ایبوپروفن + فنیل افرین

فارماکوکینتیک
جذب:
• ایبوپروفن پس از مصرف خوراکی به سرعت و به طور کامل از دستگاه گوارش جذب می‌شود. حداکثر غلظت پلاسمایی آن معمولا بین 1 تا 2 ساعت پس از مصرف به دست می‌آید. مصرف دارو با غذا ممکن است سرعت جذب ایبوپروفن را کمی کاهش دهد، اما میزان کلی جذب را تغییر نمی‌دهد.
• فنیل افرین جذب نامنظمی دارد و به دلیل متابولیسم عبور اول گسترده در دیواره روده و کبد، فراهمی زیستی سیستمیک آن نسبتا پایین و در حدود 38% است. حداکثر غلظت پلاسمایی فنیل افرین نیز بین 0.5 تا 2 ساعت رخ می‌دهد.
توزیع:
• ایبوپروفن به میزان بسیار بالایی (بیش از 99%) به پروتئین‌های پلاسما، به ویژه آلبومین، متصل می‌شود. حجم توزیع آن نسبتا پایین است اما به خوبی در مایع سینوویال نفوذ می‌کند.
• فنیل افرین دارای حجم توزیع بزرگتری است و نفوذ بافتی خوبی دارد، اما اتصال پروتئینی آن به طور دقیق مشخص نشده است.
متابولیسم:
• ایبوپروفن عمدتا در کبد و توسط آنزیم‌های خانواده سیتوکروم پی، به ویژه ایزوآنزیم دو سی نه، به متابولیت‌های غیر فعال هیدروکسیله و کربوکسیله متابولیزه می‌شود.
• فنیل افرین به طور گسترده‌ای در کبد و روده توسط آنزیم مونوآمین اکسیداز متابولیزه می‌گردد که دلیل اصلی پایین بودن فراهمی زیستی خوراکی آن است.
دفع:
• نیمه عمر حذف ایبوپروفن در افراد سالم حدود 2 ساعت است. دفع این دارو عمدتا از طریق کلیه‌ها صورت می‌گیرد، به طوری که بخش اعظم دوز مصرفی در طی 24 ساعت به صورت متابولیت‌ها از طریق ادرار دفع می‌شود.
• نیمه عمر فنیل افرین بین 2 تا 3 ساعت است. دفع فنیل افرین و متابولیت‌های آن نیز عمدتا از مسیر کلیوی و در ادرار انجام می‌پذیرد. پزشکان باید در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی یا کبدی، احتیاطات لازم را در تجویز این ترکیب لحاظ نمایند.

موارد مصرف
موارد مصرف تایید شده
ترکیب دارویی ایبوپروفن و فنیل افرین به طور کلی برای تسکین موقت علائم همراه با سرماخوردگی، آنفولانزا و سینوزیت تایید شده است. کاربردهای بالینی و نکات تجویزی برای پزشکان به شرح زیر است:
مدیریت علائم سرماخوردگی و آنفولانزا
• این ترکیب برای بیمارانی که به طور همزمان از احتقان بینی، تب، سردرد و دردهای عضلانی رنج می‌برند، بسیار کارآمد است. ایبوپروفن با مهار آنزیم‌های سیکلواکسیژناز باعث کاهش سنتز پروستاگلاندین‌ها شده و اثرات ضد درد، ضد التهاب و تب‌بر ایجاد می‌کند. فنیل افرین نیز با تحریک گیرنده‌های آلفا یک آدرنرژیک باعث انقباض عروق مخاط بینی و کاهش احتقان می‌شود.
تسکین درد و فشار سینوسی (سینوزیت حاد)
• در بیماران مبتلا به سینوزیت که از درد شدید در نواحی صورت و پیشانی همراه با گرفتگی بینی شکایت دارند، این دارو خط درمان علامتی مناسبی است.
نکات بالینی ویژه پزشک:
پزشک باید توجه داشته باشد که اثر همزمان این دو دارو صرفا جهت کنترل حاد و کوتاه‌مدت علائم است (معمولا حداکثر بین $3$ تا $7$ روز). به دلیل حضور فنیل افرین، تجویز این دارو در بیماران مبتلا به پرفشاری خون کنترل نشده، بیماری‌های عروق کرونر، پرکاری تیروئید و هایپرتروفی خوش‌خیم پروستات نیازمند ارزیابی دقیق ریسک به منفعت است. همچنین، پایش وضعیت گوارشی و کلیوی بیمار به دلیل حضور ایبوپروفن الزامی است.
موارد مصرف خارج برچسب
علاوه بر موارد تایید شده، پزشکان در شرایط بالینی خاصی ممکن است از این ترکیب به صورت خارج از برچسب استفاده کنند:
تشدید حاد رینیت آلرژیک با درگیری سینوس‌ها
• در مواردی که بیمار مبتلا به رینیت آلرژیک دچار حملات حاد احتقان شدید همراه با سردرد یا درد سینوسی می‌شود و درمان‌های معمول مانند آنتی‌هیستامین‌ها یا استروئیدهای داخل بینی پاسخگویی سریعی ندارند، این ترکیب می‌تواند برای چند روز معدود جهت باز کردن راه هوایی و تسکین درد تجویز شود.
باروترومای سینوس (آسیب ناشی از تغییرات فشار)
• در بیمارانی که به دلیل پرواز با هواپیما یا غواصی دچار درد شدید سینوس و گرفتگی شده‌اند، استفاده از این ترکیب می‌تواند با کاهش التهاب و انقباض عروق مخاطی، به تسکین سریع درد و تسهیل درناژ کمک کند.
نکات بالینی ویژه پزشک:
در تجویزهای خارج از برچسب، پزشک باید به دقت احتمال بروز اثرات بازگشتی (ریباند) مخاط بینی در صورت مصرف طولانی‌مدت را در نظر بگیرد. همچنین، تداخل این ترکیب با سایر داروهای مصرفی بیمار، به ویژه مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز و داروهای ضد افسردگی باید به شدت مورد بررسی قرار گیرد تا از بروز بحران پرفشاری خون جلوگیری شود.

مکانیسم اثر
ترکیب ایبوپروفن و فنیل افرین دارای دو مکانیسم اثر مجزا اما هم‌افزا برای کنترل علائم سیستم تنفسی فوقانی است:
بخش ایبوپروفن
• این دارو یک ضد التهاب غیر استروئیدی است که به صورت غیر انتخابی آنزیم‌های سیکلواکسیژناز یک و دو را مهار می‌کند. با مهار این آنزیم‌ها، تبدیل اسید آراشیدونیک به پروستاگلاندین‌ها و ترومبوکسان متوقف می‌شود. کاهش پروستاگلاندین‌ها در سیستم عصبی مرکزی و محیطی منجر به بروز اثرات ضد درد، تب‌بر و ضد التهاب می‌گردد که در تسکین سردرد، دردهای عضلانی و تب ناشی از عفونت‌های ویروسی بسیار موثر است.
بخش فنیل افرین
• این ترکیب یک آگونیست مستقیم و انتخابی گیرنده‌های آلفا یک آدرنرژیک است. فعال‌سازی این گیرنده‌ها در مخاط دستگاه تنفسی فوقانی باعث انقباض عروق خونی می‌شود. این انقباض عروقی منجر به کاهش جریان خون، کاهش ادم بافتی و کاهش ترشحات مخاطی در مجاری بینی و سینوس‌ها شده و در نتیجه احتقان را برطرف می‌سازد.

توصیه های دارویی
توصیه‌های دارویی برای بیمار
آموزش صحیح به بیمار نقش حیاتی در کاهش عوارض جانبی و اثربخشی این دارو دارد. پزشک باید موارد زیر را به صورت واضح به بیمار آموزش دهد:
نحوه مصرف برای حفظ سلامت معده
این دارو حتما باید همراه با غذا، شیر یا یک لیوان پر از آب مصرف شود. پس از مصرف دارو، حداقل تا 10 الی 15 دقیقه از دراز کشیدن خودداری شود تا از تحریک مری جلوگیری گردد.
مدت زمان مصرف
• مصرف این دارو بدون دستور صریح پزشک نباید بیش از 7 روز متوالی ادامه یابد. در صورت عدم بهبود علائم یا بروز تب مداوم بیش از 333 روز، بیمار باید مجددا به پزشک مراجعه کند.
زمان مصرف در طول شبانه‌روز
• به دلیل وجود داروی ضد احتقان که خاصیت محرک دارد، مصرف دارو در ساعات پایانی شب و نزدیک به زمان خواب ممکن است باعث بی‌خوابی شود. بهتر است آخرین دوز چند ساعت قبل از خواب مصرف شود.
پرهیزهای غذایی و دارویی
• بیمار باید از مصرف همزمان نوشیدنی‌های الکلی اکیدا خودداری کند، زیرا خطر خونریزی معده را به شدت بالا می‌برد. همچنین از مصرف همزمان سایر داروهای مسکن، ضد سرماخوردگی یا ضد سرفه بدون مشورت با پزشک پرهیز شود.
علائم هشداردهنده برای قطع دارو
• در صورت بروز تپش قلب شدید، سرگیجه مداوم، دفع مدفوع سیاه یا خونی، استفراغ خونی، تنگی نفس، یا هرگونه راش پوستی، مصرف دارو باید فورا قطع شده و به اورژانس مراجعه شود.
توصیه‌های دارویی مخصوص پزشک
این نکات برای مدیریت ریسک و بهینه‌سازی درمان در محیط بالینی تدوین شده‌اند:
ارزیابی خطرات قلبی عروقی
• ترکیب ایبوپروفن (افزایش‌دهنده خطر ترومبوز) و فنیل افرین (منقبض‌کننده عروق) می‌تواند باعث افزایش ناگهانی فشار خون شود. تجویز این دارو در بیماران مبتلا به فشار خون کنترل‌نشده، بیماری ایسکمیک قلب، و پس از جراحی پیوند عروق کرونر مطلقاً ممنوع است. پایش فشار خون در طول درمان برای افراد مستعد ضروری است.
مدیریت خطرات گوارشی
• در بیمارانی که سابقه زخم معده، خونریزی گوارشی، سن بالاتر از 65 سال دارند، یا همزمان کورتیکواستروئید و داروهای ضد انعقاد مصرف می‌کنند، ریسک آسیب گوارشی بسیار بالا است. تجویز این ترکیب در این بیماران توصیه نمی‌شود و در صورت لزوم، باید از داروهای محافظت‌کننده معده استفاده شود.
عملکرد کلیوی
• ایبوپروفن جریان خون کلیوی را کاهش می‌دهد و فنیل افرین می‌تواند مقاومت عروقی را تغییر دهد. در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی، نارسایی قلبی و افرادی که داروهای ادرارآور مصرف می‌کنند، ارزیابی دقیق عملکرد کلیه پیش از تجویز الزامی است.
احتیاط در احتباس ادراری و گلوکوم
• به دلیل اثرات سمپاتومیمتیک دارو، تجویز آن در بیماران مبتلا به بزرگی خوش‌خیم پروستات (که مستعد احتباس ادراری هستند) و بیماران مبتلا به گلوکوم زاویه بسته باید با احتیاط فراوان و در صورت سنجش دقیق نسبت سود به زیان انجام گیرد.
سندرم ازدیاد حساسیت
• پیش از تجویز، حتما سابقه حساسیت به آسپرین یا سایر داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (بروز آسم، کهیر یا پولیپ بینی پس از مصرف این داروها) پرسیده شود، زیرا خطر واکنش‌های آنافیلاکتیک یا برونکواسپاسم کشنده وجود دارد.

منع مصرف
موارد منع مصرف در بیماری‌ها
با توجه به حضور دو جزء فعال با مکانیسم‌های متفاوت، تجویز این دارو در شرایط بالینی زیر برای بیماران مطلقا ممنوع یا نیازمند احتیاط بسیار شدید است:
بیماری‌های قلبی و عروقی
• به دلیل وجود فنیل افرین (منقبض‌کننده عروق) و ایبوپروفن، مصرف این دارو در بیماران مبتلا به فشار خون بالای کنترل نشده، بیماری شدید عروق کرونر، و در دوره بعد از عمل جراحی بای‌پس عروق کرونر مطلقا ممنوع است. این ترکیب می‌تواند خطر بروز حوادث ترومبوتیک قلبی عروقی، سکته قلبی و مغزی را به شدت افزایش دهد.
بیماری‌های گوارشی
• در بیماران دارای سابقه خونریزی فعال گوارشی، زخم معده یا دوازدهه فعال، و یا سابقه سوراخ شدگی دستگاه گوارش به دنبال مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، مصرف این ترکیب ممنوع است.
حساسیت‌های تنفسی و آسم
• در بیمارانی که سابقه بروز آسم، کهیر، یا واکنش‌های آلرژیک شدید پس از مصرف آسپرین یا سایر داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی دارند (سندرم حساسیت به آسپرین)، نباید تجویز شود.
• تداخلات دارویی خطرناک: مصرف همزمان این دارو با مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز و یا استفاده در فاصله 14 روز پس از قطع آن‌ها، به دلیل خطر بروز بحران شدید فشار خون (ناشی از فنیل افرین) ممنوع است.
• سایر شرایط بالینی: در بیماران مبتلا به گلوکوم زاویه بسته، احتباس شدید ادراری (مانند بزرگی شدید پروستات)، و نارسایی شدید کبدی یا کلیوی، استفاده از این دارو منع مصرف دارد.
موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی
بارداری
• استفاده از این ترکیب دارویی در دوران بارداری توصیه نمی‌شود. مصرف ایبوپروفن از هفته 20 بارداری به بعد به دلیل خطر کاهش مایع آمنیوتیک (الیگوهیدرامنیوس) و اختلالات کلیوی جنین باید متوقف شود. همچنین مصرف آن در سه ماهه سوم بارداری به دلیل خطر بسته شدن زودرس مجرای شریانی جنین مطلقا ممنوع است. از سوی دیگر، فنیل افرین ممکن است با انقباض عروق رحمی، خون‌رسانی به جفت و جنین را کاهش دهد.
شیردهی
• اگرچه ترشح ایبوپروفن در شیر مادر بسیار ناچیز است، اما اطلاعات کافی در مورد ترشح فنیل افرین در شیر انسان وجود ندارد. علاوه بر این، داروهای سمپاتومیمتیک مانند فنیل افرین می‌توانند باعث کاهش تولید شیر مادر شوند. بنابراین، مصرف این ترکیب در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود و پزشک باید جایگزین‌های ایمن‌تری را در نظر بگیرد.
موارد منع مصرف در کودکان
کودکان خردسال
• بر اساس دستورالعمل‌های مراجع معتبر بین‌المللی از جمله آکادمی اطفال آمریکا، استفاده از داروهای ترکیبی سرفه و سرماخوردگی حاوی ضد احتقان‌ها (مانند فنیل افرین) در کودکان زیر 4 سال (و در برخی منابع زیر 6 سال) به دلیل خطر بروز عوارض جانبی جدی مانند تشنج، تندتپشی، و کاهش سطح هوشیاری مطلقا ممنوع است.
محدودیت‌های سنی
• فرمولاسیون‌های بزرگسالان این ترکیب دارویی به هیچ وجه نباید برای کودکان زیر 12 سال تجویز شود. برای کودکان بالای 6 سال نیز تنها در صورت نیاز مبرم و استفاده از فرمولاسیون‌های دقیق کودکان (با دوز تنظیم شده و تحت نظارت دقیق پزشک) قابل بررسی است، هرچند به طور کلی درمان‌های غیر دارویی برای رفع احتقان در کودکان در اولویت قرار دارند.

هشدار ها
هشدارهای بالینی جامع و کاربردی
تجویز ترکیب ایبوپروفن و فنیل افرین نیازمند ارزیابی دقیق شرایط بیمار و توجه به هشدارهای زیر است:
خطرات قلبی عروقی
• ایبوپروفن می‌تواند خطر حوادث ترومبوتیک قلبی عروقی، سکته قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد که می‌تواند کشنده باشد. این خطر با طول مدت مصرف و در بیماران دارای سابقه بیماری‌های قلبی عروقی افزایش می‌یابد. همزمان، فنیل افرین با تحریک گیرنده‌های آلفا آدرنرژیک باعث انقباض عروق محیطی شده و می‌تواند فشار خون را به شدت بالا ببرد. پایش دقیق فشار خون در طول درمان الزامی است.
عوارض گوارشی جدی
• مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن با خطر جدی خونریزی، زخم و سوراخ شدن معده یا روده‌ها همراه است. این عوارض می‌توانند در هر زمان از طول درمان و بدون علائم هشداردهنده قبلی رخ دهند. بیماران سالمند و افراد دارای سابقه زخم گوارشی در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
سمیت کلیوی
• مصرف طولانی مدت ایبوپروفن می‌تواند منجر به نکروز پاپیلری کلیه و سایر آسیب‌های کلیوی شود. بیمارانی که دچار نارسایی کلیوی، نارسایی قلبی یا اختلال عملکرد کبد هستند و همچنین سالمندان و بیمارانی که داروهای ادرارآور مصرف می‌کنند، در بالاترین میزان خطر قرار دارند. حفظ هیدراتاسیون مناسب بیمار پیش از شروع درمان ضروری است.
اثرات سیستم عصبی مرکزی
• فنیل افرین یک مقلد سمپاتیک است و می‌تواند باعث تحریک سیستم عصبی مرکزی، اضطراب، بی‌قراری، لرزش و بی‌خوابی شود. در بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید باید با احتیاط فراوان تجویز گردد.
خطر پنهان ماندن علائم عفونت
• ایبوپروفن با کاهش تب و التهاب می‌تواند علائم تشخیصی عفونت‌های جدی را پنهان کند، لذا پزشک باید در پیگیری روند بهبودی عفونت‌های زمینه‌ای دقت بالایی داشته باشد.
اوردوز (مسمومیت دارویی) و مدیریت درمان
مصرف بیش از حد این ترکیب دارویی منجر به بروز تظاهرات بالینی ناشی از هر دو جزء دارو می‌شود و نیازمند مداخله فوری پزشکی است.
علائم مسمومیت (اوردوز):
• ناشی از ایبوپروفن: تهوع، استفراغ، درد اپی گاستر، بی‌حالی و خواب‌آلودگی شایع‌ترین علائم هستند. در مسمومیت‌های شدیدتر، خونریزی گوارشی، نارسایی حاد کلیوی، تشنج، کما، اسیدوز متابولیک و دپرسیون تنفسی ممکن است رخ دهد.
• ناشی از فنیل افرین: افزایش شدید فشار خون، کندتپشی رفلکسی، آریتمی‌های قلبی، سردرد ضرباندار شدید، تاری دید، استفراغ، احساس تنگی نفس و در موارد وخیم، خونریزی مغزی از علائم بارز مصرف بیش از حد مقلدهای سمپاتیک است.
پروتکل درمان و مدیریت بالینی:
• هیچ پادزهر اختصاصی برای این ترکیب دارویی وجود ندارد و اساس درمان بر پایه اقدامات حمایتی و علامت‌درمانی است.
• در صورت مراجعه زودهنگام بیمار (معمولا در کمتر از 1 تا 2 ساعت پس از مصرف)، تخلیه معده از طریق القای استفراغ یا شستشوی معده و به دنبال آن تجویز زغال فعال برای کاهش جذب دارو توصیه می‌شود.
• پایش مداوم علائم حیاتی، نوار قلب و برون‌ده ادراری الزامی است.
• برای کنترل فشار خون بالای ناشی از فنیل افرین، استفاده از مسدودکننده‌های گیرنده آلفا مانند فنتولامین توصیه می‌شود. از تجویز مسدودکننده‌های گیرنده بتا به تنهایی باید اکیدا خودداری شود، زیرا می‌تواند منجر به انقباض عروقی بدون مخالفت و تشدید خطرناک فشار خون گردد.
• در صورت بروز افت فشار خون ناشی از سمیت شدید ایبوپروفن، احیای مایعات وریدی و در صورت نیاز استفاده از داروهای تنگ‌کننده عروق باید مد نظر قرار گیرد.
• کنترل تشنج‌ها (در صورت بروز) با بنزودیازپین‌های داخل وریدی انجام می‌شود. با توجه به اتصال بالای ایبوپروفن به پروتئین‌های پلاسما، همودیالیز در دفع دارو تاثیر چندانی ندارد، اما ممکن است در مدیریت اسیدوز متابولیک و نارسایی حاد کلیه ضروری باشد.

عوارض جانبی
عوارض جانبی شایع (شیوع بین 1% تا 10%)
این دسته از عوارض بیشترین میزان گزارش را در میان بیماران مصرف‌کننده داشته و پزشک باید پیش از شروع درمان، بیمار را نسبت به احتمال بروز آن‌ها آگاه سازد:
• عوارض گوارشی: شایع‌ترین عوارض ناشی از جزء ایبوپروفن شامل سوء هاضمه (شیوع 1% تا 10%)، حالت تهوع (شیوع 3%تا 9%)، درد در ناحیه فوقانی شکم (شیوع 1% تا 10%) و اسهال یا یبوست (شیوع 1% تا 3%) می‌باشد.
• عوارض سیستم عصبی مرکزی: سردرد و سرگیجه با شیوع 3%تا 9% گزارش شده است. همچنین به دلیل حضور جزء فنیل افرین، علائمی نظیر بی‌قراری، اضطراب خفیف و لرزش با شیوع حدود 1% تا 5% در بیماران حساس مشاهده می‌شود.
• عوارض قلبی و عروقی: افزایش خفیف فشار خون و احساس تپش قلب با شیوع 1% تا 3%رخ می‌دهد که نیازمند توجه ویژه در بیماران مستعد است.
• سایر عوارض: احتباس مایعات و ادم محیطی با شیوع 1% تا 3%به ویژه در بیماران با عملکرد مختل کلیوی یا قلبی گزارش شده است.
عوارض جانبی ناشایع و نادر (شیوع کمتر از 1%)
اگرچه این عوارض شیوع پایینی دارند، اما به دلیل ماهیت جدی و گاه تهدیدکننده حیات، نیازمند پایش بالینی دقیق توسط پزشک معالج هستند:
• عوارض شدید گوارشی: خونریزی مخفی یا آشکار گوارشی، زخم معده یا دوازدهه و سوراخ‌شدگی دستگاه گوارش با شیوع کمتر از 1% رخ می‌دهد. این خطر با افزایش سن و دوز مصرفی بالا می‌رود.
• عوارض شدید قلبی عروقی: بروز آریتمی‌های قلبی، کندتپشی رفلکسی شدید (ناشی از افزایش فشار خون توسط فنیل افرین)، و در موارد بسیار نادر حوادث ترومبوتیک قلبی عروقی مانند سکته قلبی (شیوع کمتر از 1%).
• عوارض کلیوی و کبدی: نارسایی حاد کلیوی، نفریت بینابینی، و افزایش آنزیم‌های کبدی با شیوع کمتر از 1% گزارش شده‌اند که پایش فاکتورهای خونی در مصرف طولانی‌مدت را الزامی می‌سازد.
• عوارض روانی و عصبی شدید: بی‌خوابی شدید، توهم، و گیجی مفرط (با شیوع کمتر از 1%) که عمدتا ناشی از تحریک بیش از حد گیرنده‌های آلفا آدرنرژیک توسط جزء ضد احتقان دارو است.
• واکنش‌های ازدیاد حساسیت: آنافیلاکسی، واکنش‌های شدید پوستی و اسپاسم برونش (به ویژه در بیماران مبتلا به آسم حساس به آسپرین) با شیوع بسیار نادر اما اورژانسی (کمتر از 0.1%) ثبت شده است.

تداخلات دارویی
تداخلات دارویی مهم و کاربردی
با توجه به ماهیت دوگانه این دارو، تداخلات به دو بخش اثرات ناشی از ایبوپروفن و فنیل افرین تقسیم می‌شوند. در ادامه تداخلات مهم به همراه نوع و شدت تداخل بیان شده است:
مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز
• مانند ترانیل سیپرومین، فنلزین، سلژیلین
• منع مصرف مطلق. مصرف همزمان فنیل افرین با این داروها یا در فاصله 14 روز پس از قطع آن‌ها، می‌تواند منجر به بحران فشار خون شدید، خونریزی مغزی و حتی مرگ شود.
داروهای کاهنده فشار خون و ادرارآورها
• مانند کاپتوپریل، لوزارتان، پروپرانولول، هیدروکلروتیازید، فورزماید
• تداخل شدید. ایبوپروفن با مهار تولید پروستاگلاندین‌های کلیوی، اثرات کاهنده فشار خون این داروها را خنثی می‌کند. علاوه بر این، فنیل افرین به طور مستقیم فشار خون را افزایش می‌دهد. مصرف همزمان این داروها خطر نارسایی حاد کلیوی را نیز به شدت بالا می‌برد.
داروهای ضد انعقاد خون و ضد پلاکت‌ها
• مانند وارفارین، هپارین، کلوپیدوگرل، آسپرین
• تداخل شدید. مصرف همزمان با ایبوپروفن خطر خونریزی‌های گوارشی و سیستمیک را به طور فزاینده‌ای افزایش می‌دهد. در صورت نیاز به تجویز همزمان، پایش دقیق شاخص‌های انعقادی الزامی است.
داروهای با پنجره درمانی باریک
• مانند لیتیوم، متوترکسات، دیگوکسین
• تداخل شدید تا متوسط. ایبوپروفن ترشح توبولار کلیوی لیتیوم و متوترکسات را کاهش داده و منجر به تجمع سمی این داروها در خون می‌شود. همچنین، جزء فنیل افرین در ترکیب با دیگوکسین می‌تواند خطر بروز آریتمی‌های قلبی را افزایش دهد.
سایر داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی و کورتیکواستروئیدها
• مانند ناپروکسن، دیکلوفناک، پردنیزولون، دگزامتازون): تداخل شدید. تجویز همزمان خطر زخم، سوراخ‌شدگی و خونریزی دستگاه گوارش را به شدت مضاعف می‌کند.
داروهای مقلد سمپاتیک و ضد احتقان‌ها
• مانند سودوافدرین، سالبوتامول
• تداخل متوسط تا شدید. مصرف همزمان با فنیل افرین باعث تشدید اثرات تحریکی بر سیستم عصبی مرکزی و سیستم قلبی عروقی شده و خطر تپش قلب و افزایش فشار خون را در پی دارد.
تداخل با غذا و سبک زندگی
برای بهینه‌سازی جذب دارو و کاهش عوارض گوارشی، توجه به توصیه‌های تغذیه‌ای زیر در آموزش به بیمار حائز اهمیت است:
غذاهای معمول
• برای کاهش تحریک و آسیب به مخاط معده که ناشی از ایبوپروفن است، این دارو باید حتما همراه با غذا، شیر یا یک لیوان پر از آب مصرف شود. مصرف با معده خالی خطر بروز عوارض گوارشی را افزایش می‌دهد.
الکل
• مصرف همزمان نوشیدنی‌های الکلی با این دارو اکیدا ممنوع است. الکل هم‌افزایی شدیدی با ایبوپروفن در ایجاد زخم و خونریزی معده دارد و خطر سمیت کبدی را نیز بالا می‌برد.
کافئین
• مصرف مقادیر زیاد کافئین (موجود در قهوه، چای غلیظ و نوشابه‌های انرژی‌زا) همراه با این دارو می‌تواند اثرات تحریکی فنیل افرین بر قلب و عروق را تشدید کرده و منجر به تپش قلب، بی‌خوابی و افزایش فشار خون شود.
تداخل در تست‌های آزمایشگاهی
حضور این ترکیب دارویی در بدن می‌تواند در نتایج برخی از آزمایش‌های پاراکلینیکی اختلال ایجاد کند که پزشک باید هنگام تفسیر نتایج به آن‌ها توجه نماید:
تست‌های عملکرد کبد
• ایبوپروفن ممکن است باعث افزایش کاذب و گذار در سطح آنزیم‌های کبدی در نتایج آزمایشگاهی شود.
آزمایش زمان سیلان خون
• به دلیل اثر مهاری ایبوپروفن بر تجمع پلاکتی، زمان خونریزی در آزمایشات طولانی‌تر از حد معمول نشان داده می‌شود که این اثر تا زمان دفع کامل دارو از بدن باقی می‌ماند.
تست‌های عملکرد کلیه
• مصرف دارو می‌تواند منجر به افزایش کاذب در سطح کراتینین خون و نیتروژن اوره خون شود.
آزمایش خون مخفی در مدفوع
• ایبوپروفن می‌تواند باعث ایجاد خونریزی‌های میکروسکوپی در دستگاه گوارش شود که نتیجه این آزمایش را مثبت کاذب می‌کند. معمولا توصیه می‌شود مصرف دارو چند روز قبل از انجام این آزمایش قطع گردد.
غربالگری دارویی ادرار
• مصرف مقلدهای سمپاتیک مانند فنیل افرین ممکن است به ندرت باعث ایجاد نتیجه مثبت کاذب در تست‌های غربالگری ادراری برای آمفتامین‌ها شود، که در این موارد تایید با روش‌های تشخیصی دقیق‌تر ضروری است.

نام‌های تجاری

کپسول سافت ژل ژلوفن-سینوس [داروسازی دانا]، قرص روکشدار خط دار ادوالژین سرماخوردگی 200/5 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، GELOFEN-SINUS SOFT GEL CAP [داروسازی دانا]، Advalgin Cold 200/5 Tab [داروسازی دکتر عبیدی]، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا، قطره چشمی مای فلون 0.1% 5 میلی لیتر، قرص کنادیون 10 میلی گرم، کپسول آیزن اکتیو یوروویتال 80میلی گرم/400 میکروگرم، قرص آسادوگرل 100/75 میلی گرم

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، آمپول، ویال، ژل، قطره، پودر، ساشه، محلول