ایتراکونازول

فارماکوکینتیک ایتراکونازول
پروفایل فارماکوکینتیک ایتراکونازول غیرخطی و بسیار پیچیده است و آگاهی از آن برای جلوگیری از شکست درمانی یا سمیت دارویی برای پزشک الزامی است.
جذب:
جذب این دارو به شدت به شکل دارویی، میزان اسیدیته معده و مصرف همزمان با غذا وابسته است:
• کپسول خوراکی: برای جذب بهینه به محیط اسیدی معده نیاز دارد. تجویز همزمان با داروهای کاهنده اسید معده جذب آن را به شدت مختل می‌کند. کپسول باید حتما بلافاصله پس از یک وعده غذایی کامل مصرف شود تا حداکثر جذب صورت گیرد.
• محلول خوراکی: جذب محلول خوراکی مستقل از اسیدیته معده است و برخلاف کپسول، باید با معده خالی مصرف شود تا بالاترین میزان جذب سیستمیک را داشته باشد.
توزیع:
• ایتراکونازول یک داروی به شدت چربی دوست است. میزان اتصال آن به پروتئین‌های پلاسمای خون (عمدتا آلبومین) بیش از نود و نه درصد است. ویژگی بارز بالینی این دارو، توزیع بسیار گسترده آن در بافت‌های چربی دار، کبد، کلیه و به ویژه بافت‌های غنی از کراتین مانند پوست و ناخن است. غلظت دارو در پوست و ناخن‌ها می‌تواند تا چندین برابر غلظت پلاسمایی آن برسد و تا ماه‌ها پس از قطع درمان در این بافت‌ها باقی بماند. شایان ذکر است که نفوذ این دارو به مایع مغزی نخاعی و چشم بسیار ضعیف است.
متابولیسم:
• این دارو به طور گسترده در کبد و عمدتا توسط ایزوآنزیم سیتوکروم پی سه ای چهار متابولیزه می‌شود. این مسیر متابولیکی دلیل اصلی تداخلات دارویی گسترده و خطرناک ایتراکونازول با سایر داروها است. متابولیت اصلی آن، هیدروکسی ایتراکونازول نام دارد که خود دارای فعالیت ضد قارچی قابل توجهی است و سطح پلاسمایی آن معمولا دو برابر داروی اولیه است.
دفع و نیمه عمر:
• دفع دارو عمدتا از طریق صفرا و مدفوع و تا حدودی از طریق ادرار (بیشتر به شکل متابولیت‌های غیرفعال) صورت می‌گیرد. به دلیل تجمع در بافت‌ها و متابولیسم کبدی، نیمه عمر حذف آن طولانی است و پس از مصرف دوزهای مکرر به حدود سی تا چهل ساعت می‌رسد. این نیمه عمر طولانی، پایه و اساس رژیم‌های درمانی منقطع یا پالسی در عفونت‌های پوست و ناخن است. این دارو از طریق همودیالیز یا دیالیز صفاقی از بدن خارج نمی‌شود.

موارد مصرف ایتراکونازول
موارد مصرف تایید شده
این دارو یک ضد قارچ آزولی با طیف گسترده است که برای درمان عفونت‌های قارچی سیستمیک و سطحی تاییدیه‌های رسمی دارد. موارد مصرف تایید شده همراه با نکات بالینی به شرح زیر است:
بلاستومایکوزیس و هیستوپلاسموزیس:
• توضیح بالینی: این دارو برای درمان عفونت‌های ریوی و خارج ریوی ناشی از این قارچ‌ها تایید شده است.
• نکته کاربردی برای پزشک: در عفونت‌های شدید و تهدیدکننده حیات، درمان معمولا با دوز بارگیری بالا در سه روز اول آغاز می‌شود و سپس به دوز نگهدارنده کاهش می‌یابد. درمان این عفونت‌ها طولانی‌مدت بوده و ممکن است چندین ماه زمان ببرد. فرم کپسول دارو حتما باید با یک وعده غذایی کامل مصرف شود تا جذب به حداکثر برسد.
آسپرژیلوزیس (مقاوم یا در بیماران با عدم تحمل):
• توضیح بالینی: در بیمارانی که به درمان با آمفوتریسین بی پاسخ نداده‌اند یا آن را تحمل نمی‌کنند، کاربرد دارد.
• نکته کاربردی برای پزشک: اگرچه امروزه خط اول درمان آسپرژیلوزیس داروهای دیگری هستند، اما این دارو همچنان یک جایگزین حیاتی محسوب می‌شود. پایش دقیق سطح خونی دارو و آنزیم‌های کبدی در دوره‌های درمانی طولانی ضروری است.
آنیکومایکوزیس (عفونت قارچی ناخن):
• توضیح بالینی: برای درمان عفونت‌های قارچی ناخن دست و پا که توسط درماتوفیت‌ها ایجاد شده‌اند، تایید شده است.
• نکته کاربردی برای پزشک: درمان به دو روش پیوسته یا پالسی انجام می‌شود. روش پالسی (مصرف یک هفته در ماه) به دلیل کاهش عوارض جانبی و هزینه، در عفونت‌های ناخن بسیار محبوب است. پیش از شروع درمان، ارزیابی عملکرد قلب و کبد الزامی است، زیرا این دارو در بیماران مبتلا به نارسایی بطنی یا نارسایی احتقانی قلب منع مصرف دارد.
کاندیدیازیس اوروفارنژیال و مری:
• توضیح بالینی: برای درمان برفک دهان و عفونت قارچی مری کاربرد دارد.
• نکته کاربردی برای پزشک: برای این نوع عفونت، فرم محلول خوراکی دارو ارجحیت دارد. برخلاف کپسول، محلول خوراکی باید با معده خالی مصرف شود تا بالاترین میزان جذب و اثر موضعی در مخاط دهان و مری را داشته باشد.
موارد مصرف خارج برچسب
علاوه بر موارد تایید شده، این دارو بر اساس شواهد قوی در گایدلاین‌های عفونی بین‌المللی برای موارد زیر نیز به طور گسترده تجویز می‌شود:
اسپوروتریکوزیس:
• توضیح بالینی: به عنوان داروی انتخابی و خط اول برای درمان فرم‌های جلدی و لنفاوی-جلدی این عفونت شناخته می‌شود.
• نکته کاربردی برای پزشک: اثربخشی این دارو در اسپوروتریکوزیس بسیار بالا است و درمان معمولا باید تا دو تا چهار هفته پس از برطرف شدن کامل ضایعات بالینی ادامه یابد تا از عود بیماری جلوگیری شود.
کوکسیدیوئیدومایکوزیس:
• توضیح بالینی: در درمان نگهدارنده یا عفونت‌های غیر مننژیال استخوانی و مفصلی ناشی از این قارچ استفاده می‌شود.
• نکته کاربردی برای پزشک: در درگیری‌های استخوانی، درمان ممکن است به سال‌ها زمان نیاز داشته باشد. این دارو نفوذ ضعیفی به مایع مغزی-نخاعی دارد، بنابراین در فرم‌های مننژیال کاربرد چندانی ندارد و داروهای جایگزین ارجح هستند.
عفونت‌های درماتوفیتی مقاوم (تینیا کروریس، کورپوریس، پدیس و کاپیتیس):
• توضیح بالینی: زمانی که عفونت‌های قارچی پوست و سر به درمان‌های موضعی پاسخ نمی‌دهند یا بسیار گسترده هستند، تجویز سیستمیک این دارو صورت می‌گیرد.
• نکته کاربردی برای پزشک: دوره‌های کوتاه مدت درمانی (یک تا دو هفته) برای عفونت‌های پوستی معمولا بسیار موثر است. در عفونت‌های قارچی سر در کودکان، پایش دقیق عوارض جانبی به ویژه آنزیم‌های کبدی اهمیت مضاعفی دارد.
کریپتوکوکوزیس:
• توضیح بالینی: در بیماران مبتلا به نقص ایمنی که مرحله حاد عفونت را با داروهای تزریقی گذرانده‌اند، به عنوان درمان نگهدارنده برای جلوگیری از عود استفاده می‌شود.
• نکته کاربردی برای پزشک: این کاربرد بیشتر در بیماران با عفونت اچ آی وی که خطر عود بالایی دارند، دیده می‌شود و نیازمند پایش مداوم تداخلات دارویی با داروهای ضد رتروویروسی است که توسط کبد متابولیزه می‌شوند.

مکانیسم اثر ایتراکونازول
ایتراکونازول یک داروی ضد قارچ تری آزولی با طیف گسترده است که مکانیسم اثر اصلی آن از طریق اختلال در ساختار و عملکرد غشای سلولی قارچ‌ها اعمال می‌شود:
مهار سنتز ارگوسترول
• مکانیسم اصلی این دارو، مهار اختصاصی آنزیم لانسترول چهارده آلفا دمتیلاز است. این آنزیم که وابسته به سیستم سیتوکروم پی چهارصد و پنجاه قارچی است، نقش حیاتی در تبدیل لانسترول به ارگوسترول ایفا می‌کند. ارگوسترول جزء اصلی و ضروری برای حفظ یکپارچگی غشای سلولی قارچ‌ها محسوب می‌شود.
ایجاد اختلال در غشای سلولی
• با کاهش تولید ارگوسترول و تجمع همزمان استرول‌های پیش‌ساز غیرطبیعی و سمی در غشای سلولی، نفوذپذیری غشای قارچ به شدت افزایش می‌یابد. این امر منجر به نشت عناصر حیاتی درون سلولی و در نهایت توقف رشد سلول قارچی می‌شود.
نکات بالینی مکانیسم اثر:
این دارو در غلظت‌های درمانی معمول، اثر مهارکننده رشد قارچ دارد، اما در غلظت‌های بالاتر در برخی بافت‌ها می‌تواند باعث مرگ سلول قارچی شود. تمایل این دارو به سیتوکروم پی چهارصد و پنجاه قارچی بسیار بیشتر از نوع انسانی آن است، با این حال در دوزهای بالا می‌تواند بر آنزیم‌های کبدی انسان نیز تاثیر بگذارد.

توصیه های دارویی ایتراکونازول
توصیه‌های دارویی مخصوص پزشک
تجویز ایتراکونازول نیازمند ارزیابی دقیق پیش از درمان و پایش مستمر در طول دوره درمان است. موارد زیر بر اساس گایدلاین‌های معتبر فارماکوتراپی برای مدیریت بالینی این دارو توصیه می‌شود:
ارزیابی وضعیت قلبی عروقی
• پیش از شروع درمان، به ویژه برای عفونت‌های غیرتهدیدکننده حیات مانند قارچ ناخن، سابقه نارسایی احتقانی قلب یا اختلال عملکرد بطنی باید به دقت بررسی شود. در صورت وجود این مشکلات، تجویز دارو اکیدا ممنوع است.
بررسی دقیق تداخلات دارویی
• به دلیل مهار شدید آنزیم‌های کبدی، پیش از تجویز این دارو باید لیست کامل داروهای مصرفی بیمار (به ویژه استاتین‌ها، داروهای طولانی‌کننده فاصله کیو تی و آرام‌بخش‌ها) بررسی شود تا از بروز آریتمی‌های کشنده یا سمیت عضلانی جلوگیری گردد.
پایش عملکرد کبدی و الکترولیت‌ها
• تست‌های عملکرد کبدی باید پیش از شروع درمان و به صورت ماهانه در طول درمان‌های طولانی‌مدت پایش شوند. همچنین ارزیابی دوره‌ای سطح پتاسیم خون برای پیشگیری از هیپوکالمی ضروری است.
توجه به تفاوت اشکال دارویی
• کپسول و محلول خوراکی ایتراکونازول به هیچ وجه قابلیت جایگزینی مستقیم با یکدیگر را ندارند. فراهمی زیستی این دو فرم متفاوت است و محلول خوراکی جذب سیستمیک بالاتری دارد.
مدیریت اسیدیته معده
• در بیمارانی که دچار فقدان اسید معده هستند یا داروهای سرکوب‌کننده اسید (مانند مهارکننده‌های پمپ پروتون) مصرف می‌کنند، حتما به بیمار آموزش دهید که کپسول را همراه با یک نوشیدنی اسیدی مانند نوشابه کولا مصرف کند تا جذب دارو مختل نشود.
توصیه‌های دارویی برای بیمار
برای اطمینان از اثربخشی درمان و کاهش خطرات جانبی، موارد زیر باید توسط پزشک یا داروساز به صورت شفاف به بیمار آموزش داده شود:
نحوه مصرف بر اساس شکل دارویی
• به بیمار تاکید کنید که در صورت تجویز کپسول، آن را حتما بلافاصله پس از یک وعده غذایی کامل ببلعد. اما اگر محلول خوراکی تجویز شده است، باید آن را با معده خالی (یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا) مصرف کند.
هشدار علائم نارسایی قلبی
• بیمار باید آگاه شود که در صورت بروز علائمی مانند تنگی نفس غیرعادی، تورم در مچ پا یا ساق پا، خستگی شدید، سرفه در شب یا افزایش وزن ناگهانی، فورا مصرف دارو را قطع کرده و به اورژانس مراجعه کند.
هشدار علائم آسیب کبدی
• به بیمار آموزش دهید که علائم سمیت کبدی از جمله زرد شدن سفیدی چشم یا پوست، ادرار تیره رنگ، مدفوع کم‌رنگ، خستگی مفرط، تهوع مداوم و درد در قسمت فوقانی و سمت راست شکم را جدی گرفته و به سرعت گزارش دهد.
توجه به علائم عصبی
• بیمار باید بداند که در صورت احساس گزگز، بی‌حسی، سوزش یا ضعف در دست‌ها و پاها، برای جلوگیری از آسیب عصبی ماندگار، باید فورا با پزشک معالج تماس بگیرد.
فاصله‌گذاری با آنتی‌اسیدها
• بیمار باید از مصرف شربت‌ها یا قرص‌های ضد اسید معده حداقل تا دو ساعت پس از مصرف کپسول ایتراکونازول خودداری کند.
پرهیز از خوددرمانی
• تاکید شود که در طول دوره درمان با این دارو، از مصرف هرگونه داروی جدید، مکمل‌های گیاهی یا داروهای بدون نسخه بدون مشورت قبلی با پزشک معالج اکیدا خودداری نماید، زیرا خطر تداخلات دارویی بسیار بالا است.
سایر نکات
• ایتراکونازول تزریقی به صورت انفوزیون مداوم در مدت ۶۰ دقیقه تجویز شود. کیسه تزریق دور از نور مستقیم نگهداری شود. پس از تجویز، اکستنشن و کاتتر را با ۱۵ تا ۲۰ میلی لیتر نرمال سالین شستشو داده‌شود.
• کپسول (۱۰۰ میلی گرم یا ۶۵ میلی گرم) و قرص ایتراکونازول با یک وعده غذایی کامل مصرف شود. کپسول های ۵۰ میلی گرمی ممکن است همراه یا بدون غذا تجویز شود. از باز کردن، له کردن یا جویدن محتویات کپسول خودداری شود.
• محلول خوراکی ایتراکونازول باید با معده خالی مصرف شود. هنگام درمان کاندیدیازیس اوروفارنکس و مری، محلول باید کاملاً در دهان چرخانده شود (هر بار ۱۰ میلی لیتر) و سپس بلعیده شود.
• فعالیت کبدی در بیماران با اختلالات کبدی و هم چنین در سایر بیمارانی که بیشتر از یک ماه دارو را مصرف می کنند یا از نظر بالینی به این پایش نیازمندند؛ ارزیابی شود.
• غلظت سرمی (در صورت نیاز) و فعالیت کلیوی پایش گردد. کراتینین سرم و CrCl به صورت منظم و دوره‌ای ارزیابی شود و در مواردی که از ایتراکونازول تزریقی استفاده می‌شود، در صورت مشاهده‌ی سمیت کلیوی، درمان با فرم خوراکی در نظر گرفته شود. در افراد با CrClکمتر از ۳۰، مصرف ایتراکونازول تزریقی مجاز نمی‌باشد.
• توصیه می شود که در درمان یا پروفیلاکسی طولانی مدت آسپرژیلوس تهاجمی و دیگر عفونت ها، غلظت سرمی دارو اندازه گیری شود (زیرا این دارو فارماکوکینتیک متغیری دارد و غلظت بالا، خطر بروز عوارض جانبی را افزایش می دهد).
• بیمار از لحاظ علائم سمیت کبدی (یرقان، تیرگی ادرار، تهوع، استفراغ، کاهش اشتها) و علائم نارسایی قلبی (ادم، تنگی نفس، افزایش وزن) پایش شود و به بیمار گوشزد شود که این علائم را به سرعت گزارش کند.
• لازم است که دیگر داروهای مصرفی بیمار بررسی شود تا در صورت نیاز، تنظیم دوز صورت گیرد یا از درمان جایگزین استفاده شود.
• مصرف صحیح دارو و ملاحظات غذایی به بیمار آموزش داده شود.
• به دلیل تفاوت در فراهمی زیستی، فرمولاسیون های ایتراکونازول از برندهای مختلف قابل جایگزینی با یکدیگر نیستند. به طور کلی، محلول خوراکی به دلیل بهبود جذب ترجیح داده می شود.
• مواردی از کم شنوایی گذرا یا دائمی در سالمندان گزارش شده که بیماران در چندین گزارش در حال مصرف همزمان کینیدین بوده‌اند(منع مصرف همزمان دارند).
• ایتراکونازول نباید برای درمان آسپرژیلوز مقاوم به وریکونازول استفاده شود زیرا ممکن است مکانیسم(های) ضد قارچی و/یا مقاومتی یکسان در هر دو عامل مشترک باشد.
• تنها اثربخشی محلول خوراکی در کاندیدیازیس دهانی/مری ثابت شده است. مواجهه با مخاط ممکن است بین محلول خوراکی و کپسول متفاوت باشد.
• شروع درمان با محلول خوراکی در بیمارانی که در معرض خطر فوری کاندیدیازیس سیستمیک هستند (به عنوان مثال، بیماران مبتلا به نوتروپنی شدید) توصیه نمی شود.
• در درمان اونیکومایکوز، تست تشخیصی نمونه های ناخن قبل از شروع درمان با ایتراکونازول توصیه می شود.
• از آنجایی که مصرف این دارو می‌تواند باعث سرکوب سیستم عصبی و کاهش توانایی های جسمی یا ذهنی بیمار شود، بیماران باید در مورد انجام کارهایی که نیاز به هوشیاری ذهنی دارند (مانند کار با ماشین آلات، ابزار خطرناک یا رانندگی) احتیاط کنند.
• مواردی از نوروپاتی محیطی در بیمارانی که ایتراکونازول را به مدت طولانی مصرف می کنند، رخ داده است. در حین درمان با ایتراکونازول بیمار از نظر علائم یا نشانه های نوروپاتی تحت نظر قرار گیرد و در صورت بروز آن، مصرف دارو متوقف گردد.
• در موارد آسپرژیلوزیس تهاجمی (درمان یا پیشگیری طولانی مدت)، دستورالعمل ها، نظارت بر غلظت های سرمی را توصیه می کنند. نظارت بر غلظت سرمی برای سایر عفونت ها نیز در نظر گرفته‌شود. ایتراکونازول دارای فارماکوکینتیک متغیر است و غلظت های بالای آن می‌تواند خطر عوارض جانبی را افزایش دهد.

منع مصرف ایتراکونازول
موارد منع مصرف در بیماری‌ها
تجویز ایتراکونازول در برخی شرایط بالینی و بیماری‌های زمینه‌ای دارای منع مصرف مطلق یا نیازمند احتیاط بسیار شدید است. مهم‌ترین این موارد که دارای هشدار جعبه سیاه در مراجع بین‌المللی هستند عبارتند از:
نارسایی احتقانی قلب و اختلال عملکرد بطنی
• تجویز این دارو برای درمان عفونت‌های قارچی غیرتهدیدکننده حیات (مانند عفونت قارچی ناخن یا پوست) در بیمارانی که شواهدی از اختلال عملکرد بطنی دارند یا سابقه نارسایی احتقانی قلب داشته‌اند، اکیدا ممنوع است. این دارو دارای اثرات اینوتروپیک منفی است و می‌تواند منجر به تشدید یا بروز نارسایی قلبی شود. در صورت بروز هرگونه علائم نارسایی قلبی در طول درمان، مصرف دارو باید فورا متوقف گردد.
بیماری‌های فعال و شدید کبدی
• اگرچه منع مصرف مطلق نیست، اما در بیمارانی که دچار نارسایی شدید و فعال کبدی هستند نباید استفاده شود مگر آنکه عفونت قارچی تهدیدکننده حیات باشد و هیچ جایگزین دیگری وجود نداشته باشد. خطر بروز هپاتیت شدید و نارسایی حاد کبدی (حتی منجر به مرگ) با این دارو گزارش شده است.
نارسایی شدید کلیوی
• فرم تزریقی این دارو (به دلیل وجود ماده جانبی هیدروکسی پروپیل بتا سیکلودکسترین که توسط کلیه‌ها دفع می‌شود) در بیمارانی که کلیرانس کراتینین آن‌ها کمتر از سی میلی‌لیتر در دقیقه است، منع مصرف دارد.
تداخلات دارویی کشنده (به عنوان یک وضعیت بالینی)
• تجویز همزمان این دارو با داروهایی که توسط آنزیم سیتوکروم پی سه ای چهار متابولیزه می‌شوند و خطر طولانی شدن فاصله کیو تی در نوار قلب را دارند، به دلیل خطر آریتمی‌های کشنده، منع مصرف مطلق دارد.
موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی
مدیریت درمان عفونت‌های قارچی در دوران بارداری و شیردهی با این دارو نیازمند در نظر گرفتن دقیق خطرات تراتوژنیک است.
دوران بارداری
• این دارو در حیوانات آزمایشگاهی نشانه‌هایی از تراتوژنیسیته و سمیت جنینی نشان داده است. برای عفونت‌های سطحی و غیرخطرناک (مانند عفونت ناخن)، مصرف این دارو در تمام طول دوران بارداری و همچنین در زنانی که قصد بارداری دارند اکیدا ممنوع است. برای عفونت‌های سیستمیک و تهدیدکننده حیات، تجویز تنها در صورتی مجاز است که منافع درمان برای مادر به وضوح بر خطرات بالقوه برای جنین برتری داشته باشد.
الزام به جلوگیری از بارداری
• به زنان در سنین باروری باید آموزش داده شود که در طول دوره درمان و تا حداقل دو ماه پس از پایان مصرف دارو، از روش‌های مطمئن و موثر پیشگیری از بارداری استفاده کنند.
دوران شیردهی
• این دارو به مقادیر قابل توجهی در شیر مادر ترشح می‌شود. با توجه به احتمال بروز عوارض جانبی جدی در شیرخوار، شیردهی در طول درمان با این دارو توصیه نمی‌شود. پزشک باید بین قطع شیردهی یا اجتناب از تجویز دارو یکی را انتخاب کند.
موارد منع مصرف در کودکان و اطفال
اطلاعات بالینی و کارآزمایی‌های کنترل شده در مورد ایمنی و اثربخشی این دارو در بیماران خردسال بسیار محدود است.
عدم تایید مصرف روتین
• استفاده از این دارو در کودکان و نوزادان به صورت روتین تایید نشده و توصیه نمی‌گردد.
شرایط استثنایی تجویز
• تجویز این دارو در جمعیت اطفال تنها در موارد بسیار خاص و عفونت‌های سیستمیک شدیدی مجاز است که به سایر درمان‌ها پاسخ نداده‌اند و پزشک متخصص عفونی اطفال تشخیص دهد که منافع بالقوه دارو به طور قابل توجهی بر خطرات و عوارض جانبی ناشناخته آن ارجحیت دارد. در این موارد محدود، پایش دقیق عملکرد کبد و ارزیابی مداوم بالینی کودک کاملا الزامی است.

هشدار ها ایتراکونازول
هشدارهای بالینی جامع و کاربردی
تجویز ایتراکونازول به دلیل پروفایل فارماکولوژیک پیچیده، نیازمند پایش دقیق و آگاهی کامل پزشک از هشدارهای حیاتی است:
هشدارهای جعبه سیاه:
نارسایی احتقانی قلب
• ایتراکونازول دارای اثرات اینوتروپیک منفی است. در صورت تجویز، خطر بروز یا تشدید نارسایی احتقانی قلب وجود دارد. این دارو نباید برای درمان عفونت‌های قارچی غیرتهدیدکننده حیات (مانند عفونت ناخن) در بیمارانی که سابقه نارسایی قلبی یا شواهد اختلال عملکرد بطنی دارند تجویز شود. در صورت بروز علائم نارسایی قلبی در طول درمان عفونت‌های سیستمیک، دارو باید فورا قطع گردد.
تداخلات دارویی و آریتمی قلبی
• این دارو یک مهارکننده بسیار قوی آنزیم سیتوکروم پی سه ای چهار است. مصرف همزمان آن با داروهایی که توسط این آنزیم متابولیزه می‌شوند و پتانسیل طولانی کردن فاصله کیو تی در نوار قلب را دارند، منجر به افزایش شدید غلظت آن داروها و بروز آریتمی‌های بطنی کشنده می‌شود و منع مصرف مطلق دارد.
سایر هشدارهای بالینی حیاتی:
سمیت کبدی
• موارد نادری از هپاتوتوکسیستی شدید، از جمله نارسایی حاد کبدی و مرگ، حتی در بیمارانی که سابقه بیماری کبدی نداشته‌اند گزارش شده است. آنزیم‌های کبدی باید پیش از شروع درمان و به صورت دوره‌ای در طول درمان پایش شوند. در صورت بروز علائم بالینی هپاتیت (مانند خستگی غیرعادی، یرقان، ادرار تیره) دارو باید بلافاصله قطع شود.
نوروپاتی محیطی
• بروز نوروپاتی محیطی در بیمارانی که این دارو را مصرف می‌کنند گزارش شده است. در صورت بروز علائم عصبی، برای جلوگیری از آسیب غیرقابل برگشت، درمان باید متوقف شود.
کاهش شنوایی
• موارد کاهش شنوایی گذرا یا دائمی در بیماران دریافت‌کننده این دارو گزارش شده است که معمولا با قطع دارو بهبود می‌یابد، اما در برخی بیماران ممکن است پایدار بماند.
اختلالات جذب
• جذب فرم کپسول این دارو نیازمند محیط اسیدی معده است. تجویز همزمان با داروهای مهارکننده پمپ پروتون یا آنتی‌اسیدها باعث شکست درمان می‌شود.
مسمومیت ایتراکونازول و پروتکل درمان
مسمومیت حاد و مصرف بیش از حد ایتراکونازول می‌تواند منجر به تشدید قابل توجه عوارض جانبی دارو گردد.
تظاهرات بالینی مسمومیت:
• اطلاعات در مورد مسمومیت حاد با این دارو محدود است، اما علائم مورد انتظار شامل تشدید عوارض گوارشی (تهوع، استفراغ شدید، درد شکم)، سرگیجه، سردرد، و در موارد خطرناک‌تر، افزایش خطر آریتمی‌های قلبی (به ویژه طولانی شدن فاصله کیو تی) و بروز علائم نارسایی قلبی یا سمیت حاد کبدی است.
پروتکل مدیریت و درمان مسمومیت:
• پایش و درمان حمایتی: هیچ آنتی‌دوت اختصاصی برای مسمومیت با ایتراکونازول وجود ندارد. درمان کاملا حمایتی و بر اساس تثبیت علائم حیاتی بیمار است. پایش مداوم نوار قلب برای بررسی اختلالات ریتم قلبی و کنترل دقیق آب و الکترولیت‌ها الزامی است.
• پاکسازی گوارشی: در صورتی که زمان کوتاهی از مصرف دوز سمی گذشته باشد، تجویز زغال فعال ممکن است برای کاهش جذب سیستمیک دارو در دستگاه گوارش در نظر گرفته شود. شستشوی معده تنها در ساعات اولیه پس از بلع مقادیر بسیار بالا ممکن است کاربرد داشته باشد.
• عدم اثربخشی دیالیز: به دلیل اتصال بسیار بالای ایتراکونازول به پروتئین‌های پلاسما (بیش از نود و نه درصد) و توزیع وسیع بافتی، همودیالیز و دیالیز صفاقی در خروج این دارو از بدن کاملا بی‌اثر هستند و نباید در پروتکل درمانی اوردوز این دارو قرار گیرند.

ایتراکونازول و بارداری
در حین مصرف ایتراکونازول یا تا چند هفته پس از آن نباید باردار شوید. با پزشک خود در مورد روش های پیشگیری از بارداری مناسب صحبت کنید.
خانم‌هایی که احتمال باردار شدن دارند، در صورت استفاده از ایتراکونازول باید در طول درمان و تا ۲ ماه پس از قطع ایتراکونازول از روش های پیشگیری از بارداری بسیار موثر استفاده کنند.
مصرف در بارداری ایتراکونازول
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.

عوارض جانبی شایع ایتراکونازول
• در صورت بروز سردرد آب فراوان بنوشید و از داروساز خود بخواهید که داروی ضددرد مناسب شرایطتان را به شما ارائه کند. چنانچه سردرد ادامه داشت، به پزشک خود اطلاع دهید.
• احساس تهوع یا استفراغ، درد شکم، اسهال، یبوست، سوء هاضمه، نفخ از عوارض شایع می‌باشد. از وعده های غذایی ساده استفاده کنید و از غذاهای پرچرب یا تند اجتناب کنید.
• در صورت بروز ضایعات پوستی خارش دار، مشکلات قاعدگی، عفونت های بینی و گلو اگر هر کدام ادامه دار یا مشکل ساز شد، با پزشک خود صحبت کنید.
• پزشک شما در مورد احتمال بروز عوارض جانبی کمتر شایع اما جدی‌تر، مانند مشکلات کبدی، با شما صحبت خواهد کرد. در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر باید فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:
• بیماری مداوم (استفراغ) یا درد معده، خستگی غیرمعمول، از دست دادن اشتها، ادرار تیره تر از حالت معمولی
عوارض جانبی ایتراکونازول
عوارض بسیار شایع (شیوع بیش از ده درصد):
دستگاه گوارش:
تهوع (ده تا یازده درصد)، اسهال (سه تا یازده درصد در فرم محلول خوراکی بیشتر است)
عوارض شایع (شیوع بین یک تا ده درصد):
• دستگاه گوارش: استفراغ (پنج تا هفت درصد)، درد شکمی (دو تا یازده درصد)، سوء هاضمه (یک تا دو درصد)
• سیستم عصبی مرکزی: سردرد (چهار تا یازده درصد)، سرگیجه (دو درصد)
• پوست و بافت زیرجلدی: بثورات پوستی (هشت تا نه درصد)، خارش (دو تا سه درصد)
• سیستم قلبی عروقی: ادم محیطی (چهار درصد)، فشار خون بالا (سه درصد)
• سیستم تنفسی: عفونت مجاری تنفسی فوقانی (هشت درصد)، رینیت (دو تا سه درصد)
• اختلالات متابولیک: هیپوکالمی یا کاهش سطح پتاسیم خون (دو تا شش درصد)
• سیستم کبدی: افزایش سطح آنزیم‌های کبدی (دو تا سه درصد)
• عوارض عمومی: خستگی و تب (یک تا دو درصد)
عوارض نادر اما بسیار جدی (شیوع معمولا کمتر از یک درصد یا گزارش‌های پس از ورود به بازار):
این عوارض با وجود شیوع پایین، از نظر بالینی نیازمند مداخله اورژانسی یا قطع فوری دارو هستند:
• سیستم قلبی: نارسایی احتقانی قلب، اختلال عملکرد بطنی و ادم ریوی
• سیستم کبدی: سمیت شدید کبدی، هپاتیت و نارسایی حاد کبد (در مواردی کشنده)
• سیستم عصبی: نوروپاتی محیطی
• گوش و حلق و بینی: کاهش شنوایی (که می‌تواند گذرا یا دائمی باشد)
• سیستم ایمنی و پوست: واکنش‌های حساسیت به نور، سندرم استیونز جانسون و شوک آنافیلاکسی
نکته بالینی پزشک:
شیوع و شدت عوارض گوارشی در مصرف محلول خوراکی ایتراکونازول به طور قابل توجهی بیشتر از کپسول آن است. همچنین بروز هیپوکالمی و ادم با افزایش دوز و طول دوره درمان ارتباط مستقیم دارد. پایش دقیق آنزیم‌های کبدی و الکترولیت‌ها در دوره‌های درمانی طولانی‌مدت الزامی است.

آیا ایتراکونازول تداخلات دارویی خطرناکی دارد؟
• ایتراکونازول با برخی داروها که از طریق کبد متابولیزه می‌شوند، تداخل دارد. از آنجا که لیست داروهایی که با ایتراکونازول تداخل جدی ایجاد می‌کنند بسیار طولانیست، در مورد تداخلات احتمالی با پزشک و داروساز خود حتماً مشورت کنید.
• در زمان
• داروهای سوء هاضمه (ضد اسیدها) نباید همزمان با ایتراکونازول مصرف شوند، زیرا از جذب مناسب آن توسط بدن جلوگیری می کنند. اگر نیاز به مصرف داروی ضداسیدمعده دارید، باید آن را حداقل دو ساعت قبل ازنوبت مصرف ایتراکونازول یا دو ساعت بعد از آن، مصرف کنید.
• بسیاری از داروهای مصرفی در بیماران قلبی و داروهای پرمصرف با ایتراکونازول ت‌اخل دارند که حتماً باید توسط پزشک بررسی شود.
تداخلات دارویی ایتراکونازول
مشخصات کلی تداخل:
سوبسترای CYP3A4(ماژور)، مهار CYP3A4(قوی)، P-glycoprotein/ABCB1
تداخلات رده X (پرهیز):
آکالابروتینیب، آلفوزوسین، آلیسکایرن، آلپرازولام، اپرپیتانت، آسسیمینیب، آستمیزول، آسوناپرویر، آوانافیل، آواپریتینیب، بارنیدیپین، بیلاستین، بلونانسرین، بوسوتینیب، بودزوناید (موضعی)، سیزاپراید، کلوبتازون، کوبی متینیب، کانیواپتان، القاء کننده های CYP3A4 (قوی)، داپوکستین؛ داریدورکسانت، دیسوپیرامید، دوفتیلید، دومپریدون، دوکسوروبیسین (کانونشنال)،دروندارون، افاویرنز، الاگولیکس، استرادیول و نورتیندرون، التریپتان، اپلرنون، مشتقات ارگوت (سوبستراهای منقبض کننده عروق CYP3A4)، استازولام، اورولیموس، فلودیپین، فینرنون، فلیبانسرین، فلوتیکازون (بینی)، فوس‌اپرپیتانت، اسید فوزیدیک (سیستمیک)، ایبروتینیب، اینفیگراتینیب، محصولات ایرینوتکان، سولفات ایزاوکونازونیوم، ایوابرادین، ایووسیدنیب، لفامولین، لمبورکسانت، لرکانیدیپین، لووکتوکنازول، لومیتاپید، لونافرنیب، لوواستاتین، لورازیدون، لوربینکتدین، ماسیتنتان، ماواکامتن، متادون، میدازولام، میتاپیوات، میزولاستین، موبوسرتینیب، نالوکسگل، نراتینیب، نویراپین، نیمودیپین، نیسولدیپین، پاکریتینیب، پازوپانیب، پیموزاید، کینیدین، رادوتینیب، رانولازین، برنج مخمر قرمز، رگورافنیب، ریفابوتین، ریمجپانت، ریواروکسابان، روپاتادین، روکسولیتینیب (موضعی)، ساکارومایسس بولاردی، سالمترول، سرتیندول، سیلودوسین، سیمپرویر، سیمواستاتین، سیرولیموس (Protein Bound)، سونیدگیب، سوورکسانت، تامسولوسین، تازمتوستات، تلیترومایسین، تپوتینیب، ترفنادین، تیکاگرلور، تولواپتان، توپوتکان، ترابکتدین، تریازولام، اوبروجپانت، اودنافیل، وینکریستین (لیپوزومال)، وینفلونین، وکلوسپورین، ووراپاکسار
کاهش اثرات داروها توسط ایتراکونازول:
آمفوتریسین B، آسسیمینیب، کلاریترومایسین، دوکسرکلسیفرول، فکسینیدازول، آی‌فسفاماید،اینفیگراتینیب، ملوکسیکام، رگورافنیب، ساکارومایسس بولاردی، تیوتپا، تیکاگرلور
کاهش اثرات ایتراکونازول توسط داروها:
آنتی اسیدها، القاء کننده های CYP3A4 (متوسط)، القاء کننده های CYP3A4 (قوی)، دیدانوزین، افاویرنز، اتراویرین، آب گریپ فروت، آنتاگونیست های گیرنده هیستامین H2، مهارکننده های پمپ پروتون (PPIs و PCABs)، ایزونیازید، ایووسیدنیب، لترموویر، نویراپین، ریفابوتین
افزایش اثرات داروها توسط اینراکونازول:
آبماسیکلیب، آکالابروتینیب، Ado-Trastuzumab Emtansine، آفاتینی، آلفنتانیل، آلفوزوسین، آلیسکایرن، آلیترتینوئین (سیستمیک)، آلموتریپتان، آلوسترون، آلپرازولام، آمیودارون، آملودیپین، آپیکسابان، اپرپیتانت، آریپیپرازول، ARIPiprazole Lauroxil، آرتمتر و لومفانترین، آستمیزول، آسوناپرویر، آتازاناویر، اتوژپانت; آتورواستاتین، آواکوپان، آوانافیل، آواپریتینیب، اکسیتینیب، بارنیدیپین، بداکیلین، بنیدیپین،‌بن پریدول، بنزهیدروکدون، بروترولستات، بتامتازون (بینی)، بتامتازون (چشمی)، بتامتازون (سیستمیک)، بتامتازون (موضعی)، بیلاستین، بلونانسرین، بورتزومیب، بوسنتان، بوسوتینیب، برنتوکسیماب ودوتین، برکسپیپرازول، بریگاتینیب، بروموکریپتین، برومپریدول، بروتیزولام [INT]، بودزوناید (بینی)،‌بودزوناید (استنشاق خوراکی)،‌بودزوناید (سیستمیک)، بودزوناید (موضعی)، بوپرنورفین، بوسپیرون، بوسولفان، بوتورفانول،‌کابازیتاکسل،‌کابوزانتینیب، کلسیفدیول، کلسیتریول (سیستمیک)، کانابیدیول، کانابیس، کاپماتینیب، گلیکوزیدهای قلبی، کاریپرازین، سلیپرولول، سرتینیب، کلردیازپوکساید، سیکلزوناید (استنشاق خوراکی)، سیلنیدیپین، سیلوستازول، سیناکلست، سیزاپراید، کلاریترومایسین، کلیندامایسین (سیستمیک)، کلوبتازون، کلونازپام، کلوزاپین، کوبیسیستات، کوبی متینیب، کدئین، کلشی سین، کانیواپتان، کوپانلیسیب، کورتیزون، کریزوتینیب، سیکلوفسفاماید، سیکلوسپورین (سیستمیک)، سیپروترون، دابیگاتران اتگزیلات، دبرافنیب، داکلاتاسویر، داپوکستین، داریدورکسانت، داریفناسین، دارولوتامید، داروناویر، داساتینیب، دفلازاکورت، دیلمانید، دگزامتازون (چشمی)، دگزامتازون (سیستمیک)، دیازپام، دی کلرفنامید، دیلتیازم، دیسوپیرامید، دوستاکسل، دوفتیلید، دومپریدون، دوکسازوسین، دوکسوروبیسین (معمولی)، Dronabinol; دروندارون، دوتاستراید، دوولیسیب، دیدروژسترون، اباستین، ادوکسابان، افونیدیپین، الاگولیکس، استرادیول و نورتیندرون، الباسویر و گرازوپرویر، التریپتان، Elexacaftor، تزاکافتور، ایواکافتور، الیگلوستات، انکورافنیب، انفورتومب ودوتین، انترکتینیب، Eplerenone; اردافیتینیب، مشتقات ارگوت (سوبستراهای منقبض کننده عروق CYP3A4)، ارلوتینیب، اریترومایسین (سیستمیک)، استازولام،‌مشتقات استروژن، اسزوپیکلون، اتیزولام، اتوپوزاید،اتوپوزاید فسفات، اتراویرین، اورولیموس، اوگلیپتین، فدراتینیب فلودیپین، فنتانیل، فزوترودین، فینرنون، فلیبانسرین، فلوتیکازون (بینی)، فلوتیکازون (استنشاق خوراکی)، فلوتیکازون (موضعی)، فوزامپرناویر، فوس‌اپرپیتانت، فوستاماتینیب، گالانتامین، جفیتینیب، ژیلتریتینیب، گلسدگیب، گلکاپرویر و پیبرنتاسویر، گوانفاسین، هالوفانترین، هالوپریدول، داروهای ضد بارداری هورمونی، هیدروکدون، هیدروکورتیزون (سیستمیک)، Ibrexafungerp، ایبروتینیب، ایدلالیسیب، ایلوپریدون، ایماتینیب، ایمیدافناسین، ایندیناویر، اینفیگراتینیب، محصولات ایرینوتکان، سولفات ایزاووکونازونیوم، ایسرادیپین، ایسترادفیلین، ایوابرادین، Ivacaftor; Ivosidenib; ایگزابپیلون، کتامین، کتوکونازول (سیستمیک)، لاسیدیپین، لاپاتینیب، لاروترکتینیب، لفامولین، لمبورکسانت،‌لرکانیدیپین، لترموویر، لوپرولید و نورتیندرون، لواملودیپین، لووبوپیواکائین، لووکتوکنازول، لوومتادون، لوومیلناسیپران، لیدوکائین (سیستمیک)، لومیتاپید،‌لونافرنیب، لورلاتینیب، لوواستاتین، لومات پرون، لورازیدون، لوربینکتدین، ماسیتنتان، مانیدیپین، ماراویروک، ماواکامتن، مفلوکین، مپریدین، متادون، متیل پردنیزولون، میدازولام، میدوستاورین، میفپریستون، میرودنافیل، میرتازاپین، میتاپیوات، میزولاستین، موبوسرتینیب، مومتازون (بینی)، مومتازون (استنشاق خوراکی)، مومتازون (موضعی)، مورفین (سیستمیک)، نادولول، نالدمدین، نالفورافین، نالوکسگل، نلفیناویر، نراتینیب، نیکاردیپین، نیفدیپین، نیلوتینیب، نیلوادیپین، نیمودیپین، نینتدانیب، نیرماترلویر، نیسولدیپین، نیترندیپین، اولاپاریب، اولیسریدین، اولموتینیب، اوسیلودروستات، اوسپمیفن، اکسی بوتینین، اکسی کدون، پکلیتاکسل (کانونشنال)،‌پکلیتاکسل (Protein Bound)، پاکریتینیب، پالبوسیکلیب، پانوبینوستات، پارکوکسیب، پاریکلسیتول، پازوپانیب، پمیگاتینیب، پکسیدارتینیب، پیماوانسرین، پیمکرولیموس، پیموزاید، پیپراکین، پولاتوزوماب، ودوتین، پانوتینیب، پرالستینیب، پراواستاتین، پرازیکوانتل، پردنیزولون (سیستمیک)، پردنیزون، پروپافنون، عوامل افزایش دهنده QT (بالاترین خطر)، کوئتیاپین، کینیدین، کینیدین (غیر درمانی)، کینین، رادوتینیب، راملتئون، رانولازین، ریبوکستین، برنج مخمر قرمز، رگورافنیب، Relugolix; رلوگولیکس، استرادیول، و نوراتیندرون، رپاگلیناید، رتاپامولین، ریبوسیکلیب، ریفابوتین، ریفاکسیمین، ریلپیویرین، Rimegepant; ریوسیگوات، ریپرتینیب، ریسپریدون، ریواروکسابان، روفلومیلاست، رومیدپسین، رزواستاتین، روپاتادین، روکسولیتینیب (سیستمیک)، روکسولیتینیب (موضعی)، سالمترول، ساکویناویر، ساکساگلیپتین، سلپرکاتینیب، سلومتینیب، سرتیندول، سیبوترامین، سیلدنافیل، سیلودوسین، سیمپرویر، سیمواستاتین، سیرولیموس (کانونشنال)، سیرولیموس (Protein Bound)، سیرولیموس (موضعی)، سولیفناسین، سونیدگیب، سوفنتانیل، سانیتینیب، سوورکسانت، تاکرولیموس (سیستمیک)، تاکرولیموس (موضعی)، تادالافیل، تالازوپاریب، تامسولوسین، تاسیملتئون، Tazemetostat; تگاسرود، تلیترومایسین، تمسیرولیموس، تنیپوزاید، تنوفوویر، دیسوپروکسیل فومارات، تپوتینیب، ترفنادین، تتراهیدروکانابینول، تتراهیدروکانابینول و کانابیدیول، تزاکافتور، و ایواکافتور، تیوتپا، تیکاگرلور،‌تیسوتومب ودوتین، توفاسیتینیب، تولترودین، تولواپتان،‌ توپوتکان، تورمیفن، ترابکتدین، TraMADol; ترازودون، ترتینوئین (سیستمیک)، تریامسینولون (بینی)، تریامسینولون (چشمی)، تریامسینولون (سیستمیک)، تریامسینولون (موضعی)، تریازولام، اوبروجپانت، اودنافیل، اولیپریستال، اوپاداسیتینیب، والبنازین، واردنافیل، ومورافنیب، ونتوکلاکس، وراپامیل، ویلانترول، ویلازودون، وینبلاستین، وین کریستین، وینکریستین (لیپوزومال)، ویندزین، وینفلونین، وینورلبین، آنتاگونیست های ویتامین K، وکلوسپورین، ووراپاکسار، وریکونازول، زنوبروتینیب، زیپراسیدون، زولپیدم، زوپیکلون
افزایش اثرات ایتراکونازول توسط داروها:
آنتی اسیدها، کلوفازیمین،‌کوبیسیستات، مهارکننده های CYP3A4 (متوسط)، مهارکننده های CYP3A4 (قوی)، داروناویر، فوزامپرناویر، اسید فوزیدیک (سیستمیک)، آب گریپ فروت، آنتاگونیست های گیرنده هیستامین H2، ایندیناویر، مهارکننده های پمپ پروتون (PPIs و PCABs)، لوپیناویر، نیرماترلویر، ریتوناویر، ساکیناویر، تیپرناویر
تداخلات دارویی ایتراکونازول
ایتراکونازول یک مهارکننده بسیار قوی آنزیم سیتوکروم پی سه ای چهار و همچنین مهارکننده پی گلیکوپروتئین است. این ویژگی سبب بروز تداخلات دارویی گسترده و گاه خطرناک می‌شود.
داروهای با منع مصرف مطلق (خطر آریتمی و طولانی شدن فاصله کیو تی):
• مصرف همزمان ایتراکونازول با داروهایی مانند سیزاپراید، پیموزاید، کینیدین، دوفتیلید و متادون به دلیل افزایش شدید غلظت پلاسمایی این داروها و خطر بروز آریتمی‌های بطنی کشنده مطلقا ممنوع است.
داروهای با منع مصرف مطلق (خطر میوپاتی و رابدومیولیز):
• تجویز همزمان با استاتین‌هایی که توسط آنزیم یاد شده متابولیزه می‌شوند، شامل سیمواستاتین و لوواستاتین، به دلیل افزایش خطر سمیت عضلانی ممنوع است.
داروهای با منع مصرف مطلق (سایر خطرات):
• آلکالوئیدهای ارگوت شامل ارگوتامین، دی هیدروارگوتامین و ارگومترین (خطر ایسکمی حاد).
• میدازولام خوراکی و تریازولام (خطر ضعف شدید و طولانی‌مدت تنفسی و سیستم عصبی مرکزی).
داروهای کاهنده جذب ایتراکونازول:
• داروهای خنثی‌کننده یا مهارکننده اسید معده شامل مهارکننده‌های پمپ پروتون مانند امپرازول و پانتوپرازول، مسدودکننده‌های گیرنده هیستامین مانند فاموتیدین و آنتی‌اسیدها، جذب فرم کپسول ایتراکونازول را به شدت کاهش می‌دهند. در صورت لزوم مصرف همزمان، کپسول باید با نوشیدنی‌های اسیدی مانند نوشابه کولا مصرف شود و بین مصرف داروی آنتی‌اسید و ایتراکونازول حداقل دو ساعت فاصله باشد.
کاهش‌دهنده‌های غلظت ایتراکونازول (القاکننده‌های آنزیمی):
• داروهایی مانند ریفامپین، ریفابوتین، کاربامازپین، فنی توئین و فنوباربیتال غلظت و اثربخشی ایتراکونازول را به شدت کاهش می‌دهند و مصرف همزمان آن‌ها توصیه نمی‌شود.
تداخل با غذا
تداخل غذایی ایتراکونازول کاملا به شکل دارویی آن بستگی دارد:
کپسول (100 میلی گرم )
• جذب همراه غذا و احتمالاً اسیدیته معده افزایش می یابد.
• نوشابه‌های غیر رژیمی جذب کپسول ها را در بیماران مبتلا به آکلرهدریا یا کسانی که آنتاگونیست های گیرنده H2 یا سایر سرکوب کننده های اسید معده مصرف می کنند، افزایش می دهد.
• گریپ فروت/آب گریپ فروت می‌تواند سطح سرمی ایتراکونازول را کاهش یا افزایش دهد.
• راهکار: کپسول 100 میلی گرمی (اسپورانوکس) بلافاصله بعد از غذا مصرف شود. مصرف گریپ فروت/آب گریپ فروت محدود شود یا ثابت نگه داشته شود.
کپسول (65 میلی گرم [Tolsura])
• زمانی که با معده خالی تجویز شود، جذب دارو افزایش می یابد. با این حال، تجویز تولسورا (کپسول 2×65 میلی‌گرم) همراه با غذا منجر به مواجهه مشابه با اسپورانوکس (2 کپسول 100 میلی‌گرمی) همراه با غذا می‌شود.
• راهکار: کپسول های 65 میلی گرمی (تولسورا) با غذا مصرف شود.
محلول خوراکی
• صرف غذا منجر به کاهش فراهمی زیستی و افزایش زمان رسیدن به پیک غلظت می شود.
• راهکار: محلول ایتراکونازول با معده خالی، یک ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از غذا مصرف شود.
قرص
• جذب با غذا و احتمالاً اسیدیته معده افزایش می یابد.
• راهکار: قرص ایتراکونازول بلافاصله پس از غذا مصرف شود.
تداخل در آزمایشات بالینی
پزشکان باید در طول دوره درمان با ایتراکونازول به تغییرات پارامترهای آزمایشگاهی زیر توجه داشته باشند:
تست‌های عملکرد کبدی
• این دارو می‌تواند باعث افزایش کاذب یا واقعی در سطح آنزیم‌های ترانس آمیناز کبدی از جمله آسپارتات آمینوترانسفراز، آلانین آمینوترانسفراز، آلکالین فسفاتاز و بیلی‌روبین شود.
الکترولیت‌های خون
• مصرف این دارو، به ویژه در دوره‌های طولانی‌مدت یا دوزهای بالا، می‌تواند منجر به کاهش سطح پتاسیم خون و بروز هیپوکالمی در نتایج آزمایشگاهی گردد. پایش دوره‌ای الکترولیت‌ها ضروری است.

نام‌های تجاری

کپسول ایتراکونازول روزدارو 100 میلی گرم [داروسازی روز دارو]، کپسول ایترانکس 100 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، کپسول مایکومیس 100 میلی گرم [داروسازی کیش مدیفارم]، کپسول ایتراکونازول اکسیر 100 میلی گرم [داروسازی اکسیر]، کپسول ایتراژن 100 میلی گرم [شرکتهای فوریتی-تک نسخه ای]، کپسول ایتراکونازول البرز 100 میلی گرم [داروسازی البرز دارو]، قرص ایتراکونازول مفید 100 میلی گرم [داروسازی طب مفید نیکان]، کپسول ناکسی فانژ 100 میلی گرم [داروسازی کیمیا آرا هرم]، کپسول ایتراکونازول مداوا 100 میلی گرم [داروسازی مداوا]، کپسول ایتراکونیل 100 میلی گرم [نیل فارمد]، کپسول ایتراژین 100 میلی گرم [داروسازی روژین]، کپسول ایتراکونازول جالینوس 100 میلی گرم [داروسازی جالینوس]، ITRACONAZOLE ROUZDAROU 100MG CAP [داروسازی روز دارو]، ITRANEX 100MG CAP [داروسازی تهران دارو]، MYCOMISS 100MG CAP [داروسازی کیش مدیفارم]، ITRACONAZOLE EXIR 100 mg Capsule [داروسازی اکسیر]، Itragen 100 mg Capsule [شرکتهای فوریتی-تک نسخه ای]، ITRACONAZOLE ALBORZ 100MG CAP [داروسازی البرز دارو]، ITRACONAZOLE MOFID 100 MG Tablet [داروسازی طب مفید نیکان]، NOXIFUNGE 100 mg Capsule [داروسازی کیمیا آرا هرم]، ITRACONAZOLE MODAVA 100 mg Capsule [داروسازی مداوا]، ITRACONEAL 100 MG Capsule [نیل فارمد]، ITRAGIN 100 MG Capsule [داروسازی روژین]، ITRACONAZOLE JALINOUS 100 mg Capsule [داروسازی جالینوس]، ساشه اکتوویت پاور، قرص اکتوکلوپیدوگرل 75 میلی گرم، قرص کلوپیدوگرل اکتوور 75 میلی گرم، سافت ژل پروستانن فیتومد، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، آمپول، ویال، ژل، پودر، ساشه، محلول