اتانرسپت

فارماکوکینتیک اتانرسپت
جذب سیستمیک
• دارو به صورت تزریق زیر پوستی تجویز می شود. فرایند جذب این مولکول درشت پروتئینی از بافت زیر پوستی به کندی صورت می گیرد. فراهمی زیستی مطلق دارو پس از تزریق زیر پوستی در حدود پنجاه و هشت تا هفتاد و شش درصد ارزیابی شده است. پس از یک بار تزریق زمان رسیدن به حداکثر غلظت پلاسمایی نسبتا طولانی بوده و معمولا بین چهل و هشت تا هفتاد و دو ساعت به طول می انجامد.
توزیع بافتی
• حجم توزیع مرکزی این دارو پایین است که با ساختار پروتئینی بزرگ آن تطابق دارد. این نشان می دهد که دارو عمدتا در فضای داخل عروقی و مایعات خارج سلولی مانند مایع سینوویال مفاصل ملتهب باقی می ماند و توزیع وسیع داخل سلولی ندارد. غلظت دارو در مایع مفصلی بیماران مبتلا به روماتوئید ارتریت در مقایسه با پلاسمای خون قابل توجه بوده و برای اعمال اثرات درمانی موضعی کفایت می کند.
متابولیسم و پاکسازی
• برخلاف داروهای شیمیایی کوچک مولکول اتانرسپت از طریق انزیم های کبدی متابولیزه نمی شود و دفع کلیوی دست نخورده ای نیز ندارد. این پروتئین از طریق مسیرهای کاتابولیک طبیعی بدن در سیستم رتیکولواندوتلیال به پپتیدهای کوچکتر و در نهایت به اسیدهای امینه مجزا تجزیه می شود که مجددا در چرخه پروتئین سازی بدن مورد استفاده قرار می گیرند.
• نیمه عمر دفعی دارو طولانی و در محدوده صد و دو تا صد و سی و دو ساعت متغیر است. این نیمه عمر نسبتا طولانی امکان تجویز دارو به صورت یک یا دو بار در هفته را فراهم می سازد و سطح خونی پایداری را در طول دوره درمان ایجاد می کند.
ملاحظات در بیماران خاص
بررسی های بالینی نشان داده اند که اختلالات عملکرد کبد و کلیه تاثیر بالینی معناداری بر سرعت پاکسازی این دارو از بدن ندارند. بنابراین در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی یا کبدی نیازی به تعدیل دوز پایه دارو نمی باشد. همچنین فاکتورهایی نظیر سن و جنسیت تغییر عمده ای در فارماکوکینتیک اتانرسپت ایجاد نمی کنند و دوز استاندارد برای تمامی بیماران بزرگسال قابل اجرا است. در کودکان دوز دارو صرفا بر اساس وزن بدن بیمار محاسبه و تنظیم می گردد.

موارد مصرف اتانرسپت
موارد مصرف تایید شده داروی اتانرسپت
موارد زیر بر اساس تاییدیه های سازمان غذا و داروی امریکا و اژانس دارویی اروپا برای این دارو ثبت شده است:
روماتوئید ارتریت در بزرگسالان
• اتانرسپت برای کاهش علائم بالینی القای پاسخ بالینی عمده مهار پیشرفت اسیب های ساختاری مفصلی و بهبود عملکرد فیزیکی در بیماران مبتلا به روماتوئید ارتریت متوسط تا شدید تجویز می شود. از نظر بالینی این دارو می تواند به تنهایی یا در ترکیب با متوترکسات استفاده شود. پزشک باید توجه داشته باشد که در صورت عدم پاسخ مناسب به متوترکسات شروع اتانرسپت می تواند به سرعت پیشرفت بیماری را متوقف کند.
پلی ارتریت ایدیوپاتیک جوانان
• این دارو برای کاهش علائم در کودکان بالای دو سال که به پلی ارتریت ایدیوپاتیک جوانان با دوره بالینی متوسط تا شدید مبتلا هستند تایید شده است. پایش دقیق از نظر بروز عفونت های فرصت طلب در این گروه سنی بسیار حائز اهمیت است.
پسیوریاتیک ارتریت
• برای کاهش علائم مهار پیشرفت اسیب ساختاری مفاصل فعال و بهبود عملکرد فیزیکی در بیماران مبتلا به این عارضه تجویز می گردد. این دارو هم بر علائم مفصلی و هم بر پلاک های پوستی پسوریازیس اثر درمانی قابل توجهی دارد.
اسپوندیلیت انکیلوزان
• اتانرسپت برای کاهش علائم التهابی در بیماران مبتلا به اسپوندیلیت انکیلوزان فعال به کار می رود. از نظر بالینی این دارو به طور چشمگیری سفتی صبحگاهی و درد کمر را کاهش داده و کیفیت زندگی بیمار را ارتقا می بخشد.
پسوریازیس پلاکی
• در بیماران بزرگسال و کودکان بالای چهار سال مبتلا به پسوریازیس پلاکی متوسط تا شدید که کاندید درمان سیستمیک یا نور درمانی هستند تجویز می شود. پزشک باید پیش از شروع درمان ارزیابی کاملی از سابقه سل نهفته و هپاتیت انجام دهد.
موارد مصرف خارج برچسب اتانرسپت
در شرایط بالینی خاص و بر اساس شواهد مقالات معتبر بین المللی پزشکان ممکن است این دارو را برای موارد زیر تجویز کنند:
اسپوندیلوارتریت محوری غیر رادیوگرافیک
• در بیمارانی که علائم بالینی التهاب ستون فقرات را دارند اما تغییرات ساختاری در عکس برداری اشعه ایکس ساده مشهود نیست و شواهد التهاب در ام ار ای دیده می شود اتانرسپت به عنوان یک گزینه درمانی قدرتمند برای کنترل درد و التهاب استفاده می شود.
بیماری استیل شروع شونده در بزرگسالان
• در مواردی که این بیماری سیستمیک و التهابی به درمان های خط اول مانند کورتیکواستروئید ها پاسخ مناسبی نمی دهد استفاده از مهار کننده های فاکتور نکروز تومور مانند اتانرسپت می تواند در کنترل تب بثورات پوستی و التهاب مفاصل بسیار موثر باشد.
بیماری پیوند علیه میزبان
• در فاز حاد این بیماری پس از پیوند سلول های بنیادی به ویژه زمانی که تظاهرات پوستی یا گوارشی به درمان های استاندارد استروئیدی مقاوم هستند اتانرسپت به عنوان یک درمان نجات بخش خارج از برچسب مورد استفاده قرار می گیرد. بررسی دقیق وضعیت سرکوب ایمنی بیمار در این شرایط برای جلوگیری از سپسیس الزامی است.

مکانیسم اثر اتانرسپت
• اتانرسپت یک پروتئین فیوژن دایمریک و نوترکیب است. این مولکول از اتصال بخش خارج سلولی متصل شونده به لیگاند در گیرنده فاکتور نکروز تومور انسانی هفتاد و پنج کیلودالتونی به بخش ثابت یا اف سی از ایمونوگلوبولین جی یک انسانی تشکیل شده است. مکانیسم اصلی این دارو مهار رقابتی و اختصاصی فاکتور نکروز تومور است.
• فاکتور نکروز تومور یک سایتوکین پیش التهابی بسیار قوی است که نقش مرکزی در پاتوژنز بیماری های التهابی مزمن مانند روماتوئید ارتریت و پسوریازیس ایفا می کند. اتانرسپت با اتصال مستقیم به این سایتوکین در جریان خون و مایع مفصلی از اتصال آن به گیرنده های سطح سلولی جلوگیری می کند. در نتیجه این انسداد ابشار التهابی شامل فعال سازی ماکروفاژها ترشح سایر سایتوکین های التهابی مانند اینترلوکین یک و اینترلوکین شش و همچنین بیان مولکول های چسبان از سطح اندوتلیوم عروق مهار می شود.
• نکته قابل توجه بالینی این است که اتانرسپت می تواند علاوه بر فاکتور نکروز تومور به لنفوتوکسین آلفا نیز متصل شود و اثرات بیولوژیک آن را خنثی نماید. نتیجه نهایی این فرایندها کاهش چشمگیر ارتشاح سلول های التهابی به داخل مفاصل و بافت های درگیر توقف تخریب غضروف و استخوان و در نهایت بهبود علائم بالینی بیمار است.

توصیه های دارویی اتانرسپت
توصیه های دارویی برای بیمار جهت اموزش توسط پزشک
پزشک موظف است پیش از شروع درمان موارد زیر را به طور کامل به بیمار اموزش دهد:
اموزش نحوه تزریق و نگهداری
• بیمار باید بداند که دارو باید در یخچال نگهداری شود اما هرگز نباید یخ بزند. حدود پانزده تا سی دقیقه پیش از تزریق دارو باید از یخچال خارج شود تا به دمای محیط برسد. تکان دادن شدید ویال یا سرنگ ممنوع است زیرا ساختار پروتئینی دارو را تخریب می کند. تزریق به صورت زیر جلدی انجام می شود و بیمار باید محل تزریق را در هر نوبت تغییر دهد تا از واکنش های بافتی و قرمزی جلوگیری شود.
هشدار عفونت
• به بیمار تاکید کنید که سیستم ایمنی او به دلیل مصرف این دارو ضعیف شده است. بیمار باید در صورت بروز هرگونه علامت عفونت مانند تب لرز سرفه های طولانی مدت کاهش وزن بی دلیل یا سوزش ادرار فورا به پزشک مراجعه کند و از خوددرمانی بپرهیزد.
پرهیز از واکسیناسیون زنده
• بیمار باید مطلع باشد که تزریق هرگونه واکسن زنده در طول دوره درمان و تا ماه ها پس از قطع ان اکیدا ممنوع است و پیش از دریافت هر واکسنی باید پزشک خود را در جریان مصرف این دارو قرار دهد.
علائم هشدار دهنده قلبی و عصبی
• بیمار باید در صورت مشاهده تورم در ناحیه مچ پا تنگی نفس شدید در حالت درازکش بی حسی یا گزگز اندام ها و هرگونه تغییر ناگهانی در وضعیت بینایی مصرف دارو را متوقف کرده و اورژانس پزشکی را مطلع سازد.
توصیه های دارویی مخصوص پزشک معالج
این توصیه‌ ها ویژه مدیریت بالینی بیمار توسط تیم درمان است:
غربالگری پیش از شروع درمان
• پیش از تجویز اولین دوز انجام تست های دقیق غربالگری برای سل نهفته و بررسی مارکرهای ویروسی هپاتیت بی و سی کاملا الزامی است. در صورت مثبت بودن تست سل درمان پروفیلاکسی باید پیش از شروع اتانرسپت اغاز گردد.
مدیریت جراحی ها
• در صورت نیاز بیمار به جراحی های بزرگ و انتخابی توصیه می شود با در نظر گرفتن نیمه عمر دارو مصرف ان از چند هفته پیش از عمل متوقف شود تا خطر عفونت های بعد از عمل و تاخیر در بهبود زخم کاهش یابد. شروع مجدد دارو منوط به بهبود کامل محل جراحی و عدم وجود عفونت است.
پایش مداوم ازمایشگاهی
• بررسی دوره ای شمارش کامل سلول های خونی برای پایش افت احتمالی گلبول های سفید قرمز و پلاکت ها ضروری است. در صورت بروز علائم دیسکرازی خونی دارو باید فورا قطع شود.
ارزیابی نارسایی قلبی
• در بیمارانی که کسر جهشی قلب پایینی دارند یا علائم نارسایی احتقانی قلب در انها در حال پیشرفت است قطع درمان با این دارو باید در اولویت قرار گیرد.
منع تجویز همزمان با بیولوژیک های دیگر
• ترکیب این دارو با سایر سرکوب کننده های بیولوژیک سیستم ایمنی اکیدا ممنوع است زیرا بدون افزایش چشمگیر کارایی درمانی خطر مرگ ناشی از عفونت های منتشر را به شدت بالا می برد.

منع مصرف اتانرسپت
موارد منع مصرف در بیماری ها
تجویز اتانرسپت در شرایط بالینی زیر دارای منع مصرف مطلق یا نیازمند احتیاط بسیار جدی بالینی است:
عفونت های فعال
• اصلی ترین مورد منع مصرف مطلق این دارو وجود هرگونه عفونت فعال شامل عفونت های سیستمیک عفونت های موضعی شدید و سپسیس است. با توجه به مکانیسم دارو در مهار فاکتورهای ایمنی خطر گسترش سریع و غیر قابل کنترل عفونت وجود دارد. شروع درمان تا زمان کنترل کامل عفونت ممنوع است.
نارسایی احتقانی قلب
• مصرف این دارو در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی متوسط تا شدید ممنوع است. شواهد بالینی نشان می دهد که مهارکننده های التهابی از این دسته می توانند باعث تشدید نارسایی قلب و افزایش مرگ و میر در این گروه از بیماران شوند.
بیماری های دمیلینه کننده عصبی
• تجویز دارو در بیماران دارای سابقه ابتلا به اختلالات دمیلینه کننده سیستم عصبی مرکزی مانند اسکلروز مولتیپل و التهاب عصب بینایی اکیدا ممنوع است. این دارو می تواند باعث شروع یا تشدید این اختلالات عصبی گردد.
واکسیناسیون با واکسن های زنده
• تجویز همزمان واکسن های زنده ضعیف شده در بیمارانی که تحت درمان با اتانرسپت هستند به دلیل خطر بروز عفونت های منتشر و کشنده ناشی از واکسن کاملا ممنوع است.
حساسیت مفرط: سابقه هرگونه واکنش حساسیت شدید یا آنافیلاکسی به ماده موثره دارو یا اجزای سازنده فرمولاسیون یک منع مصرف قطعی محسوب می شود.
موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی
بارداری
• این دارو توانایی عبور از سد جفتی را دارد و غلظت آن در سه ماهه سوم بارداری در خون بند ناف به حداکثر می رسد. اگرچه داده های بین المللی افزایش قطعی در ناهنجاری های مادرزادی را نشان نمی دهند اما به دلیل خطر سرکوب سیستم ایمنی جنین مصرف آن در دوران بارداری توصیه نمی شود مگر آنکه نیاز بالینی مادر کاملا بر خطرات احتمالی ارجحیت داشته باشد. یک نکته بسیار حیاتی برای پزشکان اطفال این است که تجویز واکسن های زنده به نوزادانی که در دوران جنینی در معرض این دارو بوده اند تا حداقل چند ماه پس از تولد کاملا ممنوع است.
شیردهی
• دارو به میزان بسیار ناچیزی در شیر مادر ترشح می شود. از آنجا که این دارو یک پروتئین بزرگ است انتظار می رود در دستگاه گوارش نوزاد هضم شده و جذب سیستمیک نداشته باشد. با این حال به دلیل احتمال بروز عوارض جانبی در شیرخوار مصرف آن در دوران شیردهی نیازمند ارزیابی دقیق خطرات و منافع است و در صورت وجود جایگزین ایمن تر توصیه نمی شود.
موارد منع مصرف در کودکان
سندرم مرگبار تنفسی در نوزادان
• برخی از حلال های استفاده شده برای اماده سازی اشکال دارویی خاص حاوی ماده نگهدارنده بنزیل الکل هستند. استفاده از این فرمولاسیون ها در نوزادان نارس و نوزادان با وزن پایین تولد اکیدا ممنوع است زیرا تجمع این ماده منجر به مسمومیت شدید عصبی و بروز سندرم گسپینگ می شود که می تواند کشنده باشد.
خطر بدخیمی های اطفال
• مراجع بین المللی هشدارهای بسیار جدی در خصوص افزایش خطر بروز لنفوم و سایر بدخیمی ها در کودکان و نوجوانان تحت درمان با این گروه دارویی صادر کرده اند. تجویز آن در افراد زیر هجده سال باید با پایش مداوم انکولوژی همراه باشد.
محدودیت سنی تایید شده
• ایمنی و کارایی این دارو در کودکان زیر دو سال برای بیماری هایی نظیر ارتریت ایدیوپاتیک جوانان به اثبات نرسیده است و تجویز آن در این محدوده سنی خارج از دستورالعمل های استاندارد می باشد.

هشدار ها اتانرسپت
هشدار ها و احتیاطات بالینی کامل و جامع
تجویز اتانرسپت نیازمند پایش دقیق بالینی و در نظر گرفتن هشدارهای بسیار مهم زیر است که عدم توجه به انها می تواند عواقب جبران ناپذیری برای بیمار به همراه داشته باشد:
خطر عفونت های جدی و کشنده
• یکی از مهم ترین هشدارهای این دارو افزایش شدید خطر ابتلا به عفونت های سیستمیک عفونت های موضعی عفونت های فرصت طلب قارچی ویروسی و مایکوباکتریایی است. پیش از شروع درمان غربالگری دقیق بیمار از نظر ابتلا به سل نهفته یا فعال الزامی است. در صورت تشخیص سل نهفته پیش از شروع اتانرسپت باید درمان پروفیلاکسی سل اغاز شود. در بیمارانی که دچار عفونت فعال می شوند مصرف دارو باید بلافاصله قطع گردد و بیمار تحت ارزیابی و درمان فوری انتی بیوتیکی یا ضد قارچی قرار گیرد.
بروز بدخیمی ها و سرطان
• گزارش های متعددی از بروز لنفوم لوسمی و سایر بدخیمی ها در بیماران تحت درمان با این کلاس دارویی به ویژه در کودکان نوجوانان و جوانان ثبت شده است. خطر بروز سرطان های پوست غیر ملانومی نیز افزایش می یابد. بنابراین معاینات دوره ای پوست برای تمامی بیماران به ویژه افرادی که سابقه مواجهه طولانی مدت با نور خورشید یا درمان های سرکوب کننده ایمنی دارند توصیه می شود.
واکنش های هماتولوژیک مرگبار
• موارد نادری از پان سیتوپنی و انمی اپلاستیک که برخی از انها منجر به مرگ شده اند در بیماران دریافت کننده این دارو گزارش شده است. پزشکان باید به بیمار اموزش دهند که در صورت بروز علائمی مانند تب مداوم کبودی خونریزی یا رنگ پریدگی فورا مراجعه کنند. در صورت تایید اختلالات خونی قابل توجه قطع فوری دارو الزامی است.
فعال شدن مجدد ویروس هپاتیت بی
• در بیماران ناقل مزمن ویروس هپاتیت بی مصرف این دارو می تواند منجر به فعال شدن مجدد ویروس و بروز هپاتیت حاد نارسایی کبد و حتی مرگ شود. انجام ازمایش های غربالگری هپاتیت پیش از تجویز دارو الزامی است و پایش عملکرد کبد در طول درمان برای افراد در معرض خطر باید به صورت روتین انجام گیرد.
تشدید نارسایی احتقانی قلب
• استفاده از این دارو در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی می تواند منجر به تشدید علائم و بدتر شدن وضعیت بالینی شود. تجویز ان در بیماران با نارسایی قلبی متوسط تا شدید ممنوع است و در موارد خفیف تر باید با احتیاط فراوان و پایش مداوم اکوکاردیوگرافی صورت گیرد.
اختلالات سیستمیک و عصبی
• موارد نادری از بروز یا تشدید اختلالات دمیلینه کننده سیستم عصبی مرکزی و محیطی مانند بیماری ام اس و سندرم گیلن باره گزارش شده است. همچنین خطر شکل گیری انتی بادی های خود ایمنی و بروز سندرم شبه لوپوس وجود دارد که با قطع دارو معمولا برگشت پذیر است.
مسمومیت اتانرسپت و راهنمای درمان
با توجه به ماهیت دارو و روش تجویز ان موارد اوردوز بسیار نادر است با این حال اگاهی از پروتکل های مدیریت ان برای پزشکان ضروری است:
علائم و نشانه های مسمومیت
• در کارآزمایی های بالینی دوزهای بسیار بالاتر از دوز درمانی استاندارد بدون بروز سمیت محدود کننده دوز به بیماران تزریق شده است. هیچ گونه عارضه جانبی حاد و شدیدی که مستقیما ناشی از دوز بالای دارو باشد به صورت قطعی شناسایی نشده است. با این حال افزایش شدید دوز می تواند به طور نظری خطر سرکوب شدید سیستم ایمنی و بروز عفونت های ناگهانی را به شدت افزایش دهد.
پروتکل درمان مسمومیت
برای اوردوز با این دارو هیچ گونه پادزهر اختصاصی وجود ندارد. در صورت تزریق دوز بیش از حد توصیه های بالینی شامل موارد زیر است:
• قطع موقت دوزهای بعدی تا زمان ارزیابی کامل وضعیت ایمونولوژیک بیمار.
• پایش دقیق و مداوم علائم حیاتی و بررسی هرگونه نشانه اولیه عفونت تب یا واکنش های الرژیک.
• ارائه درمان های حمایتی و علامتی در صورت بروز هرگونه واکنش نامطلوب.
• با توجه به نیمه عمر طولانی دارو اثرات سرکوب کننده ایمنی ممکن است تا هفته ها پس از تزریق دوز بالا باقی بماند لذا مراقبت های پیشگیرانه از عفونت در این دوره حیاتی است.

مصرف در بارداری اتانرسپت
گروه B
قابل استفاده در بارداری: با مطالعات حیوانی شواهدی دال بر خطرناک بودن این دارو مشاهده نشده است. مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست

عوارض جانبی اتانرسپت
عوارض بسیار شایع با شیوع بیش از 10 درصد
واکنش های محل تزریق
• این عارضه یکی از شایع ترین مشکلات گزارش شده در بیماران است که بین 10 تا 37 درصد افراد را درگیر می کند. این واکنش ها معمولا شامل ادم قرمزی درد و خارش در ناحیه تزریق است که غالبا در ماه اول درمان بروز کرده و به مرور زمان کاهش می یابد.
عفونت های تنفسی و غیر تنفسی
• بروز عفونت ها به ویژه عفونت مجاری تنفسی فوقانی در 17 تا 65 درصد بیماران مشاهده می شود. همچنین عفونت های غیر تنفسی سیستمیک یا موضعی می توانند تا 54 درصد بیماران را تحت تاثیر قرار دهند. این موضوع نیازمند پایش مداوم بیمار از نظر علائم تب و عفونت است.
عوارض سیستم عصبی مرکزی
• سردرد یک عارضه بسیار شایع است که در حدود 17 تا 19 درصد از بیماران دریافت کننده این دارو گزارش شده است و معمولا با مسکن های معمول قابل مدیریت است.
عوارض شایع با شیوع بین 1 تا 10 درصد
عوارض سیستم گوارشی
• بروز مشکلات گوارشی از جمله اسهال تهوع و دردهای شکمی در حدود 1 تا 10 درصد بیماران مشاهده می شود. این عوارض معمولا خفیف تا متوسط بوده و نیازی به قطع درمان ندارند.
عوارض پوستی و حساسیتی
• بثورات پوستی خارش و کهیر در بازه 1 تا 10 درصد موارد گزارش می شود. پزشک باید این علائم را از واکنش های حساسیتی شدید و انافیلاکسی افتراق دهد.
عوارض تنفسی فوقانی و تحتانی
• علاوه بر عفونت ها علائمی نظیر سرفه رینیت و فارنژیت که ماهیت غیر عفونی یا التهابی دارند در 1 تا 10 درصد بیماران تحت درمان دیده می شوند.
عوارض عمومی
ضعف خستگی مزمن و سرگیجه نیز از دیگر عوارضی هستند که با شیوع بین 1 تا 10 درصد ثبت شده اند و می توانند بر کیفیت زندگی بیمار تاثیر بگذارند.
عوارض نادر اما بسیار جدی با شیوع کمتر از 1 درصد
اگرچه شیوع این عوارض کمتر از 1 درصد است اما به دلیل ماهیت تهدید کننده حیات توجه ویژه بالینی را می طلبند:
عفونت های فرصت طلب و سل
• فعال شدن مجدد سل نهفته و بروز عفونت های قارچی یا ویروسی تهاجمی در کمتر از 1 درصد بیماران رخ می دهد اما در صورت بروز می تواند کشنده باشد.
اختلالات هماتولوژیک
• بروز پان سیتوپنی انمی اپلاستیک و کاهش رده های خونی بسیار نادر است اما گزارش های مرگ و میر ناشی از انها وجود دارد.
بدخیمی ها
• افزایش خطر ابتلا به لنفوم و سرطان های پوست غیر ملانومی در درصد بسیار پایینی از بیماران به ویژه در مصرف طولانی مدت تایید شده است.
اختلالات دمیلینه کننده
• بروز یا تشدید بیماری هایی مانند اسکلروز مولتیپل و التهاب عصب بینایی در کمتر از 1 درصد موارد گزارش شده است که قطع فوری دارو را ایجاب می کند.

تداخلات دارویی اتانرسپت
مشخصات کلی تداخلات:
• تشدید اثرات سرکوب‌کننده سیستم ایمنی
تداخلات رده X (پرهیز):
آباتاسپت، آناکینرا، ب.ث.ژ (داخل مثانه‌ای)، بلیمومب، داروهای بیولوژیک ضد روماتیسم تعدیل‌کننده بیماری (DMARD)، کاناکینومب، سرتولیزومب پگول، کلادریبین، سیکلوفسفامید، ناتالیزومب، پیمکرولیموس، ریلوناسپت، تاکرولیموس (موضعی)، توسیلیزومب، واکسن (زنده)، ودولیزومب
کاهش سطح داروها توسط اتانرسپت:
ب.ث.ژ (داخل مثانه‌ای)، تست پوستی کوکسیدیوئید ایمیت، نیوولومب، پیدوتیمود، سیپولوسل-تی، واکسن آبله و آبله میمونی (زنده)، ترتوموتید، واکسن (زنده)، واکسن (غیرفعال)
کاهش اثرات اتانرسپت توسط داروها:
اکیناسه
افزایش اثرات داروها توسط اتانرسپت:
آباتاسپت، آناکینرا، داروهای بیولوژیک ضد روماتیسم تعدیل‌کننده بیماری (DMARD)، کاناکینومب، سرتولیزومب پگول، سیکلوفسفامید، فینگولیمود، لفلونامید، ناتالیزومب، ریلوناسپت، سیپونیمود، آنالوگ‌های تیوپورین، واکسن (زنده)، ودولیزومب
افزایش اثرات داروها توسط اتانرسپت:
بلیمومب، کلادریبین، دنوزومب، اینبلیزومب، اوکرلیزومب، پیمکرولیموس، روفلومیلاست، تاکرولیموس (موضعی)، توسیلیزومب، تراستوزومب
تداخلات دارویی اتانرسپت
مدیریت تداخلات دارویی در بیمارانی که اتانرسپت دریافت می کنند برای جلوگیری از عوارض مرگبار و حفظ اثربخشی درمان بسیار حیاتی است. در ادامه تداخلات مهم به همراه نوع و شدت انها اورده شده است:
واکسن های زنده
• شامل واکسن سرخک اوریون سرخجه ابله مرغان و ب ث ژ. نوع تداخل بسیار شدید و منع مصرف مطلق. به دلیل سرکوب سیستم ایمنی توسط این دارو تزریق واکسن های زنده می تواند منجر به بروز عفونت های منتشر و کشنده ناشی از عامل واکسن شود. حداقل تا چند ماه پس از قطع دارو نباید واکسن زنده تجویز گردد.
اناکینرا
• نوع تداخل بسیار شدید و منع مصرف. مصرف همزمان این دو دارو خطر بروز عفونت های خطرناک سیستمیک را به شدت افزایش می دهد بدون انکه اثرات درمانی بیشتری برای بیمار به همراه داشته باشد.
اباتاسپت
• نوع تداخل شدید. تجویز همزمان این دارو با اتانرسپت باعث افزایش قابل توجه خطر عفونت های جدی می شود و از نظر بالینی ممنوع است.
سیکلوفسفامید
• نوع تداخل شدید. استفاده همزمان با اتانرسپت خطر ابتلا به تومورهای بدخیم غیر ملانومی پوست را به میزان چشمگیری افزایش می دهد و از ترکیب این دو دارو باید اجتناب شود.
سولفاسالازین
• نوع تداخل متوسط. مصرف همزمان این دو دارو ممکن است باعث کاهش محسوس تعداد گلبول های سفید خون به ویژه نوتروفیل ها شود و در صورت نیاز به تجویز همزمان نیازمند پایش دقیق و دوره ای شمارش سلول های خونی است.
تداخل با غذا
• بر اساس داده های مراجع معتبر فارماکولوژی داروی اتانرسپت هیچ گونه تداخل بالینی شناخته شده ای با مواد غذایی مکمل های تغذیه ای و نوشیدنی ها ندارد. با توجه به ماهیت پروتئینی دارو و روش تجویز زیر جلدی ان فرایند جذب و توزیع دارو تحت تاثیر زمان مصرف غذا یا نوع رژیم غذایی بیمار قرار نمی گیرد.
تداخل در آزمایشات
تجویز این دارو می تواند بر نتایج برخی ازمایش های تشخیصی تاثیر بگذارد که پزشک باید در تفسیر بالینی به انها توجه کند:
تست های پوستی تشخیصی سل
• به دلیل ماهیت سرکوب کنندگی سیستم ایمنی این دارو ممکن است واکنش های ایمنی سلولی مهار شده و نتایج تست پوستی توبرکولین به صورت منفی کاذب ظاهر شود. به همین دلیل غربالگری دقیق سل باید حتما پیش از شروع درمان انجام گیرد.
ازمایش انتی بادی های خود ایمنی
• درمان با اتانرسپت در برخی بیماران باعث تشکیل انتی بادی های ضد هسته ای و سایر اتوانتی بادی ها می شود. این موضوع می تواند در نتایج ازمایشگاهی به صورت مثبت کاذب نمایان شده و تصویر بالینی سندرم شبه لوپوس را ایجاد کند که معمولا پس از قطع دارو برطرف می گردد.
تغییرات شمارش خونی
• دارو می تواند به صورت کاذب یا واقعی باعث کاهش رده های خونی در ازمایشات روتین شود که نیازمند افتراق از اختلالات اولیه مغز استخوان است.

نام‌های تجاری

آمپول انبرل 25 میلی گرم [جهان بهبود]، آمپول آلتبرل 25میلی گرم [داروسازی آریوژن فارمد]، سرنگ آماده تزریق آلتبرل 50 میلی گرم [داروسازی آریوژن فارمد]، ENBREL Injection,Powder 25 mg [جهان بهبود]، Altebrel Injection Amp 25mg [داروسازی آریوژن فارمد]، Altebrel 50MG Solution for injection in Pre-filled Syringe [داروسازی آریوژن فارمد]، قرص اکتوکلوپیدوگرل 75 میلی گرم، قرص کلوپیدوگرل اکتوور 75 میلی گرم، سافت ژل پروستانن فیتومد، شربت پریکان 25میلی گرم/5میلی لیتر 60 میلی لیتر، ساشه مایوفولات، پودر برای تزریق آیفوکسا 2 میلی گرم، پودر برای تزریق آیفوکسا 1 میلی گرم، ویال کلسیم فولینات کلوا 100 میلی گرم/10 میلی لیتر، ویال کلسیم فولینات کلوا 200 میلی گرم/10 میلی لیتر، ژل موضعی بریمونیدین توسن دارو 3میلی گرم/1 گرم 30 گرم، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 1 (محتوی 7 آمپول)، محلول تزریقی هلیگزور آ بسته سری 2 (محتوی 7 آمپول)، قرص ولوپام 10 میلی گرم، قرص زلیوکس 60 میلی گرم (رزمتیرم)، قرص منیزیم ویتاسا 250 میلی گرم، قرص ویتامین سی ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص مولتی ویتامین مینرال ب کمپلکس ویتامین سی ال لیزین ویتاسا، سافت ژل امگا 3 ویتاسا 1000 میلی گرم، قرص کلسیم منیزیم ویتامین د3 و کا2 ویتاسا، قطره چشمی مای فلون 0.1% 5 میلی لیتر

اشکال دارویی

قرص، شربت، آمپول، ویال، ژل، قطره، پودر، ساشه، محلول