آن‌هایی که عملکرد کلیه‌شان به فعالیت سیستم رنین-آنژیوتانسین وابسته است، باعث بدتر شدن عملکرد کلیه و حتی نارسایی حاد کلیه شود
• بیماران در معرض خطر:
• بیماران مبتلا به تنگی شریان کلیوی دوطرفه یا تنگی شریان کلیه منفرد
• بیماران با نارسایی احتقانی قلب شدید
• بیماران با کاهش حجم خون یا کاهش شدید سدیم
• نظارت: پایش دوره‌ای عملکرد کلیه (مانند کراتینین و نیتروژن اوره خون) در این بیماران ضروری است. در صورت مشاهده کاهش قابل توجه در عملکرد کلیه، قطع یا کاهش دوز دارو باید در نظر گرفته شود.
۳. افزایش پتاسیم خون (هیپرکالمی)
• مهار سیستم رنین-آنژیوتانسین با لوزارتان می‌تواند منجر به افزایش سطح پتاسیم سرم شود. این اثر در برخی جمعیت‌ها اهمیت بالینی بیشتری دارد و نیازمند نظارت مستمر است.
• بیماران در معرض خطر:
• بیماران مبتلا به اختلال عملکرد کلیه
• بیماران با دیابت شیرین
• بیماران مسن
• بیمارانی که به طور همزمان داروهایی مصرف می‌کنند که پتاسیم را افزایش می‌دهند (مانند داروهای نگهدارنده پتاسیم، مکمل‌های پتاسیم، یا هپارین)
• نظارت: اندازه‌گیری منظم سطح پتاسیم سرم باید انجام شود
۴. افت فشار خون علامت‌دار
• لوزارتان، به ویژه پس از دوز اولیه، می‌تواند در برخی بیماران باعث افت فشار خون علامت‌دار شود
• بیماران در معرض خطر: بیمارانی که دارای کاهش حجم داخل عروقی یا کمبود سدیم هستند، مانند افرادی که دوز بالایی از دیورتیک‌ها مصرف می‌کنند، تحت محدودیت شدید نمک در رژیم غذایی هستند، یا دچار اسهال یا استفراغ شدید هستند
• اقدام پیشگیرانه: باید قبل از شروع درمان با لوزارتان، وضعیت کاهش حجم یا نمک بیمار اصلاح شود و یا در صورت امکان، دوز شروع کمتری توصیه گردد
۵. آنژیوادم
• اگرچه آنژیوادم با مسدودکننده‌های گیرنده آنژیوتانسین ۲ کمتر از مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین شایع است، اما یک خطر بالقوه و جدی است. آنژیوادم ممکن است صورت، لب‌ها، زبان، گلو و حنجره را درگیر کند که می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد
• هشدار ویژه: بیمارانی که سابقه آنژیوادم ناشی از مصرف مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین دارند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آنژیوادم با لوزارتان باشند. در صورت بروز هرگونه تورم، دارو باید فوراً قطع شود و اقدامات درمانی اضطراری صورت پذیرد
۶. اختلال عملکرد کبدی
• در بیماران با سابقه اختلال کبدی، غلظت پلاسمایی لوزارتان و متابولیت فعال آن افزایش می‌یابد
• احتیاط و دوز اولیه: در بیماران با اختلال خفیف تا متوسط کبدی، دوز شروع باید کاهش یابد. مصرف لوزارتان در بیماران با نارسایی شدید کبدی منع مصرف دارد

منع مصرف لوزارتان در بیماری‌ها، بارداری و شیردهی
• بارداری: مصرف لوزارتان در دوران بارداری اکیداً ممنوع است، به‌ویژه در سه ماهه دوم و سوم، زیرا می‌تواند به جنین آسیب جدی برساند.
• شیردهی: مصرف آن در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود.
• بیماری‌ها: اگر به مشکلات شدید کبدی یا تنگی دوطرفه شریان کلیوی مبتلا هستید، مصرف لوزارتان باید با احتیاط و تحت نظر پزشک باشد.
مصرف در بارداری لوزارتان
گروه D
استفاده نشود: شواهدی دال بر خطر مرگ جنین با مصرف این دارو در دوران بارداری وجود دارد. این شواهد به واسطه تحقیقات، تجربه عرضه در بازار و یا مطالعات انسانی به دست آمده است. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است

منع مصرف لوزارتان در بیماری‌ها، بارداری و شیردهی
• بارداری: مصرف لوزارتان در دوران بارداری اکیداً ممنوع است، به‌ویژه در سه ماهه دوم و سوم، زیرا می‌تواند به جنین آسیب جدی برساند.
• شیردهی: مصرف آن در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود.
• بیماری‌ها: اگر به مشکلات شدید کبدی یا تنگی دوطرفه شریان کلیوی مبتلا هستید، مصرف لوزارتان باید با احتیاط و تحت نظر پزشک باشد.

عوارض جانبی لوزارتان و مدیریت آن‌ها
لوزارتان معمولاً عوارض جانبی کمی دارد. اما برخی از آن‌ها ممکن است رخ دهند:
شایع‌ترین (بیش از ۱۰%):
• سرگیجه و سبکی سر که این عارضه اغلب در شروع درمان رخ می‌دهد. برای مدیریت آن، هنگام بلند شدن به آرامی حرکت کنید.
• درد کمر و عضلانی.
کمتر شایع (۱% تا ۱۰%):
• احتقان بینی یا علائم شبیه سرماخوردگی.
• اسهال.
نادر اما جدی (کمتر از ۱%):
• تورم صورت، لب‌ها، زبان یا گلو (آنژیوادم) که اگر این اتفاق افتاد، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
• افزایش پتاسیم خون (هایپرکالمی) که با آزمایش خون قابل تشخیص است.
• مشکلات کلیوی.
عوارض جانبی لوزارتان
عوارض شایع (۱-۱۰٪):
• عصبی مرکزی: سرگیجه، سردرد، بی‌خوابی، خستگی
• تنفسی: عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی، احتقان بینی
• اسکلتی-عضلانی: درد کمر، درد عضلانی
عوارض کمتر شایع (کمتر از ۱٪):
• قلبی-عروقی: تپش قلب، افت فشار خون
• پوستی: کهیر، خارش، حساسیت به نور خورشید
• گوارشی: تهوع، اسهال
• متابولیک: افزایش پتاسیم خون (هایپرکالمی)
عوارض نادر اما جدی:
• آنژیوادم: تورم سریع صورت، لب‌ها، زبان یا گلو که یک واکنش آلرژیک جدی است
• نارسایی حاد کلیوی : آسیب ناگهانی به کلیه‌ها
• سمیت کبدی : آسیب به بافت کبد

تداخلات دارویی لوزارتان
لوزارتان می‌تواند با برخی داروها تداخل داشته باشد. این تداخلات ممکن است اثربخشی دارو را کم یا خطر عوارض جانبی را زیاد کنند. به قسمت تداخلات توضیحات تخصصی در ادامه همین مطالب مراجعه کنید.
تداخلات با غذا و باید و نبایدهای غذایی
لوزارتان را می‌توان با غذا یا بدون آن مصرف کرد. با این حال، برخی نکات غذایی مهم هستند:
• سدیم: یک رژیم غذایی با سدیم کم، به اثرگذاری بهتر لوزارتان کمک می‌کند.
• پتاسیم: از مصرف بیش از حد غذاهای غنی از پتاسیم مانند موز، پرتقال و سبزیجات سبز تیره خودداری کنید، مگر اینکه پزشک توصیه کرده باشد.
تداخلات دارویی لوزارتان
1. تداخلات دارویی
۱. داروهای افزایش‌دهنده پتاسیم
این تداخل یکی از مهم‌ترین و بالقوه خطرناک‌ترین تداخلات لوزارتان است. لوزارتان می‌تواند باعث افزایش سطح پتاسیم خون (هایپرکالمی) شود. مصرف همزمان آن با داروهایی که خود نیز پتاسیم را افزایش می‌دهند، می‌تواند خطر هایپرکالمی را به شدت بالا ببرد
نوع تداخل:
هم‌افزایی در افزایش سطح پتاسیم خون
اثرات:
هایپرکالمی می‌تواند باعث آریتمی‌های قلبی خطرناک و حتی مرگ شود
داروهای مرتبط:
• مکمل‌های پتاسیم: تمامی مکمل‌های پتاسیم خوراکی یا تزریقی
• دیورتیک‌های نگهدارنده پتاسیم: اسپیرونولاکتون تریامترن آمیلوراید
• هپارین : به خصوص در دوزهای بالا
• مهارکننده‌های ACE: مانند لیزینوپریل، انالاپریل و رامی‌پریل
۲. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs)
نوع تداخل:
فارماکودینامیک و فارماکوکینتیک
اثرات:
این داروها می‌توانند اثر کاهش‌دهنده فشار خون لوزارتان را بی اثر کنند. همچنین، در بیماران با عملکرد کلیوی ضعیف یا در بیماران مسن، مصرف همزمان NSAIDs با لوزارتان می‌تواند خطر آسیب حاد کلیوی را به شدت افزایش دهد
داروهای مرتبط:
• ایبوپروفن
• ناپروکسن
• سلکوکسیب
• دیکلوفناک
۳. سایر داروهای کاهنده فشار خون
نوع تداخل:
هم‌افزایی در کاهش فشار خون
اثرات:
مصرف همزمان لوزارتان با سایر داروهای فشار خون ممکن است منجر به افت شدید فشارخون شود. این تداخل به ویژه در ترکیب با مهارکننده‌های ACE یا ARBهای دیگر خطرناک است
داروهای مرتبط:
• مهارکننده‌های ACE: مانند لیزینوپریل، انالاپریل
• ARBهای دیگر: مانند والزارتان یا کاندسارتان
• آلیسکرین : این ترکیب در بیماران دیابتی یا با اختلال کلیوی ممنوع است
• دیورتیک‌ها: به ویژه در ابتدای درمان
• مسدودکننده‌های کانال کلسیم: مانند آملودیپین، نیفیدیپین
• بتابلاکرها: مانند متوپرولول، پروپرانولول، آتنولول
۴. لیتیم
نوع تداخل:
تجمع لیتیم در خون
اثرات:
لوزارتان می‌تواند غلظت لیتیم در خون را افزایش دهد، که منجر به مسمومیت با لیتیم می‌شود. علائم مسمومیت با لیتیم شامل لرزش، تهوع، اسهال و گیجی است
داروهای مرتبط:
لیتیم کربنات
۵. داروهای متابولیزه‌شونده توسط آنزیم‌های CYP
نوع تداخل:
تأثیر بر متابولیسم لوزارتان
اثرات:
برخی داروها ممکن است بر روی آنزیم‌های کبدی (CYP2C9 و CYP3A4) که لوزارتان را متابولیزه می‌کنند، تأثیر بگذارند و سطح دارو در خون را تغییر دهند
داروهای مرتبط:
• فلوکونازول : یک مهارکننده CYP2C9، که می‌تواند سطح متابولیت فعال لوزارتان را کاهش دهد و اثربخشی آن را کم کند
• ریفامپین : یک القاکننده آنزیمی، که می‌تواند سطح لوزارتان را در بدن کاهش دهد
۶. الکل
نوع تداخل:
هم‌افزایی در کاهش فشار خون
عواقب:
مصرف الکل همراه با لوزارتان می‌تواند اثر کاهش فشار خون را تقویت کرده و خطر سرگیجه و افت فشار خون را افزایش دهد
۷. سایر تداخلات
• کورتیکواستروئیدها : مانند پردنیزون . مصرف همزمان با لوزارتان ممکن است اثربخشی لوزارتان را کم کند
• داروهایی که باعث افت فشار خون وضعیتی می‌شوند: مانند برخی از داروهای ضد افسردگی و آنتی‌سایکوتیک‌ها. مصرف همزمان با لوزارتان می‌تواند خطر افت فشار خون را افزایش دهد.
• برخی از داروهای ضد قارچ و ضد ویروس: مانند کتوکونازول و ریتوناویر ، که می‌توانند بر متابولیسم لوزارتان تأثیر بگذارند.
توصیه مهم:
قبل از شروع مصرف هر دارویی، لیست کامل تمامی داروهای تجویزی، بدون نسخه و مکمل‌های گیاهی خود را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید تا از تداخلات احتمالی جلوگیری شود.
کاهش اثرات داروها توسط لوزارتان:
آنژیوتانسین II
کاهش اثرات لوزارتان توسط داروها:
آمفتامین‌ها، بریگاتینیب، برومپریدول، مهارکننده‌های متوسط CYP2C9، القاکننده‌های متوسط و قوی CYP3A4، دابرافنیب، دفراسیروکس، دکس متیل‌فنیدات، انزالوتامید، اردافیتینیب، گیاهان (با خاصیت افزاینده فشارخون)، ایووسیدنیب، متیل‌فنیدات، میتوتان، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، ریفامپین، ساریلومب، سیلتوکسیمب، توسیلیزومب، یوهیمبین
افزایش اثرات داروها توسط لوزارتان:
آمیفوستین، مهارکننده‌های آنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین، داروهای ضد سایکوز (نسل دوم [آتیپیکال])، برومپریدول، سیکلوسپورین (سیستمیک)، دروسپیرنون، دولوکستین، داروهای کاهنده فشارخون، فرآورده‌های حاوی لوودوپا، لیتیم، نیتروپروسید، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، فولکودین، دیورتیک های نگهدارنده پتاسیم، سدیم فسفات‌ها، تاکرولیموس (سیستمیک)
افزایش اثرات لوزارتان توسط داروها:
آلفوزوسین، آلیسکایرن، فرآورده‌های ترکیبی ضدویروس هپاتیت سی، باربیتورات ها، بنپریدول، بریگاتینیب، بریمونیدین (موضعی)، مهارکننده‌های متوسط CYP2C9، داپوکستین، دیازوکسید، اپلرنون، هپارین، هپارین (با وزن مولکولی پایین)، گیاهان (با خاصیت کاهنده فشارخون)، لورمتازپام، مولسی‌دومین، نفتوپیدیل، نیسرگولین، نیکوراندیل، اوبینوتوزومب، پنتوکسی فیلین، مهارکننده‌های فسفودی استراز 5، نمک‌های پتاسیم، آنالوگ‌های پروستاسیکلین، کیناگولید، رانولازین، تولواپتان، تری‌متوپریم
۲. تداخل لوزارتان با غذا و خوراکی‌ها
• تداخل با غذا: لوزارتان را می‌توان همراه یا بدون غذا مصرف کرد. اگرچه غذا جذب لوزارتان را کمی کند می‌کند، اما تأثیر قابل توجهی بر کارایی بالینی آن ندارد.
• آب گریپ‌فروت: برخی داده‌ها نشان می‌دهند که آب گریپ‌فروت ممکن است غلظت لوزارتان در بدن را کاهش داده و اثربخشی آن را کم کند. توصیه می‌شود از مصرف مقادیر زیاد آن خودداری شود.
• جایگزین‌های نمک: اکثر جایگزین‌های نمک، حاوی پتاسیم هستند. استفاده از آن‌ها در بیماران تحت درمان با لوزارتان، به دلیل خطر بالقوه افزایش پتاسیم خون، باید با احتیاط و تحت نظر پزشک باشد.
۳. تداخل لوزارتان در آزمایش‌های تشخیصی
لوزارتان می‌تواند در نتایج برخی آزمایش‌های آزمایشگاهی تأثیر بگذارد:
• افزایش سطح پتاسیم سرم: لوزارتان می‌تواند سطح پتاسیم خون را افزایش دهد. پایش دوره‌ای پتاسیم ضروری است.
• افزایش کراتینین و نیتروژن اوره خون: به ویژه در بیماران با عملکرد کلیوی ضعیف، لوزارتان می‌تواند باعث افزایش این نشانگرهای اختلال کلیه شود. پایش منظم عملکرد کلیه لازم است.
• آزمایش‌های عملکرد کبدی: به ندرت ممکن است افزایش خفیف آنزیم‌های کبدی مشاهده شود.

نکات در خصوص شرایط نگهداری لوزارتان
لوزارتان را در دمای اتاق، دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگهداری کنید. آن را از دسترس کودکان دور نگه دارید.

مسمومیت با لوزارتان
اوردوز لوزارتان می‌تواند منجر به افت شدید فشار خون و ضربان قلب نامنظم شود. در صورت مصرف بیش از حد دارو، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

نام‌های تجاری

قرص لوزارتان زاگروس دارو 25 میلی گرم [دارویی و نهاده های زاگرس دارو پارسیان]، قرص لوزکسیر 25 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، قرص لوزارتان ماد 50 میلی گرم [داروسازی ماد]، قرص لوزارتان زاگروس دارو 50 میلی گرم [دارویی و نهاده های زاگرس دارو پارسیان]، قرص لوزارتان ماد 25 میلی گرم [داروسازی ماد]، قرص لوزاژین 25 میلی گرم [داروسازی ثنامد]، قرص لوزاژین 50 میلی گرم [داروسازی ثنامد]، قرص لوزکسیر 50 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، قرص لوزامد 25 میلی گرم [داروسازی مداوا]، قرص لوزاتن 50 میلی گرم [دارو پخش - کارخانه]، قرص پوزارکس 50 میلی گرم [داروسازی پور سینا]، قرص لوزامد 50 میلی گرم [داروسازی مداوا]، قرص لوزارتان-تدافارم 50 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، قرص لوستار 50 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، قرص لوتنسین 50 میلی گرم [داروسازی ایران هورمون]، قرص لوزن 25 میلی گرم [داروسازی البرز دارو]، قرص لوزاتن 25 میلی گرم [دارو پخش - کارخانه]، قرص لوزار 25 میلی گرم [داروسازی رازک]، قرص لوزارتان لقمان 25 میلی گرم [داروسازی لقمان]، قرص پوزارکس 25 میلی گرم [داروسازی پور سینا]، قرص خط دار لوستار 25 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، قرص لوزارتان-تدافارم 25 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، قرص لوزارتان فارماشیمی 25 میلی گرم [داروسازی فارماشیمی]، قرص لوزار 50 میلی گرم [داروسازی رازک]، قرص لوتنسین 25 میلی گرم [داروسازی ایران هورمون]، قرص لوزارتان کیمیدارو 25 میلی گرم [داروسازی کیمیدارو]، قرص کاردیوسان 25 میلی گرم [داروسازی ابوریحان]، قرص کاردیوسان 50 میلی گرم [داروسازی ابوریحان]، قرص لوزاور 50 میلی گرم [داروسازی اکتوورکو]، قرص لوزاور 25 میلی گرم [داروسازی اکتوورکو]، قرص لوزارتان-حکیم 25 میلی گرم [داروسازی حکیم]، قرص لوزارتان درسا 50 میلی گرم [داروسازی درسا دارو]، قرص لوزارتان-اکسیر 50 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، قرص لوزارتان ثنامد 25 میلی گرم [داروسازی ثنامد]، قرص لوزارتان ثنامد 50 میلی گرم [داروسازی ثنامد]، قرص لوزارتان درسا 25 میلی گرم [داروسازی درسا دارو]، قرص لوزارتان اس تی پی 50 میلی گرم [سونا طب پارسه]، قرص لوزارتان امین 25 میلی گرم [داروسازی امین]، قرص لوزارتان مفید 25 میلی گرم [داروسازی طب مفید نیکان]، قرص لوزارتان اس تی پی 25 میلی گرم [سونا طب پارسه]، قرص لوزارتان امین 50 میلی گرم [داروسازی امین]، قرص لوزارتان-اکسیر 25 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، LOSARTAN ZAGROS DAROU 25 MG Tablet [دارویی و نهاده های زاگرس دارو پارسیان]، LOSEXIR 25 mg Tablet [داروسازی اکسیر]، LOSARTAN MAAD 50 MG Tablet [داروسازی ماد]، LOSARTAN ZAGROS DAROU 50 MG Tablet [دارویی و نهاده های زاگرس دارو پارسیان]، LOSARTAN MAAD 25 MG Tablet [داروسازی ماد]، LOZAGIN 25 mg Tablet [داروسازی ثنامد]، LOZAGIN 50 mg Tablet [داروسازی ثنامد]، LOSEXIR 50 mg Tablet [داروسازی اکسیر]، LOZAMOD 25MG TAB [داروسازی مداوا]، LOZATEN 50MG TAB [دارو پخش - کارخانه]، POZZAREX 50MG TAB [داروسازی پور سینا]، LOZAMOD 50MG TAB [داروسازی مداوا]، LOSARTAN-TEDAPHARM 50MG TAB [داروسازی تهران دارو]، LOSTAR 50MG FC TAB [داروسازی دکتر عبیدی]، LOTENSIN 50MG TAB [داروسازی ایران هورمون]، LOZEN 25MG TAB [داروسازی البرز دارو]، LOZATEN 25 TAB [دارو پخش - کارخانه]، LOZAR 25MG TAB [داروسازی رازک]، LOSARTAN LOGHMAN 25MG TAB [داروسازی لقمان]، POZZAREX 25MG TAB [داروسازی پور سینا]، LOSTAR 25MG FC TAB [داروسازی دکتر عبیدی]، LOSARTAN-TEDAPHARM 25MG TAB [داروسازی تهران دارو]، LOSARTAN PHARMACHEMIE 25MG TAB [داروسازی فارماشیمی]، LOZAR 50MG TAB [داروسازی رازک]، LOTENSIN 25MG TAB [داروسازی ایران هورمون]، LOSARTAN CHEMIDAROU 25MG TAB [داروسازی کیمیدارو]، CARDIOSAN 25MG TAB [داروسازی ابوریحان]، CARDIOSAN 50MG TAB [داروسازی ابوریحان]، LOSAVER 50MG TAB [داروسازی اکتوورکو]، LOSAVER 25MG TAB [داروسازی اکتوورکو]، LOSARTAN-HAKIM 25MG TAB [داروسازی حکیم]، LOSARTAN DORSA 50 MG TAB [داروسازی درسا دارو]، LOSARTAN-EXIR 50MG TAB [داروسازی اکسیر]، LOSARTAN SANA MED 25 MG Tablet [داروسازی ثنامد]، LOSARTAN SANA MED 50 MG Tablet [داروسازی ثنامد]، LOSARTAN DORSA 25 MG TAB [داروسازی درسا دارو]، LOSARTAN STP 50 MG Tablet [سونا طب پارسه]، LOSARTAN AMIN 25 MG TAB [داروسازی امین]، LOSARTAN MOFID 25 MG Tablet [داروسازی طب مفید نیکان]، LOSARTAN STP 25 MG Tablet [سونا طب پارسه]، LOSARTAN AMIN 50MG TAB [داروسازی امین]، LOSARTAN-EXIR 25MG TAB [داروسازی اکسیر]، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، آمپول، ویال، کرم، ژل، قطره، اسپری، شیاف، پودر، ساشه، محلول