امفوتریسین بی

فارماکوکینتیک امفوتریسین بی
جذب
• مولکول های این دارو به دلیل ساختار شیمیایی خاص خود، از مسیر دستگاه گوارش جذب بسیار ضعیفی دارند. به همین دلیل برای درمان عفونت های سیستمیک و تهاجمی، دارو منحصرا باید به صورت تزریق وریدی تجویز شود و مصرف خوراکی آن هیچ گونه اثر درمانی سیستمیک ایجاد نمی کند.
توزیع در بافت ها
• پس از تزریق وریدی، دارو به سرعت در جریان خون توزیع می شود. اتصال این دارو به پروتئین های پلاسما بسیار بالا و در حدود بیشتر از 90 درصد است که عمدتا به لیپوپروتئین ها متصل می شود. حجم توزیع دارو در بدن بسیار وسیع است و به میزان بالایی در کبد، طحال، کلیه ها و ریه ها تجمع می یابد.
• نفوذ به مایعات خاص، یکی از چالش های بالینی مهم این دارو، نفوذ بسیار ضعیف آن به مایع مغزی نخاعی، زجاجیه چشم، مایع پلور و مایع آمنیوتیک است. غلظت دارو در مایع مغزی نخاعی به ندرت به مقادیر درمانی می رسد، به همین دلیل در درمان عفونت های شدید سیستم عصبی مرکزی، استفاده از دوزهای بالا یا رژیم های ترکیبی ضروری است.
متابولیسم
• مسیر دقیق بیوترانسفورماسیون و متابولیسم این دارو در بدن انسان هنوز به طور کامل شناخته نشده است. تا کنون هیچ متابولیت فعالی برای این دارو در جریان خون یا ادرار شناسایی نشده است.
دفع و نیمه عمر
• روند دفع دارو از بدن به صورت دو مرحله ای و بسیار کند انجام می شود. در مرحله اولیه، نیمه عمر دارو حدود بیست و چهار ساعت است، اما فاز نهایی دفع به دلیل آزادسازی بسیار تدریجی دارو از بافت های محیطی، بسیار طولانی است و نیمه عمر نهایی آن می تواند تا 15 روز طول بکشد.
• تنظیم دوز، دارو به صورت تغییر نیافته و با سرعت بسیار کم از طریق کلیه ها دفع می شود. نکته بالینی بسیار مهم این است که با وجود سمیت کلیوی بالای این دارو، وجود نارسایی کلیوی یا کبدی از پیش زمینه ای، تاثیر قابل توجهی بر غلظت خونی دارو ندارد. بنابراین نیازی به کاهش دوز اولیه دارو بر اساس اختلال عملکرد کلیه یا کبد نیست، اگرچه پایش روزانه و دقیق عملکرد کلیه در طول دوره درمان برای مدیریت سمیت دارویی کاملا الزامی است.

آمفوتریسین بی چیست و چه کاربردی دارد؟
آمفوتریسین بی برای چیست؟
آمفوتریسین بی یک داروی ضدقارچ قوی است که برای درمان بعضی عفونت‌های قارچی شدید استفاده می‌شود. این دارو معمولاً زمانی مطرح می‌شود که عفونت قارچی جدی است، به بخش‌های مهم بدن رسیده یا با داروهای ساده‌تر قابل کنترل نیست.
آمفوتریسین بی بیشتر در بیمارستان و با نظر پزشک مصرف می‌شود، چون هم اثر قوی دارد و هم نیاز به مراقبت، آزمایش و پایش وضعیت بدن دارد.
آمپول آمفوتریسین بی برای چیست؟
آمپول آمفوتریسین بی معمولاً برای عفونت‌های قارچی شدید و گسترده به‌کار می‌رود. این شکل دارویی از راه وریدی (تزریق دارو داخل رگ) داده می‌شود تا دارو وارد خون شود و به محل عفونت برسد.
مصرف این آمپول معمولاً خودسرانه نیست و باید در محیط درمانی یا تحت نظارت دقیق انجام شود.
آمفوتریسین بی برای چه بیمارانی استفاده می‌شود؟
این دارو ممکن است برای بیمارانی استفاده شود که دچار عفونت قارچی شدید هستند یا سیستم ایمنی (قدرت دفاعی بدن در برابر بیماری‌ها) ضعیف‌تری دارند. بیماران بستری، بیماران مبتلا به بعضی بیماری‌های خونی، بیماران پیوندی و برخی افراد تحت درمان‌های سنگین ممکن است بیشتر در معرض چنین عفونت‌هایی باشند.
موارد مصرف آمفوتریسین بی در عفونت‌های قارچی
آمفوتریسین بی برای عفونت قارچی
آمفوتریسین بی برای درمان بعضی عفونت‌های قارچی مهم و شدید استفاده می‌شود. منظور از عفونت قارچی، رشد قارچ‌های بیماری‌زا در بدن است؛ این حالت می‌تواند پوست و مخاط را درگیر کند، اما در موارد شدید ممکن است به خون، ریه، مغز یا اندام‌های داخلی برسد.
آمفوتریسین بی برای قارچ خون
قارچ خون به معنی ورود قارچ به جریان خون است. این وضعیت می‌تواند جدی باشد و معمولاً نیاز به درمان بیمارستانی دارد. آمفوتریسین بی در برخی موارد برای کنترل عفونت قارچی خون به‌کار می‌رود.
آمفوتریسین بی برای قارچ ریه
برخی عفونت‌های قارچی می‌توانند ریه را درگیر کنند و باعث تب، سرفه، تنگی نفس یا بدتر شدن حال عمومی شوند. آمفوتریسین بی در بعضی موارد عفونت قارچی ریه، به‌ویژه در عفونت‌های شدید، استفاده می‌شود.
آمفوتریسین بی برای مننژیت قارچی
مننژیت قارچی (عفونت قارچی پرده‌های اطراف مغز و نخاع) یک بیماری جدی است. در برخی انواع این بیماری، آمفوتریسین بی می‌تواند بخشی از درمان باشد و معمولاً همراه با بررسی دقیق بیمار انجام می‌شود.
آمفوتریسین بی برای لیشمانیوز
لیشمانیوز (بیماری انگلی منتقل‌شونده از طریق نیش پشه خاکی) در بعضی شکل‌های شدید یا داخلی ممکن است با آمفوتریسین بی، به‌ویژه نوع لیپوزومال (فرمی که دارو داخل ذرات چربی بسیار ریز قرار دارد)، درمان شود.
موارد مصرف امفوتریسین بی
موارد مصرف تایید شده داروی آمفوتریسین بی
این دارو یک عامل ضد قارچ وسیع الطیف است که منحصرا برای درمان عفونت های قارچی پیشرونده، تهاجمی و تهدید کننده حیات کاربرد دارد. پزشکان باید توجه داشته باشند که این دارو برای درمان عفونت های قارچی غیر مهاجم بالینی مانند برفک دهان یا عفونت های سطحی واژن مناسب نیست.
اسپرژیلوزیس تهاجمی
• در درمان بیماران مبتلا به عفونت های ریوی، خارج ریوی یا منتشر ناشی از گونه های اسپرژیلوس تجویز می شود. این دارو به ویژه در مواردی که میکروارگانیسم به سایر دسته های دارویی مقاوم است، یا بیمار توانایی تحمل داروهای جایگزین را ندارد، نقش حیاتی ایفا می کند.
کاندیدیازیس مهاجم و منتشر
• برای درمان عفونت های سیستمیک کاندیدایی شامل کاندیدمی، اندوکاردیت قارچی، عفونت های داخل شکمی و عفونت های چشمی ناشی از گونه های کاندیدا استفاده می شود. در شرایط ناپایداری همودینامیک بیمار یا مقاومت به سایر ضد قارچ ها، این دارو خط اول درمان محسوب می شود.
مننژیت کریپتوکوکی و کریپتوکوکوزیس
• یکی از اصلی ترین ارکان درمان القایی در بیماران مبتلا به مننژیت کریپتوکوکی، به ویژه در افراد مبتلا به عفونت اچ آی وی و نقص ایمنی شدید است. برای رسیدن به بالاترین اثربخشی بالینی و پاکسازی سریع مایع مغزی نخاعی، معمولا با سایر داروهای ضد قارچ ترکیب می شود.
موکورمایکوزیس
• این عفونت قارچی بسیار تهاجمی و مخرب با مرگ و میر بالا همراه است. آمفوتریسین بی داروی اصلی و خط اول برای کنترل این بیماری است. موفقیت درمان در این بیماران نیازمند تجویز سریع دوزهای بالای دارو همزمان با مداخلات گسترده جراحی برای برداشتن بافت های مرده است.
بیماری های قارچی اندمیک شدید
• در فرم های شدید، منتشر یا مواردی که سیستم عصبی مرکزی را درگیر کرده اند، برای بیماری هایی مانند هیستوپلاسموزیس، بلاستومایکوزیس و کوکسیدیومایکوزیس تجویز می شود. پس از کنترل مرحله حاد بیماری، پزشک می تواند درمان را به داروهای خوراکی تغییر دهد.
لیشمانیازیس احشایی
• فرمولاسیون های لیپوزومال این دارو به عنوان یک درمان تایید شده و بسیار موثر برای لیشمانیازیس احشایی شناخته می شوند. این اندیکاسیون به ویژه برای بیماران مبتلا به نقص ایمنی یا کسانی که به درمان های رایج آنتی موان پاسخ نداده اند، بسیار کاربردی است.
موارد مصرف خارج برچسب داروی آمفوتریسین بی
پزشکان در شرایط خاص بالینی و بر اساس شواهد معتبر، از این دارو در مواردی خارج از تاییدیه های اولیه نیز استفاده می کنند که در زیر به مهم ترین آن ها اشاره شده است.
درمان تجربی در نوتروپنی تب دار
• در بیماران مبتلا به نقص ایمنی شدید و نوتروپنی عمیق که علی رغم دریافت دوره مناسبی از آنتی بیوتیک های وسیع الطیف همچنان تب دارند، خطر عفونت های مخفی قارچی بسیار بالاست. در این شرایط، دارو به صورت تجربی برای پوشش عفونت های قارچی احتمالی تا زمان مشخص شدن نتایج کشت شروع می شود.
پیشگیری از عفونت های قارچی مهاجم
• در بیماران بسیار پرخطر، مانند گیرندگان پیوند سلول های بنیادی خون ساز که دوره های طولانی سرکوب ایمنی را تجربه می کنند، از این دارو برای پیشگیری استفاده می شود. همچنین پزشکان گاهی از فرم استنشاقی دارو برای پیشگیری از اسپرژیلوزیس ریوی در بیماران پیوند ریه یا بیماران مبتلا به سرطان های خونی بهره می برند.
مننگوآنسفالیت آمیبی اولیه
• در عفونت های بسیار نادر اما کشنده سیستم عصبی مرکزی ناشی از آمیب های آزاد زیست، این دارو به عنوان یک رکن اساسی در رژیم های درمانی چند دارویی کاربرد دارد. برای نفوذ بهتر، پزشکان ممکن است دارو را علاوه بر مسیر وریدی، به صورت مستقیم در داخل فضای مایع مغزی نخاعی نیز تجویز کنند.
عفونت های موضعی مقاوم
• در برخی عفونت های شدید و مقاوم مفصلی، استخوانی یا عفونت های مرتبط با تجهیزات پزشکی مانند کاتترها که عامل قارچی دارند، پزشکان از شستشوی موضعی با محلول رقیق شده این دارو استفاده کرده اند. این روش معمولا به عنوان درمان کمکی در کنار درمان سیستمیک و خروج تجهیزات آلوده انجام می شود.

مکانیسم اثر امفوتریسین بی
آمفوتریسین بی یک داروی ضد قارچ قدرتمند از دسته پلی ین ها است که عملکرد اصلی آن از طریق ایجاد اختلال شدید در ساختار غشای سلولی قارچ اعمال می شود. مکانیسم های دقیق عملکرد این دارو به شرح زیر است:
• اتصال به ارگوسترول غشا، این دارو میل ترکیبی بسیار بالایی برای اتصال به ارگوسترول دارد. ارگوسترول مهم ترین استرول موجود در غشای سلولی قارچ ها است و نقش حیاتی در حفظ یکپارچگی غشا ایفا می کند.
• ایجاد منافذ و تغییر نفوذ پذیری، پس از اتصال دارو به ارگوسترول، ساختار غشای سلول قارچ دچار تغییرات فضایی می شود و منافذی در آن به وجود می آید. این منافذ باعث از بین رفتن سد انتخابی غشا می شوند.
• نشت یون های داخل سلولی، در پی ایجاد منافذ غشایی، محتویات حیاتی داخل سلول قارچ از جمله یون های پتاسیم و منیزیم به سرعت به فضای خارج سلولی نشت می کنند. تخلیه سریع این یون ها منجر به توقف فرآیندهای متابولیک و در نهایت مرگ سلول قارچ می شود.
• اثرات اکسیداتیو ثانویه، علاوه بر آسیب مستقیم غشایی، این دارو باعث تولید رادیکال های آزاد اکسیژن در داخل سلول قارچ می شود. این رادیکال های آزاد به اسیدهای نوکلئیک، پروتئین ها و سایر ساختارهای حیاتی قارچ آسیب وارد کرده و روند مرگ سلولی را تسریع می کنند.
• وابستگی به غلظت، اثر این دارو بسته به غلظت به دست آمده در مایعات بدن و همچنین میزان حساسیت قارچ بیماری زا، می تواند به صورت متوقف کننده رشد قارچ یا قارچ کش کامل عمل کند.
• اثرات تعدیل کننده سیستم ایمنی، شواهد نشان می دهد که این دارو می تواند باعث فعال سازی ماکروفاژها و افزایش توانایی سلول های ایمنی میزبان در پاکسازی عوامل عفونی شود.

نحوه مصرف و تزریق آمفوتریسین بی
نحوه مصرف آمفوتریسین بی
آمفوتریسین بی معمولاً به‌صورت تزریق وریدی استفاده می‌شود. مقدار دارو، فاصله تزریق و مدت درمان برای همه افراد یکسان نیست و بر اساس نوع عفونت، وزن، وضعیت کلیه و پاسخ بدن تعیین می‌شود.
نحوه تزریق آمفوتریسین بی
تزریق این دارو باید آهسته و کنترل‌شده انجام شود. تزریق سریع یا آماده‌سازی نادرست می‌تواند احتمال عوارض را بیشتر کند. به همین دلیل، آماده‌سازی و تزریق آن معمولاً توسط کادر درمان انجام می‌شود.
آمفوتریسین بی وریدی چگونه تزریق می‌شود؟
دارو پس از آماده‌سازی در سرم مناسب حل یا رقیق می‌شود و از راه رگ وارد بدن می‌شود. در طول تزریق، فشار خون، حال عمومی، تب، لرز و علائم حساسیت بررسی می‌شوند.
انفوزیون آمفوتریسین بی چقدر طول می‌کشد؟
انفوزیون (تزریق آهسته دارو از طریق سرم) آمفوتریسین بی معمولاً زمان‌بر است و بسته به نوع فرآورده و دستور پزشک می‌تواند متفاوت باشد. هدف از تزریق آهسته، کاهش احتمال واکنش‌هایی مثل لرز، تب، افت فشار یا احساس بدحالی است.
توصیه های دارویی امفوتریسین بی
توصیه های دارویی جهت آموزش به بیمار
پزشک معالج موظف است پیش از شروع درمان و در طول دوره بستری یا دریافت دارو، موارد زیر را به بیمار یا همراهان وی آموزش دهد:
اهمیت گزارش فوری عوارض جانبی
• بیمار باید اگاه باشد که در صورت بروز علائمی مانند تب، لرز شدید، تعریق، تپش قلب، تنگی نفس یا احساس سبکی سر در حین تزریق دارو، فورا پرستار یا پزشک را مطلع سازد. این علائم نشان دهنده واکنش های حاد به تزریق هستند و نیاز به مداخله سریع دارند.
توجه به علائم افت الکترولیت ها
• به بیمار گوشزد کنید که بروز ضعف عضلانی شدید، گرفتگی عضلات، بی حسی یا سوزن سوزن شدن اندام ها و ضربان قلب نامنظم می تواند نشانه افت خطرناک پتاسیم یا منیزیم خون باشد و باید بلافاصله گزارش شود.
اهمیت مصرف مایعات
• در صورت عدم وجود منع مصرف پزشکی مانند نارسایی احتقانی قلب، بیمار باید به مصرف مقادیر کافی مایعات تشویق شود تا به حفظ عملکرد کلیه ها و کاهش سمیت کلیوی دارو کمک کند.
لزوم همکاری در پایش آزمایشگاهی
• به بیمار توضیح دهید که انجام مکرر ازمایش های خون و ادرار برای بررسی عملکرد کلیه و کبد و همچنین سطح املاح خون در طول دوره درمان کاملا ضروری است و تضمین کننده ایمنی درمان می باشد.
توصیه های دارویی مخصوص پزشک معالج
مدیریت درمان با این دارو نیازمند پایش دقیق بالینی و ازمایشگاهی است. پزشکان باید پروتکل های زیر را در نظر داشته باشند:
پیشگیری از واکنش های حین تزریق
• برای کاهش تب و لرز و واکنش های حساسیتی ناشی از ازادسازی سایتوکین ها، توصیه می شود سی تا شصت دقیقه پیش از شروع انفوزیون، از داروهای پیش درمانی مانند استامینوفن، دیفن هیدرامین و در موارد شدیدتر از هیدروکورتیزون وریدی استفاده شود. همچنین استفاده از مپریدین می تواند در کنترل لرزهای شدید و مقاوم بسیار موثر باشد.
محافظت از عملکرد کلیه
• سمیت کلیوی مهم ترین عارضه محدود کننده دوز این دارو است. بارگیری مایعات با استفاده از سرم نمکی نرمال (سدیم کلراید) پیش و پس از انفوزیون دارو، نقش بسزایی در کاهش خطر اسپاسم عروق کلیوی و افت فیلتراسیون گلومرولی دارد. هیدراتاسیون باید بر اساس وضعیت قلبی و عروقی بیمار تنظیم گردد.
پایش مداوم الکترولیت ها
• این دارو باعث افزایش نفوذپذیری غشای سلول های توبول کلیه می شود که منجر به دفع شدید پتاسیم و منیزیم می گردد. سطح الکترولیت های سرم باید به صورت روزانه یا یک روز در میان بررسی شود و جایگزینی پیشگیرانه یا درمانی پتاسیم و منیزیم به صورت وریدی یا خوراکی در دستور کار قرار گیرد. پایش نوار قلب در بیماران مستعد اریتمی الزامی است.
بررسی عملکرد کلیه و کبد
• اندازه گیری روزانه کراتینین و نیتروژن اوره خون در روزهای ابتدایی درمان ضروری است. در صورت افزایش پیش رونده کراتینین، پزشک باید کاهش دوز، قطع موقت دارو یا تغییر فرمولاسیون دارو به انواع با سمیت کمتر را مد نظر قرار دهد. همچنین انزیم های کبدی و بیلی روبین باید به صورت دوره ای پایش شوند.
توجه به تفاوت فرمولاسیون ها
• پزشک باید دقت بالایی در تجویز نوع فرمولاسیون داشته باشد. دوز مصرفی و پروفایل عوارض جانبی فرمولاسیون استاندارد با فرمولاسیون های لیپوزومی یا کمپلکس های لیپیدی کاملا متفاوت است و جایگزینی اشتباه آن ها می تواند به اوردوز کشنده یا شکست درمان منجر شود. فرمولاسیون های لیپیدی سمیت کلیوی کمتری دارند اما همچنان نیازمند پایش دقیق هستند.
مدیریت کم خونی
• به دلیل مهار تولید اریتروپویتین توسط کلیه ها، بروز کم خونی با روند تدریجی در طول درمان شایع است. پزشک باید شمارش کامل سلول های خونی را به صورت هفتگی بررسی کند و در صورت نیاز، تزریق خون یا تجویز اریتروپویتین نوترکیب را در نظر بگیرد.

منع مصرف امفوتریسین بی
موارد منع مصرف و احتیاط در بیماری ها
منع مصرف مطلق
• تجویز این دارو در بیمارانی که سابقه حساسیت مفرط و آنافیلاکسی به آمفوتریسین بی یا هر یک از ترکیبات فرمولاسیون آن را دارند، ممنوع است. البته در شرایطی که عفونت قارچی تهدید کننده حیات باشد و هیچ جایگزین درمانی دیگری وجود نداشته باشد، پزشک ممکن است با رعایت پروتکل های دقیق حساسیت زدایی و حضور تجهیزات احیا، دارو را تجویز کند.
ممنوعیت در عفونت های خفیف
• استفاده از این داروی پرخطر برای درمان عفونت های قارچی سطحی، موضعی یا غیر تهاجمی که با دارو های خوراکی و ایمن تر قابل درمان هستند، به هیچ وجه توجیه بالینی ندارد و ممنوع است.
احتیاط شدید در بیماری های کلیوی
• اگرچه نارسایی کلیوی منع مصرف مطلق محسوب نمی شود، اما به دلیل سمیت کلیوی بسیار بالای این دارو، در بیمارانی که از قبل دچار اختلال عملکرد کلیه هستند باید با احتیاط فراوان تجویز شود. در صورت بروز نارسایی حاد کلیوی در طول درمان، پزشک باید قطع دارو یا تغییر آن به فرمولاسیون های لیپوزومی با سمیت کمتر را در نظر بگیرد.
موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی
دوران بارداری
• این دارو در طبقه بندی بارداری در گروه بی قرار دارد. مطالعات حیوانی آسیب جنینی را نشان نداده اند، اما مطالعات کنترل شده در زنان باردار محدود است. دارو به راحتی از جفت عبور می کند. با این حال، بارداری منع مصرف مطلق برای این دارو نیست. در عفونت های قارچی مهاجم و سیستمیک که جان مادر را تهدید می کنند، این دارو اغلب به عنوان درمان انتخابی تجویز می شود زیرا منافع نجات بخش آن برای مادر، بر خطرات احتمالی برای جنین برتری دارد.
دوران شیردهی
• هنوز به طور قطعی مشخص نیست که آیا این دارو در شیر انسان ترشح می شود یا خیر. با توجه به ماهیت سمی دارو و خطر بروز عوارض جانبی جدی مانند نارسایی کلیوی در نوزاد شیرخوار، شیردهی در طول دوره درمان با این دارو اکیدا ممنوع است. مادرانی که نیازمند دریافت این درمان هستند، باید تغذیه با شیر مادر را متوقف کرده و از روش های جایگزین استفاده کنند.
موارد منع مصرف و ملاحظات در کودکان
کودکان و نوزادان
• مصرف این دارو در نوزادان، شیرخواران و کودکان منع مصرف مطلق ندارد و به صورت گسترده برای درمان عفونت های سیستمیک قارچی در بخش های مراقبت ویژه کودکان استفاده می شود.
ملاحظات بالینی اطفال
با وجود عدم ممنوعیت، خطر بروز سمیت دارویی در کودکان بسیار بالا است. کلیه نوزادان به ویژه نوزادان نارس، تکامل کافی نیافته است و این مسئله خطر سمیت کلیوی و اختلالات شدید الکترولیتی را افزایش می دهد. پزشکان اطفال باید موارد زیر را به شدت کنترل کنند:
• افت شدید پتاسیم و منیزیم در کودکان بسیار شایع تر است و نیاز به جایگزینی وریدی دارد.
• پایش روزانه حجم ادرار، کراتینین خون و سطح الکترولیت ها الزامی است.
• سرعت تزریق وریدی در کودکان باید بسیار کند تنظیم شود تا خطر واکنش های قلبی عروقی و تنفسی مرتبط با انفوزیون کاهش یابد.

مراقبت‌های قبل و بعد از تزریق آمفوتریسین بی
قبل از تزریق آمفوتریسین بی چه مواردی بررسی می‌شود؟
پیش از تزریق، معمولاً وضعیت کلیه، فشار خون، حال عمومی، سابقه حساسیت دارویی و برخی آزمایش‌های خون بررسی می‌شود. این بررسی‌ها کمک می‌کند احتمال عوارض کمتر شود.
بعد از تزریق آمفوتریسین بی چه علائمی مهم است؟
بعد از تزریق، بروز تب، لرز، تنگی نفس، کهیر، ورم صورت، افت فشار، کاهش ادرار یا ضعف شدید باید جدی گرفته شود. این علائم ممکن است نیاز به بررسی فوری داشته باشند.
آمفوتریسین بی ناشتا تزریق می‌شود؟
ناشتا بودن معمولاً شرط اصلی مصرف آمفوتریسین بی نیست. با این حال، در بیماران بستری ممکن است به دلیل شرایط درمانی، آزمایش‌ها یا داروهای همراه، زمان غذا خوردن و تزریق توسط تیم درمان تنظیم شود.
هشدار ها امفوتریسین بی
هشدار های بالینی داروی آمفوتریسین بی
خطر خطای دارویی کشنده
• فرمولاسیون های مختلف این دارو شامل نوع معمولی و انواع لیپوزومی، دوز های کاملا متفاوتی دارند. تجویز اشتباه دوز فرم لیپوزومی برای نوع معمولی، منجر به ایست قلبی و تنفسی می شود. پزشک باید نام دقیق فرمولاسیون و دوز متناسب با آن را در نسخه قید کند تا از خطای کشنده جلوگیری شود.
سمیت کلیوی شدید
• افت عملکرد کلیه در اکثر بیماران رخ می دهد و به شدت وابسته به دوز است. هیدراتاسیون وریدی با نرمال سالین قبل از تزریق دارو، خطر سمیت کلیوی را کاهش می دهد. پایش روزانه کراتینین و نیتروژن اوره خون الزامی است. در صورت افزایش شدید کراتینین، قطع موقت دارو یا تغییر درمان به فرمولاسیون های با سمیت کمتر توصیه می شود. این دارو نباید همزمان با سایر دارو های دارای سمیت کلیوی تجویز شود.
واکنش های مرتبط با تزریق وریدی
• تب، لرز شدید، افت فشار خون، بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، سردرد و تنگی نفس در یک تا سه ساعت اولیه تزریق بسیار شایع است. پزشک باید پیش از شروع تزریق، دارو های پیشگیری کننده مانند استامینوفن، آنتی هیستامین ها و کورتیکواستروئید ها را تجویز کند. سرعت تزریق باید بسیار کند تنظیم شده و حداقل طی دو تا شش ساعت انجام شود.
اختلالات الکترولیتی
• افت شدید پتاسیم و افت منیزیم خون به دلیل آسیب به لوله های کلیوی به کرات رخ می دهد. پایش روزانه الکترولیت ها و جایگزینی سریع وریدی یا خوراکی پتاسیم و منیزیم برای جلوگیری از آریتمی های خطرناک قلبی در طول دوره درمان حیاتی است.
سمیت خونی و مهار مغز استخوان
• کم خونی از نوع نورموکرومیک نورموسیتیک به دلیل مهار تولید اریتروپویتین در کلیه ها ایجاد می شود. پزشک باید شمارش کامل سلول های خونی را به صورت دوره ای بررسی کند. تزریق خون در موارد افت شدید هموگلوبین ممکن است ضرورت یابد.
سمیت عصبی
• در بیمارانی که پرتو درمانی کل بدن دریافت کرده اند یا همزمان دارو های سرکوب کننده سیستم ایمنی مصرف می کنند، خطر بروز آسیب های عصبی مانند لکوآنسفالوپاتی وجود دارد و نیازمند پایش دقیق عصبی است.
مسمومیت داروی آمفوتریسین بی و درمان آن
علائم مسمومیت
• مصرف بیش از حد مجاز این دارو پیامد های فاجعه باری برای بیمار به همراه دارد. دوز های بالاتر از حد استاندارد می توانند باعث ایست قلبی، ایست تنفسی، نارسایی حاد و غیر قابل برگشت کلیوی، نارسایی شدید کبدی، اختلالات انعقادی، تشنج و مرگ ناگهانی شوند. این علائم قلبی و تنفسی ممکن است بلافاصله پس از تزریق دوز اشتباه بروز کنند.
مدیریت و درمان مسمومیت
هیچ پادزهر اختصاصی برای این دارو تا کنون شناخته نشده است. اقدامات درمانی کاملا حمایتی بوده و شامل موارد زیر است:
• قطع فوری دارو: در صورت شک به اوردوز یا مشاهده اولین علائم مسمومیت حاد، تزریق دارو باید بلافاصله متوقف شود.
• احیای قلبی ریوی: در صورت بروز ایست قلبی یا تنفسی، عملیات احیا باید فورا آغاز شده و بیمار به دستگاه تنفس مصنوعی متصل گردد.
• درمان های حمایتی پیشرفته: حفظ اکسیژن رسانی، کنترل فشار خون با استفاده از مایع درمانی وسیع و دارو های تنگ کننده عروق، و اصلاح سریع و تهاجمی اختلالات الکترولیتی به ویژه جبران افت شدید پتاسیم خون.
• پایش مداوم در بخش مراقبت های ویژه: بیمار باید فورا به بخش مراقبت های ویژه منتقل شود و عملکرد سیستم قلبی عروقی، کلیه ها، کبد و وضعیت الکترولیت ها به صورت لحظه ای تحت نظارت دقیق قرار گیرد.
• عدم کارایی روش های تصفیه خون: به دلیل اتصال بسیار بالای این دارو به پروتئین های پلاسما و حجم توزیع وسیع آن در بافت های بدن، همودیالیز هیچ تاثیری در پاکسازی دارو از خون ندارد و استفاده از آن برای دفع داروی اضافی بی فایده است. تمرکز پزشک باید صرفا بر درمان های حمایتی و حفظ ارگان های حیاتی باشد.

مصرف آمفوتریسین بی در بارداری و شیردهی
آمفوتریسین بی در بارداری
مصرف آمفوتریسین بی در بارداری فقط زمانی انجام می‌شود که پزشک تشخیص دهد درمان عفونت برای مادر ضروری است و سود دارو از خطر احتمالی آن بیشتر است. عفونت قارچی شدید در بارداری می‌تواند برای مادر و جنین خطرناک باشد، بنابراین تصمیم‌گیری باید تخصصی باشد.
آمفوتریسین بی برای زنان باردار
در زنان باردار، نوع عفونت، سن بارداری، وضعیت کلیه، تب، فشار خون و داروهای همراه بررسی می‌شود. بیمار باید از مصرف خودسرانه هر داروی ضدقارچ در بارداری پرهیز کند.
آمفوتریسین بی در شیردهی
اطلاعات قطعی و یکسان درباره عبور آمفوتریسین بی به شیر مادر محدود است. اگر مادر شیرده نیاز به درمان با این دارو داشته باشد، پزشک بر اساس شدت بیماری، سن نوزاد و نوع درمان درباره ادامه یا توقف شیردهی تصمیم می‌گیرد.
آیا آمفوتریسین بی در بارداری مجاز است؟
مصرف آن در بارداری فقط با تشخیص پزشک و زمانی انجام می‌شود که درمان عفونت برای مادر ضروری باشد.
مصرف در بارداری امفوتریسین بی
گروه B
قابل استفاده در بارداری: با مطالعات حیوانی شواهدی دال بر خطرناک بودن این دارو مشاهده نشده است. مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست

مصرف آمفوتریسین بی در بارداری و شیردهی
آمفوتریسین بی در بارداری
مصرف آمفوتریسین بی در بارداری فقط زمانی انجام می‌شود که پزشک تشخیص دهد درمان عفونت برای مادر ضروری است و سود دارو از خطر احتمالی آن بیشتر است. عفونت قارچی شدید در بارداری می‌تواند برای مادر و جنین خطرناک باشد، بنابراین تصمیم‌گیری باید تخصصی باشد.
آمفوتریسین بی برای زنان باردار
در زنان باردار، نوع عفونت، سن بارداری، وضعیت کلیه، تب، فشار خون و داروهای همراه بررسی می‌شود. بیمار باید از مصرف خودسرانه هر داروی ضدقارچ در بارداری پرهیز کند.
آمفوتریسین بی در شیردهی
اطلاعات قطعی و یکسان درباره عبور آمفوتریسین بی به شیر مادر محدود است. اگر مادر شیرده نیاز به درمان با این دارو داشته باشد، پزشک بر اساس شدت بیماری، سن نوزاد و نوع درمان درباره ادامه یا توقف شیردهی تصمیم می‌گیرد.
آیا آمفوتریسین بی در شیردهی مجاز است؟
تصمیم درباره مصرف آمفوتریسین بی در شیردهی باید توسط پزشک و با توجه به شرایط مادر، نوزاد و شدت بیماری گرفته شود.

عوارض آمفوتریسین بی لیپوزومال کمتر است؟
در بسیاری از موارد، نوع لیپوزومال از نظر کلیوی بهتر تحمل می‌شود، اما بدون عارضه نیست. تب، لرز، تهوع، تغییر آزمایش‌های کلیه و تغییر املاح خون همچنان ممکن است رخ دهد.
عوارض آمفوتریسین بی
آمفوتریسین بی می‌تواند عوارضی ایجاد کند، به‌ویژه هنگام تزریق یا در طول دوره درمان. شایع‌ترین عوارض شامل موارد زیر است:
• تب و لرز
• تهوع یا استفراغ
• سردرد
• درد عضلانی
• بی‌حالی
• افت فشار خون (پایین آمدن فشار خون)
• تغییر در آزمایش‌های کلیه
• کاهش پتاسیم یا منیزیم خون
آمفوتریسین بی و تب و لرز
تب و لرز از عوارض شناخته‌شده آمفوتریسین بی است و ممکن است هنگام تزریق یا کمی بعد از آن رخ دهد. تیم درمان گاهی برای کاهش این واکنش‌ها داروهای کمکی تجویز می‌کند.
آمفوتریسین بی و تهوع یا استفراغ
تهوع و استفراغ ممکن است در بعضی بیماران دیده شود. اگر شدید باشد، باعث کم‌آبی بدن و بدتر شدن حال بیمار می‌شود و باید به پزشک یا پرستار اطلاع داده شود.
آمفوتریسین بی و سردرد یا درد عضلانی
سردرد، بدن‌درد و درد عضلانی می‌تواند بخشی از واکنش بدن به دارو باشد. اگر درد شدید، طولانی یا همراه با علائم دیگر باشد، نیاز به بررسی دارد.
عوارض مهم و علائم خطر آمفوتریسین بی
عوارض کلیوی آمفوتریسین بی
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها در مصرف آمفوتریسین بی، اثر آن بر کلیه است. این دارو می‌تواند باعث بالا رفتن کراتینین (عدد آزمایش خون برای بررسی عملکرد کلیه) یا کاهش ادرار شود. به همین دلیل آزمایش‌های دوره‌ای لازم است.
عوارض قلبی آمفوتریسین بی
آمفوتریسین بی ممکن است از راه کاهش پتاسیم یا منیزیم، روی ضربان قلب اثر بگذارد. در بعضی افراد ممکن است آریتمی (نامنظم شدن ضربان قلب)، تپش قلب یا ضعف شدید رخ دهد.
آمفوتریسین بی و افت فشار
افت فشار هنگام تزریق ممکن است باعث سرگیجه، ضعف، تعریق، تاری دید یا بی‌حالی شود. این حالت باید به کادر درمان اطلاع داده شود.
آمفوتریسین بی و واکنش حین انفوزیون
واکنش حین انفوزیون می‌تواند با تب، لرز، تنگی نفس، درد قفسه سینه، افت فشار، تهوع یا احساس ناخوشی همراه باشد. تزریق آهسته و پایش بیمار به کاهش این خطر کمک می‌کند.
آمفوتریسین بی و حساسیت
واکنش آلرژیک (حساسیت شدید بدن به دارو) ممکن است با کهیر، خارش، ورم لب یا صورت، خس‌خس سینه، تنگی نفس، احساس فشار در گلو یا افت فشار همراه باشد. این علائم باید فوری به کادر درمان اطلاع داده شوند، چون ممکن است نیاز به توقف تزریق و درمان سریع داشته باشند.
چه زمانی عوارض آمفوتریسین بی خطرناک است؟
اگر بیمار دچار کاهش ادرار، ضعف شدید، تپش قلب، غش، تنگی نفس، درد قفسه سینه، تورم صورت، گیجی، تشنج، تب شدید یا لرز غیرقابل کنترل شود، باید فوراً بررسی پزشکی انجام شود. این علائم می‌توانند نشانه عارضه مهم دارویی یا پیشرفت عفونت باشند.
عوارض آمفوتریسین بی چیست؟
تب، لرز، تهوع، سردرد، درد عضلانی، افت فشار، آسیب کلیوی، کاهش پتاسیم و کاهش منیزیم از عوارض مهم آمفوتریسین بی هستند.
عوارض جانبی امفوتریسین بی
واکنش های سیستمیک و مرتبط با تزریق
بروز تب و لرز از شایع ترین عوارض حین تزریق این دارو محسوب می شود که در 50 تا 90 درصد بیماران رخ می دهد. سردرد نیز در حدود 9 تا 10 درصد موارد گزارش شده است.
عوارض کلیوی و اختلالات الکترولیتی
• سمیت کلیوی محدود کننده ترین عارضه این دارو است. افزایش سطح کراتینین سرم و کاهش سرعت فیلتراسیون گلومرولی در 20 تا 40 درصد بیماران تحت درمان با فرمولاسیون های لیپوزومی و تا 80 درصد در بیماران دریافت کننده فرم معمولی دارو مشاهده می شود. اختلالات الکترولیتی به صورت افت پتاسیم خون در 30 تا 50 درصد و افت منیزیم خون در 15 تا 50 درصد موارد به دلیل آسیب به لوله های کلیوی بروز می کند.
عوارض گوارشی
• عوارض گوارشی به طور مکرر در طول درمان دیده می شوند. تهوع در 15 تا 40 درصد بیماران رخ می دهد. استفراغ در 10 تا 20 درصد، اسهال در حدود 11 درصد و بی اشتهایی در 10 تا 14 درصد افراد تحت درمان ثبت شده است.
عوارض خونی و هماتولوژیک
• کم خونی از نوع نورموکرومیک نورموسیتیک به دلیل مهار تولید هورمون اریتروپویتین در کلیه ها ایجاد می شود. این عارضه بسیار شایع بوده و در 50 تا 75 درصد بیماران گزارش می شود که نیازمند پایش مداوم هموگلوبین است.
عوارض قلبی عروقی و تنفسی
• در سیستم قلبی عروقی، افت فشار خون در 7 تا 10 درصد و افزایش ضربان قلب در حدود 10 درصد موارد ثبت شده است. عوارض تنفسی شامل تنگی نفس در 10 تا 20 درصد بیماران و افزایش سرعت تنفس در 5 تا 10 درصد موارد بروز می کند.
عوارض پوستی
• بثورات پوستی و واکنش های حساسیتی در سطح پوست در حدود 5 درصد بیماران تحت درمان مشاهده می شود.
پزشکان محترم باید توجه داشته باشند که هیدراتاسیون مناسب پیش از تزریق و پایش روزانه عملکرد کلیه ها و الکترولیت ها می تواند درصد بروز و شدت بسیاری از این عوارض را به طور قابل توجهی کاهش دهد.

تداخل دارویی آمفوتریسین بی
آمفوتریسین بی با چه داروهایی تداخل دارد؟
آمفوتریسین بی می‌تواند با برخی داروها تداخل داشته باشد، به‌خصوص داروهایی که روی کلیه، پتاسیم، منیزیم یا ضربان قلب اثر می‌گذارند. پزشک باید از همه داروهای مصرفی بیمار، حتی مکمل‌ها و داروهای گیاهی، اطلاع داشته باشد.
تداخل آمفوتریسین بی با داروهای آسیب‌رسان به کلیه
مصرف همزمان آمفوتریسین بی با داروهایی که می‌توانند به کلیه فشار وارد کنند، ممکن است خطر آسیب کلیوی را بیشتر کند. نمونه‌هایی از این داروها شامل برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای پیوند، داروهای شیمی‌درمانی و بعضی داروهای ضدویروس هستند.
تداخل آمفوتریسین بی با جنتامایسین و آمیکاسین
جنتامایسین و آمیکاسین از آنتی‌بیوتیک‌هایی هستند که ممکن است روی کلیه اثر بگذارند. مصرف همزمان آن‌ها با آمفوتریسین بی باید با احتیاط و پایش دقیق انجام شود.
تداخل آمفوتریسین بی با سیکلوسپورین و تاکرولیموس
سیکلوسپورین و تاکرولیموس داروهایی هستند که در برخی بیماران پیوندی یا بیماران با مشکلات ایمنی مصرف می‌شوند. این داروها نیز می‌توانند کلیه را تحت تأثیر قرار دهند و مصرف همزمان با آمفوتریسین بی نیاز به مراقبت بیشتر دارد.
تداخل آمفوتریسین بی با فوروزماید
فوروزماید داروی ادرارآور است و می‌تواند باعث کاهش پتاسیم شود. مصرف همزمان آن با آمفوتریسین بی ممکن است خطر افت پتاسیم و مشکلات قلبی را افزایش دهد.
تداخل آمفوتریسین بی با دیگوکسین
دیگوکسین دارویی برای بعضی مشکلات قلبی است. کاهش پتاسیم ناشی از آمفوتریسین بی می‌تواند احتمال مسمومیت یا عوارض دیگوکسین را بیشتر کند، بنابراین پایش پتاسیم و علائم قلبی اهمیت دارد.
تداخل آمفوتریسین بی با کورتون‌ها
کورتون‌ها مانند پردنیزولون یا دگزامتازون ممکن است باعث کاهش پتاسیم شوند یا سیستم ایمنی را تغییر دهند. مصرف همزمان آن‌ها با آمفوتریسین بی باید با نظر پزشک و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.
تداخل آمفوتریسین بی با وارفارین
وارفارین داروی رقیق‌کننده خون است. اگر بیمار وارفارین مصرف می‌کند، باید پزشک را مطلع کند، چون بیماری شدید، داروهای همراه و تغییر وضعیت بدن می‌توانند روی کنترل انعقاد خون اثر بگذارند.
تداخل آمفوتریسین بی با داروهای ضدقارچ دیگر
در برخی بیماران، پزشک ممکن است آمفوتریسین بی را همراه یا قبل از داروهای ضدقارچ دیگر تجویز کند. این تصمیم به نوع قارچ، شدت عفونت و پاسخ بیمار بستگی دارد و نباید خودسرانه تغییر داده شود.
تداخلات دارویی امفوتریسین بی
مشخصات کلی تداخلات:
• تشدید هایپرفسفاتمی
• تشدید هایپوکالمی
• تشدید هایپوکلسمی
• تشدید سمیت کلیوی
• تشدید سمیت گوشی
تداخلات رده X (پرهیز):
برومپریدول، فکسینیدازول[INT]، فوسکارنت، متوکسی فلوران، ساکارومایسس بولاردی
کاهش اثرات داروها توسط آمفوتریسین بی:
ساکارومایسس بولاردی
کاهش اثر آمفوتریسین بی توسط داروها:
عوامل ضد قارچ (مشتقات آزولی)، برومپریدول
افزایش اثرات داروها توسط آمفوتریسین بی:
آمیفوستین، آمینوگلیکوزید ها، داروهای ضد جنون (نسل دوم؛ آتیپیک ها)، برومپریدول، گلیکوزیدهای قلبی، کولیستیمتات، سیکلوسپورین (سیستمیک)، دی کلرفنیرامین، دولوکستین، فکسینیدازول [INT]، فلوسیتوزین، عوامل مرتبط با کاهش فشار خون، فرآورده های حاوی لوودوپا، نیتروپروسید، فولکودین، سدیم استیبوگلوکونات
افزایش اثرات آمفوتریسین بی توسط داروها:
آلفوزوسین، باربیتورات ها، بن پریدول، عوامل کاهنده ی فشار خون، بریمونیدین (موضعی)، کورتیکواستروئید ها (سیستمیک، استنشاقی از دهان)، دیازوکسید، درونابینول، فوسکارنت، گانسیکلوویر-والگانسیکلوویر، گیاهان (با خاصیت کاهش فشار خون)، لورمتازپام، متوکسی فلوران، مولسیدومین، نافتوپیدیل، نیکرگولین، نیکوراندیل، اوبینوتوزومب، پنتوکسی فیلین، مهار کننده های فسفو دی استراز 5، آنالوگ های پروستاسیکلین، کیناگولید
تداخلات دارویی
تداخلات دارویی این دارو عمدتا به دلیل سمیت کلیوی و تغییرات الکترولیتی ایجاد می شود. مدیریت این تداخلات نیازمند پایش مداوم است.
داروهای دارای سمیت کلیوی
• مصرف همزمان با داروهایی مانند جنتامایسین، آمیکاسین، سیکلوسپورین، تاکرولیموس و پنتامیدین خطر بروز نارسایی حاد کلیه را به شدت افزایش می دهد. در صورت لزوم استفاده همزمان، پایش دقیق و روزانه کراتینین و برقراری هیدراتاسیون مناسب الزامی است.
کورتیکواستروئیدها و داروهای مدر
• داروهای کاهنده پتاسیم خون به ویژه کورتیکواستروئیدها می توانند باعث تشدید افت شدید پتاسیم ناشی از مصرف این داروی ضد قارچ شوند. این وضعیت بیمار را در معرض خطر بالای آریتمی های قلبی و ضعف شدید عضلانی قرار می دهد.
دیگوکسین
• افت پتاسیم ناشی از داروی ضد قارچ باعث افزایش حساسیت عضله قلب به دیگوکسین می شود. این تداخل می تواند منجر به بروز سمیت با دیگوکسین و آریتمی های خطرناک و حتی ایست قلبی گردد.
شل کننده های عضلانی غیر دپلاریزان
• به دلیل افت پتاسیم خون، اثر این دسته از داروها ممکن است طولانی تر شود که این امر خطر فلج تنفسی را در بیماران تحت بیهوشی افزایش می دهد.
فلوسیتوزین
• داروی ضد قارچ وریدی با کاهش فیلتراسیون گلومرولی، باعث کاهش دفع کلیوی فلوسیتوزین می شود. این پدیده منجر به تجمع فلوسیتوزین در بدن و افزایش سمیت خونی آن می گردد.
داروهای ضد سرطان
• تجویز همزمان با عوامل شیمی درمانی می تواند عوارض کلیوی، اسپاسم مجاری هوایی و افت فشار خون را تشدید کند.
تداخل با غذا
• با توجه به این که این دارو منحصرا به صورت تزریق وریدی تجویز می شود، هیچ گونه تداخل مستقیمی با جذب مواد غذایی در دستگاه گوارش ندارد. هیچ منع مصرف غذایی خاصی در طول دوره درمان گزارش نشده است. با این حال، دریافت مقادیر کافی مایعات و سدیم پیش از تزریق برای حفظ جریان خون کلیوی و کاهش سمیت کلیه بسیار حیاتی است.
تداخل در آزمایشات
این دارو به طور قابل توجهی بر نتایج آزمایش های بیوشیمیایی و خونی تاثیر می گذارد و پزشک باید در تفسیر نتایج به این تغییرات توجه کند.
آزمایش های عملکرد کلیه
• این دارو به طور مستقیم باعث افزایش سطح نیتروژن اوره خون و کراتینین سرم می شود که نشان دهنده سمیت کلیوی است.
آزمایش های الکترولیتی
• کاهش چشمگیر در سطوح پتاسیم و منیزیم سرم به طور مکرر مشاهده می شود و نیازمند جایگزینی و پایش مکرر است.
آزمایش های عملکرد کبد
• ممکن است افزایش در سطوح آنزیم های کبدی شامل آسپارتات آمینوترانسفراز، آلانین آمینوترانسفراز، آلکالین فسفاتاز و همچنین بیلی روبین رخ دهد که نشان دهنده درگیری کبدی است.
آزمایش های خون شناسی
• کاهش سطح هموگلوبین و هماتوکریت به دلیل مهار تولید اریتروپویتین در کلیه ها مشهود است که به صورت کم خونی در نتایج آزمایش خود را نشان می دهد.

نام‌های تجاری

پودر قابل تزریق آمفوتک 50 میلی گرم [شفایاب گستر]، پودر تزریقی فونژیزون 50 میلی گرم [جهان بهبود]، پودر قابل تزریق فوتریسین 50 میلی گرم [داروسازی کیمیا آرا هرم]، پودر قابل تزریق آمبی سوم 50 میلی گرم-آمبیزوم [شفایاب گستر]، ژل موضعی سیناآمفولیش 0.4% [اکسیر نانو سینا]، پودر قابل تزریق آمفوتریسین بی جابر 50 میلی گرم [داروسازی جابربن حیان]، ویال آمفوتریسین بی لیپوزومال اکسیر نانو سینا 50 میلی گرم [اکسیر نانو سینا]، پودر قابل تزریق آمفولین 50 میلی گرم [ویرالیان گروه]، پودر برای تزریق آمفونکس 50 میلی گرم [بازرگانی تدبیرکالای جم]، پودر برای تزریق آلنتیوا 50 میلی گرم [داروسازی سیناژن]، AMPHOTEC Injection ,Powder,Lyophilized 50 mg [شفایاب گستر]، FUNGIZONE Injection,Powder 50 mg [جهان بهبود]، PHOTERICIN B Injection ,Powder,Lyophilized 50 mg [داروسازی کیمیا آرا هرم]، AMBISOME Injection ,Powder 50 mg [شفایاب گستر]، SINAMPHOLEISH 0.4% TOPICAL JEL [اکسیر نانو سینا]، AMPHOTRICIN B JABER 50MG POWDER FOR INJ [داروسازی جابربن حیان]، AMPHOTERICIN-B LIPOSOME Exir Nano Sina 50MG VIAL [اکسیر نانو سینا]، AMPHOLYN Injection ,Powder,Lyophilized 50 mg [ویرالیان گروه]، AMPHONEX 50MG POWDER FOR INJ [بازرگانی تدبیرکالای جم]، ALENTIVA 50MG POWDER FOR INJ [داروسازی سیناژن]، ساشه اکتوویت پاور، قرص اکتوکلوپیدوگرل 75 میلی گرم، قرص کلوپیدوگرل اکتوور 75 میلی گرم، سافت ژل پروستانن فیتومد، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا

اشکال دارویی

قرص، شربت، آمپول، ویال، پماد، ژل، پودر، ساشه، محلول