استامینوفن

معرفی استامینوفن
استامینوفن یا پاراستامول یک داروی پرکاربرد و نسبتاً ایمن است که برای برای کاهش دردهای خفیف تا متوسط و کاهش تب استفاده می شود. استامینوفن در اشکال مختلفی مانند قرص، شربت، شیاف و آمپول موجود است و برای درمان سردرد، دندان درد، دردهای عضلانی، درد قاعدگی، سرماخوردگی و آنفلوآنزا کاربرد دارد.
مقایسه حجم دارو در قطره، شربت، و سوسپانسیون استامینوفن
تفاوت های مهم در این اشکال دارویی:
قطره استامینوفن
• قطره استامینوفن معمولاً حاوی مقدار بیشتری دارو در هر میلی لیتر است (معمولاً حدود ۱۰۰ میلی گرم در هر میلی لیتر) تا برای دوزهای دقیق در نوزادان و کودکان کوچک استفاده شود.
• بنابراین، ۵ سی سی قطره معادل ۵۰۰ میلی گرم استامینوفن است، در حالی که در شربت یا سوسپانسیون، این مقدار دارو کمتر است.
شربت استامینوفن
• شربت معمولاً دوزی مانند ۱۰۰ میلی گرم در هر ۵ میلی لیتر دارد (مقدار ممکن است بسته به نوع شربت متفاوت باشد).
• بنابراین، ۵ سی سی شربت معمولاً معادل ۱۰۰ میلی گرم استامینوفن است.
سوسپانسیون استامینوفن
• سوسپانسیون استامینوفن نیز معمولاً مقدار دارو کمتری در هر میلی لیتر دارد (برای مثال، ممکن است 100 میلی گرم در هر 5 میلی لیتر باشد).
• بنابراین، ۵ سی سی سوسپانسیون نیز ۱۰۰ میلی گرم استامینوفن خواهد بود.
نتیجه گیری(مثال روی 5 سی سی):
• ۵ سی سی قطره حاوی ۵۰۰ میلی گرم استامینوفن است.
• ۵ سی سی شربت یا سوسپانسیون حاوی ۱۰۰ میلی گرم استامینوفن است.
• به همین دلیل، ۵ سی سی در هر یک از این اشکال دارویی با هم متفاوت است و باید همیشه مقدار دارویی که هر کدام از این اشکال دارویی در خود دارند را بررسی کنید تا از دوز صحیح استفاده کنید.
نکته مهم: همیشه برچسب دارو را بخوانید و در صورت شک، از پزشک یا داروساز خود مشاوره بگیرید.
اثربخشی و آمار استامینوفن
استامینوفن یکی از پرکاربردترین داروهای مسکن و تب بر در جهان است. مطالعات نشان داده اند که استامینوفن در ۸۵٪ موارد برای کاهش تب و دردهای خفیف تا متوسط مؤثر است. سازمان بهداشت جهانی (WHO) و FDA مصرف استامینوفن را در کودکان، بزرگسالان و سالمندان ایمن می دانند، البته مشروط به رعایت دوز توصیه شده.
زمان اثرگذاری، میزان اثربخشی، مزایا و معایب استامینوفن بر اساس شکل دارویی
۱. قطره استامینوفن
زمان شروع اثر: ۱۵ تا ۳۰ دقیقه
مدت اثر: ۴ تا ۶ ساعت
میزان اثربخشی: ۸۵ تا ۹۰٪ کاهش تب و درد در کودکان
مزایا:
• مناسب برای نوزادان و کودکانی که توانایی بلع قرص ندارند.
• جذب سریع در دستگاه گوارش
• دوز قابل تنظیم با توجه به وزن کودک
معایب:
• طعم تلخ که ممکن است در برخی کودکان باعث مشکل در پذیرش شود.
• احتمال خطا در اندازه گیری دوز مصرفی
۲. شربت استامینوفن
زمان شروع اثر: ۲۰ تا ۴۰ دقیقه
مدت اثر: ۴ تا ۶ ساعت
میزان اثربخشی: ۸۰ تا ۹۲٪ کاهش تب و درد در کودکان و بزرگسالان
مزایا:
• طعم بهتر نسبت به قطره، پذیرش آسان تر برای کودکان
• امکان مصرف در بزرگسالانی که مشکل بلع قرص دارند.
معایب:
• احتمال خطای تنظیم دوز در مصرف خانگی
• جذب کندتر نسبت به فرم تزریقی
۳. سوسپانسیون استامینوفن
زمان شروع اثر: ۲۰ تا ۴۵ دقیقه
مدت اثر: ۴ تا ۶ ساعت
میزان اثربخشی: ۸۵٪ کاهش درد و تب در کودکان و بزرگسالان
مزایا:
• مناسب برای کودکان و افراد مسن که مشکل بلع دارند.
• جذب نسبتاً سریع در دستگاه گوارش
معایب:
• نیاز به تکان دادن بطری قبل از مصرف برای جلوگیری از رسوب
• دقت در دوز مصرفی ضروری است.
۴. شیاف استامینوفن
زمان شروع اثر: ۳۰ تا ۶۰ دقیقه
مدت اثر: ۴ تا ۸ ساعت
میزان اثربخشی: ۷۵ تا ۸۵٪ اثر ضدتب و ضد درد
مزایا:
• مناسب برای کودکانی که دچار استفراغ هستند.
• امکان استفاده برای بیمارانی که بیهوش یا ناتوان در بلع هستند.
• اثر طولانی تر نسبت به فرم خوراکی
معایب:
• جذب کندتر در مقایسه با فرم خوراکی
• برخی بیماران از ناراحتی مقعدی شکایت دارند.
۵. آمپول استامینوفن
زمان شروع اثر: ۵ تا ۱۰ دقیقه (سریع ترین اثر)
مدت اثر: ۴ تا ۶ ساعت
میزان اثربخشی: ۹۵٪ کاهش دردهای متوسط تا شدید
مزایا:
• سریع ترین شروع اثر در کنترل درد شدید
• مناسب برای بیماران جراحی شده یا ناتوان در مصرف خوراکی
• عدم تحریک معده (برخلاف فرم خوراکی)
معایب:
• نیاز به تزریق داخل وریدی (تنها در بیمارستان)
• هزینه بالاتر نسبت به سایر اشکال دارویی
• احتمال عوارض وریدی مانند تحریک رگ ها
نتیجه گیری
• برای کودکان: قطره، شربت یا سوسپانسیون توصیه می شود.
• برای بیماران با مشکلات گوارشی: شیاف گزینه خوبی است.
• برای دردهای شدید و بیمارستانی: آمپول استامینوفن سریع ترین اثر را دارد.
• برای مصرف خانگی: شربت و سوسپانسیون پرکاربردترین و ایمن ترین گزینه ها هستند.
فارماکوکینتیک استامینوفن
جذب
• روش جذب: استامینوفن خوراکی به‌سرعت و به‌خوبی از دستگاه گوارش جذب می‌شود.
• زمان رسیدن به اوج غلظت پلاسما (رسیدن به اوج غلظت پلاسما ): معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه است.
• زیست دستیابی: حدود ۷۰ تا ۹۰٪ بسته به مسیر تجویز و فرم دارویی.
• تأثیر غذا: مصرف استامینوفن همراه غذا می‌تواند جذب آن را کندتر کند، اما تأثیر قابل‌توجهی بر میزان کلی جذب ندارد.
توزیع
• حجم توزیع : تقریباً ۰.۹ تا ۱.۰ لیتر بر کیلوگرم
• اتصال به پروتئین‌های پلاسما: کمتر از ۲۵٪ در دوزهای درمانی
• نفوذ به بافت‌ها: استامینوفن به‌خوبی در مایعات بدن، از جمله مایع مغزی-نخاعی (CSF) منتشر می‌شود.
متابولیسم
محل متابولیسم
عمدتاً در کبد از طریق مسیرهای:
• گلوکورونیداسیون (۶۰-۵۵٪) → تولید متابولیت غیرسمی
• سولفاتاسیون (۳۵-۳۰٪) → تولید متابولیت غیرسمی
• اکسیداسیون از طریق CYP2E1 (~۱۰٪) → تولید متابولیت سمی NAPQI که توسط گلوتاتیون سم‌زدایی می‌شود.
تأثیر مصرف بیش از حد:
• در اوردوز، گلوتاتیون کاهش یافته و تجمع NAPQI منجر به نکروز کبدی می‌شود.
حذف
• مسیر دفع: عمدتاً از طریق ادرار (۹۰-۸۵٪ در ۲۴ ساعت)
• نیمه‌عمر (T½): حدود ۲ تا ۳ ساعت در افراد سالم، اما در موارد نارسایی کبدی یا اوردوز ممکن است افزایش یابد.
• کلیرانس کلیوی: کاهش در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی ممکن است نیاز به تعدیل دوز داشته باشد.
تأثیر شکل دارویی بر فارماکوکینتیک استامینوفن
1. قرص خوراکی
فارماکوکینتیک:
• جذب سریع از دستگاه گوارش (رسیدن به اوج غلظت پلاسما ۳۰ تا ۶۰ دقیقه)
• بیواویلیبیلیتی ۷۵-۹۰٪
• متابولیسم عمدتاً از طریق کبد
مزایا:
• راحتی مصرف
• جذب پایدار
معایب:
• در موارد تهوع و استفراغ شدید، جذب ممکن است کاهش یابد.
2. شربت
فارماکوکینتیک:
• سرعت جذب بیشتر نسبت به قرص‌های معمولی
• رسیدن به اوج غلظت پلاسما ۱۵ تا ۳۰ دقیقه (کمی سریع‌تر از قرص)
• بیواویلیبیلیتی مشابه قرص
مزایا:
• مناسب برای کودکان و بیمارانی که مشکل بلع دارند.
• اثر سریع‌تر نسبت به قرص
معایب:
• دقت در دوزبندی مهم است.
• احتمال آلودگی شربت در صورت نگهداری نامناسب
3. شیاف مقعدی
فارماکوکینتیک:
• جذب از رکتوم سریعتر از قرص خوراکی
• زیست دستیابی حدود 80 درصد
• متابولیسم اولیه کمتر از طریق کبد، زیرا بخشی از دارو مستقیماً وارد گردش خون سیستمیک می‌شود.
مزایا:
• مناسب برای کودکان، بیماران ناتوان، یا کسانی که قادر به مصرف خوراکی نیستند.
معایب:
• جذب متغیر
• پذیرش کمتر از طرف بیماران
4. تزریق وریدی
فارماکوکینتیک:
• جذب مستقیم و ۱۰۰٪ (دور زدن مسیر گوارشی)
• رسیدن به اوج غلظت پلاسما ۵ دقیقه (سریع‌ترین مسیر)
• کلیرانس از طریق کبد مشابه فرم خوراکی
مزایا:
• اثر سریع، مناسب برای شرایط اورژانسی (مانند جراحی، تب شدید)
معایب:
• نیاز به شرایط بیمارستانی
• احتمال سمیت سریع‌تر در دوزهای بالا

کاربردهای استامینوفن در انواع دردها
دردهای عضلانی و اسکلتی
• استامینوفن برای کاهش دردهای عضلانی و مفصلی خفیف تا متوسط مؤثر است.
• در بیماران مبتلا به آرتروز خفیف (خصوصاً آرتروز زانو و دست)، به عنوان خط اول درمان توصیه می شود.
• در افرادی که نمی توانند NSAIDs (مانند ایبوپروفن یا دیکلوفناک) مصرف کنند، جایگزین مناسبی است.
سردرد
• در انواع مختلف سردرد، ازجمله سردرد تنشی و سردردهای خفیف تا متوسط میگرنی مؤثر است.
• در سردردهای میگرنی شدید، معمولاً همراه با سایر داروهای ضد میگرن تجویز می شود.
درد دندان
• پس از کشیدن دندان یا انجام درمان های دندانپزشکی (مانند عصب کشی) برای کاهش درد تجویز می شود.
• در مقایسه با NSAIDs، استامینوفن کمتر موجب تحریک گوارشی شده و در بیماران مبتلا به زخم معده ایمن تر است.
• ترکیب استامینوفن-کدئین برای دردهای دندانی شدیدتر استفاده می شود.
دردهای قاعدگی
• برای تسکین دردهای قاعدگی خفیف تا متوسط قابل استفاده است.
• در صورت شدید بودن درد، NSAIDs مانند ایبوپروفن مؤثرتر هستند.
دردهای پس از جراحی
• در جراحی های کوچک (مانند جراحی های دندانپزشکی، لاپاراسکوپی، و جراحی های سطحی) برای کاهش درد توصیه می شود.
• در جراحی های بزرگ، معمولاً در کنار داروهای مخدر (مانند مرفین) استفاده می شود.
دردهای ناشی از بیماری های مزمن
• در بیماران مبتلا به کمردرد مزمن، فیبرومیالژیا و سایر بیماری های دردناک مزمن، به عنوان مسکن خط اول در موارد خفیف تا متوسط استفاده می شود.
دردهای عصبی
• استامینوفن به تنهایی معمولاً تأثیر قابل توجهی در دردهای نوروپاتیک ندارد، اما ممکن است در ترکیب با سایر داروهای ضد درد تجویز شود.
کاربرد استامینوفن در کاهش تب
تب در کودکان و نوزادان
• یکی از رایج ترین داروهای تب بر برای نوزادان و کودکان است.
• در کودکان بالای ۲ ماه با دوز مناسب بر اساس وزن بدن تجویز می شود.
• در تب های ناشی از واکسیناسیون (مانند واکسن سه گانه یا واکسن آنفلوانزا) قابل استفاده است.
تب در بزرگسالان
• در مدیریت تب ناشی از عفونت های ویروسی (مانند آنفلوانزا، کووید-۱۹ و سرماخوردگی) تجویز می شود.
• در تب های شدید، ممکن است همراه با NSAIDs مانند ایبوپروفن توصیه شود.
تب ناشی از بیماری های التهابی و عفونی
• در تب ناشی از بیماری هایی مانند مالاریا، تب دنگی، و عفونت های شدید، برای کاهش تب استفاده می شود.
• در تب های مقاوم، ترکیب استامینوفن با روش های فیزیکی مانند کمپرس سرد توصیه می شود.
کاربردهای خاص استامینوفن
مسکن در دوران بارداری
• به عنوان ایمن ترین داروی مسکن در دوران بارداری توصیه می شود.
• در کاهش سردرد، کمردرد و دردهای عضلانی در بارداری قابل استفاده است.
• با این حال، مصرف طولانی مدت یا دوز بالا باید تحت نظر پزشک باشد.
بیماران مبتلا به زخم معده یا مشکلات گوارشی
• برخلاف NSAIDs، استامینوفن باعث تحریک معده یا افزایش خطر زخم معده نمی شود.
• برای بیماران مبتلا به گاستریت، ریفلاکس یا زخم معده گزینه ایمن تری است.
در بیماران دارای مشکلات کلیوی یا قلبی
• در بیمارانی که به دلیل مشکلات کلیوی نمی توانند NSAIDs مصرف کنند، استامینوفن جایگزین ایمن تری محسوب می شود.
• در بیماران قلبی، به دلیل عدم تأثیر بر فشارخون یا افزایش خطر ترومبوز، مصرف آن در دوزهای معمولی قابل قبول است.
موارد مصرف استامینوفن
1. تسکین دردهای خفیف تا متوسط:
دردهای عضلانی و استخوانی:
• دردهای ناشی از کشیدگی عضلات، پیچ‌خوردگی‌ها، دردهای مفصلی و دردهای استخوانی.
دردهای دندان:
• دردهای دندان‌پزشکی، از جمله درد دندان‌های پوسیده، دندان درد بعد از جراحی دندان و عفونت‌های لثه.
دردهای پس از جراحی:
• درد پس از جراحی‌های کوچک یا متوسط (مثل جراحی‌های دندان، جراحی‌های ترمیمی یا جراحی‌های ارولوژیک).
دردهای سردرد و میگرن:
• استامینوفن به عنوان درمان اولیه در تسکین سردردهای تنشی و میگرنی (در ترکیب با داروهای دیگر) استفاده می‌شود.
دردهای آرتروز:
• برای درمان دردهای آرتروز (مفاصل آسیب‌دیده) که دردهای مزمن و التهاب‌زا هستند.
دردهای بعد از واکسیناسیون:
• در افراد مختلف برای کاهش درد و تب بعد از دریافت واکسن‌ها به‌ویژه در کودکان.
2. کاهش تب:
تب‌های ویروسی:
• در درمان تب‌های ناشی از عفونت‌های ویروسی مانند آنفلوانزا، سرماخوردگی، آبله مرغان، سرخک، تب تیفوئید، و هپاتیت ویروسی.
تب‌های باکتریایی:
• برای کاهش تب‌های ناشی از عفونت‌های باکتریایی مانند عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی (مثل سینوزیت، فارنژیت)، عفونت‌های دستگاه ادراری و پنومونی.
تب‌های التهابی:
• در درمان تب‌های ناشی از بیماری‌های خودایمنی و التهابی مانند آرتریت روماتوئید، لوپوس اریتماتوس سیستمیک.
تب در کودکان:
• استامینوفن به عنوان داروی انتخابی برای کنترل تب در کودکان تا سنین مختلف در دوزهای مناسب.
3. درمان دردهای مرتبط با مشکلات کلیوی:
بیماری‌های کلیوی:
• در بیماران با مشکلات کلیوی یا نارسایی مزمن کلیوی، استامینوفن به عنوان داروی ایمن‌تر نسبت به داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAID) توصیه می‌شود.
4. درمان دردهای پس از جراحی و در حین درمان‌های سرطان:
استامینوفن برای کنترل دردهای پس از جراحی‌های بزرگ (مثل جراحی‌های سرطان) و در بیماران مبتلا به سرطان برای کنترل دردهای متوسط استفاده می‌شود. این دارو به همراه داروهای دیگر مانند مرفین یا کدئین ممکن است برای تسکین دردهای شدید استفاده شود.
5. درمان دردهای نوروپاتیک و عصبی:
استامینوفن در درمان دردهای نوروپاتیک مانند دردهای ناشی از آسیب عصبی یا نوروپاتی دیابتی (که معمولاً در ترکیب با سایر داروهای مسکن استفاده می‌شود) کاربرد دارد.
6. کاربرد در درمان اختلالات درد در نوزادان و کودکان:
استامینوفن دارویی ایمن برای درمان تب و درد در نوزادان و کودکان در دوزهای مناسب می‌باشد. این دارو برای درمان تب و دردهای معمول کودکان، از جمله دردهای گوش، دندان درد و تب‌های ناشی از عفونت‌ها استفاده می‌شود.

مکانیسم اثر استامینوفن به زبان ساده
استامینوفن با مسدود کردن تولید پروستاگلاندین ها در مغز که مسئول ایجاد درد و تب هستند، عمل می کند. برخلاف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن، استامینوفن تأثیر ضدالتهابی ندارد و فقط درد و تب را کاهش می دهد.
مکانیسم اثر استامینوفن
1. مهار تولید پروستاگلاندین‌های مرکزی
اصل عملکرد:
• استامینوفن عمدتاً با مهار فعالیت آنزیم‌های سیکلوکسیژناز (COX) در سیستم عصبی مرکزی، به ویژه در مغز و هیپوتالاموس، تولید پروستاگلاندین‌ها را کاهش می‌دهد. پروستاگلاندین‌ها نقش مهمی در انتقال سیگنال درد و تنظیم دمای بدن دارند.
نکته تخصصی:
• برخلاف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)، استامینوفن به طور انتخابی در سطح مغز عمل می‌کند و تأثیر محدودی بر COX محیطی دارد. این موضوع سبب می‌شود که استامینوفن عوارض گوارشی کمتری نسبت به NSAIDs ایجاد کند.
2. تأثیر بر مرکز تنظیم دما (هیپوتالاموس)
اثر تب‌بر:
• استامینوفن با کاهش سطح پروستاگلاندین‌ها در هیپوتالاموس، نقطه تنظیم دمای بدن را پایین می‌آورد. این کاهش در فعالیت پروستاگلاندینی سبب کاهش تب می‌شود.
کاربرد بالینی:
• این مکانیسم باعث می‌شود که استامینوفن برای کنترل تب ناشی از عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی به طور مؤثری به کار رود.
4. تأثیرات مرتبط با کاهش فعالیت اکسیداتیو
فعالیت آنتی‌اکسیدانی:
• استامینوفن همچنین ممکن است از طریق کاهش استرس اکسیداتیو در سلول‌های عصبی نقش داشته باشد. این اثر می‌تواند به کاهش التهاب و محافظت از سلول‌های عصبی کمک کند.
5. شکل‌های دارویی و تفاوت در سرعت جذب
قرص و شربت:
• در این شکل‌های خوراکی، استامینوفن پس از عبور از دستگاه گوارش جذب شده و به سرعت به مغز می‌رسد. سرعت شروع اثر ممکن است به عوامل مانند وجود غذا در معده وابسته باشد.
آمپول تزریقی:
• تزریق استامینوفن موجب دستیابی سریع‌تر به سطوح سرمی بالاتر می‌شود و اثر سریع‌تری نسبت به شکل خوراکی دارد.
شیاف (رکتال):
• در مواردی که بیمار قادر به مصرف خوراکی نیست (مانند نوزادان یا بیماران مبتلا به استفراغ)، شیاف استامینوفن به عنوان یک گزینه مؤثر استفاده می‌شود. مکانیزم اثر مشابه است اما تفاوت در سرعت و میزان جذب به وجود می‌آید.

مقدار مصرف استامینوفن بر اساس شکل دارویی و رده سنی
۱. قطره استامینوفن
شکل دارویی: قطره خوراکی
مناسب برای: نوزادان بالای ۲ ماه
مقدار مصرف (بر اساس وزن و سن):
• دوز دقیق باید بر اساس وزن بدن محاسبه شود.
• روش ساده تنظیم دوز قطره استامینوفن: دو برابر وزن کودک. به عنوان مثال وزن کودک 8 کیلوگرم 16 قطره
• این مقدار استامینوفن را می توان بر حسب نیاز هر 4 الی 6 ساعت تکرار کرد.
نکات مهم:
• مصرف بیش از دوز مجاز می تواند به مسمومیت کبدی منجر شود.
• در نوزادان زیر ۲ ماه فقط تحت نظر پزشک استفاده شود.
۲. شربت و سوسپانسیون استامینوفن
شکل دارویی: شربت و سوسپانسیون خوراکی
مناسب برای: کودکان ۲ تا ۱۲ سال
مقدار مصرف (بر اساس وزن و سن):
• ۱۰ تا ۱۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، هر ۴ تا ۶ ساعت در صورت نیاز
• حداکثر دوز: ۴ بار در روز (با حداقل ۴ ساعت فاصله)
• حداکثر دوز روزانه: ۷۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن
نکات مهم:
• بیش از ۴ دوز در روز مصرف نشود.
• فاصله حداقل ۴ ساعت بین دوزها رعایت شود.
• از مصرف طولانی مدت (بیش از ۳ روز برای تب و ۵ روز برای درد) خودداری شود.
۳. قرص استامینوفن
شکل دارویی: قرص خوراکی
مناسب برای: نوجوانان بالای ۱۲ سال و بزرگسالان
مقدار مصرف برای بزرگسالان:
• قرص ۳۲۵ mg: تا ۲ قرص هر ۴ تا ۶ ساعت (حداکثر ۸ قرص در روز)
• قرص ۵۰۰ mg: قرص هر ۶ ساعت (حداکثر ۶ قرص در روز)
نکات مهم:
• حداکثر دوز روزانه برای بزرگسالان: ۴۰۰۰ mg (۴ گرم)
• حداکثر دوز در بیماران کبدی یا الکلی: ۲۰۰۰ mg در روز
۴. شیاف استامینوفن: 125 و 325 میلی گرم
شکل دارویی: شیاف مقعدی
مناسب برای: کودکان، نوجوانان، بزرگسالان (در موارد عدم توانایی مصرف خوراکی)
مقدار مصرف (بر اساس سن و وزن):
• ۱۲۵ mg: برای نوزادان ۶ ماه تا ۲ سال
• 325 mg: برای کودکان ۶ تا ۱۲ سال و بزرگسالان
نکات مهم:
• هر ۴ تا ۶ ساعت در صورت نیاز، حداکثر ۴ بار در روز
• جذب دارو از شیاف نسبت به فرم خوراکی متغیر است.
۵. آمپول استامینوفن
شکل دارویی: تزریق وریدی
مناسب برای: بیماران بستری و جراحی ها
مقدار مصرف:
• نوزادان: ۷.۵ mg/kg هر ۶ ساعت
• کودکان: ۱۵ mg/kg هر ۶ ساعت
• بزرگسالان: ۱۰۰۰ mg هر ۶ ساعت (حداکثر ۴۰۰۰ mg در روز)
نکات مهم:
• فقط برای استفاده بیمارستانی و در شرایط خاص تجویز می شود.
• در بیماران کبدی با احتیاط مصرف شود.

مقدار مصرف استامینوفن بر اساس شکل دارویی و رده سنی
۱. قطره استامینوفن
شکل دارویی: قطره خوراکی
مناسب برای: نوزادان بالای ۲ ماه
مقدار مصرف (بر اساس وزن و سن):
• دوز دقیق باید بر اساس وزن بدن محاسبه شود.
• روش ساده تنظیم دوز قطره استامینوفن: دو برابر وزن کودک. به عنوان مثال وزن کودک 8 کیلوگرم 16 قطره
• این مقدار استامینوفن را می توان بر حسب نیاز هر 4 الی 6 ساعت تکرار کرد.
نکات مهم:
• مصرف بیش از دوز مجاز می تواند به مسمومیت کبدی منجر شود.
• در نوزادان زیر ۲ ماه فقط تحت نظر پزشک استفاده شود.
۲. شربت و سوسپانسیون استامینوفن
شکل دارویی: شربت و سوسپانسیون خوراکی
مناسب برای: کودکان ۲ تا ۱۲ سال
مقدار مصرف (بر اساس وزن و سن):
• ۱۰ تا ۱۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، هر ۴ تا ۶ ساعت در صورت نیاز
• حداکثر دوز: ۴ بار در روز (با حداقل ۴ ساعت فاصله)
• حداکثر دوز روزانه: ۷۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن
نکات مهم:
• بیش از ۴ دوز در روز مصرف نشود.
• فاصله حداقل ۴ ساعت بین دوزها رعایت شود.
• از مصرف طولانی مدت (بیش از ۳ روز برای تب و ۵ روز برای درد) خودداری شود.
۳. قرص استامینوفن
شکل دارویی: قرص خوراکی
مناسب برای: نوجوانان بالای ۱۲ سال و بزرگسالان
مقدار مصرف برای بزرگسالان:
• قرص ۳۲۵ mg: تا ۲ قرص هر ۴ تا ۶ ساعت (حداکثر ۸ قرص در روز)
• قرص ۵۰۰ mg: قرص هر ۶ ساعت (حداکثر ۶ قرص در روز)
نکات مهم:
• حداکثر دوز روزانه برای بزرگسالان: ۴۰۰۰ mg (۴ گرم)
• حداکثر دوز در بیماران کبدی یا الکلی: ۲۰۰۰ mg در روز
۴. شیاف استامینوفن: 125 و 325 میلی گرم
شکل دارویی: شیاف مقعدی
مناسب برای: کودکان، نوجوانان، بزرگسالان (در موارد عدم توانایی مصرف خوراکی)
مقدار مصرف (بر اساس سن و وزن):
• ۱۲۵ mg: برای نوزادان ۶ ماه تا ۲ سال
• 325 mg: برای کودکان ۶ تا ۱۲ سال و بزرگسالان
نکات مهم:
• هر ۴ تا ۶ ساعت در صورت نیاز، حداکثر ۴ بار در روز
• جذب دارو از شیاف نسبت به فرم خوراکی متغیر است.
۵. آمپول استامینوفن
شکل دارویی: تزریق وریدی
مناسب برای: بیماران بستری و جراحی ها
مقدار مصرف:
• نوزادان: ۷.۵ mg/kg هر ۶ ساعت
• کودکان: ۱۵ mg/kg هر ۶ ساعت
• بزرگسالان: ۱۰۰۰ mg هر ۶ ساعت (حداکثر ۴۰۰۰ mg در روز)
نکات مهم:
• فقط برای استفاده بیمارستانی و در شرایط خاص تجویز می شود.
• در بیماران کبدی با احتیاط مصرف شود.
توصیه های دارویی برای اشکال مختلف استامینوفن
پیش از مصرف:
• همیشه برچسب دارو را بخوانید و از مصرف بیش از حد خودداری کنید.
• مطمئن شوید که هیچ داروی دیگری که مصرف می کنید حاوی استامینوفن نباشد.
فراموشی مصرف:
• در صورت فراموشی یک دوز، آن را در اولین زمان ممکن مصرف کنید.
• اگر نزدیک به دوز بعدی است، دوز فراموش شده را حذف کرده و دوز بعدی را مصرف کنید.
بهترین زمان مصرف:
• استامینوفن را هر ۴ تا ۶ ساعت یک بار بر اساس نیاز مصرف کنید.
• در صورت استفاده برای کاهش تب، بهتر است هنگام افزایش دمای بدن مصرف شود.
مدت اثر استامینوفن:
• شروع اثر: ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از مصرف.
• مدت اثر: بین ۴ تا ۶ ساعت.
نحوه استفاده بیمار به تفکیک شکل دارویی:
• قرص: با یک لیوان آب مصرف شود.
• شربت: قبل از مصرف تکان داده شود، با پیمانه اندازه گیری شود.
• شیاف: با دست تمیز وارد مقعد شود.
• آمپول: فقط تحت نظر پزشک تزریق شود.
زمان اثرگذاری، میزان اثربخشی، مزایا و معایب استامینوفن بر اساس شکل دارویی
۱. قطره استامینوفن
زمان شروع اثر: ۱۵ تا ۳۰ دقیقه
مدت اثر: ۴ تا ۶ ساعت
میزان اثربخشی: ۸۵ تا ۹۰٪ کاهش تب و درد در کودکان
مزایا:
• مناسب برای نوزادان و کودکانی که توانایی بلع قرص ندارند.
• جذب سریع در دستگاه گوارش
• دوز قابل تنظیم با توجه به وزن کودک
معایب:
• طعم تلخ که ممکن است در برخی کودکان باعث مشکل در پذیرش شود.
• احتمال خطا در اندازه گیری دوز مصرفی
۲. شربت استامینوفن
زمان شروع اثر: ۲۰ تا ۴۰ دقیقه
مدت اثر: ۴ تا ۶ ساعت
میزان اثربخشی: ۸۰ تا ۹۲٪ کاهش تب و درد در کودکان و بزرگسالان
مزایا:
• طعم بهتر نسبت به قطره، پذیرش آسان تر برای کودکان
• امکان مصرف در بزرگسالانی که مشکل بلع قرص دارند.
معایب:
• احتمال خطای تنظیم دوز در مصرف خانگی
• جذب کندتر نسبت به فرم تزریقی
۳. سوسپانسیون استامینوفن
زمان شروع اثر: ۲۰ تا ۴۵ دقیقه
مدت اثر: ۴ تا ۶ ساعت
میزان اثربخشی: ۸۵٪ کاهش درد و تب در کودکان و بزرگسالان
مزایا:
• مناسب برای کودکان و افراد مسن که مشکل بلع دارند.
• جذب نسبتاً سریع در دستگاه گوارش
معایب:
• نیاز به تکان دادن بطری قبل از مصرف برای جلوگیری از رسوب
• دقت در دوز مصرفی ضروری است.
۴. شیاف استامینوفن
زمان شروع اثر: ۳۰ تا ۶۰ دقیقه
مدت اثر: ۴ تا ۸ ساعت
میزان اثربخشی: ۷۵ تا ۸۵٪ اثر ضدتب و ضد درد
مزایا:
• مناسب برای کودکانی که دچار استفراغ هستند.
• امکان استفاده برای بیمارانی که بیهوش یا ناتوان در بلع هستند.
• اثر طولانی تر نسبت به فرم خوراکی
معایب:
• جذب کندتر در مقایسه با فرم خوراکی
• برخی بیماران از ناراحتی مقعدی شکایت دارند.
۵. آمپول استامینوفن
زمان شروع اثر: ۵ تا ۱۰ دقیقه (سریع ترین اثر)
مدت اثر: ۴ تا ۶ ساعت
میزان اثربخشی: ۹۵٪ کاهش دردهای متوسط تا شدید
مزایا:
• سریع ترین شروع اثر در کنترل درد شدید
• مناسب برای بیماران جراحی شده یا ناتوان در مصرف خوراکی
• عدم تحریک معده (برخلاف فرم خوراکی)
معایب:
• نیاز به تزریق داخل وریدی (تنها در بیمارستان)
• هزینه بالاتر نسبت به سایر اشکال دارویی
• احتمال عوارض وریدی مانند تحریک رگ ها
نتیجه گیری
• برای کودکان: قطره، شربت یا سوسپانسیون توصیه می شود.
• برای بیماران با مشکلات گوارشی: شیاف گزینه خوبی است.
• برای دردهای شدید و بیمارستانی: آمپول استامینوفن سریع ترین اثر را دارد.
• برای مصرف خانگی: شربت و سوسپانسیون پرکاربردترین و ایمن ترین گزینه ها هستند.
توصیه های دارویی استامینوفن
۱. استامینوفن قرص
برای بیمار:
• مراقبت از کبد: به دلیل اینکه استامینوفن بر کبد تأثیر می‌گذارد، در مورد مصرف همزمان با سایر محصولات حاوی استامینوفن هشدار داده می‌شود.
• گزارش علائم: در صورت بروز علائم ناهنجار مانند درد شکمی یا زردی، سریعاً به پزشک خود اطلاع دهید.
۲. استامینوفن آمپول
برای بیمار:
• تزریق تحت نظر پزشک: استامینوفن آمپول معمولاً در بیمارستان یا کلینیک توسط متخصص یا پرستار تزریق می‌شود؛ توصیه می‌شود دستورالعمل‌های مربوط به تزریق را به دقت دنبال کنید.
• گزارش واکنش‌ها: در صورت بروز هرگونه واکنش ناگهانی مانند سرگیجه یا تپش قلب، به فوریت به کادر درمان اطلاع دهید.
برای پزشک:
• تزریق با دقت: هنگام تزریق استامینوفن آمپول، سرعت و نحوه تزریق را کنترل کنید تا از واکنش‌های ناخواسته جلوگیری شود.
• پایش بعد از تزریق: پس از تزریق، بیمار را به دقت زیر نظر داشته باشید تا واکنش‌های آلرژیک یا تغییرات در وضعیت حیاتی به سرعت شناسایی شود.
• آموزش به بیمار: توضیح دهید که پس از تزریق، در صورت بروز علائم غیرعادی، فوراً باید به پزشک اطلاع دهد.
۳. استامینوفن شربت
• میزان مصرف: به دلیل قابلیت تنظیم دوز بر اساس وزن، مصرف شربت برای کودکان و بزرگسالان به راحتی امکان‌پذیر است؛ از دستور پزشک تبعیت کنید.
• مراقبت از دستگاه گوارش: مصرف شربت همراه با کمی آب یا وعده غذایی سبک می‌تواند به کاهش احتمال تحریک معده کمک کند.
۴. استامینوفن شیاف
• راهنمای استفاده: شیاف استامینوفن معمولاً در مواردی که بیمار قادر به مصرف خوراکی نیست، مانند نوزادان یا افرادی با مشکلات بلع، استفاده می‌شود.
• رعایت بهداشت: قبل از استفاده از شیاف، حفظ بهداشت محل مصرف بسیار مهم است.
• گزارش ناراحتی: در صورت بروز ناراحتی، تحریک یا درد در محل استفاده، به پزشک خود اطلاع دهید.
نکات مشترک برای تمامی شکل‌های استامینوفن
• مشاوره قبل از استفاده : قبل از شروع درمان با استامینوفن، پزشک باید تمام داروها و مکمل‌های مصرفی بیمار را بررسی کند.
• آموزش و پایش: بیماران باید در خصوص علائم مسمومیت کبدی (مانند زردی و درد شکمی) و سایر علائم ناهنجار آگاه شوند و به پزشک اطلاع دهند.
• رعایت دستورالعمل: مصرف استامینوفن طبق دستور پزشک و برچسب دارو بسیار مهم است؛ تغییر خودسرانه در دوز یا زمان‌بندی مصرف ممکن است خطرناک باشد.

منع مصرف استامینوفن در بیماری ها، بارداری، شیردهی و رده سنی
• بیماری های کبدی: در بیماران با مشکلات کبدی باید دوز استامینوفن کاهش یابد یا با جایگزین مناسب مشورت شود.
• بارداری: استامینوفن ایمن ترین مسکن در دوران بارداری است، اما نباید بیش از حد مصرف شود.
• شیردهی: مقدار کمی استامینوفن وارد شیر مادر می شود اما برای نوزاد بی خطر است.
• رده سنی: استامینوفن در نوزادان، کودکان و بزرگسالان قابل استفاده است، اما دوز باید دقیقاً مطابق با سن و وزن تنظیم شود.
منع مصرف استامینوفن
۱. حساسیت مفرط
• در صورت وجود آلرژی شناخته‌شده به استامینوفن یا هر یک از ترکیبات جانبی آن (مانند مواد محافظ یا شیرین‌کننده‌ها در فرم‌های خوراکی)، مصرف آن ممنوع است.
• واکنش‌های آلرژیک ممکن است شامل کهیر، آنژیوادم، برونکواسپاسم، آنافیلاکسی یا سندرم استیونز-جانسون (SJS) باشد.
۲. نارسایی شدید کبدی
• استامینوفن در کبد متابولیزه می‌شود و در بیماران با نارسایی کبدی شدید (Child-Pugh C) یا هپاتیت حاد مصرف آن ممنوع است.
• مصرف دوزهای بالاتر از ۴ گرم در روز می‌تواند منجر به مسمومیت کبدی کشنده شود.
• بیماران با هپاتیت ویروسی حاد، بیماری کبدی الکلی، سیروز پیشرفته یا افزایش آنزیم‌های کبدی بیش از ۳ برابر حد نرمال باید از مصرف این دارو پرهیز کنند.
۳. مصرف همزمان با الکل
• در بیماران الکلی مزمن، متابولیسم استامینوفن افزایش یافته و منجر به تولید متابولیت سمی NAPQI می‌شود که به نکروز هپاتوسلولار منجر خواهد شد.
• مصرف همزمان الکل و استامینوفن ریسک آسیب کبدی را چند برابر افزایش می‌دهد.
• FDA توصیه می‌کند که بیماران با مصرف بیش از ۳ واحد الکل در روز، استامینوفن را مصرف نکنند.
۴. نارسایی کلیوی شدید
• در بیماران با GFR کمتر از 30 mL/min/1.73m²، نیمه‌عمر استامینوفن افزایش یافته و ممکن است تجمع یابد.
• خطر آسیب کلیوی حاد (AKI) و نکروز حاد توبولی در بیماران با سابقه بیماری کلیوی وجود دارد.
• در بیماران دیالیزی، بهتر است از سایر داروهای جایگزین مانند NSAIDs (در صورت نبود منع مصرف) استفاده شود.
۵. کمبود آنزیم G6PD
• مصرف استامینوفن در بیماران مبتلا به فاویسم (G6PD Deficiency) ممکن است منجر به همولیز شدید شود.
• در بیماران با نوع شدید G6PD Deficiency، مصرف آن باید کاملاً اجتناب شود.
۶. مسمومیت با استامینوفن
• بیماران با سابقه مسمومیت با استامینوفن (چه عمدی و چه تصادفی) نباید مجدداً این دارو را دریافت کنند.
• خطر نکروز کبدی تأخیری و آسیب مزمن کبدی در این افراد بسیار بالاست.
۷. بیماران دارای سوء تغذیه شدید
• در بیمارانی که دارای سوء تغذیه شدید هستند، گلوتاتیون کبدی کاهش یافته و منجر به افزایش تجمع متابولیت‌های سمی استامینوفن می‌شود.
• بیماران آنورکسیایی، مبتلا به سرطان پیشرفته یا دچار سوءجذب شدید نباید استامینوفن دریافت کنند.
۸. سندرم ژیلبرت – احتیاط شدید
• بیماران مبتلا به سندرم ژیلبرت دارای نقص در کنژوگاسیون بیلی‌روبین هستند و ممکن است با مصرف استامینوفن دچار افزایش بیلی‌روبین غیرکونژوگه و زردی شدید شوند.
۹. بارداری و شیردهی
• بارداری: FDA استامینوفن را در گروه B دسته‌بندی کرده، اما مصرف مزمن یا دوزهای بالا ممکن است افزایش خطر ADHD یا اختلال طیف اوتیسم در جنین را به همراه داشته باشد.
• شیردهی: استامینوفن در شیر مادر ترشح می‌شود، اما در دوزهای پایین مشکلی ندارد. با این حال، دوزهای بالا ممکن است باعث سمیت کبدی نوزاد شود.
نتیجه‌گیری
• اگرچه استامینوفن یکی از بی‌خطرترین داروهای مسکن در دوزهای استاندارد است، اما در بیماران با نارسایی کبدی، مصرف مزمن الکل، بیماری کلیوی شدید، کمبود G6PD، سوء تغذیه یا مصرف همزمان با برخی داروها، می‌تواند خطرناک و حتی کشنده باشد.
• پزشکان باید در بیماران پرخطر سطح آنزیم‌های کبدی (ALT, AST) را پایش کرده و از دوزهای حداقلی استفاده کنند.
• در صورت مسمومیت حاد با استامینوفن، پادزهر آن (N-acetylcysteine - NAC) باید فوراً تجویز شود.

هشدارهای مصرف استامینوفن
• از مصرف همزمان با الکل خودداری کنید.
• از دوزهای بالاتر از حد مجاز استفاده نکنید.
اثر استامینوفن روی آزمایشات پزشکی
استامینوفن می تواند نتایج برخی آزمایشات، مانند آنزیم های کبدی، گلوکز خون و آزمایش اوریک اسید را تغییر دهد.
میزان وابستگی یا اعتیاد به استامینوفن
استامینوفن اعتیادآور نیست، اما مصرف بیش از حد می تواند منجر به مسمومیت کبدی شود.
هشدار ها استامینوفن
سمیت کبدی
استامینوفن به‌طور گسترده‌ای برای کاهش درد و تب استفاده می‌شود، اما مصرف بیش از حد آن می‌تواند منجر به نکروز کبدی حاد شود.
مدیریت:
• ان استیل سیستئین به عنوان آنتی‌دوت مؤثر است، به‌ویژه اگر در ۸ ساعت اول مصرف شود.
• پایش سطح استامینوفن خون با استفاده از Nomogram Rumack-Matthew
سمیت کلیوی
مصرف مزمن استامینوفن با نارسایی کلیه مرتبط است.
ریسک فاکتورها:
• مصرف طولانی‌مدت
• دهیدراتاسیون
• نارسایی کلیوی زمینه‌ای
مدیریت:
• پایش عملکرد کلیه
• اجتناب از مصرف طولانی‌مدت در بیماران کلیوی
جمع‌بندی کلی
• خطر اصلی استامینوفن سمیت کبدی است، به‌ویژه در دوزهای بالا یا در بیماران با بیماری‌های کبدی یا مصرف الکل.
• تداخلات دارویی مهم شامل وارفارین، داروهای القاکننده CYP2E1، NSAIDs، ایزونیازید و مترفورمین است.
• مسمومیت وابسته به دوز است و در کودکان، بزرگسالان و سالمندان نیاز به تنظیم دوز دارد.
• در بارداری و شیردهی بی‌خطر است، اما باید در حداقل دوز مؤثر مصرف شود.

منع مصرف استامینوفن در بیماری ها، بارداری، شیردهی و رده سنی
• بیماری های کبدی: در بیماران با مشکلات کبدی باید دوز استامینوفن کاهش یابد یا با جایگزین مناسب مشورت شود.
• بارداری: استامینوفن ایمن ترین مسکن در دوران بارداری است، اما نباید بیش از حد مصرف شود.
• شیردهی: مقدار کمی استامینوفن وارد شیر مادر می شود اما برای نوزاد بی خطر است.
• رده سنی: استامینوفن در نوزادان، کودکان و بزرگسالان قابل استفاده است، اما دوز باید دقیقاً مطابق با سن و وزن تنظیم شود.
مصرف در بارداری استامینوفن
گروه B
قابل استفاده در بارداری: با مطالعات حیوانی شواهدی دال بر خطرناک بودن این دارو مشاهده نشده است. مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست

منع مصرف استامینوفن در بیماری ها، بارداری، شیردهی و رده سنی
• بیماری های کبدی: در بیماران با مشکلات کبدی باید دوز استامینوفن کاهش یابد یا با جایگزین مناسب مشورت شود.
• بارداری: استامینوفن ایمن ترین مسکن در دوران بارداری است، اما نباید بیش از حد مصرف شود.
• شیردهی: مقدار کمی استامینوفن وارد شیر مادر می شود اما برای نوزاد بی خطر است.
• رده سنی: استامینوفن در نوزادان، کودکان و بزرگسالان قابل استفاده است، اما دوز باید دقیقاً مطابق با سن و وزن تنظیم شود.

عوارض جانبی استامینوفن و مدیریت آن ها
استامینوفن در دوزهای معمولی ایمن است، اما برخی از عوارض احتمالی آن شامل:
• واکنش های آلرژیک: خارش، کهیر، تورم صورت یا گلو (در این موارد فوراً به پزشک مراجعه کنید).
• مشکلات گوارشی: تهوع، استفراغ یا درد معده (مصرف همراه غذا می تواند به کاهش این عوارض کمک کند).
• آسیب کبدی: در مصرف بیش از حد یا در افرادی با مشکلات کبدی.
عوارض جانبی استامینوفن
1. خوراکی، رکتال:
• پوستی: راش پوستی
• غدد درون ریز و متابولیسم: کاهش بی کربنات سرم، کاهش کلسیم سرم، کاهش سدیم سرم، افزایش کلر خون، افزایش اوریک اسید خون، افزایش گلوکز سرم
• ادراری تناسلی: سمیت کلیوی (با اوردوز مزمن)
• هماتولوژی و انکولوژی: آنمی، لکوپنی، نوتروپنی، پان سیتوپنی (کاهش تمام سلول های خون)
• کبدی: افزایش آلکالین فسفاتاز سرم، افزایش بیلی روبین سرم
• ازدیاد حساسیت: واکنش ازدیاد حساسیت (نادر)
• کلیوی: افزایش آمونیاک خون، بیماری کلیوی
2. وریدی:
عوارض شایع (%10 گوارشی: تهوع، استفراغعوارض نسبتا شایع (%10-1): قلبی عروقی: افزایش فشارخون، افت فشارخون، ادم محیطی، تاکی کاردی سیستم اعصاب مرکزی: سردرد، بی خوابی، آژیتاسیون، اضطراب، خستگی، قفل شدن فک پوستی: خارش، راش پوستی غدد درون ریز و متابولیسم: کاهش آلبومین خون، کاهش پتاسیم خون، کاهش منیزیم خون، کاهش فسفات خون، هایپرولمی (افزایش حجم درون عروقی) گوارشی: یبوست، اسهال، درد شکمی ادراری تناسلی: کم ادراری هماتولوژی و انکولوژی: آنمی کبدی: افزایش سطح سرمی آنزیم های ترانس آمیناز موضعی: درد محل تزریق عصبی، عضلانی و اسکلتی: درد دست و پا، اسپاسم عضلانی چشمی: پف کردن دور چشم تنفسی: صداهای تنفسی غیرطبیعی، آتلکتازی (جمع شدن ریه)، تنگی نفس، هیپوکسی، آب آوردن ریه، ادم ریه، سوت تنفسی، خس خس سینه متفرقه: تب
تداخلات دارویی استامینوفن
1. تداخلات جدی و بالقوه خطرناک
سمیت کبدی و نارسایی کبدی:
• الکل: مصرف مزمن الکل باعث القای CYP2E1 شده و خطر تولید متابولیت‌های سمی استامینوفن (NAPQI) را افزایش می‌دهد که می‌تواند منجر به نکروز کبدی شود.
• ایزونیازید: این دارو مهارکننده متابولیسم فاز 1 کبدی است و همراهی آن با استامینوفن خطر سمیت کبدی را افزایش می‌دهد.
• فلوکلوگزاسیلین: ممکن است باعث افزایش سطح استامینوفن و در نتیجه تشدید هپاتوتوکسیسیتی شود.
افزایش خطر خونریزی:
• وارفارین و سایر آنتاگونیست‌های ویتامین K: مصرف طولانی‌مدت استامینوفن (بیش از 2 گرم در روز) می‌تواند فعالیت ضدانعقادی وارفارین را افزایش داده و منجر به افزایش INR و خطر خونریزی شود.
2. تداخلات متوسط نیاز به بررسی دقیق
افزایش متابولیسم و کاهش اثربخشی استامینوفن:
• باربیتورات‌ها ، فنی‌توئین ، کاربامازپین : این داروها با القای CYP2E1 منجر به افزایش متابولیسم استامینوفن به متابولیت‌های سمی و در نتیجه افزایش خطر سمیت کبدی می‌شوند.
• ریفامپین : این دارو باعث القای آنزیم‌های کبدی شده و می‌تواند اثربخشی استامینوفن را کاهش داده و خطر سمیت کبدی را افزایش دهد.
افزایش غلظت استامینوفن و خطر سمیت:
• پروبنسید : این دارو دفع کلیوی استامینوفن را کاهش داده و ممکن است باعث افزایش سطح پلاسمایی آن شود.
• فلوسیتوزین : ممکن است دفع استامینوفن را کاهش داده و منجر به افزایش خطر عوارض جانبی شود.
افزایش خطر مت هموگلوبینمی:
• نیتریت‌ها ، داپسون ، پریلوکائین : این داروها در ترکیب با استامینوفن ممکن است باعث افزایش خطر مت هموگلوبینمی شوند.
3. تداخلات خطر کم
• کتوکونازول : ممکن است باعث کاهش جذب گوارشی استامینوفن شود.
• متوکلوپرامید : این دارو سرعت تخلیه معده را افزایش داده و ممکن است باعث جذب سریع‌تر استامینوفن شود، اما تأثیر بالینی قابل‌توجهی ندارد.

تداخلات دارویی استامینوفن
استامینوفن ممکن است با داروهای زیر تداخل داشته باشد:
• وارفارین: افزایش خطر خونریزی.
• ریفامپین و کاربامازپین: کاهش اثر استامینوفن.
• الکل: افزایش خطر آسیب کبدی.
• داروهای ضدصرع: احتمال کاهش اثربخشی استامینوفن یا افزایش عوارض کبدی.
تداخلات استامینوفن با غذا
استامینوفن را می توان با یا بدون غذا مصرف کرد. اما مصرف آن با غذا می تواند خطر تحریک معده را کاهش دهد. مصرف استامینوفن با الکل یا غذاهای پرچرب ممکن است خطر آسیب کبدی را افزایش دهد.

نکات در خصوص شرایط نگهداری استامینوفن
• در دمای اتاق و دور از نور و رطوبت نگهداری شود.
• دور از دسترس کودکان باشد.

نام‌های تجاری

قطره تایلانول 100 میلی گرم/میلی لیتر [داروسازی کیمیدارو]، محلول استامینوفن تولیددارو 120 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی تولید دارو]، شربت استامینوفن امین 120 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی امین]، سوسپانسیون استامینوفن-عماد 120 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی عماد درمان پارس]، قرص استامینوفن شفا 325 میلی گرم [داروسازی شفا]، قرص استامینوفن آریا 325 میلی گرم [داروسازی آریا]، قرص روزافن 500 میلی گرم [داروسازی روز دارو]، قرص بایلنول 500 میلی گرم [داروسازی باختر بیوشیمی]، قرص استامینوفن سامی ساز 500 میلی گرم [داروسازی سامی ساز]، قرص تاینی فن 80 میلی گرم [داروسازی تدبیر کالای جم]، قطره استامینوفن-بهسا 100 میلی گرم/میلی لیتر [داروسازی بهسا]، محلول استامینوفن-بهسا 120 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی بهسا]، قرص استامینوفن-سها 325 میلی گرم [داروسازی سها]، قرص آلفا-استامینوفن 500 میلی گرم [داروسازی البرز دارو]، قرص استامینوفن-سها 500 میلی گرم [داروسازی سها]، قرص استامینوفن-جالینوس 500 میلی گرم [داروسازی جالینوس]، شربت کوریزان کودکان درد و تب 60 میلی لیتر [داروسازی دکتر عبیدی]، محلول استامینوفن فارماشیمی 120 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی فارماشیمی]، سوسپانسیون نوافن اطفال 120میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی الحاوی]، شیاف استامینوفن دی پی 125 میلی گرم [دارو پخش - کارخانه]، شیاف استامینوفن-بهوزان 325 میلی گرم [داروسازی بهوزان]، شیاف استامینوفن دی پی 325 میلی گرم [دارو پخش - کارخانه]، قرص استامینوفن حکیم 325 میلی گرم [داروسازی حکیم]، قرص استامینوفن مداوا 325 میلی گرم [داروسازی مداوا]، قرص استامینوفن-سبحان 500 میلی گرم [داروسازی سبحان دارو]، قرص استامینوفن-آریا 500 میلی گرم [داروسازی آریا]، قرص استامین 500 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، شربت استامینوفن مینو 60 میلی لیتر [داروسازی مینو]، محلول استامینوفن مینا 120 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی مینا]، قطره استامینوفن-حکیم 100 میلی گرم/میلی لیتر [داروسازی حکیم]، قطره استامینوفن زهراوی 100 میلی گرم/میلی لیتر [داروسازی زهراوی]، قطره استامینوفن تولید دارو [داروسازی تولید دارو]، شربت رازواستامینوفن 120 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی رازک]، شیاف استامینوفن-ناژو 125 میلی گرم [داروسازی ایران ناژو]، شیاف استامینوفن-بهوزان 125 میلی گرم [داروسازی بهوزان]، شیاف استامینوفن-ا آر 125 میلی گرم [داروسازی ابوریحان]، کپسول نرم استاژل 325 میلی گرم [داروسازی دانا]، شیاف استامینوفن ابوریحان 325 میلی گرم [داروسازی ابوریحان]، قرص استامین 325 میلی گرم [داروسازی تهران دارو]، کپسول نرم استاژل 500 میلی گرم [داروسازی دانا]، سوسپانسیون استامینوفن-سها [داروسازی سها]، قرص استامینوفن-جالینوس 325 میلی گرم [داروسازی جالینوس]، قرص استامینوفن البرزدارو 325 میلی گرم [داروسازی البرز دارو]، قرص استامینوفن-شفا 500 میلی گرم [داروسازی شفا]، قطره استامینوفن خوارزمی [داروسازی خوارزمی]، شربت استامینوفن راموفارمین 60 میلی لیتر [داروسازی راموفارمین]، سوسپانسیون استامینوفن-سی دی 120 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی کیمیدارو]، سوسپانسیون استامینوفن تهران دارو 120 میلی گرم/5 میلی لیتر [داروسازی تهران دارو]، قرص استامینوفن روزدارو 325 میلی گرم [داروسازی روز دارو]، کپسول نرم استاسافت 500 میلی گرم [داروسازی دی دارو سلامت]، قرص اکسدرین 250/65/250 میلی گرم [شفایاب گستر]، قرص استامینوفن-حکیم 500 میلی گرم [داروسازی حکیم]، قرص استامینوفن شهردارو 500 میلی گرم [داروسازی شهر دارو]، قرص پانادول اکسترا 500/65 میلی گرم [راسن درمان]، قرص جویدنی تاینی فن 125 میلی گرم [داروسازی تدبیر کالای جم]، شربت استامینوفن خوارزمی 120میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی خوارزمی]، سوسپانسیون ساسفن 120میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی فارماشیمی]، قرص استامینوفن خوارزمی 325میلی گرم [داروسازی خوارزمی]، سوسپانسیون استامینوفن-حکیم 120میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی حکیم]، ویال پاراستامول جی.ایی.اس 10میلی گرم/میلی لیتر 100 میلی لیتر [داروسازی ثامن]، شیاف استامینوفن-عماد 125 میلی گرم [داروسازی عماد درمان پارس]، شیاف استامینوفن-عماد 325 میلی گرم [داروسازی عماد درمان پارس]، قطره پاراکید 100 میلی گرم/میلی لیتر [داروسازی الحاوی]، سافت ژل استامینوفن رویان دارو 500 میلی گرم [داروسازی رویان دارو]، شیاف پانادول 125 میلی گرم [راسن درمان]، قطره استامینوفن داروپخش 100میلی گرم/میلی لیتر [دارو پخش - کارخانه]، سوسپانسیون استامینوفن دی.بی 120میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی دنیای بهداشت]، ویال پاراستامول جنریس 10 میلی گرم/میلی لیتر 100 میلی لیتر [امید دارو سلامت]، شیاف استامینوفن آرنیکا 125 میلی گرم [آرنیکا سلامت]، قطره استامینوفن شهردارو 100میلی گرم/میلی لیتر [داروسازی شهر دارو]، قطره آمیفن 100 میلی گرم/میلی لیتر [داروسازی امین]، شیاف اطفال استامینوفن فارماشیمی 125 میلی گرم [داروسازی فارماشیمی]، شیاف استامینوفن فارماشیمی 325میلی گرم [داروسازی فارماشیمی]، قرص تایلانول 325 میلی گرم [داروسازی کیمیدارو]، کپسول ژلاتین مینوفن 500 میلی گرم [داروسازی مینو]، قطره ولوتیل 100 میلی گرم/میلی لیتر 15 میلی لیتر [داروسازی خوارزمی]، محلول تزریقی ثاموستامول 10 میلی گرم/میلی لیتر 10 میلی لیتر [داروسازی ثامن]، محلول تزریقی ثاموستامول 10 میلی گرم/میلی لیتر 50 میلی لیتر [داروسازی ثامن]، قرص کدیمال 325 میلی گرم [داروسازی دکتر عبیدی]، سوسپانسیون پاراتل 120 میلی گرم/5 میلی لیتر 120 میلی لیتر [داروسازی البرز دارو]، قطره پدیامکس 100 میلی گرم/میلی لیتر 15 میلی لیتر [داروسازی دنیای بهداشت]، قرص جویدنی تاینی فن 160 میلی گرم [داروسازی تدبیر کالای جم]، شربت استامینوفن زهراوی 120میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی زهراوی]، ویال پاراستامول بی.براون 10 میلی گرم/میلی لیتر 50 میلی لیتر [نیکان فارمد]، شربت کوریزان کودکان درد و تب 120 میلی گرم/5میلی لیتر 120 میلی لیتر [داروسازی دکتر عبیدی]، قرص استامینوفن کیمیاگران امروز 325 میلی گرم [کیمیاگران امروز]، آمپول پاراتل 1 گرم/6.7 میلی لیتر [داروسازی البرز دارو]، سافت ژل استامینوفن جابر 500 میلی گرم [داروسازی جابربن حیان]، سوسپانسیون استامینوفن شهردارو 120میلی گرم/5میلی لیتر [داروسازی شهر دارو]، آمپول تایلوفن 150 میلی گرم/میلی لیتر 6.7 میلی لیتر [داروسازی اکسیر]، سافت ژل استاپرل 325 میلی گرم [داروسازی زهراوی]، ویال پاراستامول 10MG/ML الحاوی 100 میلی لیتری [داروسازی الحاوی]، محلول تزریقی پاراستامین 10میلی گرم/میلی لیتر 100 میلی لیتر [داروسازی تهران شیمی]، شربت استامینوفن آسا دارو 120 میلی گرم/5 میلی لیتر 60 میلی لیتر [آسا دارو طوس]، سافت ژل استاپرل 500 میلی گرم [داروسازی زهراوی]، شیاف آفی ستامول 125 میلی گرم [داروسازی ایران آوند فر]، آمپول استاجکت 150 میلی گرم/میلی لیتر 6.7 میلی لیتر [داروسازی کاسپین تامین]، ویال پاراستامول بی.براون 10 میلی گرم/میلی لیتر 100 میلی لیتر [نیکان فارمد]، قطره استامینوفن دی.بی 100میلی گرم/میلی لیتر [داروسازی دنیای بهداشت]، قرص استاگروفن 325 میلی گرم [دارویی و نهاده های زاگرس دارو پارسیان]

اشکال دارویی

قرص، کپسول، شربت، سوسپانسیون، آمپول، ویال، ژل، قطره، اسپری، شیاف، پودر، ساشه، محلول