بوسوتینیب

فارماکوکینتیک بوسوتینیب
جذب
• جذب خوراکی بوسوتینیب به شدت تحت تاثیر غذا است. مصرف دارو همراه با یک وعده غذایی پرچرب می‌تواند حداکثر غلظت پلاسمایی و سطح زیر منحنی غلظت-زمان دارو را به میزان قابل‌توجهی (بیش از دو برابر) افزایش دهد. به همین دلیل، تاکید بالینی بر این است که بیمار حتما دارو را همراه با غذا مصرف کند. زمان رسیدن به حداکثر غلظت پلاسمایی به طور معمول بین 4 تا 6 ساعت است.
توزیع
• این دارو دارای حجم توزیع بسیار بالایی در بافت‌های بدن است که نشان‌دهنده نفوذ گسترده آن به خارج از فضای عروقی است. میزان اتصال این دارو به پروتئین‌های پلاسمای خون انسان به صورت آزمایشگاهی حدود 94 درصد گزارش شده است.
متابولیسم
• متابولیسم بوسوتینیب عمدتا در کبد و به طور عمده توسط آنزیم سی وای پی سه آ چهار سیستم سیتوکروم پی ۴۵۰ انجام می‌شود. این ویژگی کینتیکی، دارو را به شدت مستعد تداخل با مهارکننده‌ها (مانند کتوکونازول یا کلاریترومایسین) و القاکننده‌های (مانند ریفامپین) این آنزیم می‌کند که نیازمند تنظیم دوز دقیق توسط پزشک است.
دفع
• مسیر اصلی دفع این دارو از طریق مدفوع (حدود 91 درصد) است و مقدار بسیار کمی از آن (حدود 3 درصد) از طریق ادرار دفع می‌شود. به همین دلیل، در بیماران با نارسایی خفیف تا متوسط کلیوی، تنظیم دوز اولیه معمولا ضرورتی ندارد، اما در نارسایی‌های کبدی نیازمند کاهش دوز است.
نیمه‌عمر
• نیمه‌عمر حذفی نهایی بوسوتینیب در بیماران به طور میانگین بین 22 تا 28 ساعت است که تجویز یک بار در روز آن را از نظر بالینی توجیه می‌کند.

موارد مصرف بوسوتینیب
بوسوتینیب یک مهارکننده نسل دوم تیروزین کیناز است که به طور اختصاصی آنزیم‌های کیناز مرتبط با ژن پیوندی بی‌سی‌آر-ای‌بی‌ال و خانواده اس‌آر‌سی را مهار می‌کند.
موارد مصرف تایید شده
داروی بوسوتینیب در مدیریت بالینی بدخیمی‌های هماتولوژیک زیر دارای تاییدیه قطعی است. درک دقیق اندیکاسیون‌ها و دوزهای مرتبط برای پزشکان در مدیریت هدفمند بیماران ضروری است:
لوسمی میلوئید مزمن با کروموزوم فیلادلفیا مثبت در فاز مزمن (تشخیص جدید):
• بوسوتینیب به عنوان خط اول درمان در بیماران بزرگسال که به تازگی با این بیماری در فاز مزمن تشخیص داده شده‌اند، کاربرد دارد.
• نکته بالینی برای پزشک: دوز استاندارد شروع در این اندیکاسیون 400 میلی‌گرم به صورت خوراکی و یک بار در روز همراه با غذا است. هدف درمانی، دستیابی سریع به پاسخ‌های سایتوژنتیک و مولکولی است. پیش از شروع درمان، ارزیابی پایه عملکرد کبد و کلیه الزامی است.
لوسمی میلوئید مزمن مقاوم یا غیرقابل تحمل به درمان‌های قبلی (فاز مزمن، تسریع‌شده یا بلاست):
• این دارو برای بیماران بزرگسالی که به درمان‌های قبلی با سایر مهارکننده‌های تیروزین کیناز مقاومت نشان داده‌اند یا عوارض جانبی آن‌ها را تحمل نکرده‌اند، تایید شده است.
• نکته بالینی برای پزشک: دوز شروع در این بیماران بالاتر بوده و معادل 500 میلی‌گرم در روز است. بسیار حیاتی است که پزشک پیش از تجویز بوسوتینیب در خط دوم یا سوم، پروفایل جهش‌های ژنی بیمار را بررسی کند. بوسوتینیب در برابر جهش‌های خاصی مانند تی ۳۱۵ آی و وی ۲۹۹ ال اثربخشی ندارد و در صورت وجود این جهش‌ها، تجویز آن منع بالینی دارد و باید از داروهای جایگزین استفاده شود.
کودکان مبتلا به لوسمی میلوئید مزمن در فاز مزمن:
• اخیرا این دارو برای استفاده در کودکان یک ساله و بزرگتر مبتلا به لوسمی میلوئید مزمن با کروموزوم فیلادلفیا مثبت در فاز مزمن (چه به عنوان تشخیص جدید و چه در موارد مقاوم/غیرقابل تحمل) تایید شده است.
• نکته بالینی برای پزشک: دوز درمانی در جمعیت اطفال بر اساس مساحت سطح بدن محاسبه می‌شود. با توجه به خطر سمیت گوارشی و کبدی، پایش دقیق رشد و تنظیم دوزهای مکرر بر اساس تغییرات سطح بدن کودک در طول زمان ضروری است.
موارد مصرف خارج برچسب
استفاده خارج برچسب از بوسوتینیب نسبت به سایر داروهای هم‌خانواده خود محدودتر است، اما در برخی شرایط بالینی پیچیده که گزینه‌های درمانی استاندارد با شکست مواجه شده‌اند، بر اساس شواهد کارآزمایی‌های بالینی و راهنماهای شبکه ملی جامع سرطان مورد توجه قرار می‌گیرد:
لوسمی لنفوبلاستیک حاد با کروموزوم فیلادلفیا مثبت:
• در بیمارانی که دچار عود بیماری شده‌اند یا به درمان‌های استاندارد اولیه پایداری نشان نمی‌دهند، و به دلایل مختلف (مانند حساسیت دارویی یا پروفایل عوارض جانبی) قادر به استفاده از سایر مهارکننده‌های تیروزین کیناز نیستند، بوسوتینیب ممکن است به عنوان یک درمان نجاتبخش یا نگهدارنده در نظر گرفته شود.
• نکته بالینی برای پزشک: استفاده از این دارو در این اندیکاسیون نیازمند ارزیابی دقیق ریسک به منفعت است. اثربخشی آن به عنوان تک‌درمانی محدود است و اغلب ممکن است در پروتکل‌های ترکیبی با شیمی‌درمانی ارزیابی شود. مجددا بررسی وضعیت جهش‌ها پیش از شروع درمان خارج برچسب الزامی است.
درمان نگهدارنده پس از پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز:
• در بیمارانی که به دلیل لوسمی میلوئید مزمن پرخطر تحت پیوند آلوژنیک قرار گرفته‌اند، برای کاهش خطر عود بیماری در صورت عدم تحمل به سایر داروهای این دسته، ممکن است از بوسوتینیب استفاده شود.
• نکته بالینی برای پزشک: در این سناریو، تداخلات دارویی بین بوسوتینیب و داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی که بیمار پس از پیوند مصرف می‌کند (مانند مهارکننده‌های کلسینورین)، باید به دقت مدیریت شود تا از سمیت هم‌افزا، به ویژه سمیت کلیوی و کبدی، جلوگیری گردد.

مکانیسم اثر بوسوتینیب
بوسوتینیب یک مهارکننده نسل دوم و دوگانه تیروزین کیناز است که با مکانیسم‌های زیر اعمال اثر می‌کند:
مهار آنزیم‌های کیناز
• این دارو به طور انتخابی و برگشت‌پذیر به گیرنده‌های کیناز متصل شده و فعالیت کیناز پروتئین پیوندی بی‌سی‌آر-ای‌بی‌ال (که عامل اصلی تکثیر سلول‌های لوسمیک در لوسمی میلوئید مزمن است) و همچنین کینازهای خانواده اس‌آر‌سی را مهار می‌کند. مهار این مسیرها منجر به توقف رشد و القای آپوپتوز در سلول‌های سرطانی می‌شود.
تفاوت با نسل اول
• برخلاف ایماتینیب، بوسوتینیب اثر مهاری بسیار ناچیزی بر گیرنده‌های فاکتور رشد مشتق از پلاکت و سی-کیت دارد. از نظر بالینی، این ویژگی باعث می‌شود عوارض جانبی مرتبط با مهار این گیرنده‌ها (مانند احتباس شدید مایعات) در این دارو کمتر دیده شود.
پوشش جهش‌های مقاوم
• بوسوتینیب قادر است بر بسیاری از جهش‌های ژنی که باعث مقاومت به ایماتینیب می‌شوند غلبه کند، اما در برابر جهش‌های خاصی مانند تی ۳۱۵ آی و وی ۲۹۹ ال کاملا بی‌اثر است و بررسی این جهش‌ها پیش از تجویز دارو توسط پزشک الزامی است.

توصیه های دارویی بوسوتینیب
توصیه‌های دارویی بیمار (آموزش‌های ضروری توسط پزشک)
آموزش دقیق بیمار نقش حیاتی در تحمل درمان و جلوگیری از قطع زودهنگام دارو دارد. پزشک باید موارد زیر را به بیمار آموزش دهد:
نحوه و زمان مصرف
• دارو باید روزانه دقیقاً در یک زمان مشخص و حتماً همراه با یک وعده غذایی مصرف شود تا جذب آن به حداکثر برسد و عوارض گوارشی کاهش یابد. قرص‌ها باید به صورت کامل بلعیده شوند و از خرد کردن، جویدن یا شکستن آن‌ها خودداری شود.
مدیریت عوارض گوارشی
• اسهال یکی از شایع‌ترین عوارض این دارو است. بیمار باید در صورت بروز اسهال، مصرف مایعات را به میزان قابل‌توجهی افزایش دهد و در صورت تداوم یا شدت یافتن آن، فوراً به پزشک اطلاع دهد تا داروهای ضد اسهال تجویز شود.
پرهیزات غذایی
• در طول دوره درمان، مصرف گریپ‌فروت و آب گریپ‌فروت اکیداً ممنوع است، زیرا باعث افزایش خطرناک غلظت دارو در خون می‌شود.
علائم هشداردهنده
• بیمار باید در صورت بروز تب، لرز، خونریزی‌های غیرعادی، کبودی بی‌دلیل، تنگی نفس، ورم دست و پا، افزایش وزن ناگهانی و زردی پوست یا چشم، بلافاصله به اورژانس یا پزشک معالج مراجعه کند.
بارداری و شیردهی
• زنان در سنین باروری باید در طول درمان و حداقل تا 1 ماه پس از آخرین دوز، از روش‌های مطمئن پیشگیری از بارداری استفاده کنند. شیردهی در دوران مصرف این دارو و تا 1 ماه پس از قطع آن اکیداً ممنوع است.
توصیه‌های دارویی مخصوص پزشک
مدیریت درمان با بوسوتینیب نیازمند ارزیابی‌های پایه‌ای و پایش‌های دوره‌ای دقیق است:
پایش عملکرد کبدی
• سمیت کبدی یک خطر جدی است. تست‌های عملکرد کبد باید پیش از شروع درمان، به صورت ماهانه در 3 ماه اول درمان و پس از آن در صورت نیاز بالینی پایش شوند. در صورت افزایش شدید آنزیم‌های کبدی، قطع موقت دارو، کاهش دوز یا قطع دائمی آن الزامی است.
پایش هماتولوژیک
• سرکوب مغز استخوان بسیار شایع است. شمارش کامل سلول‌های خونی باید پیش از درمان، به صورت هفتگی در 1 ماه اول و سپس ماهانه ارزیابی شود. مدیریت سایتوپنی‌ها ممکن است نیازمند تاخیر در دوز یا کاهش آن باشد.
مدیریت اسهال
• اسهال معمولاً در هفته‌های اول درمان رخ می‌دهد. پزشک باید پروتکل‌های مدیریت اسهال را با تجویز زودهنگام داروهای ضد اسهال (مانند لوپرامید) و جایگزینی مایعات و الکترولیت‌ها آغاز کند.
تنظیم دوز در نارسایی‌ها
• در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی یا نارسایی کبدی (حتی خفیف تا متوسط)، دوز اولیه دارو باید به دقت کاهش یابد و بیمار از نزدیک از نظر سمیت مانیتور شود.
مدیریت تداخلات گوارشی
• از تجویز همزمان مهارکننده‌های پمپ پروتون خودداری کنید. در صورت نیاز به کنترل اسید معده، از آنتی‌اسیدهای کوتاه‌اثر با رعایت فاصله زمانی حداقل 2 ساعت قبل یا بعد از مصرف بوسوتینیب استفاده نمایید.
بررسی احتباس مایعات
• بیماران را از نظر علائم احتباس مایعات شامل ادم محیطی، پلورال افیوژن و پریکاردیال افیوژن ارزیابی کنید. در صورت بروز، مداخلات درمانی شامل دیورتیک‌ها و تنظیم دوز دارو باید لحاظ شود.

منع مصرف بوسوتینیب
موارد منع مصرف در بیماری‌ها و شرایط بالینی
بوسوتینیب دارای موارد منع مصرف مطلق معدودی است، اما در بسیاری از شرایط بالینی نیازمند احتیاط شدید، پایش مداوم و تعدیل دوز است:
حساسیت مفرط (منع مصرف مطلق)
• مصرف این دارو در بیمارانی که سابقه حساسیت مفرط یا واکنش‌های آنافیلاکتیک به بوسوتینیب یا هر یک از اجزای سازنده فرمولاسیون آن را دارند، اکیدا ممنوع است.
نارسایی کبدی (احتیاط شدید)
• از آنجا که متابولیسم دارو عمدتا کبدی است، بیماران مبتلا به نارسایی کبدی در معرض خطر افزایش سطح پلاسمایی دارو و سمیت هستند. در نارسایی‌های کبدی خفیف، متوسط و شدید، کاهش قابل‌توجه دوز پایه الزامی است و تست‌های عملکرد کبدی باید به صورت ماهانه در ماه‌های اول درمان پایش شوند.
نارسایی کلیوی
• در بیماران با کلیرانس کراتینین کمتر از 50 میلی‌لیتر در دقیقه، تنظیم دوز و کاهش آن ضروری است. در نارسایی شدید کلیوی باید با احتیاط بسیار بالا تجویز گردد.
بیماری‌های قلبی عروقی
• به دلیل خطر طولانی شدن فاصله کیوتی، مصرف بوسوتینیب در بیمارانی که سابقه آریتمی، نارسایی احتقانی قلب کنترل نشده یا انفارکتوس میوکارد اخیر دارند، نیازمند پایش نوار قلب و الکترولیت‌ها (به ویژه منیزیم و پتاسیم) قبل و حین درمان است.
اختلالات گوارشی فعال
• با توجه به شیوع بالای اسهال، تهوع و استفراغ ناشی از این دارو، در بیمارانی که دارای بیماری‌های التهابی روده یا اختلالات گوارشی حاد هستند، باید با تمهیدات پیشگیرانه تجویز شود.
موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی
داروی بوسوتینیب به دلیل مکانیسم اثر خود می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به جنین و نوزاد وارد کند:
بارداری (سمیت جنینی)
• بر اساس مطالعات حیوانی و مکانیسم اثر، این دارو می‌تواند باعث آسیب جدی به جنین شود. مصرف آن در دوران بارداری توصیه نمی‌شود مگر آنکه مزایای آن برای مادر به وضوح بیشتر از خطرات بالقوه برای جنین باشد. پیش از شروع درمان در زنان در سنین باروری، باید تست بارداری منفی تایید شود. پزشک باید به بیماران (هم زنان و هم مردان) آموزش دهد که در طول دوره درمان و حداقل تا 2 هفته پس از دریافت آخرین دوز دارو، از روش‌های پیشگیری از بارداری بسیار موثر استفاده کنند.
شیردهی
• مشخص نیست که آیا این دارو یا متابولیت‌های آن در شیر انسان ترشح می‌شوند یا خیر. با توجه به احتمال بروز عوارض جانبی خطرناک در شیرخوار، شیردهی در طول درمان با بوسوتینیب و تا حداقل 2 هفته پس از قطع کامل دارو اکیدا ممنوع است.
موارد منع مصرف در کودکان
گروه سنی زیر 18 سال
• ایمنی و اثربخشی داروی بوسوتینیب در کودکان و نوجوانان زیر 18 سال تاکنون در کارآزمایی‌های بالینی معتبر اثبات نشده است. به همین دلیل، تجویز این دارو برای این گروه سنی تایید نشده و به صورت کلی ممنوع است، مگر در شرایط خاص تحقیقاتی و تحت نظارت فوق‌تخصص خون و انکولوژی اطفال.

هشدار ها بوسوتینیب
هشدارهای بالینی و موارد احتیاط
تجویز بوسوتینیب نیازمند پایش دقیق و دوره‌ای بیمار است. هشدارهای کلیدی و اقدامات پیشگیرانه برای پزشکان شامل موارد زیر است:
سمیت گوارشی
• اسهال، تهوع و استفراغ از شایع‌ترین عوارض این دارو هستند و می‌توانند منجر به کم‌آبی شدید شوند. پزشک باید بیماران را از نظر علائم گوارشی پایش کرده و در صورت لزوم، درمان‌های حمایتی (مانند داروهای ضد اسهال، ضد تهوع و جایگزینی مایعات) را سریعا آغاز کند. در موارد سمیت گوارشی شدید یا مقاوم، قطع موقت یا کاهش دوز دارو ضروری است.
سرکوب مغز استخوان
• بروز ترومبوسیتوپنی، کم‌خونی و نوتروپنی با این دارو بسیار شایع است. پزشک باید شمارش کامل سلول‌های خونی را در ماه اول به صورت هفتگی و پس از آن به صورت ماهانه یا بر اساس نیاز بالینی بیمار بررسی کند. در صورت بروز افت شدید رده‌های خونی، قطع موقت درمان و سپس کاهش دوز پس از بهبودی الزامی است.
سمیت کبدی
• افزایش آنزیم‌های کبدی و بیلی‌روبین ممکن است رخ دهد. تست‌های عملکرد کبدی باید پیش از شروع درمان و سپس به صورت ماهانه در سه ماه اول ارزیابی شوند. در صورت بروز سمیت کبدی درجه سه یا چهار، دارو باید قطع شده و پس از بازگشت آنزیم‌ها به سطح ایمن، با دوز پایین‌تر از سر گرفته شود.
احتباس مایعات
• مواردی از احتباس شدید مایعات شامل پلورال افیوژن، پریکاردیال افیوژن و ادم ریوی گزارش شده است. بیماران باید از نظر علائمی مانند تنگی نفس، سرفه، افزایش وزن سریع و ادم محیطی تحت نظر باشند. مدیریت این عارضه شامل استفاده از دیورتیک‌ها، قطع موقت دارو و در موارد شدید، مداخلات تهاجمی‌تر است.
سمیت کلیوی
• کاهش عملکرد کلیوی در طول درمان مشاهده شده است. ارزیابی عملکرد کلیه پیش از شروع درمان و پایش دوره‌ای آن در طول دوره مصرف دارو ضروری است. در بیماران با افت قابل‌توجه عملکرد کلیوی، تنظیم مجدد دوز باید مد نظر قرار گیرد.
عوارض قلبی عروقی
• مواردی از نارسایی قلبی، ایسکمی میوکارد و طولانی شدن فاصله کیوتی در نوار قلب گزارش شده است. پیش از شروع درمان، اصلاح اختلالات الکترولیتی (به ویژه سطح پتاسیم و منیزیم) الزامی است و پایش نوار قلب در بیماران پرخطر باید انجام شود.
مسمومیت با بوسوتینیب و راهکارهای درمانی
اطلاعات بالینی در مورد مصرف بیش از حد داروی بوسوتینیب محدود است، اما مدیریت آن نیازمند توجه فوری پزشکی است:
علائم مسمومیت:
• مصرف دوزهای بالاتر از حد مجاز به احتمال زیاد منجر به تشدید عوارض جانبی شناخته شده دارو خواهد شد. این علائم شامل سمیت شدید گوارشی (اسهال حاد، تهوع و استفراغ مقاوم)، سرکوب شدید مغز استخوان (خونریزی، عفونت‌های فرصت‌طلب به دلیل نوتروپنی)، افت فشار خون و اختلالات حاد کبدی یا کلیوی است.
پادزهر اختصاصی:
در حال حاضر هیچ پادزهر اختصاصی برای اوردوز با داروی بوسوتینیب وجود ندارد.
مدیریت و درمان مسمومیت:
درمان اوردوز کاملا حمایتی و علامتی است. در صورت بروز مصرف بیش از حد، اقدامات زیر باید فورا توسط تیم پزشکی انجام شود:
• قطع فوری دارو.
• پایش مداوم علائم حیاتی و وضعیت همودینامیک بیمار.
• کنترل دقیق تست‌های آزمایشگاهی شامل شمارش سلول‌های خونی، آنزیم‌های کبدی، عملکرد کلیوی و الکترولیت‌ها.
• مدیریت تهاجمی عوارض گوارشی با مایع‌درمانی وریدی برای جلوگیری از شوک هیپوولمیک.
• مدیریت عوارض خونی در صورت نیاز (مانند تزریق پلاکت یا فاکتورهای رشد گلبول سفید).
• پایش قلبی (نوار قلب) جهت بررسی آریتمی‌های احتمالی.

عوارض جانبی بوسوتینیب
عوارض گوارشی (بسیار شایع)
سمیت گوارشی بارزترین عارضه بوسوتینیب است که نیازمند مدیریت فعال است:
• اسهال: در حدود 70% تا 84% بیماران مشاهده می‌شود و شایع‌ترین دلیل برای کاهش موقت دوز است.
• تهوع: با شیوع 35% تا 46% گزارش شده است.
• استفراغ: در 30% تا 37% بیماران رخ می‌دهد.
• دردهای شکمی: حدود 20% تا 30% بیماران را درگیر می‌کند.
عوارض خونی و لنفاوی (شایع و نیازمند پایش)
سرکوب مغز استخوان یکی از عوارض جدی این دارو است که پایش مداوم شمارش سلول‌های خونی را الزامی می‌کند:
• ترومبوسیتوپنی: با شیوع 35% تا 40% مشاهده می‌شود.
• کم‌خونی: در 25% تا 30% موارد گزارش شده است.
• نوتروپنی: حدود 15% تا 20% بیماران را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
عوارض کبدی
آسیب‌های کبدی به صورت تغییر در تست‌های عملکردی کبد بروز می‌کند:
• افزایش آنزیم‌های آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز: هر کدام با شیوع 20% تا 30% گزارش شده‌اند که نیازمند ارزیابی‌های ماهانه کبدی هستند.
عوارض پوستی و بافت زیرجلدی
• بثورات پوستی: انواع مختلف بثورات ماکولوپاپولار و خارش‌دار در 30% تا 35% بیماران بروز می‌کند.
عوارض عمومی و تنفسی
• خستگی و ضعف: در 20% تا 25% بیماران مشاهده می‌شود.
• تب: حدود 15% تا 20% موارد را شامل می‌شود.
• سرفه و تنگی نفس: هر کدام با شیوع تقریبی 15% تا 20% گزارش شده‌اند که در صورت همراهی با ادم، بررسی از نظر احتباس مایعات را می‌طلبد.

تداخلات دارویی بوسوتینیب
تداخلات دارویی و نوع تداخل
مهارکننده‌های قوی آنزیم‌های کبدی (به ویژه خانواده سیتوکروم)
• داروهایی مانند کتوکونازول، ایتراکونازول، کلاریترومایسین و ریتوناویر باعث مهار شدید متابولیسم بوسوتینیب می‌شوند. این تداخل از نوع فارماکوکینتیک بوده و منجر به افزایش چشمگیر غلظت پلاسمایی و سمیت دارو (از جمله سمیت گوارشی و کبدی) می‌شود. مصرف همزمان ممنوع است و در صورت اجبار، دوز بوسوتینیب باید به شدت کاهش یابد.
القاگرهای قوی آنزیم‌های کبدی
• داروهایی مانند ریفامپین، فنی‌توئین، کاربامازپین و داروی گیاهی مخمر سنت جان باعث تسریع متابولیسم دارو می‌شوند. این تداخل فارماکوکینتیک باعث کاهش شدید غلظت خونی بوسوتینیب و از بین رفتن اثربخشی درمانی آن می‌گردد. تجویز همزمان این داروها با بوسوتینیب توصیه نمی‌شود.
داروهای کاهنده اسید معده (مهارکننده‌های پمپ پروتون)
• داروهایی مانند امپرازول، پانتوپرازول و لانسوپرازول. حلالیت بوسوتینیب به شدت وابسته به محیط اسیدی معده است. مصرف این داروها باعث کاهش جذب گوارشی و افت سطح پلاسمایی بوسوتینیب می‌شود. توصیه می‌شود به جای این دسته، از آنتی‌اسیدهای کوتاه‌اثر استفاده شود و مصرف آن‌ها حداقل 2 ساعت قبل یا 2 ساعت بعد از بوسوتینیب باشد.
تداخل با غذا
مصرف همراه با وعده غذایی
• داروی بوسوتینیب باید حتما همراه با غذا مصرف شود. مصرف این دارو با غذا باعث افزایش قابل‌توجه جذب و فراهمی زیستی آن می‌شود و تحمل گوارشی بیمار را نیز بهبود می‌بخشد.
گریپ‌فروت و آب گریپ‌فروت
• مصرف این میوه به دلیل داشتن ترکیبات مهارکننده آنزیم‌های متابولیزه‌کننده روده و کبد، باعث افزایش غلظت خونی دارو و تشدید عوارض جانبی می‌شود. بیمار باید در طول دوره درمان از مصرف گریپ‌فروت و فرآورده‌های آن اکیدا خودداری کند.
تداخل در آزمایشات (تغییرات پارامترهای آزمایشگاهی)
مصرف بوسوتینیب می‌تواند منجر به تغییرات و تداخلات بالینی در نتایج تست‌های آزمایشگاهی زیر شود که نیازمند پایش مستمر است:
آزمایشات عملکرد کبدی
• افزایش کاذب یا واقعی آنزیم‌های آلانین آمینوترانسفراز، آسپارتات آمینوترانسفراز و بیلی‌روبین خون.
شمارش کامل سلول‌های خونی
• کاهش شدید در رده‌های خونی شامل افت پلاکت‌ها، کاهش گلبول‌های سفید (به ویژه نوتروفیل‌ها) و کاهش هموگلوبین.
آزمایشات بیوشیمی و الکترولیت‌ها
• این دارو می‌تواند باعث کاهش سطح فسفر خون، افت کلسیم و کاهش سدیم خون شود.
آنزیم‌های پانکراس
• در برخی بیماران، افزایش بدون علامت سطح لیپاز و آمیلاز سرم گزارش شده است که نیازمند ارزیابی بالینی از نظر پانکراتیت است.
عملکرد کلیوی
• افزایش سطح کراتینین سرم و کاهش کلیرانس کلیوی در طول درمان ممکن است مشاهده شود.

نام‌های تجاری

شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا، قطره چشمی مای فلون 0.1% 5 میلی لیتر، قرص کنادیون 10 میلی گرم، کپسول آیزن اکتیو یوروویتال 80میلی گرم/400 میکروگرم، قرص آسادوگرل 100/75 میلی گرم

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، آمپول، ویال، ژل، قطره، پودر، ساشه، محلول