ایگزابپیلون

فارماکوکینتیک ایگزابپیلون
جذب:
• ایگزابپیلون به‌صورت تزریق وریدی تجویز می‌شود، بنابراین نیاز به جذب از طریق دستگاه گوارش ندارد.
• پس از تزریق، دارو به سرعت در خون وارد شده و به بافت‌های هدف منتقل می‌شود.
توزیع:
• دارو دارای حجم توزیع بالا بوده و به طور گسترده در بافت‌های بدن از جمله سلول‌های سرطانی توزیع می‌شود.
• سطح اتصال به پلاسمای پروتئینی متوسط گزارش شده که به دسترسی به محل‌های هدف کمک می‌کند.
متابولیسم:
• متابولیسم ایگزابپیلون عمدتاً توسط آنزیم‌های کبدی به‌ویژه مسیر CYP3A4 انجام می‌شود.
• ایجاد متابولیت‌های فعال و غیرفعال که به تدریج به کاهش فعالیت سلول‌های سرطانی کمک می‌کنند.
دفع:
• متابولیت‌های حاصل از تجزیه دارو عمدتاً از طریق مدفوع و در حد کمتری از طریق ادرار دفع می‌شوند.
• نیمه‌عمر ایگزابپیلون تقریباً بین 16 تا 20 ساعت گزارش شده که تنظیم دقیق دوز را ضروری می‌سازد.

موارد مصرف ایگزابپیلون
سرطان پستان متاستاتیک مقاوم:
• ایگزابپیلون برای بیمارانی با سرطان پستان متاستاتیک که نسبت به درمان‌های استاندارد شامل آنترکوسیدها، تاکسان‌ها و کپسیتابین مقاوم هستند، به‌عنوان یک گزینه درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• کاهش رشد سلول‌های سرطانی و بهبود پاسخ درمانی در بیمارانی که گزینه‌های دیگر محدود شده‌اند.
سرطان‌های پیشرفته مقاوم به درمان‌های معمول:
• در برخی موارد از سرطان‌های دیگر که به درمان‌های مرسوم پاسخ نداده‌اند، ایگزابپیلون می‌تواند به‌عنوان درمان نجات‌دهنده به کار رود.
• استفاده در برنامه‌های بالینی به عنوان درمان تکمیلی یا ترکیبی جهت افزایش اثربخشی درمان.
استفاده در ترکیب‌های شیمی‌درمانی:
• به‌صورت ترکیبی با سایر داروهای شیمی‌درمانی جهت افزایش اثربخشی درمانی و کاهش مقاومت سلولی.

مکانیسم اثر ایگزابپیلون
مهار دینامیک میکروتوبولی:
• ایگزابپیلون به بایندینگ به یونیت‌های بتا-توبولین می‌پردازد و از دینامیک میکروتوبولی جلوگیری می‌کند.
• این مهار باعث انسداد سیکل سلولی، توقف تقسیم سلولی و القای آپوپتوز (مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلولی) در سلول‌های سرطانی می‌شود.
اثر متفاوت نسبت به تاکسان‌ها:
• دارای مکانیسم مشابه اما متفاوت در بایندینگ به میکروتوبول‌ها که موجب افزایش فعالیت در سلول‌های مقاوم به تاکسان‌ها می‌گردد.
• این ویژگی موجب می‌شود ایگزابپیلون در سرطان‌هایی که نسبت به تاکسان‌ها مقاومت دارند نیز مؤثر باشد.
تداخل با مسیرهای سیگنالینگ سلولی:
• علاوه بر اثر اصلی بر میکروتوبول‌ها، ایگزابپیلون می‌تواند مسیرهای سیگنالینگ مرتبط با رشد و بقای سلولی را نیز تعدیل کند.

توصیه های دارویی ایگزابپیلون
1. برای پزشکان:
تنظیم دقیق دوز و پایش مداوم:
• توصیه می‌شود درمان با ایگزابپیلون با دوزهای پایین آغاز و به تدریج افزایش یابد؛ پایش دوره‌ای شمار گلبول‌های سفید و علائم نوروپاتی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
• ارزیابی دقیق تاریخچه دارویی بیمار برای جلوگیری از تداخلات دارویی و تنظیم مناسب دوزها ضروری می‌باشد.
مدیریت عوارض جانبی:
• در صورت بروز نئوتروپنی یا عوارض عصبی، کاهش دوز یا قطع درمان باید مورد بررسی قرار گیرد.
• هماهنگی با تیم‌های چندرشته‌ای جهت مدیریت عوارض و ارائه پشتیبانی لازم به بیماران توصیه می‌شود.
2. برای بیماران:
رعایت دستورالعمل‌های پزشک و پایش علائم:
• دارو را طبق دستور پزشک مصرف کنید و هرگونه تغییر ناگهانی در علائم مانند افزایش تب، ضعف شدید یا علائم عصبی را به سرعت گزارش دهید.
• مراجعه به جلسات منظم پایش جهت ارزیابی شمار گلبول‌های سفید و وضعیت عمومی بدن، از جمله موارد ضروری در مدیریت درمان می‌باشد.
آگاهی از تداخلات دارویی و رعایت توصیه‌ها:
• از مصرف همزمان داروهای بدون مشاوره پزشک خودداری کرده و در صورت تجویز داروهای جدید، تاریخچه دارویی خود را به پزشک اعلام نمایید.
• رعایت نکات بهداشتی و توصیه‌های تغذیه‌ای می‌تواند به بهبود پاسخ درمانی و کاهش عوارض جانبی کمک شایانی نماید.

منع مصرف ایگزابپیلون
حساسیت شدید به ایگزابپیلون یا ترکیبات مشابه:
• هر گونه سابقه واکنش‌های آلرژیک شدید نسبت به این دارو.
اختلالات شدید کبدی:
• بیماران با نارسایی یا اختلال عملکرد جدی کبد که ممکن است منجر به تجمع دارو و افزایش سمی بودن شود.
بیماری‌های شدید سیستمیک:
• در مواردی که وضعیت عمومی بیمار به گونه‌ای است که تحمل درمان‌های شدید شیمی‌درمانی وجود ندارد.

هشدار ها ایگزابپیلون
ریسک نئوتروپنی شدید:
• نظارت دقیق بر شمار گلبول‌های سفید قبل و در طول دوره درمان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
• افزایش دوز ناگهانی می‌تواند به کاهش شدید تعداد گلبول‌های سفید و عفونت‌های جدی منجر شود.
خطر نوروپاتی محیطی:
• پایش علائم عصبی از جمله سوزش، بی‌حسی یا درد در دست‌ها و پاها ضروری است.
• در صورت بروز علائم، تنظیم دوز یا توقف درمان باید مورد بررسی قرار گیرد.
تداخلات دارویی:
• مصرف همزمان با داروهای مهارکننده قوی CYP3A4 مانند کتوکونازول یا کلاریترومایسین می‌تواند سطح ایگزابپیلون را افزایش داده و خطر عوارض را بالا ببرد.
احتیاط در بیماران آسیب‌پذیر:
• در بیماران مسن یا با سابقه نارسایی ارگان‌های حیاتی، تجویز دارو باید با دقت و تحت نظارت دقیق انجام شود.

مصرف در بارداری ایگزابپیلون
گروه D
استفاده نشود: شواهدی دال بر خطر مرگ جنین با مصرف این دارو در دوران بارداری وجود دارد. این شواهد به واسطه تحقیقات، تجربه عرضه در بازار و یا مطالعات انسانی به دست آمده است. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است

عوارض جانبی ایگزابپیلون
شایع (≥10%):
• نئوتروپنی: در حدود 40–60% از بیماران گزارش شده است که کاهش قابل توجهی در شمار گلبول‌های سفید رخ می‌دهد.
• عوارض گوارشی: مانند تهوع، استفراغ و اسهال که در 30–40% از موارد مشاهده می‌شود.
نسبتاً شایع (1-10%):
• عوارض عصبی محیطی: مانند نوروپاتی محیطی و سوزش دست‌ها و پاها که در حدود 10–15% از بیماران گزارش شده است.
• آلرژی‌های خفیف: مانند راش یا واکنش‌های موضعی در حدود 5–10%.
نادر ( آریتمی‌های قلبی: موارد نادر آریتمی‌های جدی در کمتر از 1% بیماران گزارش شده است. واکنش‌های شدید آلرژیک یا شوک آنافیلاکتیک: بسیار نادر و نیازمند مدیریت فوری می‌باشند.
تداخلات دارویی ایگزابپیلون
مهارکننده‌های قوی CYP3A4:
• داروهایی مانند کتوکونازول و کلاریترومایسین می‌توانند متابولیسم ایگزابپیلون را کاهش دهند و سطح آن را افزایش داده، خطر نئوتروپنی و سایر عوارض را بالا ببرند.
داروهای منفی کرونوتروپیک یا تغییر دهنده‌های عملکرد قلب:
• مصرف همزمان با داروهایی که بر عملکرد قلب تأثیر می‌گذارند نیازمند پایش دقیق است.
داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی:
• استفاده همزمان با داروهایی که پاسخ ایمنی را تعدیل می‌کنند، ممکن است اثرات درمانی را تغییر دهد؛ بررسی دقیق تاریخچه دارویی بیمار توصیه می‌شود.

نام‌های تجاری

شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا، قطره چشمی مای فلون 0.1% 5 میلی لیتر، قرص کنادیون 10 میلی گرم، کپسول آیزن اکتیو یوروویتال 80میلی گرم/400 میکروگرم، قرص آسادوگرل 100/75 میلی گرم

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، آمپول، ویال، ژل، قطره، پودر، ساشه، محلول