اوکالیپتوس

فارماکوکینتیک اوکالیپتوس
ترکیبات اصلی و دارویی این گیاه : برگ های تازه این گیاه حاوی اسانس، مواد تلخ، روتین، مواد رزینی، فلوروگلوسینول و تانن است. ترکیب سینوئل موجود در اسانس مهمترین ترکیب دارویی آن است. از انواع مختلفی از گونه های اکالیپتوس نوعی گم- تانن به نام کینو (Kino) تهیه می شود که دارای تانن فراوان و اسید کینوتانیک است.

موارد مصرف اوکالیپتوس
گونه های مختلف اکالیپتوس
Eucalyptus obliqua و Eucalyptus globulus Labill
اسم انگلیسی :Eucalyptus, Blue gum
نام خانواده: Myrtaceae
بخش مورد استفاده: برگ
اثرات درمانی: این گیاه برای درمان التهاب سینه، ریه ها و گلو به کار می رود. و بخور برگ های تازه آن برای درمان سرماخوردگی و گرفتگی سینوس ها بسیار مفید است. گیاه اکالیپتوس به عنوان دارویی ضد باکتری و ضد قارچ است. فراورده های مختلف این گیاه به عنوان تسکین دهنده درد و خارش استفاده می شود. اسانس این گیاه اثر ضد التهابی دارد و هنگامی که به صورت موضعی استفاده می شود دارای اثرات Hyperemic است. گیاه اکالیپتوس قابض، تب بر و ضد عفونی کننده است و در بیماری های مجاری ادراری مفید است. این گیاه به صورت پماد با مخلوط با روغن پایه در تخفیف التهاب و تسکین گرفتگی ها و دردهای عضلانی مفید است. جویدن برگ اکالیپتوس در رفع درد لثه و دندان ها و بهبود زخم مؤثر است. این گیاه کاهش دهنده قند خون بوده و برای کاهش برونشیت نیز مفید است. به منظور استفاده استنشاقی از این گیاه، 5 تا 10 قطره از روغن آن را به 2 لیوان آب جوش اضافه کرده و بخار آن را استنشاق کنید.

مکانیسم اثر اوکالیپتوس
آثار فارماکولوژیک و مکانیسم اثر اکالیپتوس : تحقیقات ثابت کرده است که گیاه اکالیپتوس دارای اثرات ضد دردی بوده و می تواند در بهبود آن مؤثر باشد. همچنین در مطالعات حیوانی مشخص شده است که عصاره اتانولی این گیاه بر درد ایجاد شده توسط فرمالین سبب کاهش درد مزمن می شود. در پژوهشی دیگر مشخص شده است که ترکیبات موجود در این گیاه دارای اثر مهاری بر روی باکتری ها بوده و از آن می توان به عنوان یک ضد عفونی کننده استفاده کرد. مشخص شده است که گیاه اکالیپتوس دارای خواص آنتی اکسیدانی بوده که موجب مهار رادیکال های آزاد می شود. همچنین اثرات ضد قارچی و ضد ویروسی آن در پژوهش های مختلف ثابت شده است.

توصیه های دارویی اوکالیپتوس
منابع
1- ضیایی، علی،مسگرپور، بیتا (1384). احتیاط مصرف و تداخلات دارویی گیاهان دارویی بر اساس شواهد و مستندات،انتشارات تیمورزاده- نشر طبیب.
2- پور فخاران، محمد، نوری آق قلعه، مرضیه.1390. راهنمای جامع گیاهان دارویی، جلد اول، انتشارات ابتکار دانش.
3-Amakura, Y, Umino, Y, Tsuji, S,Ito, H., Hatsno, T., Yoshida, T. 2002.Constituents and their antioxidative effects in eucalyptus leaf extract used as a natural food additive. Food Chemistry 77: 47-56.
4-Takahashi T, Kukubo R, Sakaino M. Antimicrobial activities of eucalyptus leaf extracts and flavonoids from Eucalyptus maculata. Lett Appl Microbiol 2004; 39: 60-4.
5-Kraft K, Hobbs C. Pocket guide to herbal medicine. 1st Ed. Stuttgart: Georg Thieme Verlag; 2004, pp: 61-62.

هشدار ها اوکالیپتوس
در دوران بارداری یا شیردهی از مصرف اکالیپتوس پرهیز کنید. روغن این گیاه اگر استعمال موضعی داشته باشد، سمی نیست. اما نباید از این گیاه برای مصارف داخلی استفاده کرد. انجمن فرآوردهای گیاهان دارویی آمریکا برگ اکالیپتوس را از نظر بی خطری در ردیف و درجه دو ارزیابی کرده است. درجه ۲ به معنای این است که در کاربرد این گیاه محدودیتهایی متصور است.

مصرف در بارداری اوکالیپتوس
گروه X
به هيچ وجه نبايد استفاده شود: مطالعات حیوانی یا انسانی مواردی از نقص مادرزادی و یا خطر مرگ جنین ناشی از عوارض مصرف این دارو در دوران بارداری مشاهده شده است. این شواهد به واسطه تحقیقات، تجربه عرضه در بازار و یا مطالعات انسانی به دست آمده است. بنابراین ریسک خطر مصرف این دارو در بارداری بطور حتم بیش از منافع احتمالی آن است و نباید استفاده شود.

عوارض جانبی اوکالیپتوس
در موارد کاهش فشار خون به دلیل اثرات پایین آورندگی فشار خون برگ های اکالیپتوس،این گیاه با احتیاط مصرف شود.استفاده از این گیاه در التهاب کلیوی منع مصرف دارد.با توجه به اثرات تحریکی ترکیبات فرار موجود در اسانس و عصاره اکالیپتوس بر مخاط، در التهاب معده،روده و یا صفرا و افراد مبتلا به زخم معده مجاز نیست.

تداخلات دارویی اوکالیپتوس
تداخلات و احتیاط مصرف در این گیاه :در اختلالات شدید کبدی استفاده از این گیاه مجاز نمی باشد و اثر صفرازایی ترکیب سینئول موجود در اکالیپتوس در مطالعات حیوانی به اثبات رسیده است.با توجه به سمیت برگ های این گیاه،مصرف خوراکی یا استنشاقی آن برای کودکان زیر 2 سال مجاز نیست.مصرف اکالیپتوس در دوران بارداری و شیردهی مجاز نیست. روغن این گیاه اگر استعمال موضعی داشته باشد سمی نیست، اما نباید از این گیاه برای مصارف داخلی استفاده کرد. در صورت مصرف بی رویه گیاه اکالیپتوس ممکن است فرد به شکم درد، آسیب کبدی یا کلیوی منجر شود. روغن و عصاره اکالیپتوس با داروهای درمان کننده قند خون تداخل دارد و ممکن است اثر آن را خنثی کند.

نام‌های تجاری

محلول موضعی ضد شپش نو لایس ژانوس [ژرف اندیشان نوید سلامت]، محلول استنشاقی کولین اکالیپتوس [کلین آسیا پارس]، سافت ژل اکالیپتوس باریج [داروسازی باریج اسانس]، اکالیپتوس استنشاقی اهورا دارو [داروسازی اهورا دارو]، سافت ژل اکالیپتوس باریج 400 میلی گرم [داروسازی باریج اسانس]، سافت ژل اکالیپتوس باریج 200 میلی گرم [داروسازی باریج اسانس]، اکالیپتوس استنشاقی ایران داروک [داروسازی ایران داروک]، اکالیپتوس استنشاقی پورسینا [داروسازی پور سینا]، بخور اکالیپتوس زردبند [داروسازی زردبند]، آبنبات مکیدنی نات سور [اصفهان شکلات]، No Lice Topical Solution [ژرف اندیشان نوید سلامت]، Colin Eucalyptus Inhaler [کلین آسیا پارس]، Eucalyptus Softgel [داروسازی باریج اسانس]، Eucalyptus Inhaler Inhaler [داروسازی اهورا دارو]، Eucalyptus barij 400mg Softgel [داروسازی باریج اسانس]، Eucalyptus barij 200mg Softgel [داروسازی باریج اسانس]، Eucalyptus Inhaler [داروسازی ایران داروک]، Eucalyptus Inhaler [داروسازی پور سینا]، Eucalyptus Inhaler ZardBand Drop [داروسازی زردبند]، Notsore Candy [اصفهان شکلات]، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا، قطره چشمی مای فلون 0.1% 5 میلی لیتر، قرص کنادیون 10 میلی گرم، کپسول آیزن اکتیو یوروویتال 80میلی گرم/400 میکروگرم، قرص آسادوگرل 100/75 میلی گرم

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، آمپول، ویال، پماد، ژل، قطره، پودر، ساشه، محلول